ءتاڭىرتاۋ تورابى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

ادامزاتقا جاڭا، اناعۇرلىم زور ۇلەستەر قوستى

  − پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ الەمدىك ءمانى

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى جىڭ حانگىن، يان لياڭ

  بۇل «الەم كارتاسىنىڭ الدىندا» اشىلعان قۇرىلتاي، ۇلى بريتانيانىڭ راديوحابار بىرلەستىگى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەملەكەتتىك 19 - قۇرىلتايىنىڭ اشىلۋىن وسىلاي باعالادى. جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ جاڭا داۋىرگە وتكەنى تۋرالى تۇجىرىمداما، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ العا قويىلۋى، سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەتتى جاپپاي قۇرۋدىڭ 2 ساتىعا ءبولىپ ءجۇرۋ جاڭا نىساناسىنىڭ ايقىندالۋى بۇكىل جۇڭگو حالقىنىڭ سەنىمىنە دەم بەرىپ قالماستان، كۇللى دۇنيە جۇزىندە تولقىن تۋدىردى.

  الەمدىك ساحنانىڭ كىندىگىنە بارعان سايىن جاقىنداي تۇسكەن جۇڭگو دۇنيە جۇزىنە جۇڭگو ورايىن، جۇڭگو پاراساتىن، جۇڭگو جوباسىن، جۇڭگو تاجىريبەسى مەن جۇڭگو ۇلگىسىن ۇسىنىپ، حالىقارالىق قوعامعا ءتىپتى قۇدىرەتتى وڭ ەنەرگيا ۇستەۋدى قالايدى. 19 - قۇرىلتايدا سۋرەتتەلگەن ايبىندى جوبا جۇڭگونىڭ بولاشاعىنا شەتەلدىك قايراتكەرلەردىڭ كوزىن جەتكىزە ءتۇستى، ولار جۇڭگونىڭ الەمنىڭ بەيبىت جولمەن دامۋىنا جاڭا، اناعۇرلىم زور ۇلەستەر قوساتىنىنا سەنەدى.

  جۇڭگو جولى دۇنيە ءجۇزىن جەلپىندىردى

    جۇڭگو كوممۋنيستەرىنىڭ عاسىرعا جۋىق ىزدەنىسى مەن قۇلشىنىسى ارقىلى جۇڭگونىڭ دامۋى جاڭا تاريحي بەلەسكە كوتەرىلدى، قازىرگى جۇڭگو الەمدەگى 2 - ءىرى ەكونوميكالىق تۇلعا ءارى ۇزدىكسىز تۇردە قارقىندى دامىپ كەلەدى، الەمنىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمىنىڭ وننان ءۇش ۇلەسى جۇڭگوعا تيەسىلى. تاياۋ زاماننان بەرى تالاي تاۋقىمەتتى باستان وتكەرگەن جۇڭحۋا ۇلتى ەڭسە كوتەرىپ، داۋلەت قۇراۋدان قۇدىرەتتەنۋگە قادام باسقان ۇلى سەكىرىستى ورىنداپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن ىسكە اسىرۋدىڭ جارقىن بولاشاعىنا قۇشاق اشتى.

  جۇڭگونىڭ قۇدىرەتتەنۋى دۇنيە ءجۇزى ءۇشىن قانداي مانگە يە؟ جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ جاڭا داۋىرگە ءوتۋى تاعى نەنى بىلدىرەدى؟

  شي جينپيڭ جولداس پارتيانىڭ 19 - قۇرىلتايىنا جاساعان بايانداماسىندا اتاپ كورسەتكەندەي، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ جاڭا داۋىرگە ءوتۋى عىلمي سوتسياليزمنىڭ 21 - عاسىرداعى جۇڭگودا قۇدىرەتتى ومىرشەڭدىك قۋاتىن ايگىلەپ، دۇنيە جۇزىندە جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ ۇلى تۋىن بيىك كوتەرگەندىگىن بىلدىرەدى.

  «جۇڭگو قازىر دۇنيە جۇزىلىك سوتسياليزم قوزعالىسىنىڭ ەڭ الدىڭعى قاتارىندا تۇر»، - دەدى جۇڭگو قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسى ماركسيزم ينستيتۋتى پارتيا قۇرىلىسى مەن پارتيا تاريحىن زەرتتەۋ كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى داي ليشيڭ.

  جۇڭگولىق، شەتەلدىك كوپتەگەن زەرتتەۋشىلەر «جۇڭگوشا سوتسياليزم قول جەتكىزگەن ۇلى جەتىستىكتەر كوممۋنيزمنىڭ، سوتسياليزمنىڭ اقيقاتتىعىن اڭعارتتى» دەپ قارادى.

  جۇڭگوشا سوتسياليزم جولىندا قول جەتكەن تابىستار باتىستاعى كەي وقىمىستىلاردىڭ ايتىلمىش «تاريحتىڭ اقىرى تۋرالى تۇجىرىمىن» بىت - شىت ەتۋمەن قاتار، حالىقارالىق قوعامعا، اسىرەسە، دامۋ ۇستىندەگى كوپشىلىك ەلدەرگە ءار مەملەكەت ءوز جاعدايىن تياناق ەتىپ، وزىنە ۇيلەسەتىن دامۋ جولىن قاراستىرۋى كەرەك دەگەن وي سالدى.

  ءوز اياعىن نىق باسقان ادام وزگەگە ۇلگى بولا الادى. جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ جاڭا داۋىرگە ءوتۋى جۇڭگوشا سوتسياليزم جولىنىڭ، نازارياسىنىڭ، ءتۇزىمىنىڭ، مادەنيەتىنىڭ ۇزدىكسىز دامىعانىن ءبىلدىرىپ، دامۋ ۇستىندەگى ەلدەردىڭ وسىزاماندانۋعا قادام باسقان جولىن كەڭىتىپ، الەمدەگى دامۋدى جەدەلدەتۋمەن بىرگە، ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن ساقتاپ قالۋدى ءۇمىت ەتەتىن ەلدەر مەن ۇلتتارعا شىت جاڭا تالعام ۇسىندى.

  «ءبىرتالاي ۋاقىتتان بەرى، ءبىراز ادامدار تەك باتىستىڭ جولى عانا مەملەكەتتى وسىزاماندانۋعا باستاي الادى دەپ قاراپ كەلگەن ەدى. دەگەنمەن، جۇڭگودا قول جەتكەن تاريحي جەتىستىكتەر، جارىققا شىققان تاريحي وزگەرىستەر جۇڭگوشا سوتسياليزم جولىمەن ءجۇرۋ ارقىلى ىسكە اسىرىلدى»، - دەدى پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، نانجيڭ ۋنيۆەرسيتەتى پارتكومىنىڭ شۋجيى جاڭ يبيڭ.

  ۇزاق مەزگىلدەن بەرى جۇڭگو ماسەلەسىن زەرتتەپ كەلگەن ا ق ش - تىق وقىمىستى اريف ديرليك «جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ نازاريالىق قۇنى ونىڭ قازىرگى جاھاندىق ەكونوميكاداعى ماڭىزدىلىعىنان عانا ەمەس، سونىمەن قاتار، دامۋ ۇستىندەگى كوپشىلىك ەلدەرگە <بالاما تاجىريبە> ۇسىنعاندىعىنان» دەپ قارادى.

  «جۇڭگو، كوپتەگەن ەلدەر ءۇشىن ايتقاندا، رۋح بەرەتىن ۇلگى»، - دەدى رەسەي عىلىم اكادەمياسى قيىر شىعىس ينستيتۋتى ساياسي زەرتتەۋ مەن بولجاۋلار ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ۆينوگرادوۆ. يوردانيالىق وقىمىستى احمەد «جۇڭگونىڭ دامۋ تاجىريبەسى مەن وسىزاماندانۋ جولى وزگە ەلدەردىڭ ۇلگى تۇتۋىنا، اسىرەسە، دامۋ ۇستىندەگى ەلدەردىڭ ۇيرەنۋىنە تاتيدى، ويتكەنى، جۇڭگو اماليات بارىسىندا ءوز ەلىنىڭ جاعدايىن تولىق ەسەپكە الىپ كەلەدى» دەپ قارادى.

  وتە - موتە، اتاپ وتۋگە ءتيىستىسى، نەشە 100 جىلدان بەرى ءداستۇرلى ءىرى ەلدەردىڭ وتارلىق جۇيە ورناتۋ، قارۋلى ىرگە كەڭەيتۋ ارقىلى قۇدىرەت تاپقانىنىڭ مۇلدە كەرىسىنشە، جۇڭگونىڭ دامۋى بۇكىلدەي بەيبىت تاسىلمەن ىسكە اسىرىلدى، بۇل ادامزاتتىڭ دامۋ تاريحىنىڭ جاڭا كەزەڭىن اشتى، بۇنىڭ زامانالىق ءمانى بار.

       «مەنىڭشە، جۇڭگونىڭ قازىر اسا ماڭىزدى رولى، اتاپ ايتقاندا، بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋشىنىڭ رولىن اتقارۋىنا بولادى»، - دەدى فرانسيانىڭ بۇرىنعى زۇڭليى راففارەن.

  جۇڭگو ۇلەسى دۇنيە جۇزىنە پايدا تيگىزدى

     الەمدەگى ەڭ ۇلكەن دامۋ ۇستىندەگى مەملەكەت − جۇڭگوداعى بيلىك باسىنداعى پارتيا رەتىندە، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ءداۋىر مەن حالىق جۇكتەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى ويداعىداي وتەۋ ءۇشىن، ءسوز جوق، الدىمەن ءوز قۇرىلىسىن نىعايتۋى كەرەكتىگىن بەس ساۋساعىنداي بىلەدى. ستيلى قاتاڭ، تاباندى دا پارمەندى، اۋەلگى ماقساتتى ەشقاشان ەستەن شىعارماعان بيلىك باسىنداعى پارتيا عانا جۇڭگو حالقىن جەڭىستەن - جەڭىسكە باستاي بەرمەك.

  5 جىلدان بەرى جەمقورلىقتى تەگەۋرىندى جازالاۋ، جونگە سالۋدان باقىلاۋ، ءتارتىپ اتقارۋ، جاۋاپقا تارتۋدى كۇشەيتكەنگە، ونان جەمقورلىققا باتىلى بارماۋ، جەمقورلىققا مۇمكىندىگى بولماۋ، جەمقورلىقتى ويىنا الماۋدىڭ ءتۇزىلىسى مەن مەحانيزمىن ورناتقانعا دەيىن... ءوزىن - ءوزى كىرشىكسىزدەندىرگەن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى الەم الدىنا جارقىن كەلبەتپەن كوزگە ءتۇستى. تۇركيا وتان پارتياسىنىڭ ورىنباسار ءتوراعاسى سونەر بولات «جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ جەمقورلىقپەن كۇرەسىنىڭ ارىنى بۇعان دەيىنگى تاريحتا بولماعان» دەپ تاڭداي قاقتى.

  جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ پارتيانى قاتاڭ جونگە سالىپ، ءوزىن جاڭارتۋداعى ەڭ جاڭا امالياتى مەن تابىستى تاجىريبەلەرىن شەتەلدەرگى كەيبىر ساياسي پارتيالار ۇيرەنىپ، ۇلگى تۇتىپ وتىر. 41 جىلدىق تاريحى بار يسپانيا حالىق پارتياسى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ پارتيا ىشىندەگى باقىلاۋ مەحانيزمىنە ەلىكتەپ، «ءتارتىپ تەكسەرۋ كوميتەتى» − حالىق باقىلاۋشىلارى كەڭسەسىن قۇردى. ۆيەتنام - جۇڭگو دوستىق قوعامىنىڭ ورىنباسار باستىعى رۋان رۇڭگۋاڭ دا ۆيەتنامنىڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋ جاعىندا قولدانعان ماڭىزدى شارالارىن ۇزدىكسىز تۇردە ءجىتى قاداعالاپ جانە ونان ۇيرەنۋگە ءمان بەرىپ كەلە جاتقانىن ءبىلدىردى.

  شي جينپيڭ جولداس «جۇڭگونىڭ ءىسىن جاقسى ىستەۋدىڭ تەتىگى پارتيادا» دەپ قايتا - قايتا دارىپتەپ كەلەدى. ول پارتيانى جاپپاي قاتاڭ جونگە سالۋدان مىزعىماي، پارتيانىڭ بيلىك جۇرگىزۋ قابىلەتى مەن باسشىلىق دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋدى دا اتاپ كورسەتتى. ال شەتەلدەردەگى زەرتتەۋشىلەر دە پارمەندى ساياسي پارتيانىڭ جۇڭگونىڭ تابىسقا جەتۋىنىڭ ءتۇبىرلى كەپىلى ەكەندىگىن بايقادى.

  «بەسجىلدىق جوبا» دايىنداپ، «قوس 100 جىل» كۇرەس نىساناسىن ورتاعا قويۋدان پارتيانىڭ 19 - قۇرىلتايىندا جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ دامۋى جونىندە ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋ جاساۋعا دەيىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ پارمەندى ستراتەگيالىق ويى مەن ۇزاقتى بولجاعان كورەگەندىگى ايقىن بايقالادى.

  جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ قارىمدى ارەكەت قۋاتى حالىقارالىق ماسەلەلەردى زەرتتەۋشى يتاليالىق عالىم ۆاللوريعا تەرەڭ اسەر بەرىپتى. ول «قارىمدى ارەكەت قۋاتى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ بيلىك جۇرگىزۋ قابىلەتىنىڭ ماڭىزدى بەينەسىنىڭ ءبىرى، بۇنداي ارەكەت قۋاتى جىلدامدىق پەن پارمەندىلىك جاعىنان بىردەي كوزگە تۇسەدى» دەپ قارادى.

  كوپتەگەن ەلدەردىڭ ساياسي پارتيالارى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ تابىسقا جەتۋ حيكاياسىنان شابىت الدى. سەربيا زۇڭتۇڭى، بيلىك باسىنداعى پارتيا − العاباسار پارتياسىنىڭ ءتوراعاسى ۆوچيچ: سەربيا وتە كوپ جاقتاردان جۇڭگوعا ەلىكتەگىسى كەلەدى، - دەدى. ماروككو شىندىق جانە زامانا پارتياسىنىڭ ۋاقىتتىق باس شۋجيى حابيب بەككۋۋش: جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ بيلىك جۇرگىزۋ تاجىريبەسى ماروككونى قامتىعان بارلىق دامۋ ۇستىندەگى ەلدەر جونىنەن ماڭىزدى پايدالانۋ قۇنىنا يە، - دەدى.

  حالىقتىڭ باقىتىن ويلاپ، ۇلتتى گۇلدەندىرۋدى ءوز مىندەتى ەتكەن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى كۇنى بۇرىن قامدانىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام قۇرۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزۋگە ورنالاستىرۋ جاساۋمەن بىرگە، 2020 - جىلدان وسى عاسىردىڭ ورتاسىنا دەيىنگى كەزەڭدى ەكى ساتىعا ءبولىپ ورنالاستىرىپ، سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەتتى جاپپاي قۇرۋ جاڭا نىساناسىن ايقىندادى.

  شەتەل قوعامدىق پىكىرى بىلاي دەپ قارادى: پارتيا 19 - قۇرىلتايى جۇڭگونىڭ ەكونوميكاسىن، قوعامىن رەفورمالاۋ، دامىتۋ ستراتەگيالىق جوباسىن جاسادى، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى الداعى جەردە ەسىكتى ايقارا اشقان جۇڭگونى باستاپ، تاريحي وزگەرىستى جۇزەگە اسىرادى، جۇڭگونىڭ دامۋى الداعى جەردە اناعۇرلىم جاڭالانىپ، حالىقارالىق قوعامدا اناعۇرلىم قۋاتتى وڭ ەنەرگياعا اينالادى. كەزەكتە ەل اتتاعان كاسىپورىنداردىڭ كوبىنىڭ جۇڭگودا ماڭىزدى مۇددەسى بار، بارلىعى جۇڭگونىڭ الىپ بازارىنا جانە دامۋ بولاشاعىنا نازار اۋدارىپ وتىر. اۆستراليا جاڭا وڭتۇستىك ۋالىس ۋنيۆەرسيتەتى باستىعىنىڭ كومەكشىسى لوري پەرسيا بۇل جونىندە باعا بەرىپ، قۇدىرەتتى، وزىنە سەنىمدى جۇڭگو دۇنيە جۇزىنە ءتىپتى دە كوپ وراي تۋدىراتىن بولادى، - دەدى.
 بەيجيڭ ۋنيۆەرسيتەتى حالىقارالىق بايلانىس ينستيتۋتىنىڭ دوتسەنتى ۋاڭ دۇڭ بىلاي دەدى: قۇدىرەتتەنگەن جۇڭگونىڭ دۇنيە جۇزىمەن ىقپالداسۋ ۇلگىسىندە تەرەڭ وزگەرىس تۋىلۋدا. كۇن سايىن كۇشەيىپ كەلە جاتقان جۇڭگو دۇنيە ءجۇزىن ءتىپتى دە كوپ الەۋمەتتىك ونىمدەرمەن قامدايتىندىعى، سونداي - اق دۇنيە جۇزىمەن قاۋىشۋ جانە ىقپالداسۋ بارىسىندا اناعۇرلىم بەلسەندى رول اتقاراتىندىعى ءشۇباسىز.

  جۇڭگو اقىل - پاراساتى دۇنيە جۇزىنە وي سالدى

      پارتيا 19 - قۇرىلتايى اشىلار ساتتە، الەمدەگى 160 نەشە مەملەكەت پەن رايوندا 6 ميلليوننان استام تيراجبەن تارالعان «شي جينپيڭ ەل باسقارۋ جونىندە» كىتابىن وقۋ ورلەۋى تاعى كوتەرىلدى. شي جينپيڭ جولداستىڭ پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن العا قويۋى دا ەل ءىشى - سىرتىنداعى ءار سالا قايراتكەرلەرىن بارىنشا ىنتالاندىردى .

  پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، گۋاڭدۇڭ ولكەلىك پارتكوم پارتيا مەكتەبىنىڭ ۇنەمىلىك ىستەرگە جاۋاپتى ورىنباسار باستىعى ياڭ حانچيڭ بىلاي دەدى: پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىنداعى ەڭ ۇلكەن جارقىن ءتۇيىن − شي جينپيڭنىڭ جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن ورتاعا قويۋى، بۇل ماركسيزمنىڭ جۇڭگونىڭ ءىس جۇزىندىگىمەن ۇشتاسۋىنىڭ تاريحي سەكىرىسىن كورسەتەدى.

  سينگاپۋر «بىرىككەن تاڭ گازەتى»: شي جينپيڭنىڭ جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسى تاريحي مۇراگەرلىككە دەن قويعان، ونان دا ماڭىزدىسى، داۋىرمەن تەڭ ىلگەرىلەۋدى باسا دارىپتەگەن. جۇڭگو قوعامىنداعى باستى قايشىلىقتىڭ وزگەرىسى جونىندەگى پايىمداۋ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ جۇڭگونىڭ رەالدىعىن ءدال ءتۇسىنىپ، ءداپ باسىپ يگەرگەندىگىن اڭعارتادى، - دەپ حابارلادى.

  ەگيپەت ساۋداگەرلەر بىرلەستىگىنىڭ باس حاتشىسى الا يز بىلاي دەدى: جۇڭگوشا سوتسياليزم جاڭا داۋىرگە ءوتتى، شي جينپيڭنىڭ جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسى وسىعان سايكەس جارىققا شىقتى. جۇڭگونىڭ دامۋىن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نازاريالىق جاسامپازدىعىنان بولە قاراۋعا كەلمەيدى، بۇل يدەيا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ ۇزدىكسىز ءداۋىردىڭ الدىڭعى لەگىندە جۇرۋىنە، ءسوز جوق، جەتەكشىلىك ەتەتىن بولادى.

  پارتيا 19 - قۇرىلتايى بايانداماسىنىڭ جۇڭگو جانە دۇنيە ءجۇزى بىرگە ءدوپ كەلگەن كوپتەگەن كەلەلى نازاريالىق جانە امالياتتىق ماسەلەلەرگە ىشكەرىلەي جاۋاپ قايتارىپ، الەمدىك جونگە سالۋ جۇيەسىنىڭ بارىنشا كەمەلدەنۋىنە جۇڭگونىڭ اقىل - پاراساتىن قوسقانى حالىقارالىق قوعامعا تەرەڭ اسەر قالدىردى.

  الەمدىك ەكونوميكانى جونگە سالۋدىڭ جاڭا جاعدايىن اشۋ ءۇشىن بايانداما تار جول، تايعاق كەشۋدەن بىرگە ءوتۋدى، ساۋدا مەن قارجى قوسۋدى ەركىندەستىرۋدى، قولايلىلاندىرۋدى جەبەپ، ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋىنىڭ اناعۇرلىم اشىق، كەشىرىمشىل، جالپىعا ءتيىمدى، تەپە - تەڭ، تەڭ يگىلىككە كەنەلەتىن بەتالىسقا قاراي دامۋىن ىلگەرىلەتۋدى العا قويدى؛ قازىرگى دۇنيە ءجۇزىنىڭ حاۋىپسىزدىك جاعىندا ءدوپ كەلگەن سىن - سايىستارىنا مەڭزەس، بايانداما تالاس - تارتىستاردى كەڭەسپەن شەشۋگە، الاۋىزدىقتاردى اقىلداسىپ ءبىر جاقتى ەتۋگە، ءداستۇرلى جانە ءداستۇرلى ەمەس حاۋىپسىزدىك قاتەرلەرىنە ءبىر تۇتاس جوسپارلاي وتىرىپ توتەپ بەرىپ، ءارقانداي فورماداعى لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋدى العا قويدى؛ الەمدىك ىنتىماقتاستىقتى بارىنشا ىركىلىسسىزدەندىرۋ ءۇشىن بايانداما جۇڭگو بىرگە اقىلداسۋ، بىرگە قۇرۋ، بىرگە يگىلىكتەنۋ سىندى جاھاندىق باسقارۋ كوزقاراسىن ۇستانىپ، حالىقارالىق قاتىناستى دەموكراتيالاندىرۋدى قۋاتتايدى دەپ باسا دارىپتەدى.

  شي جينپيڭ جولداس پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا بىلاي دەدى: جۇڭگو بەيبىتشىلىك، دامۋ، ىنتىماقتاستىق، تەڭ يگىلىكتەنۋ تۋىن بيىك ۇستاپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن قورعاۋ، قاتار دامۋدى دەمەۋ ديپلوماتيالىق ساياساتىنىڭ تۇپكىلىكتى ماقساتىنا بويسۇنىپ، بەيبىت قاتار تۇرۋدىڭ 5 پرينسيبىنەن اۋىتقىماۋ نەگىزىندە، ءار ەلمەن دوستىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتىپ، ءبىرىن - ءبىرى قۇرمەتتەيتىن، ءادىل دە ادىلەتتى ىنتىماقتاستىق جاساپ، تەڭ يگىلىكتەنەتىن جاڭاشا حالىقارالىق قاتىناس ورناتۋدى جەبەيدى.

  ۆەنەسۋەلانىڭ دامۋ جانە جاڭادان كوركەيگەن ەكونوميكا جونىندەگى جوعارى دارەجەلى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اندرەنا تاراسون بىلاي دەدى: جۇڭگو حالىقارالىق ىستەرگە اناعۇرلىم سەنىمدى كۇيمەن ات سالىسۋدا، جۇڭگو جوباسىن بەلسەنە دايىنداپ، جاھاندانۋدى العا ىلگەرىلەتۋدىڭ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگى مەن دۇنيە ءجۇزى جاعدايىنىڭ كوپ ۇيەكتەنۋىن قورعاۋدىڭ ماڭىزدى كۇشىنە اينالدى.

  كەزەكتە دۇنيە ءجۇزى قارىشتاپ دامۋ، ۇلكەن وزگەرۋ، زور رەتتەلۋ كەزەڭىندە تۇر، «ادامزاتتىڭ قالاي بەت الۋى» زامانا سۇراۋىنا اينالدى. شي جينپيڭ پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ بايانداماسىندا ءار ەل حالقىن ءبىر نيەتپەن سەلبەسىپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قالىپتاستىرىپ، باياندى بەيبىتشىلىك ورناعان، بۇكىلدەي حاۋىپ - قاتەرسىز، بىرگە كوركەيىپ - گۇلدەنەتىن، اشىق ۇستالاتىن، كەشىرىمشىل، كىرشىكسىز، كوركەم دۇنيە قۇرۋعا ۇندەدى.

  ۇلى بريتانيا 48 توپ كلۋبىنىڭ ءتوراعاسى ستەفان پەري بۇل جونىندە شولۋ جاساپ: دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ بىردەن - ءبىر جولى − بىرگە كوركەيىپ - گۇلدەنۋدى جۇزەگە اسىرۋ، «مەن جۇڭگوشا سوتسياليزم بىرگە كوركەيىپ - گۇلدەنۋدى مەڭزەيدى دەپ قارايمىن»، - دەدى.

  رەسەيدەگى بيلىك باسىنداعى پارتيا − ءبىر تۇتاس رەسەي پارتياسىنىڭ باس كوميتەتىنىڭ ورىنباسار شۋجيى سەرگەي رەزنياك بىلاي دەدى: جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن سومداۋعا كۇش سالىپ، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» سياقتى ۇزاق بولاشاقتىق كوز اياعا اسا باي دارىپتەمەلەردى العا قويىپ، ءار ەل اراسىنداعى ەكونوميكا - ساۋدا، گۋمانيتارلىق، جاڭالىق اشۋ، حاۋىپسىزدىك سياقتى سالالارداعى اۋىس - كۇيىستى جەبەدى. «بۇگىنگى دۇنيە جۇزىندە جۇڭگو دۇنيە ءجۇزى مەن وڭىرلىك بەيبىتشىلىكتىڭ قورعاۋشىسى، كوپتەگەن ەلدىڭ شىنايى سەرىگى».

  ا ق ش حوپكينس ۋنيۆەرسيتەتى سوتسيولوگيا ءىلىمىنىڭ پروفەسسورى جول اندرەس: جۇڭگو دۇنيە جۇزىلىك ەكونوميكاسىنىڭ، ساياسي ءتارتىبنىڭ سەنترىنە ويىستى، بۇل دۇنيە جۇزىلىك تەڭسىزدىكتى ازايتۋعا ءتيىمدى، كەلەلى تاريحي مانگە يە وزگەرىس، - دەدى.

  پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، شي - ان قالالىق پارتكومنىڭ شۋجيى ۋاڭ يۇڭكاڭ بىلاي دەدى: وسىزاماندانۋ اياق الىسىنىڭ العا ىلگەرىلەتىلۋى مەن ەكونوميكالىق قۋاتتىڭ ارتۋىنا ساي، جۇڭگو دۇنيە جۇزىمەن بارىنشا توعىسىپ، دۇنيە جۇزىنە اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسادى، - دەدى.

  جۇڭگو كوممۋنيستەرى ادامزاتقا تىڭ دا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسۋدى باستان - اياق ءوزىنىڭ بورىشى ەتىپ كەلەدى. جاڭا جۇڭگو قۇرىلىپ كوپ وتپەي، ماۋ زىدۇڭ جولداس «جۇڭگو ادامزاتقا نەداۋىر زور ۇلەس قوسۋعا ءتيىس» دەگەندى العا قويعان ەدى.
 جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليزم جولىمەن جۇرگەن جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى مەن جۇڭگو حالقى، ءسوز جوق، ادامزاتقا جاڭا، اناعۇرلىم زور ۇلەس قوساتىن بولادى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «ءتاڭىرتاۋ تورابىنان» الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • اپات مەيىرىمسىز بولسا دا ادام مەيىرىمدى
  • جارالى تاۋ ەشكىنىڭ لاعى حاۋىپسىز ورىنعا جوتكەلدى
  • كادر ساقشىلار كورىكتى جاڭاشا اۋىل - قىستاق قۇرۋ سەنىمدەرىن ايگىلەي ءتۇستى
  • جالپىلىق مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى كۇنىن اتاپ ءوتتى
  • مال ىندەتىنىڭ الدىن الۋ قىزمەتىن مۇقيات ورىستەتتى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى