ءتاڭىرتاۋ تورابى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

تاريحتىڭ زاڭدىلىعىن يگەرىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ اۋقىمىن ايقىن تانيىق

− ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بو - اۋ ازيا تالقى مىنبەرىندە سويلەگەن ارقاۋ ءسوزى جونىندە (2)

  دۇنيە ءجۇزىنىڭ اۋقىمى جوڭكىلە العا ىلگەرىلەپ بارادى، وعان ۇيلەسە العان گۇلدەنەدى، ۇيلەسە الماعان قۇرىپ جوعالادى.

  «كۇردەلى دە الماعايىپ دۇنيە جۇزىندە، ادامزات قوعامى قايدا بارادى؟ ازيانىڭ كەلەشەگى قايدا؟» ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بو - اۋ ازيا تالقى مىنبەرىندە العا قويعان بۇل «داۋىرلىك ماسەلەلەرى» دۇنيە ءجۇزىنىڭ اۋقىمى مەن ءداۋىردىڭ اعىمىنا تەرەڭ تالداۋ جاساپ، بەيبىت، تىنىش، گۇلدەنگەن، اشىق، كورىكتى ازيانى جانە دۇنيە ءجۇزىن بىرگە قۇرۋ جونىندەگى جۇڭگو جوباسىن ايقىن العا قويىپ، ءىرى ەل كوسەمىنىڭ كەڭ كوكىرەگىن، كورەگەن جانارىن جانە تاريحي جاۋاپكەرلىگىن تولىق ايگىلەپ، ماجىلىسكە قاتىناسقان سيلى قوناقتاردىڭ وسكەلەڭ مويىنداۋىنا يە بولىپ، حالىقارالىق قوعامنىڭ «داۋىرلىك ماسەلە» جونىندە كەڭىنەن ويلانۋىنا تۇرتكى بولدى. «داۋىرلىك ماسەلەنىڭ» جاۋابىن تابۋدا، ەڭ ءتۇبىرلىسى، تاريحتىڭ زاڭدىلىعىن يگەرىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ اۋقىمىن ايقىن تانىپ، ءداۋىردىڭ اعىمىنا ۇيلەسۋ.

  بۇگىنگى دۇنيە جۇزىندە جوڭكىلە العا ىلگەرىلەگەن اعىم مەن اۋقىم نە؟ ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ ارقاۋ سوزىندە بەيبىت - ىنتىماقتاستىق، ەسىك اشىپ توعىسۋ، وزگەرىس جاساپ، جاڭالىق اشۋ دەگەن 3 ءتۇيىندى ءسوز العا قويىلدى. بۇگىنگى الەمگە كوز سالساق، بەيبىتشىلىك پەن دامۋ دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەل حالقىنىڭ ورتاق تىلەگى، قىرعي قاباق سوعىس ويى، ىمىرالاسقىسىز تەكەتىرەستىك بارعان سايىن قاتاردان قالىپ، ءوزىن زور ساناۋدىڭ نەمەسە ءوزىن عانا كەمەلدەندىرۋدىڭ تۇمسىعى بارلىق جەردە تاسقا تيۋدە؛ دۇنيە ءجۇزى بارلىق ادام قويان قولتىق ارالاسقان جەر شارى قىستاعىنا اينالىپ، ءار ەلدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ، قوعامىنىڭ دامۋى كۇن سايىن ءبىر - بىرىنە بايلانىسىپ، ءبىر - بىرىنە ىقپال ەتۋدە، ءوزارا تۇتاسۋدى ىلگەرىلەتىپ، توعىسىپ دامۋدى جەدەلدەتكەندە عانا، بىرگە گۇلدەنىپ - دامۋدى جەبەۋگە بولادى؛ وزگەرىس تۋدىرىپ، جاڭالىق اشۋ − ادامزات قوعامىنىڭ العا ىلگەرىلەپ دامۋىن جەبەۋدىڭ ءتۇبىرلى قوزعاۋشى كۇشى، كىم وزگەرۋدى شەتكە قاقسا، كىم جاڭالىق اشۋدان باس تارتسا، سول داۋىردەن كەنجە قالادى، تاريح ونى كەرەكسىز ەتەدى. وسىنداي دۇنيە ءجۇزى اۋقىمىندا تەك اۋقىمعا قاراي جوسپار جاساپ، اۋقىمعا ساي ارەكەت ەتىپ، اۋقىمعا قاراي ءىس تىندىرعاندا عانا، تاريحتى جاراتۋعا، كەلەشەكتى قولعا كەلتىرۋگە بولادى.

  40 جىلدىڭ الدىندا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ سىندى شەشۋشى تالعام جاساپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ اۋقىمىنا ۇيلەسىپ، ءداۋىردىڭ اعىمىن ءداپ باسىپ يگەردى. 40 جىلدان بەرى، جۇڭگونىڭ رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋ سىندى ەكىنشى رەتكى توڭكەرىسى جۇڭگودا تەرەڭ وزگەرىستەر تۋدىردى، ءبىزدىڭ بايىرعى ۇلتىمىز «ءداۋىردى قۋىپ جەتۋدەن» «داۋىرگە جەتەكشىلىك ەتۋگە» دەيىنگى ۇلى سەكىرىستى ورىندادى؛ دۇنيەگە تەرەڭ اسەر ەتكەن جۇڭگو باستان - اياق دۇنيە ءجۇزى بەيبىتشىلىگىنىڭ قۇرۋشىسى، دۇنيە ءجۇزى دامۋىنىڭ ۇلەسكەرى، حالىقارالىق ءتارتىپتىڭ قورعاۋشىسى بولا ءبىلدى. 40 جىلدىق تاريح جۇڭگونىڭ رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋىنىڭ تابىسقا جەتە الۋىنىڭ ءارى، ءسوزسىز، تابىسقا جەتە الۋىنىڭ ءتۇبىرلى سەبەبى جۇڭگونىڭ رەفورما جاساپ، ەسىك اشۋدى جولعا قويىپ، جۇڭگو حالقىنىڭ دامۋعا، جاڭالىق اشۋعا، تاماشا تۇرمىسقا دەگەن تاريحي تالابىنا ۇيلەسىپ، دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەل حالقىنىڭ دامۋعا، ىنتىماقتاستىققا، بەيبىت تۇرمىس كەشىرۋگە دەگەن داۋىرلىك اعىمىنا باپ كەلگەندىگىنەن ەكەنىن تولىق دالەلدەدى.

  ارقاۋ سوزدە ءتوراعا شي جينپيڭ مىناداي ءبىر ايقىن تۇجىرىمدى العا قويدى: ءبىر مەملەكەت، ءبىر ۇلت گۇلدەنەمىن دەيدى ەكەن، ءسوزسىز، تاريحتىڭ ىلگەرىلەۋ لوگيكاسىندا ىلگەرىلەۋى، ءداۋىردىڭ دامۋ اعىمىندا دامۋى كەرەك. بۇگىنگى دۇنيە جۇزىندە ورنىقسىز، تۇراقسىز فاكتورلار ءالى وتە كوپ، سىن - سىناقتار بۇرىن بولىپ كورىلمەگەن دارەجەدە مول، جاھاندانۋعا قارسى نىساي ۇزدىكسىز تۋىلۋدا. وسىنداي ورايدا ەسىك اشۋ كەرەك پە، الدە توماعا - تۇيىق كۇيدە قالۋ كەرەك پە، العا ىلگەرىلەۋ كەرەك پە، الدە كەرى شەگىنۋ كەرەك پە دەگەن ماسەلەلەر ادامداردىڭ كوڭىل كوكىرەگىن، كوز اياسىن جانە اقىل - پاراساتىن تارازىعا سالۋدا. وسىنداي ساتتەر بىزدەن كوشپە بۇلتتىڭ كوزدى كولەگەيلەۋىنەن قورىقپاي، تاريحتىڭ زاڭدىلىعىن يگەرىپ، بۇلتتى ىسىرىپ كۇننىڭ كوزىن كورىپ، دۇنيەنىڭ اۋقىمىن ايقىن تانۋدى اناعۇرلىم تالاپ ەتەدى. العا ىلگەرىلۋ جولىندا الۋان ءتۇرلى قيىنشىلىقتار مەن ساتسىزدىكتەرگە جولىعاتىن بولساق تا، دامۋدىڭ اعىمىندا ءار ءتۇرلى حاۋىپ - قاتەرلەر مەن سىن - سىناقتار كەزدەسەتىن بولسا دا، ءبىراق ءبىز اعىم مەن اۋقىمعا ۇيلەسسەك، ەسىك اشىپ، بىرگە يگىلىككە كەنەلۋدەن، وزگەرىس جاساپ، جاڭالىق اشۋدان جازباساق بولعانى، ءسوزسىز، ازيانى جانە دۇنيە ءجۇزىن بەيبىت، تىنىش، گۇلدەنگەن، اشىق، كورىكتى ەتە الامىز.

  «جاسىل تاۋ الىپ دارياعا قايدان بوگەت بولا السىن، جوڭكىلگەن بەتى شىعىسقا قاراي اعادى». قازىرگى كەزدە ادامزات ءدوپ كەلگەن ءتۇرلى سىن - سىناقتارعا جالعىز ءوزى توتەپ بەرەتىن ەشقانداي مەملەكەت جوق، ءوزىن توماعا - تۇيىق كۇيگە تۇسىرەتىن وڭاشا ارالعا قايتاتىن دا ەشقانداي مەملەكەت جوق. دۇنيە ءجۇزىنىڭ اۋقىمىنا ۇيلەسىپ، ءبىر نيەتپەن كۇش قوسىپ، قول ۇستاسا العا ىلگەرىلەپ، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇلشىنا تۇلعالاعاندا، ازيا مەن دۇنيە ءجۇزىنىڭ كەلەشەگى، ءسوزسىز، اناعۇرلىم تاماشا بولادى.

(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 4 - ايدىڭ 11 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «ءتاڭىرتاۋ تورابىنان» الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى