تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

اراسان اۋدانى ۇلانموچىر ويىن − ساۋىق ۇيىرمەسى: قارلى دالادا ءان شىرقاپ، مالشىلاردى شاتتىققا بولەدى

  تىلشىلەر  ليۋ جيڭ، چىڭ يۋەيۋە، باۋ دۇڭشي

  كوگىلدىر اسپان استىندا قارمەن كومكەرىلگەن الاتاۋ ايداعار ىسپەتتى جۇڭگو مەن قازاقستان شەكاراسىندا كوسىلىپ جاتىر.

  1 - ايدىڭ 25 - كۇنى تۇستەن كەيىن الاتاۋ باۋرايىنداعى اراسان اۋدانى زالمىت اۋىلى اش اترەتىنىڭ مالشىسى ورلەۋ راقىمبەكتىڭ ءۇيى ايرىقشا دۋمانعا بولەندى، توڭىرەكتەگى مالشىلار ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسىنىڭ ويىن قويۋعا كەلەتىندىگىن ەستىپ، تۇس - تۇستان اتپەن، موتوتسيكلمەن كەلىپ جەتتى.

  اراسان اۋداندىق پارتكوم سىرتقى ۇگىت كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لياڭ جيڭنىڭ تانىستىرۋىنشا، 53 جىلدىق تاريحقا يە ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسى بۇرىن شينجياڭداعى بىردەن - ءبىر اتتى ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسى بولاتىن. مالشىلار قايدا كوشىپ بارسا، ولار سوندا بارىپ ويىن قويادى، ولاردىڭ اياق ءىزى اراسان اۋدانىنىڭ بارلىق اۋىل - قالاشىق، فەرمالارىنا، قىستاق - اترەتتەرىنە جانە مال شارۋاشىلىق رايوندارىنا جەتتى. كەزىندە «مادەنيەت جۇيەسىندەگى مەملەكەتتىك وزات كوللەكتيۆ» اتاعىنا يە بولعان بۇل ۇيىرمە اراسان اۋدانىنىڭ مادەنيەت سالاسىنداعى ءبىر مەرۋەرت ەدى.

  «توك جوق، ويىندى قالاي قويامىز؟». ۇيىرمەنىڭ ءبىر مۇشەسى اسىعىس توك كوزىن ىزدەپ ءجۇرىپ، ورلەۋدىڭ ۇيىندە توك جوق ەكەندىگىن بايقادى.

  ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسىنىڭ باستىعى بايىنبات باس كيىمىن الىپ، ماڭدايىن سيپاپ تۇرىپ: ءاندى سۇيەمەلسىز ايتايىق، كوپشىلىككە سۇيەمەلسىز شىرقاپ بەرەيىك، - دەدى.

  قارلى تاۋ شىمىلدىق بولسا، قارلى دالا ساحنا. ۇيىرمەنىڭ 9 مۇشەسى كولىكتىڭ ىشىندە ساحنالىق كيىمدەرىن كيىپ، كولىكتىڭ جۇك ساندىعىنان مۋزيكا اسپاپتارىن الىپ شىقتى، كورەرمەندەر دە لەزدە دوعا فورماسىندا قورالانىپ، قارلى دالادا ورىندالاتىن ويىندى كورۋگە ىڭعايلاندى.

  شەكارا كۇزەتشىسى راحات تۇستەن بۇرىنعى شەكارا شارلاۋ مىندەتىن اياقتاتىپ بولىسىمەن ورلەۋدىڭ ۇيىنە ويىن كورۋگە جەتىپ ۇلگىردى.

  «جايشىلىقتا شەكارا شارلاۋ جۇمىسى قاربالاس بولعاندىقتان، سىرتقا شىعىپ كوركەمونەر ويىندارىن كورەتىن مۇرساسى بولمايدى. ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسى بىزگە ارنايى كەلىپ ويىن نومىرلەرىن قويىپ وتىرعاندا قاپى قالۋىما بولمايدى»، - دەدى راحات.

  اپپاق قارلى دالادا ءمورۇنعۇردا «سانسىز تۇلپار قۇيعىتتى» اتتى كۇي تارتىلىپ بولعان سوڭ، ۇيىرمە مۇشەسى ەركىن ساحناعا تاعى شىعىپ، باسقا 3 ۇيىرمە مۇشەسىمەن بىرگە مالشىلارعا «كوممۋنيستىك پارتياعا ماداق جىرىن ارنايمىز» ءانىن شىرقاپ بەردى. ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسىنىڭ مۇشەلەرى شەتىنەن مىقتى ونەرپازدار، ولاردىڭ كوبى كوپ ونەردىڭ يەگەرلەرى ەدى.

  «كىندىك كەسىپ، كىر جۋعان مەكەنىم مەنىڭ ارشانعولىم.... » دەپ كەلەتىن «ارشانعول» ءانى كوتەرىلگەندە، مالشىلار مەن بالالار ىلەسىپ ايتا جونەلدى. بۇل ءاندى وتكەن عاسىردىڭ 60 - جىلدارىندا ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسىنىڭ مۇشەسى بورىلدا جازعان، نەشە ون جىلدان بەرى ايتىلىپ كەلگەن بۇل ءان مالشىلار قاۋىمىنىڭ اراسىندا كەڭ تارالعان.

  «مەن ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسىنىڭ ءانىن تىڭداپ ەسەيدىم، بۇل ءاندى بارلىعىمىز ايتا الامىز»، - دەدى ورلەۋ. ول ءسوزىن جالعاپ: ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسى ءار ايدا اش اترەتىنە كەلىپ ويىن قويادى، - دەدى.

  «قازىر ءالى اتپەن ارالاپ ءجۇرىپ ويىن قوياسىڭدار ما؟» دەگەن ءتىلشىنىڭ سۇراۋىنا مارجان ءانۋار بىلاي دەپ جاۋاپ بەردى: «مەن 16 جاسىمنان باستاپ ۇيىرمەدە ويىن قويعانمىن، قازىرگە دەيىن 20 جىل بولدى. ات ءمىنىپ ءجۇرىپ ويىن قويماعانىمىزعا كوپ بولدى، قازىر قىستاقتارعا اۆتوكولىكپەن بارىپ ويىن قويامىز». ول: اسفالت جول مالشىلار وتىرىقتانعان قىستاقتارعا دەيىن جەتكىزىلدى، ۇلانموچىر ويىن - ساۋىق ۇيىرمەسى اتپەن ارالاپ ويىن قوياتىن زامانعا الدەقاشان قوش ايتتى، قازىر ءوزىمىزدىڭ جىلجىمالى ساحنامىز بار، - دەدى.

  «<19 - قۇرىلتاي رۋحى شار تاراپتى نۇرلاندىردى> اتتى مۋزيكالى تاقپاق ەڭ جاڭا ءتول تۋىندىمىز»، - دەدى بايىنبات ويىن ارالىعىندا. ولار نەگىزگى ساتىنى ىشكەرىلەي ارالاپ شابىت الىپ، كوركەمونەر تۋىندىلارىن جاراتىپ جانە مادەنيەتتى جالعاستىرىپ، موڭعۇل ۇلتىنىڭ جەلدىرمە، ۇزىن سارىن سياقتى حالىقتىق اندەرىنەن 500دەن استامىن جيناپ، رەتتەپ، وڭىرلىك ەرەكشەلىككە يە 1000نان استام ءان، مۋزيكا جانە ءبي تۋىندىسىن جاراتقان.

  مالشى قاماريا راحمەتوللا ءبىر شاۋگىم شايىن الا كەلىپ، ورلەۋدىڭ الىستان كەلگەن قوناقتارىن كۇتىستى. كوپشىلىك ىستىق شايدان ىشە وتىرىپ ويىن نومىرلەرىن تاماشالادى. ويىن اياقتاعاننان كەيىن، ۇيىرمە مۇشەلەرى مەن مالشىلار قارلى دالادا ۇلتتىق بيگە باستى، شات كۇلكى اش اترەتىندە اۋەلەدى.

  «زامان وزگەرۋدە، ءبىراق ءبىزدىڭ مالشىلارمەن ۋادەمىز وزگەرگەن جوق. ءبىز جىلىنا 100 رەتتەن استام ويىن قويامىز. بۇدان بىردە - ءبىر موڭعۇل كيىز ءۇيى، بىردە - ءبىر مالشى قاعىس قالمايدى. ءبىز ماڭگى ساحارانىڭ قىزىل ادەبيەت - كوركەمونەر اتتى جاۋىنگەرى بولا بەرەمىز»، - دەدى بايىنبات.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزى ”عىلىم - تەحنيكانىڭ ۇلگىسىن“ كورسەتتى
  • باياندى تىنىشتىققا ارشىندى قادام تاستادى
  • حوتان - چارقىلىق تەمىر جولىنىڭ چەرچەن اۋدانىنداعى بولىگىنە رەليس توسەلدى
  • كۇزگى جيىن - تەرىن قاربالاستىعى
  • جەمىس - جيدەكتەر تۇتاس سۋىق تىزبەكتى تەمىر جول ارقىلى شينجياڭنان سىرتقا تاسىمالداندى