تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

ءبىر ”قىستاق“تىڭ جاڭالىق اشۋ جولى

  − جۇڭگۋانسۇننىڭ 70 جىلدا ەلەۋسىز جەردەن جاڭالىق اشۋدىڭ قاينارىنا اينالعاندىعى جونىندە

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى گاي بوميڭ

  ”جۇڭگۋانسۇننىڭ ءار باسقان قادامى مەملەكەتتىك ستراتەگيانىڭ قۋاتتى قولداۋىن ارقالاپ، بارلىعىنا مەملەكەتتىك ستراتەگيانىڭ’تاڭباسى‘ باسىلعان“.

   جۇڭگۋانسۇن رۋحى شىندىقتى ناقتى ىستەن ىزدەۋدەي عىلمي رۋحتان، قايىسپاس قايسار شارۋاشىلىق قۇرۋ رۋحىنان، ەرەن ۇزدىكتىككە ۇمتىلعان جاڭالىق اشۋ رۋحىنان، كاسىپ ارقىلى وتاننىڭ ءۇمىتىن اقتاۋداي ۇلەس قوسۋ رۋحىنان ايگىلەندى.جۇڭگۋانسۇندى تەك قانا جەر اتى رەتىندە ايتساق، ونىڭ ءمانىن ءتۇسىنۋ قيىن... 70 جىلدىڭ الدىنداعى بەيجيڭنىڭ قالا ماڭىنداعى يەن دالادان قازىرگى مەملەكەتتىڭ ”تانىسقىسى“ بولعانعا دەيىن، ءبىر ”قىستاق“ ەلدىڭ الدىندا جۇرۋگە باتىل بولىپ، جاۋىن - شاشىنعا قاراماي العا ىلگەرىلەپ، كۇرەسكە تولى ءداۋىردىڭ، جاڭالىق اشۋ ءداۋىرىنىڭ كۋاگەرى بولدى.

  2018 - جىلى جۇڭگۋانسۇنداعى جوعارى - جاڭا تەحنيكالىق كاسىپورىنداردىڭ سانى 22 مىڭنان، جالپى كىرىس 5 تريلليون 800 ميلليارد يۋاننان اسىپ، وتكەن جىلداعى سايكەستى مەزگىلدەگىدەن %11 ارتتى. كاسىپورىندار جاڭادان 86 مىڭ پاتەنتكە ءوتىنىش بەردى، بۇل وتكەن جىلداعى سايكەستى مەزگىلدەگىدەن %17 ارتىق... ءبىر قىدىرۋ ساندى مالىمەتتەردىڭ ار جاعىندا جۇڭگۋانسۇننىڭ قولايلى ساتتە قيمىلداپ، ناقتى جاڭالىق اشقان جاندى امالياتى جاتىر. - ”جۇڭگۋانسۇن ەلىمىزدىڭ جاڭالىق اشىپ دامۋىنىڭ تۋىنا اينالدى“

  رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ جۇڭگۋانسۇندى تاريح ساحناسىنا الىپ شىقتى. 1988 - جىلى 5 - ايدا مەملەكەتتىك كەڭەس بەيجيڭ قالالىق جوعارى - جاڭا تەحنيكالىق كاسىپ سالاسىن اشۋدان سىناق رايونىن قۇرۋدى بەكىتتى؛ 1999 - جىلى 6 - ايدا مەملەكەتتىك كەڭەس بەكىتپە جاساپ جۇڭگۋانسۇن عىلىم - تەحنيكا باقشا رايونى قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋدى تالاپ ەتتى؛ 2009 - جىلى 3 - ايدا مەملەكەتتىك كەڭەس جۇڭگۋانسۇن مەملەكەتتىك دەربەس جاڭالىق اشۋدان ۇلگى كورسەتۋ رايونىن قۇرۋعا بەكىتپە جاساپ، جۇڭگۋانسۇندى الەمدىك ىقپالعا يە عىلىم - تەحنيكادان جاڭالىق اشۋ ورتالىعى ەتىپ قۇرىپ شىعۋدى تالاپ ەتتى...

  ”جۇڭگۋاسۇننىڭ ءار باسقان قادامى مەملەكەتتىك ستراتەگيانىڭ قۋاتتى قولداۋىن ارقالاپ، بارلىعىنا مەملەكەتتىك ستراتەگيانىڭ ’تاڭباسى‘ باسىلعان“، - دەدى بەيجيڭ قالاسى حايديان رايوندىق پارتكومنىڭ شۋجيى يۇي جۇن.

  جۇڭگۋانسۇن تەحنيكا - ونەركاسىپ - ساۋدا ءداۋىرىن، ەلەكتروندىق ءىرى بازار ءداۋىرىن، ”جالپى جۇرت جاڭالىق اشۋ، كوپ بولىپ شارۋاشىلىق قۇرۋ“ ءداۋىرىن باستان كەشىردى، ”386 كومپيۋتەرلەر“، ەلەكتروندىق تاۋار دۇكەندەرى، شارۋاشىلىق قۇرۋعا قارجى قوسۋمەن اشىلعان كوفەحانالارداعى كوفەلەر، جۇڭگۋانسۇن وسىلار ارقىلى باستان - اياق قوعامنىڭ، ەكونوميكانىڭ دامۋىنىڭ نەگىزگى ارناسىندا ”تولقىن جارا“ العا ىلگەرىلەدى.

  ليانشياڭ، بايدۋ، شياۋمي، ليۋ چۋانجى، لي يانحۇڭ، لەي جۇن... 22 مىڭنان استام جوعارى - جاڭا تەحنيكالىق كاسىپورىن، 2 ميلليون 500 مىڭنان استام كاسىپپەن اينالىسۋشى قىزمەتكەر كەمەلدى جاڭالىق اشۋ ەكولوگياسىنا تىرەك بولدى. بۇل اراعا دارىندى، تەحنيكا، كاپيتال سياقتى الەمدىك جوعارى دەڭگەيلى جاڭالىق اشۋ بايلىقتارى شوعىرلانىپ، ساياسات، ءوندىرىس، ءبىلىم بەرۋ، زەرتتەۋ، قولدانۋ سايكەستىرىلگەن جاڭالىق اشۋ جۇيەسى ورناپ قانا قالماستان، 500دەن استام كاسىپ بىرلەستىگى، كاسىپ قوعامى، ساۋدا قوعامى سياقتىلار تەبىندى جۇمىس ىستەدى.

  جۇڭگۋانسۇن باسقارۋ كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جاي ليشين بىلاي دەدى: جۇڭگۋانسۇن رۋحى شىندىقتى ناقتى ىستەن ىزدەۋدەي عىلمي رۋحتان، قايىسپاس قايسار شارۋاشىلىق قۇرۋ رۋحىنان، ەرەن ۇزدىكتىككە ۇمتىلعان جاڭالىق اشۋ رۋحىنان، كاسىپ ارقىلى وتاننىڭ ءۇمىتىن اقتاۋداي ۇلەس قوسۋ رۋحىنان ايگىلەندى. - جۇڭگۋانسۇننىڭ جاڭالىق اشۋ حيكايالارىن ايتىپ تاۋسا المايسىڭ

  قول تەلەفوندى تاپسىرما تاقىرىبىنا تۋرالاپ سۋرەتكە تۇسىرسەڭىز، بىرنەشە سەكۋندقا جەتپەيتىن ۋاقىتتا ماسەلەنى شەشۋدىڭ وي جەلىسى، ءبىلىم تۇيىندەرىنىڭ تۇسىندىرمەسى اۆتوماتتى تۇردە دايار بولادى. ”جوعارى دالدىكتەگى كەسكىن تانۋ سياقتى جاساندى زەردە تەحنيكالارى پايدالانىلعان، 80 ميلليون اي سايىنعى بەلسەندى قولدانۋشىلاردىڭ تەلەگەي تەڭىز ساندى مالىمەتپەن ۇشتاستىرىلعان وقۋ - اعارتۋ عىلىم - تەحنيكاسىنداعى جاڭالىق اشۋ وقىتۋ فورماسىن بايىتا تۇسۋدە، سونىمەن قوسا بالالاردىڭ ۇيرەنۋگە دەگەن قىزعىندىلىعى مەن ونىمدىلىگىن ارتتىرا تۇسۋدە“، - دەدى زويەباڭ وقۋ - اعارتۋ عىلىم - تەحنيكاسى (بەيجيڭ) شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى سۋ جيڭ تانىستىرىپ.

  2015 - جىلى قۇرىلعان بۇل كاسىپورىن العاشقى 10 نەشە قىزمەتكەردەن ۇلعايىپ قازىرگى 4000نان استام قىزمەتكەرگە جەتكەنگە دەيىن، بەيجيڭدەگى ءبىر جەردەگى كەڭسە ورنىنان 7 جەردەگى كەڭسە ورنىنا كەڭەيگەنگە دەيىن نەبارى 4 اق جىل جۇمسادى.

  دۇنيە ءجۇزى ينفورماتسيا كاسىبىن جەتەكشى ەتكەن جاڭا ەكونوميكانىڭ دامۋ كەزەڭىنە وتۋدە، جۇڭگۋانسۇن دە ينتەرنەتتىڭ، ءىرى ساندى مالىمەتتىڭ، جاساندى زەردەنىڭ ناقتى ەكونوميكامەن تەرەڭدەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتىپ، ەلىمىز كاسىبىنىڭ الەمدىك قۇن تىزبەگىنىڭ ورتا، جوعارى دەڭگەيىن، جوعارى ساپالى دامۋدى بەتكە الىپ العا ىلگەرىلەۋىن جەبەي ءتۇستى.

  جاساندى زەردە چيپى، سۇيەك اۋرۋلارىنا وپەراتسيا جاسايتىن قولتەمىرلەر، جاقىن ماڭدىق دىبىس پارىقتاۋ جۇيەسى... بەيجيڭنىڭ سولتۇستىك 4 - اينالما باتىس جولى 67 - نومىرىندەگى جۇڭگۋانسۇن وزىق عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ ورتالىعىنداعى ءبىر توپ وزىق تەحنيكا ونىمدەرى ارقىلى تىڭ تىنىس بايقاتتى.

  ۇعىسۋعا قاراعاندا، 2018 - جىلى جۇڭگۋانسۇن باسقارۋ كوميتەتى وقۋ - اعارتۋ مينيسترلىگىمەن، جۇڭگو عىلىم اكادەمياسىمەن بىرلەسىپ، قاتىستى جوسپارلاردى جاساپ، 12 جوعارى مەكتەپ، شۋەيۋان، عىلىم ورىندارىندا تەحنيكانى ويىستىرۋ كەڭسەسىن قۇرىپ، ولاردىڭ 1500دەن استام مەكتەپ پەن كاسىپورىن سەلبەستىگى نىسانىنا قولداۋ كورسەتىپ، 411 تەحنيكالىق نىساندى ويىستىرىپ، 40 عىلىم - تەحنيكا كاسىپورنىن جەتىلدىرگەن.

  جاڭ جىڭتاۋ جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى اۆتوماتتاندىرۋدى زەرتتەۋ ورنىنىڭ زەرتتەرمەنى، سونىمەن بىرگە جۇڭكى حۇييۋان ۆيزۋالدىق تەحنيكا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ القا باستىعى. وسى قوسىن الەمدىك وزىق دەڭگەيلى ەلەكتروندىق وپتيكالىق اينەكتى باسىپ شىعارۋدىڭ بۇكىلدەي اۆتوماتتى AOI زەردەلى تەكسەرۋ - ولشەۋ جابدىعىن زەرتتەپ اشىپ، ەلەكتروندىق وپتيكالىق اينەكتى باسىپ شىعارۋ سالاسىن 30 جىلدان استام ۋاقىت مازالاپ كەلگەن باسپا ساپاسىن جەلىدە تەكسەرۋ - ولشەۋ قامالىن بۇزدى.

  جۋىرداعى جىلداردان بەرى، جۇڭگو عىلىم اكادەمياسى اۆتوماتتاندىرۋدى زەرتتەۋ ورنى جىلىنا ورتا ەسەپپەن 10عا جۋىق جوعارى عىلىم - تەحنيكالىق كاسىپورىندى، كاسىپ سالالانعان نىساندى جەتىلدىردى، باۋلىدى، شارۋاشىلىق قۇرۋ سەرىكتەستىكتەرىنىڭ تۇتاس تۇلعالىق قۇنى 4 ميلليارد يۋانعا جاقىنداپ، جاساندى زەردەنى زەرتتەۋ مەن ەمدەۋ، اماندىق ساقتاۋ، وزىق جاساۋ سياقتى سالالاردا قولدانۋدىڭ تەرەڭدەي توعىسۋىن ىلگەرىلەتتى. - جۇڭگونىڭ ”كرەمنيلى اڭعارى“ ەمەس، دۇنيە ءجۇزىنىڭ ”جۇڭگۋانسۇنى“ بولۋ كەرەك

  سلوۆاك قارجى قوسۋ جانە ساۋدا دامىتۋ مەكەمەسىنىڭ اقىلشىسى توماس بۋچەك ءوز وتانىنان كەلگەن شارۋاشىلىق قۇرۋ ۇيىمىن جۇڭگۋانسۇننىڭ شارۋاشىلىق قۇرۋ بايلىعىمەن ۇشتاستىرۋ ءۇشىن 4 - ايدىڭ 2 - كۇنى تۇستەن كەيىن بەيجيڭدەگى جۇڭگۋانسۇن شارۋاشىلىق قۇرۋ كوشەسىنە باردى.

  ”جۇڭگۋانسۇننىڭ شارۋاشىلىق قۇرۋ بايلىعى مول، وزىق عىلىم - تەحنيكالاردىڭ بازارعا جەدەل كىرۋىنە وراي كوپ“، - دەدى توماس.

  تانىستىرۋعا قاراعاندا، جۇڭگۋانسۇندەگى شەتەلدىك قىزمەتكەرلەر 10 مىڭ ادامنان، شەتەلدەن وتانعا ورالعان دارىندىلار 40 مىڭ ادامنان اسادى ەكەن. شەكارادان كىرۋ - شىعۋ جانە قونىستانۋ ساياساتتارى مەن شارۋاشىلىق قۇرۋ، قارجى قوسۋ، قارجى قۇراۋ ساياساتتارىنىڭ شابىتتاندىرۋىندا جۇڭگۋانسۇن شەتەلدىك قايراتكەرلەردىڭ جۇڭگوعا كەلىپ شارۋاشىلىق قۇرۋدا الدىمەن تاڭدايتىن بەكەتىنە اينالدى.

  دۇنيە جۇزىنە جۇڭگۋانسۇن دا ”تۇقىم سەبۋدە“. جۇڭگۋانسۇن ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ كاسىپ سالاسىن جەبەۋ قوعامى العا قويعان ”ءورىم جوسپارى“ − جوعارى، جاڭا تەحنيكالىق كاسىپورىنداردىڭ جانە قۇرىلىمداردىڭ حالىقاراداعى جاستاردىڭ جاڭالىق اشۋىمەن، شارۋاشىلىق قۇرۋىمەن ءوزارا تۇيلىسۋىنە قىزمەت وتەيتىن نىسان. 2017 - جىلى باستالعاننان باستاپ، ”ءورىم جوسپارى“ حالىقارالىق وقۋشىلاردان 8000نان استامىن جانە جۇڭگو كاسىپورىندارىنان 500دەن استامىن قاتىناسۋعا باۋراپ، 1000نان استام حالىقارالىق وقۋشىنى جۇڭگودا پراكتيكا جاساۋ ورايىنا يە ەتتى.

  ءۇندىستاننان كەلگەن كۋما وسىدان بۇرىن ”ءورىم جوسپارى“ ءتۇيىلىستىرۋ جينالىسى ارقىلى ۋاڭي سەرىكتەستىگىندە پراكتيكا جاساۋ ورايىنا يە بولدى ءارى ءساتتى تۇردە ۋاڭي سەرىكتەستىگىنىڭ رەسمي قىزمەتكەرىنە اينالدى.

  بۇگىنگى كۇندە، جۇڭگۋانسۇن الەمدىك جاڭالىق اشۋ بايلىعىنىڭ شوعىرلانۋى ەڭ جوعارى رايونداردىڭ بىرىنە اينالدى، ءبىر توپ حالىقارالىق عىلىم - تەحنيكا بايلىعى جەدەل شوعىرلاندى ءارى قاۋىرت دامۋعا يە بولدى. ينتەل تاجىريبەحاناسى، Plug&playسياقتى حالىقارادا ايتۋلى جەتىلدىرگىش جۇڭگۋانسۇندە ىرگە تەپتى.

  ەنگىزۋمەن بىرگە جۇڭگۋانسۇننىڭ سىرتقا شىعارۋ قادامى دا جەدەلدەي ءتۇستى.

  − تۇڭفاڭ ۋيشى حاۋىپسىزدىكتى تەكسەرۋ اسپاپتارى ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ بويىنداعى 50دەن استام مەملەكەت پەن رايوندا ىرگە تەۋىپ، وزىق عىلىم - تەحنيكاسىمەن دۇنيە جۇزىنە شىنايى حاۋىپسىزدىك سەزىمىن سيلادى .

  − لييادى توبى جاساعان LED ەكرانى امەريكا قۇراما شتاتتارى ناسداك ساۋدا بازارى، امەريكا قۇراما شتاتتارى عارىشقا ۇشۋ مەكەمەسى NASA جاساندى سەرىك مەڭگەرۋ ورتالىعى سياقتى قۇرىلىمداردى ەكراندىق قىزمەت وتەۋىمەن قامدادى.

  − شىڭجى عىلىم - تەحنيكاسىنىڭ ”ءورت ءسوندىرۋ جانە ورتتەن ساقتانۋ زات ينتەرنەتى“ شىعىس وڭتۇستىك ازياعا ”ساپارلاپ“، سول جەردەگى ەلدەردىڭ مادەني ەسكەرتكىشتەر كونە قۇرىلىستارىن ورتتەن ساقتايتىن ”التىن قوڭىراۋلى بۇركەۋىش“ سالۋىنا كومەكتەستى.

  بەيجيڭ قالالىق قوعامدىق عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ ورىنباسار باستىعى جاۋ حۇڭ بولاشاقتا، جۇڭگۋانسۇن الەمدىك كوز ايادا، مەملەكەتتىك ستراتەگيالىق دەڭگەيدە جانە وڭىرلىك ەكونوميكانى سايكەستى دامىتۋ تۇرعىسىنان ۇلگى كورسەتۋ رايونىنىڭ جاڭالىق اشا دامۋىن جوسپارلاپ جانە ىلگەرىلەتىپ، جاڭا ءداۋىر جۇكتەگەن جاڭا مىندەتتى ارقالاۋى ءتيىس دەپ قارايدى.

  نەشە ون جىلدىق اماليات جۇڭگۋانسۇننىڭ رەفورما جاساۋ، دامۋ اياق الىسىنىڭ تولاستامايتىنىن دالەلدەدى؛ بولاشاقتاعى نەشە ون جىلدا جۇڭگۋانسۇننىڭ جاڭالىق اشۋدىڭ، دامۋدىڭ قوماقتى جەمىسىنە جەتەرىنە سەنەمىز.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 4 - ايدىڭ 12 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • ادام مەن تابيعاتتىڭ جاراسىمدى داستانىن جازدى
  • قالاسى كوركەم، حالقى باي جاڭا كارتينانى كەستەلەدى
  • ءشول دالادان «جاسىل قورعان» تۇرعىزدى
  • ءشول دالا جاسىل جەلەك جامىلدى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى