ءتاڭىرتاۋ تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   وقۋ-اعارتۋ

وقىتۋ مىنبەرىندە وقىتۋشىلاردىڭ شىنايى كەلبەتىن ايگىلەدى

  ءتىلشىمىز چىن چىن

  تۇرپان قالاسى تاجىريبە ورتا مەكتەبى تاريح ساباعىنىڭ مۇعالىمى يان شۋەفي: باس شۋجي شي جينپيڭ پارتيا 19 - قۇرىلتايىندا جاساعان بايانداماسىندا «ءاربىر بالانى ءادىل دە ساپالى ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىنە يە ەتۋگە قۇلشىنۋ كەرەك» دەگەن ەدى. وقۋشىلاردىڭ اقاۋسىز ەسەيىپ دارىندى بولۋى مەنىڭ ەڭ ۇلكەن قۋانىشىم، - دەدى. 14 جىل تاريح ساباعىن وقىتۋمەن شۇعىلدانعان يان شۋەفي باستان - اياق «ۇستازدىق قىلعان جالىقپاس، ۇيرەتۋدەن بالاعا» دەگەن اقىليادان جازباي، وزىندە بارىن وقۋ - اعارتۋ ىسىنە ارناپ، كوپ رەت «اۆتونوميالى رايوندىق تاڭداۋلى جەتەكشى مۇعالىم 1 - دارەجەلى سيلىعىن»، «اۆتونوميالى رايوندىق وقىتۋ شەبەرى» سياقتى سيلىقتارعا يە بولدى.

  ءوزىن قالتقىسىز ارنادى

  وقىتۋشىنىڭ قىزمەتى − وقۋ وقىتىپ، ادام تاربيەلەۋ، مۇندا كاسىپتىك ونەرگە، ءسوز جوق، توسەلگەن بولۋى كەرەك. يان شۋەفي بەلدى بەكەم بايلاپ، ساقا وقىتۋشىلاردان سابىرلىلىقپەن ۇيرەندى. قىزمەت ىستەگەن العاشقى 2 جىلدا، ۇقساس ءپان بولسىن، الدە باسقا ءپان بولسىن مەكتەپتەگى بارلىق وقىتۋشىلاردىڭ وتكەن ساباعىن ول ءبىر رەتتەن تىڭداپ شىقتى. ساباقتان كەيىن ول قايتا - قايتا سالىستىرىپ، ءوزىنىڭ ساباق ءوتۋ بارىسىنداعى كىناراتتارىن تۇزەتىپ وتىردى. ساباقتان تۇسە سالىسىمەن، وتىلەتىن ساباق تاقىرىپتارىن قۇلشىنا زەرتتەپ، وقىتۋ ماتەريالدارىن اقتارىپ، ماتەريال كورىپ، ءاربىر ءبىلىم تۇيىندەرىن وقۋشىلارعا دۇرىس، انىق جەتكىزۋگە قۇلشىنادى.

  ساباق ءوتۋ بارىسىندا، يان شۋەفي تەرەڭگە بويلاپ، تۇرمىسقا جاناسۋعا كوڭىل ءبولىپ، ساباقحانانىڭ تارتىمدىلىعىن اسىردى. ونىڭ ساباعى وتە اسەرلى بولعاندىقتان، وقۋشىلاردىڭ جۇڭحۋا مادەنيەتى جونىندەگى ماقتانىش سەزىمدەرى مەن كوركەم مەكەنگە دەگەن تانىمدارى ارتا تۇسەدى.

  وقۋشىلاردىڭ تاريحتى ۇيرەنۋ اۋەسىن جوعارىلاتىپ، ولاردىڭ سەنىمىن ارتتىرا ءتۇسۋ ءۇشىن، يان شۋەفي وقۋشىلاردىڭ ولقىلىعىن قازبالاماي، قايتا مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا ءاربىر وقۋشىنىڭ بويىنداعى ارتىقشىلىقتاردى كورە ءبىلىپ، ولارعا ءوزىنىڭ ءاسىلى جاقسى بالا ەكەندىگىن، تەك قۇلشىنسا عانا بولعانى تاڭداۋلى وقۋشى بولا الاتىندىعىن سەزىندىردى. ونىڭ شابىتتاندىرۋىندا، كوپتەگەن وقۋشىلار تاريح ساباعىن جاقسى وقۋ سەنىمىن ورناتتى.

  ءبىرقانشا جىلدان بەرى، يان شۋەفي وتكەن وقۋ ساباقتاردىڭ ماۋسىم سوڭىنداعى ناتيجەسى تۇرپان ايماعى (تۇرپان قالاسى) بويىنشا الدىڭعى ورىنعا شىعادى. 2011 - ، 2012 -، 2014 - جىلدارى ول 3 رەت اۆتونوميالى رايوندىق تاڭداۋلى جەتەكشى وقىتۋشى 1 - دارەجەلى سيلىعىن ەنشىلەدى. 2007 - جىلى تۇرپان قالالىق (قازىرگى گاۋچاڭ رايونى) وقۋ - وقىتۋ شەبەرى داڭقتى اتاعىنا يە بولدى. 2017 - جىلى اۆتونوميالى رايوندىق ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ تاريحي درامالارىن باعالاۋدا، ول جەتەكشىلىك ەتكەن تاريحي دراما 1 - دارەجەلى سيلىققا يە بولدى. 2017 - جىلى تۇرپان قالالىق قوعامدىق پاندەر بويىنشا «اسەرلى ساباقحانا» وقىتۋ جارىسىندا، ول تاعى 1 - دارەجەلى سيلىقتى ەنشىلەدى. 2018 - جىلى 2 - ايدا ول داڭقپەن اۆتونوميالى رايوندىق وقىتۋ شەبەرى اتاعىنا يە بولدى.

  وقۋشىلاردى بەينە ءوز بالاسىنداي كوردى

  كلاس جەتەكشىسى بولعاندىقتان، يان شۋەفي كلاستاردى باسقارۋ، ساباق ءوتۋ بارىسىندا، وتە باۋىرمال بولىپ، وقۋشىلاردى باۋراۋ قۋاتىن جەتىلدىردى. وقۋشىلاردى ايالاي ءبىلدى، وقىتۋ ادىسىنە دەن قويىپ، ءاربىر وقۋشىعا شىنايى مامىلە جاسادى، مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا وقۋشىلارعا قىزمەت ەتىپ، وقۋشىلاردىڭ سۇيىسپەنشىلىگى مەن سەنىمىنە بولەندى.

  ورتا مەكتەپتىڭ بەلگىلى كلاسىنداعى ءبىر وقۋشىنىڭ مىنەز - قۇلقى مەن باسقا جاقتارداعى سەبەپتەرىنە بايلانىستى ساباقتاستاردىڭ بارلىعى ونىمەن بارىس - كەلىس جاساۋدان قاشقالاقتايتىن ەدى.

  يان شۋەفي بۇل جاعدايدى بىلگەننەن كەيىن، دەرەۋ ونى تاۋىپ سىرلاسىپ، تۇرمىس پەن ۇيرەنۋدە وعان كوڭىل بولەدى، بۇل وقۋشىدان بوگدە جاعداي بايقالا قالسا بولعانى يان شۋەفي قىزمەتىن قايىرىپ قويىپ، ونى الاڭداۋدان ارىلتىپ، قيىنشىلىعىن شەشەدى.

  تاباندىلىق ادامدى تابىسقا جەتكىزەدى. بۇل وقۋشى اقىرى شىت جاڭا بولىپ وزگەرىپ، كوڭىل كۇيى ورنىعىپ، تۇرمىسقا قۋانا قارايتىن بولادى، سەنىمى، ۇيرەنۋگە دەگەن قىزعىندىلىعى ارتىپ، ساباق وتكەندە مۇقيات تىڭدايدى، ۇيرەنۋ ناتيجەسى دە جوعارىلاي تۇسەدى، ساباقتاستارى دا ونىمەن بارىس - كەلىس جاساي باستايدى. قازىر ول باسقا ساباقتاستارىمەن بىرگە، ءوزى ارمانداعان ۋنيۆەرسيتەتكە تابىسپەن ءوتۋ ءۇشىن جوعارى مەكتەپ ەمتيحانىنا قۇلشىنا دايىندالۋدا. بۇل وقۋشى: يان مۇعالىم ماعان تەك مۇعالىم عانا ەمەس، قايتا قاي - قاشان دا ماعان كوڭىل بولەتىن اپايىم سياقتى، - دەيدى.

  كلاستىڭ قاراجاتى كەمشىل بولعاندىقتان، يان شۋەفي ۇيىندەگى قوقىس شەلەگى، سۋ شەلەگىن الىپ كەلىپ كلاسقا ىستەتەدى؛ ونىڭ قول تەلەفونى وقۋشىلاردىڭ الەۋمەتتىك ىستەتەتىن تەلەفونىنا اينالعان؛ ادەتتە وقۋشىلارعا بەرەتىن سيلىقتاردى يان شۋەفي ءوز اقشاسىنا ساتىپ اكەلەدى؛ ءار ايدا دەرلىك ءوزىنىڭ كلاسىنداعى وقۋشىلارعا ءبىر رەت كوللەكتيۆ تۋىلعان كۇن وتكىزىپ بەرەدى ءارى شاعىن ساۋعا ۇسىنادى...

  يان شۋەفي بىلاي دەيدى: مەن وسى وقۋشىلارىما ىشتەي راقىمەت ايتامىن، ولار مەنى قىزىققا تولى دۇنيەگە ارالاستىردى، ولارمەن قۋانىشتا دا، جۇبانىشتا دا بىرگە بولدىم، ولار مەنىڭ كوڭىلىمدە ءسابي قالپىندا ساقتالادى؛ ولارمەن بىرگە بولعاندىقتان، مەن ادام بولۋدىڭ قادىر - قاسيەتىن سەزىندىم، ولار مەنىڭ ومىردەگى ارمانىمدى جۇزەگە اسىردى، مەن وقىتۋشىلىق ارمانىمدى ارقالاپ، ونى ارداقتاپ، قاراپايىم قىزمەت ورنىمدا قۇلشىنۋدامىن، كۇرەسۋدەمىن، مۇنى باقىت سەزىنۋدەمىن! مەن بەينە باس شۋجيدىڭ پارتيا 19 - قۇرىلتايىندا جاساعان بايانداماسىندا ايتقانىنداي، جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىندە جاتقان يدەيالىق كوزقاراستى، گۋمانيتارلىق رۋحتى، ءمورالدىق ولشەمدى ىشكەرىلەي اشىپ، ءداۋىر تالابىمەن ۇشتاستىرا وتىرىپ مۇراگەرلىك ەتىپ جانە جاڭالىق اشىپ، جۇڭحۋا مادەنيەتىنىڭ ماڭگىلىك قۇدىرەتى مەن داۋىرلىك ەرەكشەلىگىن ايگىلەيمىن.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «ءتاڭىرتاۋ تورابىنان» الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • حالىقتىڭ مۇڭىنا ورتاق بولىپ، قيىنشىلىعىن شەشىم ەتتى
  • مادەنيەت قيمىلدارى ارقىلى قوس مەرەكەنى قۇتتىقتادى
  • زاڭ كادرلارى ورتا جايلاۋدا
  • ەلەكتر حاۋىپسىزدىگى بىلىمدەرىن ۇگىتتەدى
  • قابا اۋدانى سارتام اۋىلدىعى مال ۆاننالاۋ قىزمەتىن مىقتى ۇستادى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى