ءتاڭىرتاۋ تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

عىلىم - تەحنيكا تۇرمىسقا دەندەپ ەندى

  ءتىلشىمىز لي چۇنشيا

  2018 - جىلى − رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ 40 جىلدىعى. وتكەن 40 جىل الماعايىپ قۇبىلىستارمەن، ەلەۋلى اي - كۇندەرمەن ەستە قالدى، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ جۇڭگونىڭ بايتاق دالاسىندا زور وزگەرىستەر تۋدىرىپ، مەملەكەت پەن ۇلتتىڭ دامۋىنىڭ سالتاناتتى داستانىن جازدى. 5 - ايدىڭ 15 - كۇنى جۇڭگو تىلشىلەر قوعامى گۋاڭدۇڭدا − جۇڭگونىڭ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ كوكتەم سامالى ەڭ العاش ەسكەن ىستىق توپىراقتا «رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ 40 جىلدىعىن قۇتتىقتايمىز» اتىنداعى «نەگىزگى ساتىنى ارالاۋ، ستيلگە بۇرىلىس جاساۋ، جازۋ ستيلىن وزگەرتۋ» تىلشىلىك قيمىلىن باستاپ، ورتالىق پەن ولكە، قالالارداعى اقپارات قۇرالدارىنىڭ 40 نەشە رەداكتور - ءتىلشىسىن رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ الدىڭعى شەبى ساناتىنداعى گۋاڭجوۋ، شىنجىن، جۋحاي سياقتى قالالاردا تىلشىلىك ىستەۋگە ۇيىمداستىردى. بۇگىننەن باستاپ، گازەتىمىز «كوكتەم كوركىنەن كوكتەمگى تولقىنعا كوز جىبەرگەندە» ايدارىن اشىپ، توعىسپالى مەديالار تاسىلىمەن وقىرمانداردى رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ تولقىنىن سەزىنۋگە جەتەكتەپ، 40 جىلدان بەرى، اسىرەسە، پارتيانىڭ 18 - قۇرىلتايىنان بەرى وسى قالالاردا جارىققا شىققان ەلەۋلى وزگەرىستەردى ەلەستەتەدى، نازارلارىڭىز بىزدە بولسىن.

  5 - ايداعى گۋاڭجوۋ قالاسى جاسىل جەلەك جامىلىپ، جاندى بەينە تانىتادى. جول جاعالاۋىنداعى ءيىن تىرەسكەن مانگو اعاشىنىڭ بۇتاقتارىندا جۇدىرىقتاي كوك جەمىستەر سامسىپ تۇر.

  5 - ايدىڭ 14 - كۇنى ساعات 16دا ۇشاقپەن 5 ساعات ۇشقاننان كەيىن، ءتىلشى وتاننىڭ بايتاق باتىس سولتۇستىگىندەگى شينجياڭنان رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ الدىڭعى شەبى − گۋاڭجوۋعا كەلىپ قوندى. ءبىر كۇنگى ساپاردان تۇيگەنىم، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋعا سەرپىن بەرىپ، عىلىم - تەحنيكالىق جاڭالىقتار ادامداردىڭ تۇرمىسىنا تەرەڭ وزگەرىستەر اكەلگەن ەكەن.

  ۇشاقتان تۇسكەننەن كەيىن، ءتىلشى اۋەجايدىڭ زالىنان ليفت ارقىلى 1 - قاباتقا ءتۇسىپ، دوڭگەلەك فورمالى ۋاقىت - كەڭىستىك تۋنەلىنەن وتكەندە، بۇل مەترو بەكەتى ەكەن. ۋاقىت - كەڭىستىك تۋنەلى دەپ وتىرعانىمىز گۋاڭجوۋداعى باييۇن اۋەجايى 2016 - جىلى سالدىرعان توعىسپالى مەديا ۇلگىسىندەگى كولەمدى ونەر گالەرەياسى، ايتۋعا قاراعاندا، ول ەلىمىزدەگى اۋەجايلار ىشىندە تۇڭعىش ەكەن. ۋاقىت - كەڭىستىك تۋنەلىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 200 مەتردەن اسادى، ونىڭ ۇزىن ىرعاسىندا «بۇلت» ۇعىمى كورنەكتىلەندىرىلگەن، «بۇلت» جوبالاۋدىڭ نەگىزگى ەلەمەنتى ەتىلگەن، ءبىر - ءبىر دوڭگەلەنگەن شام تاسپالارى ەسكالاتورلاردى قورشاپ تۇر، توبەدەن «اقشا بۇلت» قالقىپ وتەدى، ۇشاقتىڭ كولەڭكەسى «اسپاندا» سامعاپ بارادى. «ۋاقىت - كەڭىستىك تۋنەلىنىڭ» ەسكالاتورىندا ءجۇرىپ بارا جاتقاندا، شام تاسپالارىنىڭ ارتقا قاراي سىرعىپ قالىپ بارا جاتقانىن كورگەننەن كەيىن، ءوزىمنىڭ 5 ساعات ۋاقىت جۇمساپ نەشە مىڭ كيلومەتر جول باسىپ كەلگەنىمدى ەسكە العاندا، راسىندا، ۋاقىت - كەڭىستىك تۋنەلىنەن وتكەندەي سەزىمگە كەلدىم.

  گۋاڭجوۋدىڭ مەترو بايلانىسى شار تاراپپەن تۇتاسقان. گۋاڭجوۋ مەتروسىندا قازىر 13 تاسىمال جەلىسى بار، تاسىمال جەلىسى 391 كيلومەتر، كۇندەلىكتى ەڭ جوعارى جولاۋشى تاسىمال مولشەرى 10 ميلليون ادام - رەتتەن اسادى. مەترونىڭ اۋزىنداعى اۆتوماتتى بەلەت ساتۋ ماشيناسىندا ءتىلشى مايدا اقشا الماعانى ءۇشىن باسى قاتىپ تۇرعاندا، اۆتوماتتى بەلەت ساتۋ ماشيناسىنىڭ ۇستىندەگى سكانەرلەۋ ارقىلى مەتروعا شىعۋعا بولاتىن ەكىلىك كودتى كوردى، قاسىنداعى قىزمەتكەردىڭ ءجون سىلتەۋىمەن ءتىلشى قول تەلەفونىمەن وسى ەكىلىك كودتى سكانەرلەپ، گۋاڭجوۋ مەتروسىنىڭ رەسمي APPىن تۇسىرگەننەن كەيىن، قول تەلەفونىندا سكانەرلەۋ ارقىلى بەكەتكە كىرۋگە، بەكەتتەن شىعۋعا بولاتىن ەكىلىك كود پايدا بولدى، مەترونىڭ كىرە بەرىسىندەگى قىزعىلت ءتۇستى «بۇلتتىق تۋرنيكەتكە» سكانەرلەگەننەن كەيىن، ءتىلشى مەترو بەكەتىنە ءساتتى كىردى، بەكەتتەن شىققاندا دا سولاي بولدى، سكانەرلەگەننەن كەيىن ۋيچاتتان وزدىگىنەن اقشا تولەندى. كەيىن ءتىلشىنىڭ ۇعىسۋىنشا، وسى «بۇلتتىق تۋرنيكەتتىڭ» گۋاڭجوۋ مەتروسىندا قولدانىلا باستاعانىنا ءالى ءبىر جىل بولماعان ەكەن. بۇدان تىس، گۋاڭجوۋ مەتروسىنىڭ كىرە بەرىسىندە تاعى بۇلتتىق بەلەت ساتىپ الۋ ماشيناسى قويىلىپتى، اليپاي، ۋيچات ارقىلى اقشا تولەپ وسى ماشينادان مەترو بەلەتىن ساتىپ الۋعا بولادى ەكەن. بۇل جەردە جوعارى عىلىم - تەحنيكانىڭ قولدانىلۋى ادامداردىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسىمەن تەرەڭ توعىسىپ، شەكسىز قولايلىلىق تۋدىرىپتى.

  كەشتە ءتىلشى تاعى ءبىر رەت «سكانەرلەۋ ارقىلى تۋرنيكەتتەن» ءوتىپ مەتروعا وتىرىپ، «قىپشا بەلدىڭ» كوركىن تاماشالاۋعا باردى. قىپشا بەل دەگەنىمىز گۋاڭجوۋ مۇناراسىنا تاعىلعان ايدار، ونىڭ ورتاڭعى بولىگى «تال شىبىقتاي» بۇرالىپ تۇرعاندىقتان سولاي اتالعان، ونىڭ جالپى بيىكتىگى 600 مەتر، بيىكتىگى بويىنشا جۇڭگودا 1 - ، دۇنيە جۇزىندە 3 - ورىندا تۇراتىن ساياحات - سەيىل مۇناراسى، سونداي - اق گۋاڭجوۋدىڭ سيمۆولدىق قۇرىلىسى، «قيسىق، بيىك، بۇرالاڭ، جانتاي، جۇمساق، قۋىس» اسا قيىن قۇرىلىس ەرەكشەلىگى ارقىلى ەل ءىشى مەن شەتەلدەردە 30 نەشە قۇرىلىس سيلىعىنا يە بولعان. بۇل مۇنارا تەك سەيىل مۇناراسى عانا ەمەس، وندا جوعارى كەڭىستىكتى ويىن - دۋمان، ءساندى تاعام، كينو - كوڭىل كوتەرۋ، قورشاعان ورتا عىلىمدارىن جالپىلاستىرۋ سياقتى كوپتەگەن فۋنكتسيالار بار. تۇنگى اسپان استىندا «قىپشا بەل» سان الۋان نەون شامدارمەن مىڭ تۇرلەنىپ، جۇڭگونىڭ جەر - جەرىنەن كەلگەن ساياحاتشىلاردى سۋرەتكە تۇسۋگە باۋرايدى. مۇنارانىڭ ۇستىڭگى جاعىندا «گۋاڭجوۋ قىزمەتىندە جاڭا جاعداي اشۋ، تۇپتەپ كەلگەندە، تاعى دا رەفورما جاساۋ مەن ەسىك اشۋعا ارقا سۇيەيدى» دەگەن جازۋ مۇنارانىڭ تۇلعاسىن اينالا كورسەتىلىپ، ەرەكشە كوز تارتادى.

  بولاشاق «بۇلتتىق داۋىرمەن» ءتىل قاتىسقان ۋاقىت - كەڭىستىك تۋنەلى، سكانەرلەۋ ارقىلى وتىرۋعا بولاتىن مەترو، قولايلى دا تەز قاتىناس جەلىسى، عىلىم - تەحنيكا، كۇش پەن كوركەمونەردى تولىقتاي ءبىر تۇلعالاندىرعان «قىپشا بەل»، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ الا اكەلگەن ەكونوميكانىڭ جىلدام دامۋى مەن جوعارى عىلىم - تەحنيكانىڭ قولدانىلۋى گۋاڭجوۋ دەيتىن وسى قالاعا شەكسىز تارتىمدىلىق ۇستەگەن.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «ءتاڭىرتاۋ تورابىنان» الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • ادام مەن تابيعاتتىڭ جاراسىمدى داستانىن جازدى
  • قالاسى كوركەم، حالقى باي جاڭا كارتينانى كەستەلەدى
  • ءشول دالادان «جاسىل قورعان» تۇرعىزدى
  • ءشول دالا جاسىل جەلەك جامىلدى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى