تيانشان تورى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

ناقتى سەلبەستىككە جاڭا داۋىرلىك ءمان قوستى

  حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى

  جىلدىڭ ەڭ تاماشا مەزگىلى كوكتەم ءدال سەلبەستىكتى تەرەڭدەتۋدىڭ ءساتى بولدى. ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ ءدال وسى كەزدەگى يتالياداعى، موناكوداعى، فرانسياداعى مەملەكەتتىك ساپارى اتالعان 3 ەلمەن بىرگە ناقتى سەلبەستىكتىڭ جاڭا ءۇمىت تۇقىمىن سەۋىپ، ناقتى سەلبەستىكتىڭ جاڭا جارقىن تۇيىندەرىن بىرگە قالىپتاستىرىپ، ناقتى سەلبەستىككە جاڭا داۋىرلىك ءمان قوستى.

  ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بۇل ساپارى جۇڭگونىڭ جۇڭگو - ەۆروپا قارىم - قاتىناسىنا بارىنشا ءمان بەرگەندىگىنىڭ، جۇڭگو مەن ەۆروپانىڭ جالپى بەتتىك ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاتىناسىن ۇزدىكسىز تەرەڭدەتكەندىگىنىڭ بەينەسى، سونداي - اق ول جۇڭگونىڭ ءار ەلمەن ناقتى سەلبەستىكتى ونان ارى كۇشەيتۋ، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدى جۇزەگە اسىرۋ ىزگى نيەتىن ايگىلەپ، جاڭا تاريحي باستامادا جۇڭگونىڭ ءار ەلمەن سىن - سايىسقا سەلبەسە توتەپ بەرىپ، تىڭعىلىقتى ىستەۋ رۋحىمەن ناقتى سەلبەستىكتى ىلگەرىلەتىپ، جاڭا ءارى ءتىپتى زور تابىستارعا قول جەتكىزۋدى قالايتىن جاۋاپكەرشىلىگى مەن بورىشىن كورسەتتى.

  ءتوراعا شي جينپيڭ بۇل ساپارىندا ساپارلاي بارعان ەلدەرگە دەگەن تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكپەن ساپارلاي بارعان ەلدەرمەن سەلبەستىك رۋحىن قول ۇستاسا جالعاستىرىپ جانە ساۋلەلەندىرىپ، ستراتەگيالىق قارىم - قاتىناستى كۇشەيتىپ، حالىقارالىق قوعامنىڭ پارىقتاردى ساقتاپ، ورتاقتىققا ۇمتىلۋىن ىلگەرىلەتىپ، سەلبەستىك ارقىلى دامۋدى جەبەپ، اناعۇرلىم كوركەم دۇنيە ءجۇزىن قۇرۋعا جاڭا اقىل - پاراسات پەن كۇش - قۋات ارنادى. ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ ديپلوماتيالىق ىزدەرى جۇڭگونىڭ ءار ەلمەن بارىس - كەلىستى بارعان سايىن نىعايتىپ، اناعۇرلىم كوپ ورتاق تانىم ۇيىستىرۋىنا مۇمكىندىك جاسادى، ءوزارا قۇرمەت ەتۋ، ءادىل، تۋراشىل، سەلبەسىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدەي جاڭاشا حالىقارالىق قاتىناس ورناتۋدىڭ كۇن سايىن ورتاق ارەكەتكە اينالۋىنا مۇمكىندىك جاسادى، ادامزاتتىڭ تاعدىرلاس ورتاق تۇلعاسىن قۇرۋدىڭ كوركەم بولاشاعىنىڭ ونان ارى باۋراۋ كۇشىنە يە بولۋىنا مۇمكىندىك جاسادى.

  ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بۇل ساپارى جۇڭگو مەن ەۆروپانىڭ ورتاق مۇددەسى مەن تىلەگىنە ۇيلەسەدى ءارى ول − ۇزدىكسىز وزگەرىس ۇستىندەگى دۇنيە جۇزىندە ءداۋىر ماسەلەلەرى مەن سىن - سايىستارعا بەلسەنە جاۋاپ بەرۋدەگى، سەلبەستىك پەن دامۋ كەڭىستىگىن كەڭەيتۋدەگى ناقتى قۇلشىنىس. ادامزات قوعامى دامۋىنىڭ شەشۋشى كەزەڭىندە 100 جىلدا بولماعان زور وزگەرىستەر ءار ەلدى شىت جاڭا ماسەلەلەر مەن سىن - سايىستارعا ءدوپ كەلتىردى ءارى ءار ەلدىڭ سەلبەستىك ورىستەتۋىنىڭ ورايى مەن ورتاسىن ۇزدىكسىز قالىپتاستىرۋدا. وزىمەن - ءوزى بولاتىن ەشقانداي مەملەكەت جوق. ءار ەل تاريحي ورايدى يگەرىپ، سىن - سايىستارعا سەلبەسە توتەپ بەرىپ، ستراتەگيالىق ءوزارا سەنىمدى ارتتىرىپ، تاباندىلىقپەن جۇمىلا العا ۇمتىلعاندا عانا، بىرگە دامىپ، بىرگە گۇلدەنىپ - كوركەيە الادى.

  جۇڭگونىڭ 3 ەلمەن ەكونوميكا - ساۋدا سەلبەستىگى تۇرعىسىنان زەرسالعاندا، ءبىر قاتار ايشىقتى ساندى مالىمەتتەر سەلبەستىكتىڭ سالماعى مەن كومەسكى كۇشىن كورسەتتى، ءبىر توپ نىسانداردىڭ ءساتتى ىلگەرىلەتىلۋى سەلبەستىكتىڭ كەڭدىگى مەن تەرەڭدىگىن ايگىلەدى. ءتوراعا شي جينپيڭ وسى ساپارىندا جەكە - جەكە يتاليانىڭ، فرانسيانىڭ باسشىلارىمەن بىرگە قاتىستى سەلبەستىك كەلىسىمدەرىنە قول قويىلۋ ساتىنە كۋا بولىپ، موناكونىڭ البەرەⅡحانزادامەن ەكى ەلدىڭ سەلبەستىگى جونىندە ىشكەرىلەي اڭگىمەلەسىپ، ءار سالاداعى ناقتى سەلبەستىكتىڭ ۇزدىكسىز جاڭا تابىستارعا قول جەتكىزۋىن بىرگە ىلگەرىلەتەدى.

  جۇڭگو - ەۆروپا سەلبەستىگىنىڭ نەگىزگى جالپى ارناسىن يگەرىپ، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو - يتاليا قارىم - قاتىناسىنىڭ، جۇڭگو - موناكو قارىم - قاتىناسىنىڭ، جۇڭگو - فرانسيا قارىم - قاتىناسىنىڭ دامۋىنىڭ ۇلكەن بەتالىسىن مىقتى يگەرۋ تۇرعىسىنان العاندا، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بۇل ساپارىنداعى ويى − جوعارى جىكتەگىلەردىڭ بارىس - كەلىسىن نىعايتىپ، قول ۇستاسا قۇلشىنىپ، ەكى جاقتى ناقتى سەلبەستىكتىڭ ساپاسىنىڭ ءوسىپ، دارەجەسىنىڭ جوعارىلاۋىن ىلگەرىلەتىپ، مۇددە جاعىندا سيىسىمدى، بىرگە داميتىن سەرىكتەر بولۋ. بۇل، ءسوز جوق، جۇڭگو مەن 3 ەلدىڭ سەلبەستىگىنىڭ توپىراعىن قۇنارلاندىرىپ، ەكى جاقتى قاتىناستىڭ ءوزارا پايدا جەتكىزىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدىڭ سارا جولىندا نىق قاداممەن الىستارعا جەتۋىن ىلگەرىلەتىپ، ەكى جاقتى قاتىناستىڭ دامۋىنىڭ جاڭا ءداۋىرىن بىرگە اشادى.

  اشىق، سيىسىمدى بولۋ، ءوزارا پايدا جەتكىزىپ تەڭ يگىلىككە كەنەلۋ − جۇڭگونىڭ دايەكتى سەلبەستىك ۇستانىمى. بىرگە اقىلداسۋدى، بىرگە قۇرۋدى، بىرگە يگىلىكتەنۋدى پرينسيپ، جىبەك جولى رۋحىن جەتەكشى ەتكەن ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ قۇرىلىسى ءدال وسى ۇستانىمنىڭ ناقتى بەينەسى. ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ بۇل ساپارى ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“دى بىرگە قۇرۋ سەلبەستىگىن اناعۇرلىم ىلگەرىلەتىپ، ءار ەلدىڭ ورايدان بىرگە يگىلىكتەنۋىنە، بىرگە قۇرىپ گۇلدەنىپ - كوركەيۋىنە مۇمكىندىك جاسايدى.

  جالعىز جۇرسەڭ تەز جۇرەسىڭ، كوپپەن بىرگە جۇرسەڭ الىسقا جەتەسىڭ. جۇڭگونىڭ 3 ەلمەن ناقتى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتۋى جۇڭگو - ەۆروپا سەلبەستىگىنىڭ جاڭا بيىگىن كوتەرۋگە ءتيىمدى. جۇڭگو مەن ەۆروپا دۇنيە ءجۇزىنىڭ بەيبىتشىلىگىن قورعايتىن ەكى ۇلكەن كۇش، بىرگە دامۋدى جەبەيتىن ەكى ۇلكەن بازار، ادامزاتتىڭ العا باسۋىن ىلگەرىلەتەتىن ەكى ۇلكەن وركەنيەت. بۇكىل جەر شارىلىق كوز ايانى ارقاۋ ەتە وتىرىپ، بەيبىتشىلىك، ارتۋ، رەفورما، وركەنيەت سىندى 4 ۇلكەن سەرىكتەستىك قاتىناستى بىرگە قۇرۋدا، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگو - ەۆروپا سەلبەستىگىنىڭ ستراتەگيالىق بەتالىسىن مىقتاپ يگەرىپ، جۇڭگو - ەۆروپا قاتىناسىنىڭ كەڭدىگى مەن تەرەڭدىگىن ۇزدىكسىز ۇلعايتىپ، جان - جاقتى، كوپ جىكتى، كەڭ سالالى قارىم - قاتىناس سەلبەستىگىنىڭ تاماشا جاعدايىن قالىپتاستىرىپ، ەكونوميكانىڭ جاھاندانۋىن اناعۇرلىم اشىق، سيىسىمدى، جالپىعا ءتيىمدى، تەپە - تەڭ، بىرگە يگىلىكتەنۋ بەتالىسىنا قاراي دامۋعا جەتەكتەۋ كەرەك.

  كوكتەم − ءۇمىت تۇقىمى سەبىلەتىن ماۋسىم. ءبىز ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ وسى ساپارىنىڭ جۇڭگونىڭ يتاليا، موناكو، فرانسيا − 3 ەلمەن ناقتى سەلبەستىگىنىڭ اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتىپ، جۇڭگو - ەۆروپا قارىم - قاتىناسىنىڭ جاڭا داۋىردە ءتىپتى زور دامۋىن قول ۇستاسا ىلگەرىلەتىپ، جۇڭگو - ەۆروپا قارىم - قاتىناسىنىڭ تىڭ پاراعىن ۇزدىكسىز جازاتىندىعىنا سەنەمىز.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 3 - ايدىڭ 24 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.