تيانشان تورابى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

جۇڭگو ەكونوميكاسى الىپ تەڭىزىنىڭ ايدىنىن اناعۇرلىم كەڭەيتەيىك

  − ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ تۇڭعىش كەزەكتى جۇڭگو حالىقارالىق يمپورت كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتىندا سويلەگەن ارقاۋ ءسوزى تۋرالى

  حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى

  تەڭىزدىڭ وزىنە قۇيىلعان وزەندەردى قۇشاعىنا الاتىندىعىءۇشىن ايدىنى سونشاما شالقار كەلەدى. جۇڭگونىڭ 40 جىلدىق رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ تاريحى − سىڭعىرلاعان اعىن سۋلاردى جيناپ، اساۋ تولقىنداردى باعىندىرىپ، بار وزەندى بويىنا جيناعان كۇرەس تاريحى.

  «جۇڭگو ەكونوميكاسى كىشكەنە عانا كولشىك ەمەس، الىپ تەڭىز»، «سان - ساناقسىز جاۋىن - شاشىندى باستان كەشىرسە دە، الىپ تەڭىز ءالى ورنىندا! 5000 جىلدان استام جاپا - ماشاقاتتى باستان كەشىرسە دە، جۇڭگو باياعىسىنداي وسىندا! كەلەشەكتى بەتكە العاندا، جۇڭگو ماڭگى وسىندا بولا بەرەدى!». تۇڭعىش كەزەكتى جۇڭگو حالىقارالىق يمپورت كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتىندا ءتوراعا شي جينپيڭ جۇڭگونىڭ ەكونوميكاسىن الىپ تەڭىزگە تەڭەپ، اسقاق ۇنمەن جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ جارقىن كەلەشەگىنە دەگەن سەنىمىن جاريالاپ، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ ۇزاق ۋاقىت ورنىقتى دامۋىن ساقتاۋدىڭ سەنىمى مەن تۇراقتىلىعىن ايگىلەپ، جۇڭگو باستان - اياق دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسى ارتۋىنىڭ ورنىقتى قوزعاۋشى كۇش قاينارى بولا بەرەدى دەگەن سەنىمدى تاراتتى.

  جۇڭگو ەكونوميكاسى الىپ تەڭىزىنىڭ ايدىنىن اناعۇرلىم كەڭەيتۋدە، ءسوزسىز، جەڭىسكە جەتەتىن سەنىمدى كۇشەيتۋ كەرەك. كەزەكتە جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ اينالىمى تۇلعالىق جاقتان ورنىقتى بولىپ، ورنىقتىلىق بارىسىندا ىلگەرىلەۋدە الدىڭعى 3 توقساندا ەلىمىز GDP نىڭ ارتۋ قارقىنى %6.7 بولدى، قالا - قالاشىقتاردا جاڭادان جۇمىسقا ورنالاسقاندار 11 ميلليوننان استى، قىزمەت وتەۋ كاسىبىنىڭ ەكونوميكانىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەس مولشەرى %60.8كە جەتتى. بۇگىنگى جۇڭگو دۇنيە جۇزىندەگى ەكىنشى ءىرى ەكونوميكالىق تۇلعا ورنىن ورنىقتى ساقتادى، ءۇرتىس ءبىرتالاي جىل دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋىنا قوسقان ۇلەس مولشەرى %30تەن استى، باسقا نەگىزگى ەكونوميكالىق تۇلعالارمەن سالىستىرعاندا، ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ ارتۋى ءالى دە دۇنيە ءجۇزىنىڭ الدىڭعى قاتارىندا تۇر. ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ «جۇڭگونىڭ ەكونوميكانىڭ ۇزاق ۋاقىت اقاۋسىز، ورنىقتى دامۋىن ساقتايتىن كوپتەگەن ءتيىمدى شارت - جاعدايى بار» دەپ باسا دارىپتەگەنىندەي، بىزدە ءبىر ميلليارد 300 ميلليوننان استام حالىقتىڭ ىشكى سۇرانىس بازارى بار، الەمدە ەڭ كەمەلدى كاسىپ جۇيەسى مەن ۇزدىكسىز كۇشەيگەن عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ قابىلەتى بار، 170 ميلليوننان استام جوعارى دارەجەلى تاربيە العان نەمەسە ماماندىق شەبەرلىككە يە دارىندى بار، ءار جاقتاعى فاكتورلاردى جيناقتاپ تالداۋ جاساعاندا، جۇڭگو ەكونوميكاسى دامۋىنىڭ اقاۋسىز، ورنىقتى نەگىزگى جاعدايى وزگەرگەن جوق، جوعارى ساپالى دامۋعا تىرەك بولاتىن ءوندىرىس فاكتورى شارت - جاعدايى وزگەرگەن جوق، ۇزاق ۋاقىت بويى ورنىقتىلىق بارىسىندا جاقسارۋداي تۇلعالىق بەتالىسى وزگەرگەن جوق. جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ كەلەشەگىنە ءبىزدىڭ ۇمىتشەڭ پوزيتسيا ۇستانۋىمىزعا ابدەن بولادى.

  جۇڭگو ەكونوميكاسى الىپ تەڭىزىنىڭ ايدىنىن اناعۇرلىم كەڭەيتۋدە ستراتەگيالىق تاباندىلىقتى ساقتاۋ كەرەك. ارينە، كەزەكتەگى حالىقارالىق جانە ەل ءىشى ەكونوميكاسى جاعدايىندا، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى دا كەيبىر كورنەكتى قايشىلىقتار مەن ماسەلەلەرگە دە تاپ بولدى، كەيبىر سالالارداعى تۇراقسىزدىق بەلگىلى دارەجەدە جوعارىلادى، كەيبىر كاسىپورىنداردىڭ تيجارات قيىنشىلىعى كوبەيدى، كەيبىر سالالارداعى حاۋىپ - قاتەرلەر مەن سىن - سايىستار مولايۋدا. ءبىراق تۇلعالىق جاقتان قاراعاندا، بۇلاردىڭ بارلىعى العا باسۋ بارىسىندا كەزدەسەتىن ماسەلەلەر، ءبىز شارالاردى جولعا قويىپ بەلسەندىلىكپەن شەشۋدەمىز، ونىمدىلىگى دە ايگىلەندى نەمەسە ايگىلەنۋدە. ءتوراعا شي جينپيڭ اتاپ كورسەتكەندەي: «الىپ تەڭىزدىڭ تولقىنسىز تىنىش شاعى بولادى، بوران - شاشىن كۇشەيگەن كەزى دە بولادى. بوران - شاشىنى جوق بولسا، ول الىپ تەڭىز بولماعانى. بوران - شاشىن كىشكەنە كولشىكتەردىڭ شاق - شالەكەيىن شىعارادى، ءبىراق الىپ تەڭىزدى مىزعىتا المايدى». ەلىمىزدىڭ دامۋىندا ءبىر ساتتە، ءبىر ىستە تولقۋ بولعانىمەن، ۇزاق ۋاقىتتان قاراعاندا، ءالى دە شىعىس جەلى شارىقتاي تۇسۋدە، بىزدە وسىنداي تاباندىلىق بولۋ كەرەك، ءسال عانا تولقۋ تۋىلعانىن، ازىراق قۇلدىراۋ قىسىمى پايدا بولعانىن كورە سالىپ، ۇزاق ۋاقىتتىق جاقسارۋ اۋقىمىن كورمەي قالۋىمىزعا بولمايدى. ستراتەگيالىق تاباندىلىقتى ساقتاپ، ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان كورنەكتى قايشىلىقتار مەن ماسەلەلەردى كۇش سالا شەشسەك بولعانى، العا باسۋ جولىنداعى بارلىق قيىنشىلىقتار مەن سىن - سايىستاردى، ءسوزسىز، جەڭە الامىز.

  جۇڭگو ەكونوميكاسى الىپ تەڭىزىنىڭ ايدىنىن اناعۇرلىم كەڭەيتۋدە رەفورما جاساۋدى، ەسىك اشۋدى سوڭىنا دەيىن جالعاستىرۋ كەرەك. 40 جىل رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ ارقىلى جۇڭگو ءوزىن دامىتۋمەن بىرگە، دۇنيە جۇزىنە دە باقىت الا كەلدى. بۇل ۇلى اماليات بىزگە بەلگىلەنگەن ستراتەگيالىق نىسانانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن، ءسوزسىز، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ سىندى دۇرىس جولدان، مەملەكەتتى قۇدىرەتتەندىرۋ جولىنان، حالىقتى بايىتۋ جولىنان اۋىتقىماۋ كەرەك دەگەن تەرەڭ ويعا جەتەلەيدى. ءتوراعا شي جينپيڭ يمپورتتىڭ كومەسكى كۇشىن قاۋلاتۋ، بازارعا كىرۋگە رۇقسات ەتۋدى ۇزدىكسىز كەڭەيتۋ، حالىقارادا ماڭداي الدى ساۋدا ورتاسىن جاراتۋ، سىرتقا ەسىك اشۋدىڭ جاڭا بيىگىن تۇلعالاۋ، كوپ جاقتى جانە ەكى جاقتى سەلبەستىكتىڭ ىشكەرىلەي دامۋىن ىلگەرىلەتۋ سياقتى ماڭىزدى شارالاردى جاريالاپ، اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى ەسىك اشۋدى ىلگەرىلەتۋ بەكىمىن ايگىلەدى، ونان دا ماڭىزدىسى، «ەسىك اشۋ ارقىلى رەفورمانى، دامۋدى جەبەۋ» سەنىمىن تاراتتى. حاۋىپ - قاتەرلەر مەن سىن - سايىستار الدىندا، رەفورمانى ۇزدىكسىز جان - جاقتى تەرەڭدەتىپ، ەسىك اشۋدى جان - جاقتى كەڭەيتىپ، اناعۇرلىم بەرىك سەنىممەن، اناعۇرلىم پارمەندى شارامەن رەفورما جاساۋدى، ەسىك اشۋدى ۇزدىكسىز تەرەڭدەتسەك، جۇڭگو ەكونوميكاسى، ءسوزسىز، جوعارى ساپالى دامۋ ارناسىنا جەدەل ءتۇسىپ، ءتىپتى دە جارقىن دامۋ كەلەشەگىن قارسى الاتىن بولادى.

  40 جىلدان بەرى، جۇڭگو حالقى ەڭبەكشىلدىگىمەن، قان - تەرىمەن «ادامزاتتىڭ ەكونوميكا تاريحىنداعى ءبىر زور كەرەمەتتى» جاسادى. جاڭا داۋىردە ەكپىندەي ىلگەرىلەگەندە، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ تۋىن ءتىپتى دە بيىك، ءتىپتى دە ورنىقتى ۇستاپ، باستان - اياق الەممەن بىرگە ەسىك اشۋدىڭ ماڭىزدى ىلگەرىلەتۋشىسى بولساق، جۇڭگو ەكونوميكاسىنىڭ الىپ تەڭىزى، ءسوزسىز، اناعۇرلىم كەڭەيىپ، جۇڭگو، ءسوزسىز، دۇنيە ءجۇزىن جالت قاراتاتىن اناعۇرلىم جاڭا دا زور مۇعجيزا جاراتادى.

   (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 11 - ايدىڭ 11 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى