تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   ساياحات

جاعدايىڭىز كەلسە، شينجياڭعا ساياحاتتاپ بارىڭىز

  شان رىنپيڭ

  «جەر شارى ۋاقىت گازەتىنىڭ» تىلشىلەر گرۋپپاسى جۋىقتا وڭتۇستىك شينجياڭداعى اقسۋ، كۇشار، كورلا سياقتى جەرلەردە تىلشىلىك ىستەپ، حاۋىپسىزدىكتىڭ شينجياڭعا قايتا ورالعانىن ناقتىلى تۇردە سەزىنگەن. ءبىز سول قالالارداعى كەشكى بازاردىڭ دۋمانى مەن الاڭ مادەنيەتىنىڭ جاندانعانىن كوزبەن كورىپ، شينجياڭداعى بۇقارانىڭ بۇگىنگى تۇرمىس ورتاسىنىڭ حاۋىپسىزدىگىنە قانشالىق سەنىمدى ەكەندىگىن سەزىندىك. ءبىز وسىمەن تەڭ ۋاقىتتا ساياحاتتىڭ وڭتۇستىك شينجياڭدا قالپىنا كەلە باستاعانىن كوردىك. باسقا جاقتارداعى ينفورماتسيالاردى جيناقتاي كەلە، ءبىز جۇڭگونىڭ جەر - جەرىندەگى ۋاقىتى بار، ەكونوميكالىق جاعىنان دا قالتاسى كوتەرەتىن ساياحاتشىلارعا شينجياڭدى تاياۋ مەزگىلدەگى ساياحات نىساناسى ەتىپ بەلگىلەگەنىڭىز قاتە بولمايدى دەپ ۇسىنىس ايتقىمىز كەلەدى.

  شينجياڭعا ساياحاتتاۋ تۋرالى ءسوز بولسا، ءبىرتالاي ادامنىڭ العاشقى اسەرى ول جەردى ءالى دە حاۋىپسىز ەمەس دەپ ويلايدى. ولار ءتۇرلى ارنالارمەن شينجياڭنىڭ جەر - جەرىندەگى كوشەلەردە حالىققا قولايلى ساقشى پۋنكتتەرى بار، شارلاۋعا شىققان ساقشى كولىكتەرى دە ىشكى ولكەلەردەن كوپ دەپ ەستيدى. ولار بۇل شينجياڭنىڭ قوعام اماندىعىندا ماسەلە كوپ ەكەندىگىنىڭ ايقىن ايعاعى ەمەس پە، قازىرشە ءىس شىقپاعانمەن، الداعى جەردە نە ءىس شىعارىن كىم ءبىلسىن، ءوزىم ساياحاتتاپ بارعاندا، الدا - جالدا سوندايعا تاپ بولىپ قالسام قايتەم دەپ الاڭدايدى.

  الايدا، ءسوز جوق، اتاپ كورسەتەتىن نارسە، شينجياڭنىڭ قازىرگى حاۋىپسىزدىگى ناقتىلى، كوشەلەردە ساقشىلاردىڭ كوپتىگى شينجياڭدا كەز كەلگەن ۋاقىتتا ءىس شىعۋى مۇمكىن ەكەنىن اڭعارتپايدى، قايتا ۇكىمەتتىڭ زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك شابۋىلدارى مەن اۋىر قوعام اماندىعى وقيعالارىنىڭ جاڭادان تۋىلۋ مۇمكىندىگىن الاستاۋعا بەل بۋعان نيەتىن كورسەتەدى.

  زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك شابۋىلدارى قازىر شينجياڭدا شاۋجايلاندى، مۇنى شينجياڭدا قىزمەت ىستەيتىن، تۇرمىس كەشىرەتىن بارلىق ادامنىڭ ورتاق تانىمى دەۋگە بولادى. ۇزاق كۇتتىرگەن كەپىلدىگى بار قوعام ورنىقتىلىعى مەن تىنىشتىق شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ قادىرلەۋىنە بولەندى، ال وسى ناتيجەنى بەكەمدەپ، شينجياڭدى بىرنەشە جىلدىڭ الدىنداعى زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك ارەكەتتەرى تۋدىرعان ناشار ىقپالدان تۇبەگەيلى شىعارىپ، شينجياڭنىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىنىڭ جاڭا شۇعىلاسىن جاراتۋ شينجياڭداعى كادرلار مەن بۇقارانىڭ وراسان زور قۇلشىنىس جاساۋىنا، سونداي - اق بۇكىل ەلدەگى حالىقتىڭ قولداۋى مەن جاردەم بەرۋىنە ءالى دە مۇقتاج.

  قالىپتان تىس اماندىق شارالارى − كەلەلى وتپەلى شارا، وسى شارالار اسا قۋاتتى سەس كورسەتۋ رولىن اتقارىپ، كومەسكى ءبۇلدىرۋ ماقساتتارىنا ءونىمدى تۇردە شەكتەۋ قويادى. قازىرگى شينجياڭدا، بۇلار قوعامنىڭ حاۋىپسىز ەمەستىگىنىڭ سيگنالى ەمەس، ءدال سونىڭ كەرىسىنشە، بۇلار ۇكىمەتتىڭ زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك ارەكەتتەرىنىڭ قايتا تىرىلۋىنە استە جول بەرمەۋگە بەل بۋعان ەركىنە ۋاكىلدىك ەتەدى، مەملەكەتتىڭ شينجياڭنىڭ جەر - جەرىنىڭ ۇزاق ۋاقىت حاۋىپسىز بولاتىنى جونىندە بەرگەن ايبىندى ۋادەسى.

  جۇرتقا بەلگىلى، زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك ارەكەتتەرىنە سوققى بەرۋ، زۇلىمدىق ىستەگەن زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك ەلەمەنتتەرىن قۋعىنداپ جويۋ، ءبىر قۇدىرەتتى بيلىك ءۇشىن، ەشقانداي قيىن ءىس ەمەس، الايدا زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك ارەكەتتەرىنىڭ پايدا بولۋ مۇمكىندىگىن الاستاۋ باسقا ءبىر ءىس. سوڭعىسى وراسان زور بوداۋ بەرىلەتىندىگىن اڭعارتادى، ناعىزىندا، ءبىر قوعامنىڭ اسا ۇلكەن جان - جاقتى جونگە سالۋ ينجەنەرياسى بولىپ تابىلادى.

  بۇگىنگى شينجياڭ زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك ارەكەتتەرىن ۇستىنەن وڭاۋ قىزمەتىن ءساتتى ىسكە اسىرىپ، تۇبىرىنەن وڭاۋدىڭ ءتىپتى دە جوعارى نىساناسىنا قاراي العا تارتىپ بارادى. دۇنيە جۇزىندەگى قاي - قاي جەر دە ءوزىن «مۇلدەم حاۋىپسىز» دەپ ايتا المايدى، الايدا، لاڭكەستىكتى تۇبىرىنەن وڭاۋدى قاتاڭ ۇمتىلىس ەتۋ ءار ەل مەن ءوڭىردىڭ ءونىمدى العا باسۋ ءتاسىلى بولا الادى. بۇگىنگى شينجياڭ مىنە وسىنداي.

  شينجياڭداعى بۇقارا قازىر كوشەدەگى حالىققا قولايلى ساقشى پۋنكتتەرىن كورسە بولعانى، «بۇل جەر حاۋىپسىز ەكەن» دەگەن ويعا كەلەدى، دەمەك، حالىققا قولايلى ساقشى پۋنكتتەرى حاۋىپسىزدىكتىڭ سيمۆولىنا اينالدى. قالالار مەن اۋىل - قىستاقتاردىڭ حاۋىپسىز قازىرگى جاعدايى ۇزدىكسىز تۇردە كۇش توپتاپ، ءبۇلدىرۋ سيپاتتى فاكتورلاردىڭ تۋىنداۋ، كەڭەيۋ كەڭىستىگىن تارايتىپ، وڭ ەنەرگيانىڭ ۇزدىكسىز زورايۋىنا شىت جاڭا شارت - جاعداي قالىپتاستىردى.

  دۇنيە جۇزىنە كوز جىبەرسەك، وتكەن بىرنەشە جىلدا لاڭكەستىك دۇنيەنىڭ كوپ وڭىرىندە باس كوتەردى، شينجياڭ وسى قيىن ماسەلەنى شەشۋدە وڭ تابىستارعا جەتكەن وڭىرلەردىڭ ءبىرى. باتىستاعى كەي كۇشتەر شينجياڭعا ءمىن تاعۋىن توقتاتپاي كەلەدى، ولار، البەتتە، شينجياڭنىڭ زورلىقتى كۇش، لاڭكەستىك ارەكەتتەرى جاعىنان بارعان سايىن بىلىعۋىن ءۇمىت ەتەدى، شينجياڭنىڭ جونگە سالۋ جەتىستىكتەرى مەيلى قالاي تۋىلسا دا، ولار بايىز تاۋىپ وتىرا المايدى.

  الايدا شينجياڭ تيانشاننىڭ تۇستىگى مەن تەرىستىگىندەگى ءار ۇلت حالقىنىڭ شينجياڭى ءارى بارلىق جۇڭگو حالقىنىڭ شينجياڭى. ءبىز ونداعى بەلسەندى وزگەرىسكە قۋانامىز، شينجياڭنىڭ وزىنە ءتان، ءونىمدى ورنىقتىلىقتى قورعاۋ مەن دامۋ جولىن اشۋىنا دەم بەرەمىز. ءبىز باتىستاعى كەي كۇشتەردىڭ شينجياڭنىڭ جونگە سالىنۋىنا قانداي باعا بەرگەنىن ەلەڭ قۇرلى كورمەيمىز.

  ءبىز، سونىمەن بىرگە، شينجياڭنىڭ ورنىقتىلىعى مەن دامۋى استە وقشاۋ ىسكە اسپايدى، ول وتاننىڭ ۇلى شاڭىراعىمەن اناعۇرلىم تىعىز تاماشا ءوزارا ارەكەتتەستىكتى قاجەت ەتەدى دەپ قارايمىز. ساياحاتتى جەدەل قالپىنا كەلتىرۋ، دامىتۋ شينجياڭعا بەلسەندى جالپىلىق قوزعاۋشى كۇش ازىرلەي الادى، مىنە وسى سەبەپتى، ءبىز جاعدايى كەلەتىن ىشكى ولكەلىك ادامداردىڭ شينجياڭدى ساياحات نىساناسىنا ەنگىزۋىن قۋاتتايمىز.

  ىشكى ولكە ادامدارى بۇگىنگى كۇندە شينجياڭعا ساياحاتتاي بارسا، حاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنەن الاڭداماي - اق قويسا دا بولادى. ءبىزدىڭ شينجياڭ كوشەلەرىنەن حالىققا قولايلى ساقشى پۋنكتتەرىن كورىپ كۇدىك - كۇمانعا بەرىلۋىمىزدىڭ قاجەتى جوق. ماقالامىزدىڭ باسىندا ايتىلعانداي، قازىر شينجياڭ باياندى بەيبىتشىلىك، تىنىشتىق ورناتۋعا جانە گۇلدەنۋگە وتە سەنىمدى، ءبىزدىڭ ىشكى ولكەلەردەگى ادامدار، ەگەر وراي بولسا، وسى ۇلى ىسكە ءۇن قوسسا، قۋانىش ەمەس پە.

  (اۆتور جەر شارى ۋاقىت گازەتىنىڭ شولۋشىسى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ كەڭ - بايتاق دالاسىندا جاڭا سالت ءورىس الدى
  • پارتيا تۋىن نەگىزگى ساتى شەبىندە بيىك جەلبىرەتتى
  • جوعارى ساپالى دامۋدا ”ساپتىق“ اناعۇرلىم جەتكىلىكتى بولدى
  • ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ گۇلى بار الاپتا قۇلپىرا اشىلدى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى