تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ماڭىزدى حابارلار

جوعارىدان تومەنگە دەيىن ءبىر تىلەكپەن ساپارعا تاعى اتتاندى

  − باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ 2019 - جىلعى مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىسكە قاتىناسقان حالىق قۇرىلتايى ۋاكىلدەرىمەن، ساياسي كەڭەس مۇشەلەرىمەن بىرگە مەملەكەت ىستەرىن اقىلداسقاندىعى تۋرالى

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى حو شياۋگۋاڭ، جاڭ شۇيدۇڭ، جاڭ شياۋسۇڭ، جۋ جيچاي

  حالىق قۇرىلتايى، ساياسي كەڭەس ۇيىرمەلەرى مەن گرۋپپالارىنا 6 رەت بارىپ، 48 ۋاكىلدىڭ، مۇشەنىڭ لەبىزىن بەتپە - بەت تىڭداپ، نازاردى باستى قايشىلىققا شوعىرلاندىردى، وزەكتى بۋىندى يگەردى، كورنەكتى ولقىلىقتاردى قاداعالادى، ءتۇيىندى مىندەتتەردى جوبالادى...

  سوڭعى كۇندەرى، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس شۋجيى، مەملەكەت ءتوراعاسى، ورتالىق اسكەري ىستەر كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى شي جينپيڭ 2019 - جىلعى مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىسكە قاتىناسقان ۋاكىلدەرمەن، مۇشەلەرمەن كەڭ كولەمدە ىشكەرىلەي پىكىر الماستىرىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋ نەگىزگى جەلىسىن مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ، شەشۋشى شايقاستىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ ۇلى جوسپارىن بىرگە اقىلداستى.

  ىشكى موڭعۇل ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە ەكولوگيالىق وركەنيەت قۇرىلىسىنا جان - جاقتى توقتالدى، گانسۋ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە نازاردى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋعا شوعىرلاندىردى، حىنان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋدى جوسپارلادى، فۋجيان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە جاڭالىق اشۋدى، شارۋاشىلىق قۇرۋدى، جاسامپازدىق جاراتۋدى، ەكى جاعالاۋدىڭ توعىسپالى دامۋىن، توڭكەرىستىك بايىرعى رايوندار مەن ورتالىق سوۆەتتىك رايونداردىڭ دوڭگەلەك داۋلەتكە ۇمتىلۋىن تىلگە تيەك ەتتى، ازاتتىق ارميا مەن قارۋلى ساقشى بولىمدەرىنىڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە مەملەكەت قورعانىسى مەن ارميا قۇرىلىسىن ورنالاستىردى، ساياسي كەڭەستىڭ مادەنيەت، ادەبيەت - كوركەمونەر سالاسىنىڭ، قوعامدىق عىلىمدار سالاسىنىڭ بىرىككەن گرۋپپا تالقىسىندا ادەبيەت - كوركەمونەر جاسامپازدىعى مەن ءىلمي جاڭالىق اشۋعا باعدار سىلتەدى...

  ىشكەرىلەي پىكىر الماستىرىپ، دۇرىس تۇجىرىم جاسالدى؛ ىقىلاسپەن امانداسىپ، تىلەكتەس كۇش ۇيىستىردى.

  قيىن ماسەلەلەردى شەشۋ

  ”قانشا قيىن بولعان سايىن، جۇمىس سەرپىنىن سونشا كۇشەيتۋ كەرەك“

  نەگىزگى ساتىدان كەلگەن 2 ۋاكىلدىڭ اڭگىمەسى باس شۋجي شي جينپيڭدى اسەرلەندىردى.

  حۋاڭ جيۋشىڭ دابيەشان توڭكەرىستىك بايىرعى رايونىنان كەلگەن شارۋا جۇمىسكەرلەردىڭ ۋاكىلى. سوڭعى جىلدارى ول قىستاقتاعى كەدەي قاۋىمدى باستاپ سىرتتا شىعىپ جۇمىس ىستەدى، سونىمەن 12 مىڭنان استام ادام دوڭگەلەك داۋلەت جولىنا قادام باسىپ، ارحيۆ تۇرعىزىلىپ كارتچكا بەرىلگەن 4800دەن استام كەدەي وتباسى اۋىلدارىندا شاعىن عيماراتتار سالىپ الدى.

  ”ءبىر وتباسىنداعى ءۇش ۇرپاق 7 ادامنىڭ بارلىعى قۇرىلىس ورنىندا جۇمىس ىستەيدى. 70 نەشە جاستاعى يان چۋانجۇڭ وسى وتباسىنىڭ يەسى، ول ماعان: ’باس شۋجي 19 - قۇرىلتايدا 3 ساعاتتان استام ۋاقىت بايانداما جاسادى، باياندامانى اياقتاعانشا تۇرىپ تىڭدادىم، ەگەر تۇرىپ تىڭداماسام، باس شۋجيگە ۇياتتى بولاتىنداي سەزىندىم، ويتكەنى پارتيا ءبىز بۇقارانىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ اۋقاتتانۋىمىزعا مۇمكىندىك جاساپ وتىر عوي‘، -دەدى“.

  ”وسى ءسوزدى ەستىگەن سوڭ، اسەرلەنگەنىمنەن كوزىمە جاس الدىم. سامايىن قىراۋ شالعان قارتتىڭ، وقىماعان شارۋانىڭ باس شۋجيگە، پارتيامىزعا دەگەن وسىنداي تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىگى...“ وسى اراعا كەلگەندە حۋاڭ جيۋشىڭ قىستىعىپ سويلەي الماي قالدى. ۋاكىلدەر ءبىر ساتكە وعان قاراپ، قىزۋ قول شاپالاق سوقتى.

  ”قايتىپ بارعان سوڭ وسى جولداسقا مەنىڭ سالەمىمدى جەتكىزىپ قوي!“ باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جۇرەككە جىلۋ بەرەتىن سوزىنە بۇكىل الاڭداعىلار ونان ارى قىزۋ شاپالاق سوقتى.

  گانسۋدىڭ لۇڭنان ۋيشيان اۋدانىنان كەلگەن شارۋا ۋاكىل لياڭ چيانجۋان دا باس شۋجيگە ءوزىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋ اڭگىمەسىن ايتىپ بەردى.

  سوڭعى جىلدارى، سىرتتا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان لياڭ چيانجۋان اۋىلىنا ورالىپ ينتەرنەت دۇكەنىن اشىپ، اۋىلداستارىنىڭ زايتۇن مايى، جاڭعاق، جەرگىلىكتى ارابالى، جەرگىلىكتى تاۋىق جۇمىرتقاسى سياقتى اۋىل شارۋاشىلىعى ەرەكشە ونىمدەرىن بۇكىل ەلدىڭ جەر - جەرىنە ساتىپ، 300دەن استام شارۋا وتباسىنىڭ كىرىستى ارتتىرۋىنا باستاماشى بولدى.

  ”ءبىر اپاي ۇنەمى دۇكەنىمە كەلىپ ۇساق - تۇيەك جۇمىستار ىستەدى، تاپقان اقشاسىنا ۋاق - ۋاق ۇيىنە شوشقانىڭ باس ەتىن ساتىپ الىپ تۇردى. بىردە ول ماعان ءوز ەڭبەگىمەن تاپقان اقشاعا ساتىپ العان ەتتىڭ ءدامدى بولاتىندىعىن ماقتانىشپەن ايتتى“. لياڭ چيانجۋاننىڭ مايىن تامىزا ايتقان اڭگىمەسى بۇكىل الاڭداعىلاردىڭ تىلەكتەستىگىن تۋدىردى، باس شۋجيدىڭ جۇزىنەن دە ءسۇيىنىش كۇلكىسى ءبىلىندى.

  كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ جونىندەگى اسەرلى اڭگىمەلەر ادامزات تاريحىنداعى كەدەيلىككە قارسى تۇرۋ كۇرەسىنىڭ ۇلى كەرەمەتىن قالىپتاستىردى.

  ”سوڭعى جىلدارى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ سەرپىنى بۇرىن بولماعان دەڭگەيدە زور، كولەمى بۇرىن بولماعان دەڭگەيدە كەڭ، ىقپالى بۇرىن بولماعان دەڭگەيدە تەرەڭ بولىپ، شەشۋشى سيپاتتى ىلگەرىلەۋشىلىككە قول جەتكىزدى“. گانسۋ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ءسوزى اسقاق تا پارمەندى شىقتى.

  قامال الىپ، قورعان بۇزىپ، شەشۋشى شايقاستىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ كەرەك. ناعىز سىناق ەندى باستالدى.

  كەيىنگى 2 جىلدا كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىندا بىزگە قالاتىنى ەرەكشە كەدەي، ەرەكشە قيىن ماسەلەلەر، بارلىعى وڭاي ءتىس باتا بەرمەيتىن قيىن تۇيىندەر.

  قيىن ماسەلەلەردى قالاي شەشۋ كەرەك؟

  پارتيانىڭ 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، ءار جىلى مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىستە ۋاكىلدەرمەن، مۇشەلەرمەن بىرگە مەملەكەت ىستەرىن، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدى اقىلداسقاندا باس شۋجي شي جينپيڭ، ءسوز جوق، تىلگە العان ماڭىزدى ماسەلە بولدى.

  بيىلعى مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىستە، وسى تەرەڭ نازار اۋدارۋ بۇرىنعىداي شىنايى سۇيىسپەنشىلىكپەن جالعاسىن تاپتى.

  3 - ايدىڭ 7 - كۇنى تۇستەن كەيىن، گانسۋ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ مەملەكەتتىڭ ”ءۇش رايون، ءۇش وبلىسىنا“ ەنگىزىلگەن لينشيا وبلىسىن، گاننان وبلىسىن جانە تيانجۋ اۋدانىن ءبىر - بىردەن تىلگە الىپ، تەرەڭ سەزىممەن بىلاي دەدى: ”گانسۋ − بۇكىل ەل بويىنشا كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ مىندەتى ەڭ اۋىر ولكە، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدىڭ قيىندىق دەڭگەيى وتە جوعارى، مەن گانسۋدىڭ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قىزمەتىنە ەرەكشە نازار اۋدارامىن، وسى ارانىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋ مىندەتىن ورىنداۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولەمىن“.

  حىنان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ ۋاكىلدەرمەن بىرگە حىناننىڭ كەدەي اۋداندارى شوعىرلانعان وڭىرلەردى تاپتىشتەي اتاپ ءوتتى: ”دابيەشان رايونى، تاعى تايحاڭشان رايونى، حۋاڭحىتان رايونى بار... كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ مىندەتى ءالى دە جاپالى، كۇش ۇستىنە كۇش قوسىپ قايراتتانۋ كەرەك“.

  حىناننىڭ كايفىڭىنان كەلگەن ۋاكىل گاۋ جيانجۇنمەن اڭگىمەلەسكەندە، باس شۋجي شي جينپيڭ كايفىڭدا قازىر كەدەي اۋدانداردىڭ بار - جوقتىعىن كوڭىل قويا سۇرادى. لانكاۋدىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ، كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاعاننان كەيىن، وسى 2 جىلدا تاعى دا تىڭ دامۋ مەن وزگەرىستەر بولعانىن بىلگەن سوڭ باس شۋجي ەرەكشە ءسۇيىنىشىن ءبىلدىردى.

  ساقا قىزىل ارميا جاۋىنگەرى تۋرالى مىنا اڭگىمەنى باس شۋجي شي جينپيڭ ساياسي كەڭەستىڭ بىرىككەن گرۋپپا ماجىلىسىندە ايتتى، فۋجيان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە تاعى دا تىلگە الدى:

  ”فۋجياندا قىزمەتتەگى كەزىمدە، جاڭا جۇڭگونىڭ شاڭىراعىن كوتەرىسكەن ءبىر جۇڭجياڭنىڭ بالالارى ماعان كەلىپ، اكەسىنىڭ وسيەتى بويىنشا اكەسىنىڭ سۇيەك كۇلىنىڭ جارتىسىن اۋىلىنا، جارتىسىن مينشي توڭكەرىستىك بايىرعى رايونىنا اپارىپ جەرلەمەكشى ەكەنىن ايتتى. بۇل قارت گەنەرال حۋناندىق ەكەن، ۇزاق جورىق كەزىندە ءبىر تۋاننىڭ ساياسي كوميسسارى بولىپ، تۋانداعى مينشيلىك جاۋىنگەرلەردى باستاپ شياڭجياڭدا قاندى شايقاس جۇرگىزىپتى، كوپتەگەن جاۋىنگەر سەرىگى قۇربان بولىپتى. ول كوز جۇمعان سوڭ جاۋىنگەر سەرىكتەرىمەن بىرگە جاتاتىندىعىن ايتادى ەكەن“.

  ”بۇل سۇيىسپەنشىلىك جۇرەگىمدە“. باس شۋجي شي جينپيڭ تەبىرەنە بىلاي دەدى: بايىرعى رايوندارداعى، سوۆەتتىك رايوندارداعى قىزىل وڭىرلەر توڭكەرىستىڭ بەسىگى ءارى توڭكەرىستىك اعا بۋىنداردىڭ بەسىگى بولىپ، جۇڭگو حالقىنىڭ ازاتتىق ىستەرىنە وراسان زور ۇلەستەر قوستى. بايىرعى رايونداردى ۇمىتۋ ءتۇپ نەگىزدى ۇمىتقاندىق؛ تاريحتى ۇمىتۋ وپاسىزدىق. بيىل جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاندىعىنىڭ 70 جىلدىعى، سۋ ىشكەندە قاينارىن ۇمىتپاۋ كەرەك، بايىرعى رايوندارداعى، سوۆەتتىك رايوندارداعى حالىقتى ۇمىتۋعا استە بولمايدى، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدا ولاردىڭ بىردە - بىرەۋىنىڭ قاتاردان قالماۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ كەرەك.

  جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدا، ءسوز جوق، تولىقتاۋعا ءتيىستى ولقىلىقتاردىڭ ىشىندە اۋىل - قىستاقتاعى كەدەيلەردى كەدەيلىكتەن ارىلتۋ ەڭ كورنەكتى ءبىر بولەگى.

  ”2020 - جىلعى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ نىساناسىن، مىندەتىن ورىنداۋعا نەبارى 2 جىل ۋاقىت قالدى، ءدال قازىر ەڭ ماشاقاتتى كەز، سوندىقتان، ءسوز جوق، قىزمەتتى تاباندىلىقپەن ويداعىداي ىستەۋ كەرەك، تولىق جەڭىسكە جەتپەيىنشە، شەپتەن شەگىنۋگە استە بولمايدى“. ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتىناسقاندا، باس شۋجي شي جينپيڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ جونىندە ءبىر قىدىرۋ ايقىن تالاپتار قويدى.

  نىسانانى كوزدەپ العان بەتتەن قايتپاۋ كەرەك.

  ”ءىس جۇزىندىك جاعدايدان اۋىتقۋعا، ولشەمدى وسىرۋگە، اراندى اشۋعا بولمايدى، سونداي - اق جالعاننان كەدەيلىكتەن ارىلتۋعا، ولشەمدى تومەندەتۋگە، ساپاعا ىقپال جاساۋعا بولمايدى“.

  ”ناعىز سىناق 2020 - جىلى بولادى، كەدەيلىكتەن ارىلدى دەپ دابىرالاپ ۇگىتتەۋگە بولمايدى، ناتيجەسىندە مىنا جاقتاعىلار زار ەڭىرەپ، رەنجىپ جاتسا، قالاي شىداپ تۇرۋعا بولادى. تاريحتىڭ تەكسەرۋىنەن ءوتۋ كەرەك!“

  − ماسەلەلەردى رەتتەۋ - جونگە سالۋدا اياۋشىلىق ىستەۋگە بولمايدى.

  كەيبىرەۋلەر ”جالعان ۇلگىدەگى“ كەدەيلىكتەن ارىلتۋمەن اينالىسسا، كەيبىرەۋلەر ”ەسەپ جاساۋ ۇلگىسىندەگى“ كەدەيلىكتەن ارىلتۋمەن شۇعىلداندى، كەيبىرەۋلەر ”كورسەتكىش ۇلگىسىندەگى“ كەدەيلىكتەن ارىلتۋمەن اينالىسسا، تاعى بىرەۋلەر ”تۇراقسىز ۇلگىدەگى“ كەدەيلىكتەن ارىلتۋمەن شۇعىلداندى...

  باس شۋجي شي جينپيڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدا ورىن تەپكەن فورماشىلدىق، تورەشىلدىك ماسەلەلەرىن ءبىر - بىردەن اتاپ كورسەتىپ، بۇكىل پارتيانى ساقتاندىردى: ”كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ ەڭ سوڭعى ساتكە نەعۇرلىم تاياعان سايىن جۇمىس سەرپىنىن سولعۇرلىم كۇشەيتۋ، ساقتىق دابىلىن ۇزبەي قاعۋ كەرەك، وڭاي ولجا تابۋعا، وتىرىك ناتيجەگە استە بوي ۇرۋعا بولمايدى“.

  − جاۋاپكەرشىلىكتى تياناقتاندىرۋدا بوساڭسىماۋ كەرەك.

  باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ قاراۋىنشا، ”كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ءىسى − ماڭگىلىك باستى تاقىرىپ“.

  ول مىنالاردى باسا دارىپتەدى: كەدەي اۋداندار كەدەيلىك قالپاعىن الىپ تاستاعاننان كەيىن، بىردەن اتقارىپ وتىرعان ىستەردى قايىرىپ قويۋعا، جۇكتى تاستاۋعا، بەلدى بوساتۋعا بولمايدى، قالعان كەدەيلەردى كەدەيلىكتەن ارىلتۋ ماسەلەسىن ۇزدىكسىز ورىنداپ، كەدەيلىك قالپاعىن العانمەن جاۋاپكەرشىلىكتى الماۋ، كەدەيلىك قالپاعىن العانمەن ساياساتتى الماۋ، كەدەيلىك قالپاعىن العانمەن كومەكتەسۋ - سۇيەمەلدەۋدى تاستاماۋ، كەدەيلىك قالپاعىن العانمەن باقىلاۋ - باسقارۋدى توقتاتپاۋ كەرەك.

  − ستيلگە بۇرىلىس جاساپ، ەنجارلىقتان اۋلاق بولۋ كەرەك.

  باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ءسوزى باستان - اياق ”قاتاڭ“ سوزىمەن بايلانىستى بولدى: ”ءبىز وسى رەت كەدەي وڭىرلەردەگى نەگىزگى باسشىلار كەدەيلىكتەن ارىلتپاي ورنىنان كەتۋىنە بولمايدى دەگەن اسكەري انت قابىلدايىق“.

  باس شۋجي سوزىندە ”سۇيىسپەنشىلىك“ دەگەن ءسوزدى دە ەستەن شىعارعان جوق: ”ءبىرىنشى شەپتەگى كادرلار كوپ ءۇشىن جەكە باسىنىڭ قامىن قايىرىپ قويدى، كەيبىرەۋلەردىڭ وتباسىنا، بالا - شاعاسىنا قارايلاساتىن ۋاقىتى بولماسا، كەيبىرەۋىنىڭ دەنساۋلىعى سىر بەردى، كەيبىرەۋى ءتىپتى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندە قۇربان بولدى... ءبىز ولارعا ايرىقشا كوڭىل بولەمىز ءارى ولاردى ەرەكشە قۇرمەتتەيمىز“.

  كەدەيلىكتەن دالمە - ءدال ارىلتۋدان ەلەۋلى حاۋىپ - قاتەرلەردەن ساقتانۋ جانە ونى جويۋعا، لاستانۋدان ساقتانۋ جانە ونى تىزگىندەۋگە دەيىن بيىلعى مەملەكەتتىك ەكى ماجىلىستە باس شۋجي شي جينپيڭ نازاردى جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋداعى ءۇش ۇلكەن قامال الۋ شايقاسىنىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتۋگە شوعىرلاندىرىپ، ورنالاستىرۋ جاساپ، تالاپ قويىپ، باعداردى ايقىنداپ بەردى.

  ەلەۋلى حاۋىپ - قاتەرلەردەن ساقتانۋ جانە ونى جويۋ تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا، باس شۋجي شي جينپيڭ ”ستراتەگيالىق جاقتا ەركىن مەڭگەرىپ، تاكتيكالىق جاقتا ۇساق ىسكە دەيىن قۇنتتاپ ىستەۋ“دى باسا دارىپتەدى.

  ىشكى موڭعۇل ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە باس شۋجي بىلاي دەدى: ”بىلتىردان بەرى، اۆتونوميالى رايون قارىزدى ارىلتۋ قىزمەتىن ورىستەتىپ، ناتيجەگە قول جەتكىزدى، دەسەدە قالعان قارىز ءالى دە ءبىرشاما قوماقتى، قارىزدان ارىلتۋدى ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋدى، سايكەستىرۋدى كۇشەيتۋ كەرەك، وسىنىڭ سەبەبىنەن باسقا دا حاۋىپ - قاتەرلەر مەن ورنىقسىزدىق فاكتورلارىنىڭ تۋىلۋىنا جول بەرۋگە بولمايدى“.

  ”بيىل جىل باسىنداعى ولكە، مينيستر دارەجەلى زەرتتەۋ - تالقى كۋرسىنىڭ باستى تاقىرىبى − ەلەۋلى حاۋىپ - قاتەرلەردەن قالاي ساقتانۋ جانە ونى جويۋ، بۇل قازىرگى ءتۇرلى حاۋىپ - قاتەرلەر توتەنشە ۇلكەن دەگەندىك ەمەس، دەسەدە ءبىز قىلپى كورىنگەندە قىرقىپ وتىرۋىمىز، الدىن الا ساقتانۋىمىز، نىق قاداممەن الىسقا جەتۋىمىز، ابايلاپ ءجۇرۋىمىز كەرەك“.

  اشىق اسپاندى، تۇنىق سۋدى، تازا توپىراقتى قورعاۋ شايقاسى قالاي جۇرگىزىلىپ جاتىر؟ باس شۋجي شي جينپيڭ بۇل ماسەلەنى دە ءارقاشان ەسىنەن شىعارمادى.

  ”ءبىزدىڭ جىڭجوۋ جاڭا عانا تاماشا تۇرمىس كەشىرەتىن قالا بولىپ باعالاندى. بۇل بۇكىل ەلدەگى 100 مىڭ ساۋالنامانىڭ، بۇقارانىڭ باعالاۋىنىڭ ناتيجەسى“. حىنان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە ۋاكىل ۋاڭ شينۋي جىڭجوۋدىڭ جاڭا لەبىن تىڭ وزگەرىسىن ماقتانىشپەن تانىستىردى ءارى باس شۋجيدى ورتا جازىققا تاعى كەلىپ قىزمەت تەكسەرۋگە ۇسىنىس ەتتى.

  ”جارايدى! اۋا ساپاسى جاقسى شىعار؟“

  ”بىلتىر 5 . PM2 وتكەن جىلداعىدان %4.5، PM10 وتكەن جىلداعىدان ٪ 10.2 تومەندەدى“.

  ”ايتارلىقتاي جاقسارىپتى، وتە جاقسى! بۇرىن شىققان قۇلاقتان، كەيىن شىققان ءمۇيىز وزىپتى“، - دەدى باس شۋجي القاپ.

  اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ءىرى ولكە حىنانعا قاراتا، باس شۋجي اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ قايناردىق لاستانۋىن جونگە سالۋ سەرپىنىن ارتتىرىپ، اسىرا تىڭايتقىش بەرۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى دارىلەرىن ارتىق پايدالانۋ سياقتى ماسەلەلەردى شەشۋ كەرەكتىگىن ايرىقشا ەسكەرتتى، ”بۇلاردىڭ ماسەلە ەكەندىگىن سەزگەن كەزدە، الدەقاشان شەشۋى قيىن ماسەلەگە اينالىپ بولادى“.

  ىشكى موڭعۇل ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە باس شۋجي شي جينپيڭ كۇلىن كولى، ۇلانسۇحا، دايحاي سياقتى جەرلەردىڭ لاستانۋىنان ساقتانۋ جانە ونى جونگە سالۋ ماسەلەسىن تاعى دا اۋىزعا الىپ: ”اۋرۋعا قاراي ءدارى بەرۋ، جونگە سالۋ جوباسىن بولەك - بولەك جاساۋ كەرەك، اسىعۋعا دا، كىبىرتىكتەپ ءجۇرىپ الۋعا دا بولمايدى، زاڭدىلىق بويىنشا ءىس ىستەۋ كەرەك“، - دەپ باسا دارىپتەدى.

  شەشۋشى جىلدا ”شەشۋشى ءتۇيىن“دى ءدال تابۋ؛ قامال الۋ كەزىندە، ءسوز جوق، ”قيىن ماسەلەلەر“دى شەشۋ كەرەك.

  باستى قايشىلىقتى مىقتى ۇستاپ، تومەنگى شەكتە ويلاۋعا تاباندى بولىپ، تاۋقىمەت تانىمىن ۇستاندى... جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋ نىساناسىن كوزدەي وتىرىپ، باس شۋجي شي جينپيڭ ۋاكىلدەرمەن، مۇشەلەرمەن ىشكەرىلەي پىكىرلەسىپ، ماڭىزدى تۇيىندەردى، قيىن تۇيىندەردى كورسەتىپ بەرىپ، قىزمەت وي جەلىسىن سارالاپ كورسەتىپ، العا باسۋ بەتالىسىن ايقىندادى.

  ”تاعان“دى بەرىك قالادى

  ”وسى زامانعى اۋىل - قىستاق ۇلكەن ىستەر تىندىرۋعا بولاتىن توپىراق، ءۇمىت اتىزى“

  ”’بۋ نان كەڭسەسى‘ جوعالعان شىعار؟“

  حىنان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە باس شۋجي وسىنى سۇراعاندا، وتىرعاندار تۇگەلدەي دۋ كۇلىپ، ”جوعالدى!“ دەستى جابىلا.

  ”حىناندىقتار بۋ نان جەگەندى جاقسى كورەدى، بۇرىن جىڭجوۋدا ’بۋنان كەڭسەسى‘بار ەدى، بۋ نان ساتىپ الا الماۋ دا تۇراقسىزدىق فاكتورى سانالاتىن، قازىر مۇنداي ارناۋلى قۇرىلىم قۇرۋدىڭ قاجەتى قالمادى“، - دەدى باس شۋجي.

  ” بۋ نان كەڭسەسى“نەن تۋعان تاقىرىپ ۇكىمەت پەن بازاردىڭ قاتىناسى ماسەلەسىن عانا ەمەس، جۇڭگولىقتاردىڭ سان عاسىردان بەرگى ءىشىپ - جەمدى ءومىردىڭ تياناعى ەتەتىن سۇيىسپەنشىلىگىن ايگىلەدى.

  باس شۋجي شي جينپيڭ كوپ رەت: ”جۇڭگولىقتار اس كەسەسىن قاشاندا ءوز قولىندا مىقتى ۇستاۋى كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەدى.

  حىنان اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ءىرى ولكە، استىق ءوندىرۋشى ءىرى ولكە. حىنان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ باياندامانى قاراۋىنا قاتىناسقاندا، باس شۋجي نازار ءتۇيىنىن اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار ماسەلەسىنە اۋداردى.

  ”ەگىستىك جەرلەرىڭنىڭ كولەمى قانشا؟“، ”ەگىستىك جەردىڭ قىزىل سىزىعى شى؟“، ”ءبيدايدىڭ مۋ باسىندىق ءتۇسىمى قانشا؟“، ”افريكا شوشقا ىندەتىنىڭ حىنانداعى احۋالى قانداي؟“ ... باس شۋجي ءبىر قاتار سۇراقتار سۇرادى.

  ”ءبىر ميلليارد 400 ميلليون حالقى بار ەلىمىزدەي ءىرى مەملەكەت ءۇشىن، استىق حاۋىپسىزدىگىندە، ءسوز جوق، ساقتىق دابىلىن ۇزبەي قاعۋ كەرەك، استىق جاعىنداعى وتكەلدەن وتتىك دەپ جەڭىل - جەلپى ايتا سالۋعا بولمايدى“ ”ەگىستىك جەر − استىق ءوندىرىسىنىڭ تامىرى، جەرگە قاتىستى زاڭعا قايشىلىق جاساۋ ارەكەتتەرىن باتىل شاۋجايلاۋ كەرەك“.... باس شۋجي شي جينپيڭ كوپشىلىككە ءىشىپ - جەم ماسەلەسىندە ۇمىتشاقتىق اۋرۋىنا شالدىعۋعا استە بولمايتىنىن ەسكەرتتى.

  ”’استىق ەگۋدەن اس داستارقانىنا دەيىنگى‘، ’اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ونەركاسىپ ونىمدەرىنە اينالدىرۋعا دەيىنگى‘ تۇتقاعا تاباندى بولىپ، استىق شارۋاشىلىعىنىڭ تىزبەگىن ۇزارتىپ، قۇن تىزبەگىن جوعارىلاتىپ، قامداۋ تىزبەگىن قالىپتاستىرۋ... “ اتىز باسىنان داستارقان ۇستىنە دەيىن، اۋىل شارۋاشىلىعىن جەتەكشى ەتۋدەن مانەرلەۋگە دەيىن باس شۋجي شي جينپيڭ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ساپاسىن، ونىمدىلىگىن جانە باسەكەلىك قابىلەتىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋعا ايقىن باعدار كورسەتتى.

  اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق وسىزاماندانبايىنشا، تۇتاس مەملەكەت وسىزاماندانبايدى.

  اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار سىندى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىنىڭ ”تاعان“ى باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ كوڭىل تورىندە ءارقاشان ەڭ ماڭىزدى ورىندى يەلەپ كەلەدى.

  2016 - جىلعى جانە 2017 - جىلعى مەملەكەتتىك ەكى ءماجىلىس كەزدەرىندە، باس شۋجي شي جينپيڭ حۋنان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە، سىچۋان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ قامداۋ جاعىنداعى قۇرىلىمدىق رەفورماسىن ىلگەرىلەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن باسا دارىپتەدى؛ 2018 - جىلى ول شاندۇڭ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە ”بەستە كوركەيگەن“ اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋ جول كارتاسىن ورتاعا قويدى...

  بيىل جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتۋ سىندى ءبىرىنشى 100 جىلدىق كۇرەس نىساناسىن ورىنداۋدىڭ شەشۋشى جىلى، اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋ ءتۇرلى حاۋىپ - قاتەرلەر مەن سىن - سايىستارعا ءونىمدى توتەپ بەرۋدە، ەكونوميكانىڭ ۇزدىكسىز اقاۋسىز دامۋى مەن قوعامدىق جالپى جاعدايدىڭ ورنىقتىلىعىنا كەپىلدىك ەتۋدە ايرىقشا كەلەلى ءمان الادى.

  جول − اۋىل - قىستاق نەگىزدىك قۇرىلعى قۇرىلىسىنىڭ ولقىلىعىن تولىقتاۋداعى ماڭىزدى تۇيىندەردىڭ ءبىرى.

  نەشە كۇنگە جالعاسقان باياندامانى قاراۋ بارىسىندا، باس شۋجي شي جينپيڭ اۋىل - قىستاقتاعى جول قۇرىلىسىن 3 رەت اۋىزعا الىپ، جۇرتقا تەرەڭ اسەر قالدىردى.

  بۇل 3 - ايدىڭ 5 - كۇنى ىشكى موڭعۇل ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىندە بولعان اسەرلى كورىنىس −

  ”باس شۋجي، مالشىلار ءسىزدىڭ ءبىزدىڭ گاچاعا كەلۋىڭىزدى شىن جۇرەكتەن قارسى الادى!“ تۇڭلياۋ قالاسى جالۋتى حوشۇنى دۇڭسالا گاچاسى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى ۋ يۇنبو باس شۋجيدى ۇسىنىس ەتتى.

  ”سەندەردىڭ گاچاعا جول قالاي بارادى؟“، - دەپ سۇرادى باس شۋجي ىقىلاسپەن.

  ”ۇشاقپەن دە، جوعارى جىلدامدىقتى پويەزبەن دە بارۋعا بولادى“، - دەپ ىلە جاۋاپ بەردى ۋ يۇنبو.

  ”بەيجيڭنەن قالاي بارادى؟ ماعان جولدى كورسەتشى“، - دەپ سۇرادى باس شۋجي تاعى دا.

  ”ۇشاقپەن ءبىزدىڭ تۇڭلياۋ اۋەجايىنا بارۋعا بولادى، ءبىز كولىكپەن ءسىزدىڭ الدىڭىزدان شىعامىز، جوعارى جىلدامدىقتى جول جاسالعان، قازىرگى جول وتە جاقسى“. ۋ يۇنبونىڭ ءسوزى اياقتاماي جاتىپ، زالداعىلار دۋ كۇلىستى.

  3 - ايدىڭ 7 - كۇنى گانسۋ ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ قاراۋىنا قاتىناسقاندا، ۇلتتىق كەدەي وڭىرلەردەگى قاتىناس ماسەلەسى تۋرالى تاعى ءبىر مارتە تالقى تۋدىردى.

  ”مەنىڭ ءالى ەسىمدە، 2013 - جىلى 2 - ايدىڭ 3 - كۇنى ءسىز قۇلاما تاۋ جولىمەن بۋلىڭگوۋ قىستاعىنا كەلىپ ەدىڭىز“، - دەدى گانسۋ ولكەسى لينشيا حۇيزۋ اۆتونوميالى وبلىسى چۇيماتان باستاۋىش مەكتەبىنەن كەلگەن ۋاكىل دۇڭ ساييۇن باس شۋجيگە − ”ءبىزدىڭ اۋىلدا ءالى جوعارى جىلدامدىقتى جول جوق، ءبىز دە جوعارى جىلدامدىقتى جول سالىپ، اۋىلىمىزدىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ، اۋقاتتانۋ جولىنا ءتۇسۋىن جەدەلدەتسەك دەيمىز“.

  ”گانسۋدا جوعارى جىلدامدىقتى جول جوق تاعى قانشا اۋدان بار؟“، - دەپ سۇرادى باس شۋجي جانىندا وتىرعان گانسۋ ولكەسىندەگى جاۋاپتى جولداستان.

  ”گانسۋدا جالپى 86 اۋدان - رايون بار، 31 اۋدانعا ءالى جوعارى جىلدامدىقتى جول قاتىناعان جوق، 40 نەشە اۋداندا ءالى تەمىر جول سالىنباعان. قازىر جوسپار بار، قاتىستى تاراۋلارمەن جۇمىستاردى ۇشتاستىرىپ جاتىرمىز“، - دەپ جاۋاپ بەردى جاڭاعى جاۋاپتى جولداس.

  بۇل ديالوگ كوپتىڭ قيالىن 6 جىلدىڭ الدىنا جەتەلەدى.

  ول شي جينپيڭنىڭ ەندى عانا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس شۋجيى بولىپ سايلانعاننان كەيىنگى العاشقى كوكتەم مەرەكەسىنىڭ قارساڭى ەدى، ول ايازعا قاراماي، ەرتەدە ”ەڭ كەدەي جەر“ اتانعان لۇڭجۇڭ وڭىرىنە كەلىپ ساقا پارتيا مۇشەلەرى مەن قيىنشىلىعى بار بۇقاراعا امانداستى.

  سونداعى جول ءيىر - ءيىر سان سوقپاق بولاتىن. جول بويى كورگەن - بىلگەندەرىنەن باس شۋجي شي جينپيڭ اۋىل - قىستاق نەگىزدىك قۇرىلعى قۇرىلىسىنىڭ مەشەۋلىگى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ، اۋىل - قىستاقتىڭ دامۋىنا ىقپال جاساپ وتىرعان باستى تەجەۋشى فاكتور، سونداي - اق قالا مەن اۋىلدىڭ ايىرماشىلىعىنىڭ ماڭىزدى بەينەسى ەكەندىگىن تەرەڭ سەزىندى.

  3 - ايدىڭ 8 - كۇنى حىنان ۋاكىلدەر ۇيىرمەسىنىڭ قاراۋىنا قاتىناسقاندا، باس شۋجي شي جينپيڭ قاتىستى ماسەلە جونىندە تاعى دا نۇسقاۋ بەردى: كەزەكتە اۋىل - قىستاق قاتىناس - تاسىمالى، ەگىنجاي سۋ يگىلىگى، اۋىل - قىستاق اۋىز سۋى، اۋىل - قىستاق زات اينالىمى، كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسى سياقتى نەگىزدىك قۇرىلعى قۇرىلىسىن ءتۇيىندى ويداعىداي يگەرۋ كەرەك.

  دوڭگەلەك داۋلەتتىلىككە جەتۋ - جەتپەۋدە دارەتحانا ءبىر ماسەلە ەسەپتەلەدى. دارەتحانا اۋىل - قىستاقتىڭ قونىس ورتاسىن رەتتەۋ - وڭاۋ ارەكەتىندەگى، ءسوز جوق، تولىقتايتىن ءبىر ولقىلىق.