تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ

«شاش اشەكەيى» «كەدەيلىكتىڭ تامىرىن» ءۇزدى

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى گاۋ حان، گو يان

  شينجياڭنىڭ حوتان ايماعىنىڭ لوپ اۋدانىندا، تۇستەن بۇرىن ساعات 10دا، كۇن اق تەرەكتىڭ اراسىنان نۇرىن شاشا كوتەرىلدى. 20 جاستاعى بۇماريام تۇرسۇنتوحتى جۇمىس ورنىندا قاربالاستىققا ءتۇسىپ، تال - تال شاشتى ىلدىم - جىلدىم بۋىپ، قالتالاپ، ماركا جاپسىرۋدا.

  بۇماريام وتباسى سياقتى وڭتۇستىك شينجياڭداعى كوپتەگەن وتباسىلار ۇرپاقتار بويى ەگىنشىلىكپەن شۇعىلدانىپ كەلگەن. ءبىراق ادام كوپ، جەر از، كليمات قۇرعاق بولۋ، جەردىڭ ءتۇسىمى جوعارى بولماۋ سياقتى كورنەۋ ماسەلەلەرگە بايلانىستى، كۇن كورىسىن تەك ەگىستىك جەرگە سۇيەنىپ وڭاۋ الدەقاشان جەرگىلىكتى شارۋالاردىڭ كەدەيلىكتەن ارىلۋ، اۋقاتتانۋ تىلەگىن قاناعاتتاندىرا الماي قالدى.

  8 ساعاتتىق جۇمىس ءتۇزىمى، ءبىر تۇتاس جۇمىسشى جاتاقحاناسى، تاپسىرىسپەن تاعام ازىرلەيتىن اسحانا... 3 اي تەگىن تاربيە قابىلداعاننان كەيىن، بيىل 9 - ايدىڭ باسىندا بۇماريام حوتان حاۋلين شاش اشەكەيلەرى شەكتى سەرىكتەستىگىنە جۇمىسقا تۇرىپ، وتباسىنداعى تۇڭعىش ونەركاسىپ جۇمىسشىسىنا اينالدى. جۇمىس ونىمىنە قاراي اقى تولەنەتىن ەڭبەكاقى ولشەمىنە سايكەس، نەگىزگى مىندەتتى ورىنداسا ول اي سايىن 1500 يۋان مولشەرىندە ەڭبەكاقى الادى، ول وتباسىنداعى كىرىسى ەڭ جوعارى ادام.

  2 - ايدىڭ باسىندا، 20 نەشە جىلدان بەرى شاش اشەكەيلەرىن ءوندىرۋ تاجىريبەسى بار حاۋلين شاش اشەكەيلەرى شەكتى سەرىكتەستىگى لوپ اۋدانىندا قارجى سالىپ، زاۆود قۇردى، شيكىزات يمپورت ەتۋدىڭ، مانەرلەۋدىڭ، دايىن ءونىمدى ەكسپورت ەتۋدىڭ جەتىلگەن ارناسىنا، كەمەلدى باسقارۋ ۇلگىسى مەن جەرگىلىكتى ۇكىمەتتىڭ سالىق، زاۆود ۇيلەرى سياقتى جاقتارداعى قولداۋىنا سۇيەنىپ، قىسقا عانا جارتى جىلدىڭ ىشىندە وسى زاۆود جەرگىلىكتى اۋىل - قىستاقتاعى ارتىق ەڭبەككۇشتەردەن 2000نان استام ادامدى جۇمىسقا قابىلدادى.

  «شيكىزات تۇگەلدەي كورەيادان يمپورت ەتىلەدى، ونىمدەرىمىز، نەگىزىنەن، افريكا، سولتۇستىك امەريكا، ەۆروپا بازارىنا ساتىلادى، - دەدى سەرىكتەستىكتىڭ باس ديرەكتورى لۋ ۋىنتيڭ، - شاش اشەكەيلەرىن ءوندىرۋدىڭ تەحنيكالىق قيىندىعى جوعارى ەمەس، ءبىراق شەبەرلىككە قويىلاتىن تالاپ وتە جوعارى، ونىڭ ۇستىنە جۇمىسشىنى كوپ قاجەتسىنەدى». نەگىزىنەن مانەرلەۋ بۋىنىمەن اينالىساتىن كاسىپورىن رەتىندە، سەرىكتەستىك ونىمدەرى ەكسپورت ەتىلەتىن نەگىزگى تەڭىز پورتىنان نەشە مىڭ كيلومەتر شالعايداعى شينجياڭنىڭ وڭتۇستىك شينجياڭ وڭىرىنەن زاۆود اشقاندا، باستىسى، «ەڭبەككۇش مول، قوسالقى ساياساتتار جاقسى بولۋ» سىندى ەكى ارتىقشىلىقتى نازارعا العان ەدى.

  جەرگىلىكتى شارۋالاردىڭ جەدەل ونەركاسىپ جۇمىسشىسىنا اينالۋىنا كومەكتەسۋ ءۇشىن، حاۋلين شاش اشەكەيلەرى شەكتى سەرىكتەستىگى ىشكى ولكەلەردەن 72 باسقارۋشى مەن تەحنيكالىق قىزمەتكەردى اكەلىپ، ماشينانى جۇرگىزۋدەن شاشتى تارتۋدىڭ ءادىسى مەن سەرپىنىنە، ونان شاشتى توقۋ - ءورۋ تەحنيكاسىنا دەيىن تولىق بارىس بويىنشا تاربيەلەدى. بۇماريام سياقتى توقۋدان حابارى جوق توسەلمەگەن جۇمىسكەرلەر دە 3 اي تاربيەلەنىپ، 3 اي پراكتيكا جاساعاننان كەيىن شەبەر جۇمىسشىعا اينالا الادى.

  «ەكى باسى دا شەتەلدەگى» مانەرلەۋ تيپىندەگى سىرتقى ساۋدا كاسىپورنى رەتىندە، تاسىمالدىڭ وزىندىك قۇنى − حاۋلين شاش اشەكەيلەرى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ شينجياڭدا قارجى سالىپ، زاۆود قۇرۋدان بۇرىن ەڭ ءبىر وي ەلەگىنەن وتكىزەتىن ماسەلە. ءبىراق جەرگىلىكتى ۇكىمەت ۇسىنعان زاۆود ۇيلەرىنەن 3 جىل ماياقى الماۋ، ونەركاسىپكە قاجەتتى ەلەكتر باعاسىندا تيىمدىلىك جاساۋ، سالىستىرما بويىنشا ونىمدەردى شينجياڭنان سىرتقا تاسۋ اقىسىنا قوسىمشا كومەك بەرۋ، جۇمىسشىلاردى تاربيەلەۋگە قوسىمشا كومەك بەرۋ سياقتى ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزۋ بويىنشا جەلىلەس ءتيىمدى ساياساتتار كاسىپورىننىڭ جۇمىس جۇرگىزۋىنە پارمەندى كەپىلدىك ازىرلەدى.

  رەسمي جۇمىس باستاعاننىڭ 2 - ايىندا، حاۋلين شاش اشەكەيلەرى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ لوپتان قۇرعان زاۆودى جالپى باعاسى 90 مىڭ دوللار تۇراتىن 16 مىڭ دانا ءونىمدى ەكسپورت ەتتى. بۇل كاسىپورىننىڭ ءوندىرىس كولەمىن كەڭەيتۋ سەنىمىن نىعايتتى. قازىر حاۋلين شاش اشەكەيلەرى شەكتى سەرىكتەستىگى لوپ اۋدانىندا ءبىر باس زاۆود، 2 بولىمشە زاۆود اشتى ءارى ارتىق ەڭبەككۇشتەردىڭ تارالۋ جاعدايىنا سايكەس، 36 اۋىل - قىستاق سەرىك زاۆودىن اشىپ، جەرگىلىكتى شارۋالاردىڭ ءوز جەرىندە، جاقىن ماڭايدا جۇمىسقا ورنالاسۋىنا قولايلىلىق تۋدىردى.

  «جۇمىسشى - قىزمەتكەرلەردى الدىڭعى مەرزىمدە تاربيەلەۋ ارقىلى، ونىڭ ىشىندەگى 13 سەرىك زاۆود ءوندىرىس جۇرگىزە باستادى، ءار زاۆودتا، از دەگەندە، 10 نەشە ادام، كوپ بولعاندا نەشە ون ادام بار، ءۇي ماڭايىندا جۇمىسقا ورنالاسۋ جەرگىلىكتى ورىننىڭ جۇمىسشى پايدالانۋ جاعدايىنا اناعۇرلىم ۇيلەسەدى»، - دەدى سەح جاۋاپتىسى ارزىگۇل.

  قازىرگە دەيىن، سەرىكتەستىك ايىنا ميلليون دانادان استام شاش اشەكەيىن ءوندىرىپ، 14 قوراپ تاپسىرىستى ورىنداۋدى ىسكە اسىردى، ەكسپورت جالپى سوماسى 14 ميلليون 360 مىڭ دوللارعا جەتتى... وندىرىسكە قوسىلعان 9 ايداعى ناتيجە كورسەتكىشى لۋ ۋىنتيڭنىڭ بولاشاققا سەنىمىن نىعايتتى: «جۇمىسشىلاردىڭ شەبەرلىك دەڭگەيى كوتەرىلگەننەن كەيىن، كاسىپورىن جوعارى دەڭگەيلى ونىمدەر ءوندىرىسىن ارتتىرادى، تاپسىرىستىڭ كوپ تۇرلىلەنۋى مەن دارالانۋى سەرىكتەستىكتى <بەساسپاپ> جۇمىسشىلار دايىنداۋعا جەبەيدى، ءبىر قىزمەتكەر بىرنەشە جۇمىستى قاتار اتقارىپ، وسى ارقىلى پايدا مۇمكىندىگىن ارتتىرىپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ساياساتىنا سۇيەنۋدى تومەندەتىپ، ءتىپتى كوپ ارتىق ەڭبەككۇشتىڭ ۇزاق مەرزىم، ورنىقتى كاسىپتەنۋىن ىسكە اسىرادى».

  لوپ اۋدانى ادام كۇشى بايلىعى جانە قوعامدىق قامتاماسىزداندىرۋ مەكەمەسى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ كەڭسەسىنىڭ جاۋاپتىسى ۋاڭ چيان مىنالاردى تانىستىردى: سوڭعى جىلدارى لوپ اۋدانى ىشكى ولكەلەردەگى كاسىپورىنداردى قارجى سالىپ، زاۆود اشۋعا تارتۋ ارقىلى، جەرگىلىكتى ورىندا توقىماشىلىق، كيىم - كەشەك، بايپاق توقۋ سياقتى ەڭبەككۇشتى كوپ قاجەتسىنەتىن شارۋاشىلىقتار قۇردى، بۇل جەرگىلىكتى ورىننىڭ اۋىل - قىستاقتاعى ارتىق ەڭبەككۇشتەردى باسقا سالاعا ويىستىرىپ جۇمىسقا ورنالاستىرۋىنىڭ، كەدەي حالىقتىڭ كەدەيلىكتەن ارىلۋىنا كومەكتەسۋىنىڭ ماڭىزدى تۇتقاسىنا اينالدى. قازىرگە دەيىن لوپ اۋدانى ەڭبەككۇشتەردى 87 مىڭ 200 ادام - رەت باسقا سالاعا ويىستىرىپ كاسىپتەندىردى، ونىڭ ىشىندە كەدەيلەر سانى مولشەرمەن 35 مىڭ ادام - رەت.

  وڭتۇستىك شينجياڭ بۇكىل ەلدەگى شوعىرلى تۇتاسقان اۋىر كەدەي وڭىرلەردىڭ ءبىرى، ۇكىمەت كاسىپورىن، باقشا رايونى، سەرىك زاۆود سياقتى ءتۇرلى جولدارمەن كەدەيلەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسىپ، كەدەيلىكتەن ارىلۋىن جەبەپ كەلەدى. حاۋلين شاش اشەكەيلەرى شەكتى سەرىكتەستىگى سياقتى جەرگىلىكتى ارتىق ەڭبەككۇشتەردى جۇمىسقا قابىلدايتىن كاسىپورىندار بارعان سايىن مولايىپ كەلەدى.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 11 - ايدىڭ 24 - كۇنى ۇرىمجىدەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • ادام مەن تابيعاتتىڭ جاراسىمدى داستانىن جازدى
  • قالاسى كوركەم، حالقى باي جاڭا كارتينانى كەستەلەدى
  • ءشول دالادان «جاسىل قورعان» تۇرعىزدى
  • ءشول دالا جاسىل جەلەك جامىلدى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى