تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ

شاتتىققا شومعان ىنتىماق كوشەسى

ءتىلشىمىز جاۋ شييا

  16 - اقپان تاڭەرتەڭ، قاردان كەيىنگى قۇلجا قالاسىنىڭ اسپانى شايداي اشىق ەدى، شىعىس ايلانبا جولىنداعى ۇلتتار ىنتىماعى كوشەسىنە ورنالاسقان 2981 - ءنومىرلى اۋلا دىر - دۋمانعا شومدى، اۋلانىڭ قىزعىلت سارى قاقپاسى، تۇمشالامالى شىراقتار، «باقىت» دەگەن جازۋ كوزدىڭ جاۋىن الدى. اۋلانىڭ باتىس بولمەسىندەگى ساكىنىڭ ۇستىنە تۇشپارا تولتىرا تىزىلگەن ۇلكەندى - كىشىلى تاباقتار قويىلدى.

  ءۇي يەسى اسيام ياسىن تىلشىگە: كۇندەرىمىز بەينە مىنا تۇشپارالار سياقتى، ءار الۋان ءارى تاماشا، - دەدى. اسيام ياسىن كورشى - قولاڭدارىمەن بىرگە ءبىر جاعىنان، تۇشپارا ءتۇيىپ، ءبىر جاعىنان، جارقىلداپ اڭگىمەلەسىپ وتىر. تاڭەرتەڭ ەرتە ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق ايەلدەر بىرلەستىگىنىڭ «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» قيمىلى بويىنشا قۇلجا قالاسى سايبوي كوشەسى تيانما الەۋمەتتىك اۋماعىندا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى وزدەرىنىڭ تۋىستارىمەن حابارلاسىپ، وسى اۋماقتا تۇراتىن اسيامنىڭ ۇيىندە باس قوسىپ مەرەكەنى بىرگە تويلاۋعا كەلىسەدى. كوپشىلىك اسيامنىڭ ۇيىنە جينالىپ، ۇن يلەپ، ەت تۋراپ، قيما جاساپ، اڭگىمە شەرتىسىپ، ءبىر جىلدان بەرگى ۇيلەرىندە جانە اينالاسىندا بولىپ جاتقان ىستەردى ايتىپ، دىر دۋمانعا شومدى.

  «بىلتىر ءبىزدىڭ ۇيدەگىلەردى كوپ جىل الاڭداتقان ماسەلە شەشىلدى، <ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ> قيمىلىنا ات سالىسقان قىزمەت اترەتىنە العىس ايتامىن، پارتيانىڭ حالىققا ەمدەۋ جاعىندا تيىمدىلىك جاساۋعا قاتىستى ابزال ساياساتىنا العىس ايتامىن»، - دەدى اسيام، ونىڭ ايتىپ وتىرعانى تۋما جۇرەك اۋرۋىنا شالدىققان 12 جاستاعى نەمەرە قىزى بولاتىن، 3 جىلدىڭ الدىندا ونىڭ نەمەرەسى تۋما جۇرەك اۋرۋىنا شالدىققاندىعى تەكسەرىپ انىقتالعان، ەمدەۋ اقىسى تىم جوعارى بولعاندىقتان، ءبىر ءۇيلى جان بالانى ەمدەتۋدى جىلدان - جىلعا كەشەۋىلدەتە بەرگەن - دى. «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» بويىنشا الەۋمەتتىك اۋماققا كەلگەن قىزمەت اترەتى ولاردىڭ ءۇيىنىڭ جاعدايىنان حابار تاپقاننان كەيىن، بالانىڭ ناۋقاسىن ەمدەتۋگە جەرگىلىكتى ورىنداعى شيپاحانامەن بايلانىس جاساپ، ارناۋلى مامان ۇسىنىس ەتەدى. قازىر اسيامنىڭ نەمەرە قىزىنىڭ دەنساۋلىعى قالپىنا كەلىپ، مەكتەپكە قايتا ورالدى.

  «قيمىل وتكىزەتىن جەرىمىز بار، جۇمىسقا ورنالاسۋعا قاتىستى تەحنيكالىق ونەرگە باۋلۋ كۋرسىمىزدا اشىلدى، قازىر الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ تۇرعىندارى كەشكى مەكتەپكە بارىپ، مەملەكەتتە ورتاق قولدانىلاتىن ءتىل - جازۋدى ۇيرەنەتىن بولدى»، - دەدى الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ تۇرعىنى، ساقا پارتيا مۇشەسى رەۋىقىز مامەت، ول الەۋمەتتىك اۋماقتاعى وزگەرىستەردىڭ بارىنە ءساپ سالىپ، ەسىنە ساقتاۋمەن قويماي، الەۋمەتتىك اۋماقتاعى ساقا پارتيا مۇشەلەرىن ۇزدىك، ونەگەلىك رولدارىن ساۋلەلەندىرىپ، تىنىش، ىنتىماقتى قوعامدىق ورتانى بىرگە قورعاۋعا اتتانىسقا كەلتىردى.

  الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ تۇرعىنى يۇي شيۋيىڭ ۇيعۇرشاعا اعىپ تۇر، ول تۇرعان شىعىس ايلانبا جولى 1 - كوشەسىندە تۇراتىن 20 نەشە وتباسى 7 ۇلتتان قۇرام تاپقان. «ءبىز مەرەكە - مەيرام سايىن ءبىر - ءبىرىمىزدىڭ ۇيىنە بارىپ باس قوسامىز، ادەتتە كىمنىڭ ۇيىندە كومەكتەسەتىن شارۋا بولسا ءبارىمىز بارامىز»، - دەدى يۇي شيۋيىڭ، ونىڭ 91 جاستاعى قايىن اتاسىنىڭ ۇزاق جىل ناۋقاستانىپ، ءجۇرىس - تۇرىسى قولايسىز كىسى ەكەندىگىن كوپشىلىكتىڭ ءبارى بىلەتىندىكتەن، كىرە كولىگىن ايدايتىن كورشىسى ماحمۇت مامەت مەيلى كۇندىز بولسىن، ءتۇن بولسىن، شاقىرعان زامان جەتىپ كەلىپ، كاريانى شيپاحاناعا جەتكىزەدى.

  سول كۇنى ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىستىق ايەلدەر بىرلەستىگىنىڭ «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» بويىنشا الەۋمەتتىك اۋماقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى ميحىراي ابدۇقادىر الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قاراستىلىعىنداعى ءبىر سۇيەنىشسىز قارتتى ۇيىنەن اكەلىپ، مەرەكەنى كوپشىلىكپەن بىرگە وتكىزدى. «ءار ۇلت تۇرعىندارى مارە - سارە بولىپ كوكتەم مەرەكەسىن بىرگە تويلاپ، وتە كوڭىلدى بولدىق»، - دەدى ميحىراي، ونىڭ تانىستىرۋىنشا، وسى الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قاراستىلىعىندا جيىنى 1561 وتباسى بار بولىپ، از ۇلتتار تەڭ جارتىسىنا جۋىعىن يەلەيدى ەكەن، قىزمەت اترەتى كەلگەننەن كەيىن بەلسەندىلىكپەن قارجى توپتاپ، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ قىزمەت ورتاسىن جاقسىلاپ، تۇرعىنداردىڭ ءجۇرىس - تۇرىستاعى قيىنشىلىقتارىن شەشىپ، جۇمىستاندىرۋعا قاتىستى تەحنيكالىق ونەرگە باۋلۋ كۋرسىن اشتى، سونىمەن بىرگە تۇعىر ورناتىپ، ءار الۋان فورماداعى قيمىلدار وتكىزىپ، ءار ۇلت تۇرعىندارىنىڭ ارالاسۋىن، ىشتەسۋىن، توعىسۋىن نىعايتتى، جۇرتشىلىقتىڭ ۇيىسۋ قۋاتى بارعان سايىن كۇشەيىپ، رۋحاني بەت - بەينەسى جاڭاردى.

    ءۇي يەسى اسيام بۋى بۇرقىراپ جاڭا پىسقان تۇشپارانى داستارقانعا قويعاننان كەيىن كوپشىلىككە: «ءبىزدىڭ تيانما الەۋمەتتىك اۋماعىمىز كۇننەن - كۇنگە دامي بەرسىن، كوپشىلىكتىڭ تۇرمىسى جىلدان - جىلعا جاقسارا ءتۇسسىن!» دەپ تىلەك ءبىلدىردى، كوپشىلىك ءبىر جاعىنان تۇشپارا جەپ، قۋانىشتارىن ورتاقتاسىپ، ءوزارا ىزگى تىلەك ءبىلدىرىپ، جاڭا جىلدى قۇتتىقتاپ، مارە - سارە شاتتىققا شومدى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى