تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى

«مۇنداي ءىنىمنىڭ بولعانى مەنىڭ باعىم»

  ەرىكتى ءتىلشى گو چىڭ

  6 - ايدىڭ 3 - كۇنى تۇسكە تاياعاندا، لوپنۇر اۋدانى شيڭپيڭ اۋىلى قاراقۇم قىستاعىنداعى حالىققا قولايلى ءبىر ەرەن بازاردا الارماندار كوبەيە باستادى، 60 جاستاعى تۇرسۇن قۇربان قىستاق تۇرعىندارىنا زات ساتىپ ابىگەرگە ءتۇستى.

  «تۇرسۇن، ساۋداڭ وسىنشاما كۇسەت ەكەن، ءىنىڭ شياۋدوۋعا راقىمەت ايتساڭ بولعانداي!».

  «الىم، وتە دۇرىس ايتتىڭ. شياۋدوۋداي ءىنىمنىڭ بولعانى مەنىڭ باعىم - عوي!». «ءىنىسى شياۋدوۋدىڭ» سۇيىسپەنشىلىگىن تۇرسۇن جادىندا بەرىك ساقتادى.

  تۇرسۇن مەن «ءىنىسى شياۋدوۋدىڭ» اڭگىمەسىن بىلتىردان باستاپ ايتقان ءجون سياقتى. جاڭا كەزەكتى «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» بويىنشا قىستاقتا تۇرۋ قىزمەتىنىڭ باستالۋىنا وراي، لوپنۇرداعى «كورىكتى قىستاق» قۇرىلىسىنىڭ ۇلگى ءتۇيىنى رەتىندە، قاراقۇم قىستاعىندا قۇرىلىس جاپپاي ىلگەرىلەتىلدى، اۋداندىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمىنىڭ «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» بويىنشا قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى مەن قىستاق «ەكى كوميتەتى» قوقسىقتاردى تازالاۋ، جولداردى تەگىستەۋ، جوبا جاساۋ جانە كوشىرۋ، اتتانىسقا كەلتىرۋ سياقتى نەگىزدىك قىزمەتتەردى كۇنى بۇرىن ورىستەتتى.

  بىلتىر 3 - ايدىڭ ءبىر كۇنى تۇستەن بۇرىن، «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» بويىنشا قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ سول كەزدەگى ورىنباسار باستىعى دوۋ جيسۇن 2 كۇرەك شاي مەن 2 تورسىق مايدى الىپ، تۇرسۇننىڭ ۇيىنە كەلدى.

  «تۇرسۇن اعا، ءسىزدىڭ دۇكەنىڭىز ءدال قىزىل سىزىقتىڭ ىشىندە ەكەن، جوبا بويىنشا شاعىلادى!».

  «دۇكەنىم شاعىلسا، قايتىپ كۇن كورەمىن؟». جۇپ قۇراعان تۋىسى دوۋ جيسۇن اعاسىنىڭ ءۇيىنىڭ جاعدايىن ابدەن بىلەدى: تۇرسۇننىڭ سالماقتى جۇرەك اۋرۋى بار، ايىنا 2000 نەشە يۋاننىڭ ءدارىسىن ىشەدى، ۇلى مەن كەلىنى ەكەۋى دە مۇگەدەك...

      «اعا ساسپاڭىز. قىزمەت اترەتى مەن قىستاق <ەكى كوميتەتى> جاڭا عانا جيىن اشتى، ەسىك الدىڭىزداعى مىنا جول جاسالىپ بولعاننان كەيىن، جول جاعاسىنان سىزگە تاعى ءبىر ۇلكەن دە جاقسى ەرەن بازار سالىپ بەرسەك بولا ما؟»، - دەپ سۇرادى دوۋ جيسۇن.

  تۇرسۇن ءسال قينالا بىلاي دەدى: جاقسى بولدى، شياۋدوۋ ءىنىم، شىنتۋايتىندا، دۇكەندى شاعۋعا عوي قوسىلامىن، «كورىكتى قىستاققا» ۇلەس قوسۋىمىز كەرەك، ايتسەدە قۇرىلىس اترەتىن شاقىراتىنداي اقشام جوق، قايتسەم بولار ەكەن؟

  «تۇرسۇن اعا، الاڭداماڭىز، مەن بارمىن!». ىلە - شالا دوۋ جيسۇن ءوز جانىنان 2000 نەشە يۋان اقشا شىعارىپ، كۇرەۋش، تيەۋش جانە جۇمىسشى جالداپ، جۇمىستى دەرەۋ باستادى ...

  انە - مىنە دەگەنشە 9 - اي بولدى، قاراقۇم قىستاعىن كورىكتەندىرىپ قۇرۋ جۇمىسىنىڭ تارتىپپەن ىلگەرىلەۋىنە وراي، قىستاقتىڭ بەينەسىندە وراسان زور وزگەرىس جارىققا شىقتى: اسفالت جولدار تاسپاداي تارتىلىپ، كۇن ەنەرگياسىنان قۋات الاتىن جول شامدارى ساپ تۇزەدى... دوۋ جيسۇن اعاسىنا بەرگەن ۋادەسىن ەسىنەن شىعارعان جوق، 80 شارشى مەترلىك حالىققا قولايلى ەرەن بازار كوپ وتپەي سالىنىپ بولدى.

  «قازىرگى دۇكەنىم بۇرىنعىدان 50 شارشى مەتر ۇلكەن، دۇكەننىڭ جارىعى دا ەرەكشە جاقسى، بۇرىن بارلىق تاۋاردىڭ باعاسى مىقتاعاندا 7000 دا 8000 يۋان بولاتىن، قازىر مۇندا 20 مىڭ يۋاننىڭ تاۋارى بار، بۇرىن كۇنىنە 200 − 300 يۋاننىڭ ساۋداسىن جاسايتىنمىن، قازىر 700 − 800 يۋان اينالدىرامىن ...». وسى قۋانارلىق وزگەرىستەر تۇرسۇننىڭ كوڭىلىنە مەدەۋ بولدى. «شياۋدوۋ ءىنىم ايتقانىندا تۇردى، ناعىز <ۇل بالا> ەكەن، ءبىز ونى جاقسى كورەمىز!».

  ەرەن بازار اشىلدى، ءبىراق، تۇرسۇن تاعى ءبىر قيىنشىلىققا تاپ بولدى: وتكەن جىلى تۇرسۇن وتباسىنىڭ 10 مۋ جەرگە ەككەن المۇرتى جايقالا وسكەنمەن، ساتىپ الاتىن ادام شىقپادى، پىسكەن المۇرت ساباعىنان ءۇزىلىپ، جەرگە دومالاپ ءتۇسىپ جاتتى، تۇرسۇننىڭ كوڭىلى اپتەر - تاپتەر بولدى.

  «قىستاق تۇرعىندارى جىل بويى ارىپتالاسىپ، المۇرتتان ازىراق پايدا تابۋدى ويلايدى، ءبارىمىز جابىلىپ امال قاراستىرايىق». دوۋ جيسۇننىڭ دە كوڭىلى بايىز تاپپاي، ساباقتاس، دوستارىمەن بايلانىس جاساپ، الارمان ىزدەدى. ساتىپ الۋشى ساۋداگەر كەلگەندە، ول قىستاق كادرلارىن، پارتياعا كىرۋ بەلسەندىلەرىن جانە قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرىن المۇرت ۇزۋگە، قوراپتاۋعا جۇمىلدىردى.

  6 - ايدىڭ 3 - كۇنى تۇستەن كەيىن، ەرەن بازاردىڭ ەسىگى «شيق» ەتىپ اشىلىپ، «ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ» قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى، قىستاق پارتيا ياچەيكاسىنىڭ ءبىرىنشى شۋجيى دوۋ جيسۇن كىرىپ كەلىپ: «تۇرسۇن اعا، بىرنەشە كۇننەن بەرى تاماعىڭىز جايسىزدانىپ ءجۇر، مەن جۇمىس بابىمەن اۋدانعا بارىپ، ەندى ورالدىم، سىزگە 2 قوراپ ءدارى الا كەلدىم»، - دەدى.

      «قايدا بارساڭ دا جامان اعاڭدى ەسىڭنەن شىعارمايسىڭ. سەندەي ءىنىمنىڭ بولعانى مەنىڭ باعىم عوي»، - دەدى تۇرسۇن.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • ادام مەن تابيعاتتىڭ جاراسىمدى داستانىن جازدى
  • قالاسى كوركەم، حالقى باي جاڭا كارتينانى كەستەلەدى
  • ءشول دالادان «جاسىل قورعان» تۇرعىزدى
  • ءشول دالا جاسىل جەلەك جامىلدى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى