تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

تاماشا رۋحاني مەكەندى بىرگە قۇردى

  چارقىلىق جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعى قۇرىلىسىن تىڭعىلىقتى ىلگەرىلەتتى

  تاماشا رۋحاني مەكەندى بىرگە قۇردى

   ءتىلشى سۇڭ يا - ۋىن

  چارقىلىق اۋدانى تىكەنلىك قالاشىعى عولوستەڭ قىستاعىنىڭ وركەنيەت - ءمورال زالىنا كىرسەڭىز، 2 - قاباتتاعى وقۋ ۇيىندە مادەنيەت، عىلىم - تەحنيكا، تۇرمىس سياقتى ءار تۇردەگى كىتاپتاردىڭ ءتىزىلىپ تۇرعانىن، ءبىرتالاي قىستاق تۇرعىندارىنىڭ دەن قويا كىتاپ وقىپ وتىرعانىن كورەسىز.

  قىستاق تۇرعىنى تۇردىحان عوپۇر بۇل جەردىڭ تۇراقتى قوناعى، ۋاقىتى بولا قالسا، وسىندا كەلىپ وتىرىپ قايتادى، ”بۇرىن كىتاپ وقيتىن جەر بولمادى، وقۋ ءۇيى اشىلعان سوڭ، كىتاپ وقىپ، گازەت اقتارىپ كوز ايامىزدى كەڭىتۋمەن قويماي، وندىرىستە جولىققان قيىن ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ادىستەرىن دە تابا الاتىن بولدىق“، - دەيدى تۇردىحان.

  عولوستەڭ قىستاعى وركەنيەت - ءمورال زالى چارقىلىق اۋدانىنىڭ جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعى قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتۋىنىڭ ىقشام كورىنىسى. چارقىلىق اۋدانى اۋداندى، اۋىل - قالاشىقتى، قىستاقتى (الەۋمەتتىك اۋماق) قامتىعان جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعىنىڭ جالپىلىق تورىن قۇرىپ، بۇقارانى ۇيىستىرۋ، بۇقارانى جەتەكتەۋ، پارتيانىڭ ساياساتىن ۇگىتتەۋدى ارقاۋ ەتىپ، العا باساتىن، ىزگىلىككە ۇمتىلاتىن كۇش ۇيىستىرىپ، تاماشا رۋحاني مەكەندى بىرگە قۇردى. قازىر بۇكىل اۋدان كولەمىندە 134 جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى پۋنكتى (ورنى) قۇرىلىپ، قالا مەن اۋىلداعى مادەنيەت قيمىلدارى كۇن سايىن جاندانىپ، قالا، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ رۋحاني بەت - بەينەسى شىتتاي جاڭاردى.

  بۇقارانىڭ جاڭا ءومىرىن نۇرلاندىردى

  3 - ايدىڭ 26 - كۇنى، چارقىلىق اۋدانى تىكەنلىك قالاشىعى عولوستەڭ قىستاعىنداعى وركەنيەت - ءمورال زالىندا بۇرىنعىسىنشا ادامدار ءيىن تىرەستى. ءار ايدا ءبىر رەت بولاتىن وركەنيەت امالياتى قيمىلى وسىندا وتۋدە. وركەنيەت - ءمورال زالى سۋرەت پەن ءماتىندى سايكەستىرۋ تاسىلىمەن ونەگەلەردىڭ كۇشىن، بۇقارانىڭ جانىنداعى ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ حيكايالارىن جانە باقىتتى اۋىل - قىستاقتىڭ تاماشا كۇندەرىن ايگىلەدى.

  زالدىڭ قابىرعاسىنا ”قىستاق ەرەجەسى، حالىق شارتى“ جانە قىستاقتاعى تاڭداۋلى پارتيا مۇشەلەرىنىڭ، اۋقاتتانۋ شەبەرلەرىنىڭ، ەڭبەك ۇلگىلەرىنىڭ، ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ ۇلگىلەرىنىڭ ىزگى ىستەرى جانە حالىققا ءتيىمدى ساياساتتار جاپسىرىلىپتى. ”مىناۋ قىستاقتىڭ مۇراجايى، دوس - جاران، تۋىس - تۋعاندار قوناققا كەلسە، مەن ولاردى وسىندا ەرتىپ كەلەمىن“، - دەيدى قىستاق تۇرعىنى ماينۇر الىم كۇلىپ.

  تىكەنلىك قالاشىعى مادەنيەت پۋنكتىنىڭ باستىعى راۋشانگۇل تۇداحۇننىڭ تانىستىرۋىنشا، 2015 - جىلى 3 - ايدا، عولوستەڭ قىستاعىنىڭ وركەنيەت - ءمورال زالى رەسمي پايدالانۋعا بەرىلىپ، چارقىلىق اۋدانىنداعى مەكەمە - ورىندارداعى، قىستاقتارداعى جانە الەۋمەتتىك اۋماقتارداعى كادر - جۇرتشىلىق ۇنەمى وسىندا كەلىپ وركەنيەت امالياتى قيمىلىنا قاتىناسىپ تۇرادى ەكەن، قازىرگە دەيىن 50 مىڭعا جۋىق ادام - رەت وسىندا كەلىپ قيمىلعا قاتىناسقان.

  ۇعىسۋىمىزشا، عولوستەڭ قىستاعىنداعى سياقتى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى پۋنكتىنەن (ورنى) چارقىلىق اۋدانىندا 134ى بار ەكەن، قازىر ولاردىڭ بارلىعىنا ماڭدايشالىق اسىلعان جانە قيمىل ورىستەتىلە باستاعان. مۇنىڭ ىشىندە، اۋدان دارەجەلى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعىنان بىرەۋ، اۋىل - قالاشىق دارەجەلى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورنىنان 8ى، قىستاق (الەۋمەتتىك اۋماق) دارەجەلى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت اماليات پۋنكتىنەن 26سى بار، بۇكىل اۋدانداعى ءارقايسى مەكەمە - ورىندار مەن حالىققا قولايلى قىزمەت وتەۋ پۋنكتتەرىندە جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى زالىنان (پۋنكت) 99ى قۇرىلعان.

  چارقىلىق اۋداندىق پارتكوم ۇگىت ءبولىمىنىڭ ورىنباسار باستىعى حان جىچياڭنىڭ تانىستىرۋىنشا، ”سىناق تۇيىنىندە الدىمەن جۇرگىزۋ، ءتۇيىن ارقىلى اۋماقتى جەتەكتەۋ“ پرينسيبى بويىنشا، چارقىلىق اۋدانى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعى قۇرىلىسىن تىڭعىلىقتى ورىستەتكەن. بيىل 1 - ايدا چارقىلىق اۋدانىنىڭ جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعىنىڭ ماڭدايشالىعى اسىلىپ، اۋداندىق پارتكومنىڭ شۋجيى ورتالىقتىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ، وركەنيەت امالياتىن تۇيىندە سىناق ەتۋ قىزمەتىن ءبىر تۇتاس جوسپارلاۋ - سايكەستىرۋگە جانە ۇيىمداستىرۋ - اتقارۋعا جاۋاپتى بولعان. ”چارقىلىق اۋدانى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعىنىڭ شەپتىك رولىن، كۇشتى ۇيىستىرۋ رولىن، ىقپال جاساۋ رولىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، مازمۇنعا باي ءار الۋان ۇيرەنۋ، تاراتۋ اماليات قيمىلدارىن ورىستەتىپ، بۇقارا قايدا بولسا وركەنيەت امالياتىن سول جەرگە جەتكىزدى“، - دەيدى حان جىچياڭ.

   وركەنيەت امالياتىنا بىرگە ات سالىستى

  باس شۋجي شي جينپيڭ: ”ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋى − قوعامدىق وركەنيەتتىڭ العا باسۋىنىڭ ماڭىزدى بەلگىسى“، ”ەرىكتىلەر ىستەرى ’قوس 100 جىلدىق‘ كۇرەس نىساناسىمەن، سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋمەن بىرگە جۇرگىزىلۋى كەرەك“ دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى. چارقىلىق اۋدانى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى تۇعىرىنىڭ ەرىكتىلەرى باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن ناقتى قىزمەتتە جاندى امالياتپەن تياناقتاندىردى.

  بيىل 45 جاستاعى حاليدا ۇلايىم چارقىلىق اۋدانى تىكەنلىك قالاشىعى عولوستەڭ قىستاعى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ەرىكتىلەر قىزمەت وتەۋ اترەتىنىڭ مۇشەسى ءارى قىستاقتا اتى بار ”عىلىم - تەحنيكا جالپىلاستىرۋدىڭ باستاماشىسى“.

  ”قازىر كۇن جىلىنىپ، شىلان اعاشى شىرپۋدىڭ، دەرت - دەربەز، زياندى جاندىكتەردەن ساقتانۋدىڭ جانە ونى جويۋدىڭ ماڭىزدى كەزەڭىنە ءوتتى، ەندى شىلان اعاشىنا اك - كۇكىرت قوسپاسىن شاشۋعا بولادى، سوندا دەرت - دەربەز، زياندى جاندىكتەن ساقتانىپ، ءتۇسىمدى ارتتىرۋعا بولادى...“. بىرنەشە كۇننەن بەرى، حاليدا تاڭەرتەڭ ەرتە شىلان اعاشى اتىزىنا كەلىپ، قىستاق تۇرعىندارىنا شىلان اعاشىن شىرپۋ، دەرت - دەربەز، زياندى جاندىكتەردەن ساقتانۋ جانە ونى جويۋ بىلىمدەرىن ۇيرەتتى، سونداي - اق ناقتى جاعدايعا قاراي جۇمىس باسىندا قولما - قول ىستەپ كورسەتتى.

  ”ءوزىڭ عانا اۋقاتتانساڭ، اۋقاتتانعان ەسەپتەلمەيدى، كوپشىلىكتى بىرگە اۋقاتتانۋعا باستاۋىم كەرەك“ دەگەن ويمەن حاليدا ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋ توبىنا مۇشە بولىپ، ءوزى بىلەتىن تەحنيكانى باسقا قىستاق تۇرعىندارىنا ۇيرەتىپ، قىستاق تۇرعىندارىن اۋقاتتانۋ جولىنا تۇسۋگە باستادى.

  تاياۋ جىلداردان بەرى، چارقىلىق اۋدانى جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋ اترەتتەرىن زور كۇشپەن قۇرىپ، ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋ اترەتىن قۇرۋ ارقىلى، اناعۇرلىم كوپ ادامدى ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋ قاتارىنا تارتىپ، بۇقاراعا قىزمەت وتەۋ، وركەنيەت تاراتۋ رولىن تولىق ساۋلەلەندىردى. قازىر چارقىلىق اۋدانى دەنساۋلىق ساقتاۋ، سالاماتتىق بويىنشا ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋ اترەتى، شىلان باپتاۋ بويىنشا ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋ اترەتى سياقتى 134 وركەنيەت امالياتى بويىنشا ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋ اترەتىن قۇردى، اۋداندا وركەنيەت امالياتىنىڭ ەرىكتىلەرىنەن 800دەن استامى بار، ولار ەرىكتىلەردىڭ قىزمەت وتەۋ قيمىلدارىن 720دان استام رەت ورىستەتىپ، 45 مىڭنان استام ادام ونىڭ يگىلىگىن كوردى.

  جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعى تاراتۋ مەن امالياتتىڭ ەكى جاعىنا دا كۇش سالىپ، مادەنيەت قيمىل ءۇيى، ءمورال ساباقحاناسى، قىستاق تاريحى مۇراجايى سياقتى الاڭ - ورىنداردان پايدالانىپ، شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن تاراتىپ، سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسىن جانە جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىن تاراتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىن سانالى تۇردە پارتياعا العىس ايتۋعا، پارتيانىڭ سوزىنە قۇلاق اسۋعا، پارتياعا ىلەسۋگە جەتەكتەدى. نازاريا ۇگىت - لەكسياسىنان جيىنى 800دەن استام رەت ورىستەتىپ، 130 مىڭنان استام بۇقاراعا پايدا جەتكىزدى.

  ”سوڭعى ءبىر شاقىرىم“دى ىركىلىسسىزدەندىردى

  ”ارالاپ كوردىم جەردىڭ تالايىن، ەڭ كوركەمى جانە ءبىزدىڭ شينجياڭ ەكەن...“. مامىرلاعان ءان اۋەنى تىكەنلىك قالاشىعى توكتۇعىلاق قىستاعىنىڭ اۋىل - قىستاق ساحناسىندا قالىقتاۋدا، قىستاق تۇرعىندارى ويىن كورسەتىپ، ونى قىستاق تۇرعىندارى تاماشالاپ، ساحناداعىلار مەن كورەرمەندەر ءوزارا توعىسىپ، قىستاق قىزۋ دۋمانعا بولەندى.

  ”بۇرىن مۇنداي ورىن بولعان جوق، قىستاق تۇرعىندارى ءبىر - بىرىنىكىنە بارىپ، اڭگىمە دۇكەن قۇرىپ، قارتا وينايتىن، ودان بولماسا ۇيدە تەلەۆيزور كورەتىن“. توكتۇعىلاق قىستاعى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى موحدىر الىمنىڭ ەسىندە قالۋىنشا، بۇرىن قىستاقتا پالەندەي مادەني قيمىلدار وتپەيدى ەكەن، بۇكىل قىستاقتا ەشقانداي جالىندى ومىرشەڭدىك بولماپتى. 2014 - جىلى، قىستاق كەرەكسىز اۋلانى وزگەرتىپ، اۋىل - قىستاق ساحناسىن جاساعان.

  ”جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتىن بۇقارانىڭ كۇندەلىكتى تۇرمىسىنا ءسىڭىرىپ، اۋىل - قىستاق ساحناسىنان تولىق، ويداعىداي پايدالانىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ مادەني تۇرمىسىن بايىتۋمەن بىرگە، جاڭا يدەيا، جاڭا ساياسات، جاڭا تەحنيكا قىستاق تۇرعىندارىنا جەتكىزىلدى“، - دەيدى موحدىر الىم تىلشىگە.

  قىستاق تۇرعىنى لي جۇنگو اۋىل - قىستاق ساحناسىنىڭ ”تانىمال جۇلدىزى“، ونىڭ ءوزى قۇراستىرعان كۋايبان تاقپاعى ىلعي سالماق باسار ءنومىر رەتىندە ورىندالادى، كۇلكى - دۋمان ىشىندە، پارتيانىڭ ابزال ساياساتىن اۋىل - قىستاقتىڭ ءار بۇرىشىنا جەتكىزەدى. ”مەن حالىققا ءتيىمدى ساياساتتاردى كۋايبان تاقپاعىنا اينالدىرىپ، اۋىل اۋەنىمەن ايتىپ بەرەمىن، وسى ارقىلى قىستاق تۇرعىندارىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتامىن، ولار ابزال ساياساتتاردى ەسىندە اناعۇرلىم مىقتى ساقتايدى“، - دەيدى لي جۇنگو.

  قازىرگە دەيىن، چارقىلىق اۋدانى 29 اۋىل - قىستاق ساحناسىن جاساپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ساپاسىن جوعارىلاتۋمەن بىرگە، قىستاق ستيلىن، قىستاقتىڭ بەت - بەينەسىن جاقسارتىپ، اقاۋسىز، العا ۇمتىلاتىن مادەنيەت رايىن ونان ارى قالىپتاستىردى.

    ”جاڭا ءداۋىر وركەنيەت امالياتى ورتالىعى قالىڭ نەگىزگى ساتى كادر - جۇرتشىلىعى ءۇشىن شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىن جاقسى ۇيرەنەتىن، ويداعىداي تاراتاتىن، ويداعىداي امالياتتا ايگىلەيتىن ورىن جانە دانەكەر ازىرلەپ، بۇقاراعا ۇگىت جۇرگىزەتىن، بۇقارانى تاربيەلەيتىن، بۇقاراعا قامقورلىق جاساپ، قىزمەت وتەيتىن ’سوڭعى ءبىر شاقىرىم‘دى ىركىلىسسىزدەندىردى. بۇقارانىڭ تاربيە قابىلداۋىنا قولايلى بولۋ تۇرعىسىن شىعار ءتۇيىن ەتىپ، تۇرلىشە فورمادا قيمىلدار ورىستەتىپ، قالىڭ نەگىزگى ساتى پارتيا مۇشەلەرىنىڭ، كادرلاردىڭ، جۇرتشىلىقتىڭ جاڭا ءداۋىردىڭ، جاڭا يدەيانىڭ جاۋھارىن، ءمانىن جانە سەنىم - سۇيىسپەنشىلىگىن جەتە ۇيرەنۋىنە، جەتە تۇسىنۋىنە مۇمكىندىك جاساپ، جۇرتتى كۇشتى ءبىر جەرگە جۇمساۋعا جۇمىلدىرىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە جەتۋدىڭ قۇدىرەتتى بىرىككەن كۇشىن قالىپتاستىرۋىمىز كەرەك“، - دەيدى حان جىچياڭ.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • ادام مەن تابيعاتتىڭ جاراسىمدى داستانىن جازدى
  • قالاسى كوركەم، حالقى باي جاڭا كارتينانى كەستەلەدى
  • ءشول دالادان «جاسىل قورعان» تۇرعىزدى
  • ءشول دالا جاسىل جەلەك جامىلدى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى