تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى

نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعىنداعى 4 ۇرپاقتىڭ ءداۋىر ەستەلىگى

  نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعىنداعى 4 ۇرپاقتىڭ ءداۋىر ەستەلىگى

شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى تىلشىلەرى جاڭ جىلي، لي رۇي، ۋاڭ چيميڭ، جاڭ ۋاندى

  4 - ايدا كۇشار اۋدانى چىمان قالاشىعى نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعىندا تەربەلگەن تەرەك پەن شوق - شوق المۇرت گۇلى ءبىر - بىرىنە كورىك قوسىپ، قاتار - قاتار تىزىلگەن جاڭا قونىس پەن ساۋدا دۇكەندەرى ۇلاسا كوز تارتتى.

  جارتى عاسىردان استام ۋاقىتتا نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعى 4 ۇرپاققا ۇلاستى، ءداۋىر كوشى ءار ۇرپاقتى باستاپ، ءبىر - بىرلەگەن بەلەستەردەن ءوتتى.

 ءبىر ءتۇپ اعاشتان ءبىر قىستاققا دەيىن

  نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعى بۇرىن ”موماتەرەك“ قىستاعى دەلىنەتىن. وسى 2 جىلدا جىجياڭ نيڭبوسىنىڭ قالتقىسىز كومەگىنەن يگىلىكتەنىپ، ”نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعى“ دەپ وزگەرتىلدى.

  موماتەرەكتىڭ ”جالعىز اعاش“ دەگەن ماعىناسى بار. 4 - ايدىڭ 11 - كۇنى نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعىنداعى 66 جاستاعى قىستاق تۇرعىنى مامەت اپپىز تىلشىگە بىلاي دەدى: وتكەن عاسىردىڭ 50 - جىلدارىندا ماڭايىمىزداعى بىرنەشە ەگىنشى وتباسى وسىندا كوشىپ كەلگەندە، ءشول دالاداعى وركەش - وركەش قۇم توبەلەردىڭ اراسىندا بىرنەشە ءتۇپ تەرەك بار ەدى.

  1961 - جىلى لانجوۋ - شينجياڭ تەمىر جولى نەگىزىنەن سالىنىپ بولعاننان كەيىن، كوپتەگەن تەمىر جول جۇمىسشىلارى مەملەكەتتىڭ ۇندەۋىنە ءۇن قوسىپ، قىستاقتىڭ 1 - ۇرپاق ادامىنا اينالادى. سول كەزدە قىستاق تۇرعىنى ۋاڭ ميڭيىننىڭ اكەسى ۋاڭ جينيۇي سياقتى جۇزدەگەن ادام وتباسىمەن وسىندا كەلىپ تىڭ يگەرىپ، ەگىن سالادى. تۇرلىشە ۇلتتان قۇرالعان قىستاق تۇرعىندارى كەتپەن كوتەرىپ، جەر تەگىستەپ، توعان ارشىپ، سۋ باستاپ سور ىعىستىرادى.

  مامەت پەن كىشكەنتايىنان بىرگە وسكەن ۋاڭ ميڭيىن قاتارلىلار باستاۋىش مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن شارباق كوتەرىپ اكە - شەشەلەرىمەن بىرگە ەڭبەك ىستەگەنى مامەتتىڭ ءالى ەسىندە ەكەن.

  ”سول كەزدە ۇلكەندەر 7 دە 8 ەڭبەك ءنومىرىن، ءبىز كۇنىنە 3 جارىم ەڭبەك ءنومىرىن تابۋشى ەدىك“. شاشى اعارعان ۋاڭ ميڭيىن ۇنەمى مامەتپەن وتكەن ىستەردى اڭگىمەلەيتىن.

  1982 - جىلى سۇن چىڭجۇڭنىڭ گانسۋدىڭ يۇڭچاڭىنداعى اۋىلىنان اعاسى ات اربامەن وتباسىنداعىلارىن ەرتىپ، سۇن چىڭجۇڭ وتباسىنا قىدىرا كەلەدى. اعاسى ءشول دالانىڭ جيەگىنە ەگىن ەگۋدىڭ سونشالىقتى جاپالى ەكەنىن، استىق ءتۇسىمىنىڭ دە از ەكەنىن كورىپ، سۇن چىڭجۇڭدى اۋىلىنا قايتىپ ەگىن ەگۋگە ءناسيحاتتايدى، سۇن چىڭجۇڭ بۇعان قوسىلمايدى.

  4 جىلدان كەيىن، سۇن چىڭجۇڭ ىشكى ولكەگە شىلان ساتۋعا بارعاندا جول - جونەكەي اۋىلىن سوعا كەتەدى. اعاسى سۇن چىڭجۇڭنىڭ ماقتا ەگىپ، ساۋدا ىستەپ، قىستاق بويىنشا ەڭ الدىمەن تەلەۆيزور جانە ۆەلوسيپەد ساتىپ العانىن، قىستاقتاعى كوپتەگەن قىستاق تۇرعىنىنىڭ ۇيلەرىن جوندەتكەنىن ءبىلىپ، سۇن چىڭجۇڭنىڭ باستاپقى تالعامىنىڭ دۇرىس ەكەنىن مويىندايدى.

 ”كەدەي قىستاق“تان ”ۇلگى قىستاق“قا دەيىن

  3A دارەجەلى كورىنىس رايونى، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ ”ۇلگى قىستاعى“، باقىتتى ”ۇلتتار ىنتىماعى قىستاعى“ ... بۇگىنگى كۇنى نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعىنىڭ اتاق - داڭقى كۇن سايىن اسىپ، قىستاق تۇرعىندارى ەرەكشە ماقتانىش سەزىمگە بولەندى.

  نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى سۇن جىباۋ سۇن چىڭجۇڭنىڭ ۇلى، قىستاقتاعى 3 - ۇرپاق. وتكەن عاسىردىڭ 70 - جىلدارىنىڭ سوڭىندا تۋعان ول كەدەيلىكتىڭ دە، مولشىلىقتىڭ دا مۇلدەم ۇقسامايتىن دامدەرىن تاتىپ كورگەن ەدى.

  ”1985 - جىلى قىستاققا ەلەكتر جوق ەدى، اكەم گەنەراتور ساتىپ اكەلىپ، اعاش باعانا ورناتتى، كورشىلەر ەلەكتر اقىسىن ءبولىپ تولەيتىن بولدى“، - دەدى سۇن جىباۋ ەسكە الىپ. ونىڭ وتباسى تەلەۆيزور ساتىپ العاننان كەيىن، كورشىلەردىڭ ءبارى ولاردىڭ ۇيىنە بارىپ تەلەۆيزور كورىپ وتباسىن لىق تولتىراتىن بولعان.

  ”1986 - جىلى وتباسى سايىن سۋ شىعارۋ ناسوسىن ورناتتى. اكەمىزگە ەرىپ توسپادان سۋ تاسىمايتىن، قىستىڭ كۇنى مۇز ويمايتىن بولدىق“، - دەدى قىستاقتىڭ 3 - ۇرپاعى ساۋىر مامەت.

  3 - ۇرپاقتار ەندىگارى بىرنەشە جىل عانا وقىپ، ۇيىنە قايتىپ ەڭبەك ىستەمەيتىن بولدى، ولار قىستاقتا باستاۋىش مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن، 12 كيلومەتر شالعايداعى چىمان قالاشىعىنداعى ورتا مەكتەپتەن وقىدى.

  1997 - جىلى قىستاق ەلەكتر جەتكىزىلمەۋ تاريحىن اقىرلاستىردى ءارى قۇبىر سۋى جەتكىزىلدى. 1 - ۇرپاق ليۋ شۋشيان ءىشىنارا جاستاردىڭ موتوتسيكلمەن بازارعا باراتىنىن كورىپ، اسەرلەنە: ”ءبىز العاش كەلگەندە، ات اربا دا جوق بولاتىن، توپىراق جول ويلى - شۇڭقىر بولىپ، چىمان قالاشىعىنان بىرنەشە ساعات ءجۇرىپ ارەڭ جەتەتىنبىز“، - دەدى.

  سۇن جىباۋ داشۋەدە جاپون ءتىلىن ۇيرەنگەن، مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن تيانجين قالاسىنداعى ءبىر حالىقارالىق ساياحات كووپەراتيۆىندە قىزمەت ىستەيدى. 2008 - جىلى ونىڭ جۇمىسىنىڭ ءبارى ءساتتى بولعاندا، ول جۇمىسىنان شەگىنىپ قىستاققا قايتادى.

  ”اكەم تەلەفون شالىپ، اۋىلداستاردى باستاپ شىلان ەگىپ، كەدەيلىكتەن ارىلىپ اۋقاتتانۋدى ويلاستىرعانىن ايتتى، الايدا قولعاناتى كەمشىل ەدى. رەفورما جاساۋدان، ەسىك اشۋدان كەيىن شينجياڭنىڭ تەز دامىعانىن، اۋىلدىڭ بارلىق جەرى وزگەرگەنىن ويلاپ، قىستاقتاعى دامۋ ورايى دا تاماشا بولار دەپ ويلادىم“، - دەدى سۇن جىباۋ.

  سونىمەن قاتار ساۋىر باستاعان كەيبىر جاستار سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەدى، شارۋاشىلىق قۇردى، سىرتقا شىعىپ كەتكەندەردىڭ كوپ ساندىسىنىڭ جىلدىق كىرىسى ۇيىندە ەگىن سالىپ قالعانداردىڭ كىرىسىنەن الدەقايدا ارتىق بولدى. ايتسە دە سۇن جىباۋ ءوزىنىڭ تالعامىنا بولا وكىنگەن ەمەس. پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان كەيىن، مەملەكەتتىڭ ءتۇرلى ساياساتتارى اۋىل - قىستاققا بەيىمدەلىپ، ديقاندار، اسىرەسە، وڭتۇستىك شينجياڭداعى ديقانداردىڭ قول جەتكىزگەن پايداسى بارعان سايىن كوبەيدى. قىستاق تۇرعىندارى ”سەركە“ دەپ كورسەتكەن ول كوپشىلىكتى باستاپ، كىرىستى ارتتىرىپ، كەدەيلىكتەن ارىلىپ، بار ونەرىن كورسەتتى.

 سەلبەستىك كووپەراتيۆىنەن ”بەرەكەلى شاڭىراققا“ دەيىن

  كىلەڭ استىق ەگۋدەن ماقتا ەگۋگە، جەمىس اعاشىن وتىرعىزۋعا؛ بىتىراندى باعىمشىلىقتى تاستاپ، باعىمشىلىق سەلبەستىك كووپەراتيۆىن قۇرۋعا؛ سىرتقا شىعىپ ساياحاتتاۋدان قىستاقتا ساياحاتتى دامىتۋعا ويىستى. پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان كەيىن، نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعىنىڭ وزگەرىسى كۇن سايىن جاڭالاندى.

  ۋاڭ ميڭيىن مەن مامەتتىڭ سەلبەسىپ جۇمىس ىستەگەندىگىنە تالاي جىل بولدى، ول مامەتتى:” مال - مۇلىك وتباسىلارىنا بولىنگەننەن كەيىن، سەن مەنەن ماقتا ەگۋدى ۇيرەندىڭ، كەيىن ماقتانى مەنەن دە جاقسى ەگەتىن بولدىڭ، سيىردى دا جاقسى باعاسىڭ“، - دەپ ماقتادى.

  ”مۇنىڭ ءبارى پارتيانىڭ ساياساتىنىڭ جاقسىلىعى!“، - دەدى مامەت كۇلىپ.

  مامەت ”نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعى“ دەگەن جازۋ باسىلعان قارا كوك ءتۇستى قىزمەت كيىمىن كيگەن، بۇل قىستاق باعىمشىلىق سەلبەستىك كووپەراتيۆى مۇشەلەرى سالاۋاتىنىڭ بەلگىسى. بىلتىردان بەرى نيڭبو قالاسىنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ قولباسشىلىق شتابى وسى قىستاققا بىرنەشە 10 ميلليون يۋان قارجى قوسىپ، قىستاقتان كاسىپورىن قۇرۋ، ەرەكشە باعىمشىلىق الاڭى، 100 مۋلىق قاربىز باعى سياقتى ينجەنەريالاردى باستادى.

  قىستاق تۇرعىنى مامۇت ىدىرىس الىس - جاقىنعا تانىمالى باعىمشىلىق شەبەرى، 2017 - جىلى ونىڭ وتباسى 30 سيىر باقتى. ول مۇنى قاناعات ەتپەدى، باعىمشىلىق كولەمىن اناعۇرلىم كەڭەيتىپ، ءتىپتى دە كوپ كەدەي وتباسىلارىن جۇمىسقا ورنالاستىرماق بولدى.

  نيڭبو قالاسىنىڭ شينجياڭعا كومەكتەسۋ قولباسشىلىق شتابىنىڭ كومەگىندە، قىستاق ەرەكشە باعىمشىلىق الاڭىن جوسپارلاپ قۇردى، مامۇت باعىمشىلىق الاڭىنداعى باستاۋشى بولدى. قازىر قىستاقتا 2 باعىمشىلىق كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆى بار.

  ءبىر وتباسىنا ءبىر شارا قولدانىپ، كەدەيلەردى دالمە - ءدال سۇيەمەلدەۋ نيڭبو - كۇشار ىنتىماق قىستاعىنداعى 31 كەدەي وتباسىن ءبىر جىلدان ارتىق ۋاقىتتا كەدەيلىكتەن ارىلتتى. بىلتىر جىل سوڭىندا بۇكىل قىستاقتىڭ ورتاشا جان باسىندىق تازا كىرىسى 10 مىڭ 900 يۋان بولدى، بيىل مولشەرمەن 12 مىڭ يۋانعا جەتەتىندىگى مەجەلەنۋدە.

  ۋاڭ ميڭيىن مەن مامەت ەكەۋىنىڭ دە بىرنەشە نەمەرە ۇل - قىزى بار، ەكى كاريا بالالارىنا كومەكتەسىپ نەمەرەلەرىن باعادى، بالاباقشاعا بىرگە بالا اپارىپ - اكەلەدى. بۇل بالالار قىستاقتاعى 4 - ۇرپاق سانالادى.
 مەكتەپ دەمالىسقا تاراعاندا، ۋاڭ ميڭيىن مەن مامەت بىردەي ۇيگە كەلگەن نەمەرە ۇل - قىزدارىنا مىنانى تاپسىرىپ وتىرادى: قازىر ءبىر ۇرپاق ءبىر ۇرپاقتان جاقسى تۇرمىس كەشىرىپ كەلەدى، بۇگىنگى باقىتتى تۇرمىستى قاستەرلەپ، ”ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ بەرەكەلى شاڭىراعى“ قيمىلىن ويداعىداي ورىستەتىپ، قاشاندا پارتياعا العىس ايتىپ، پارتيانىڭ سوزىنە قۇلاق اسىپ، پارتياعا ىلەسۋ كەرەك.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • جاڭا قىستاقتىڭ جاڭا كەلبەتى
  • كەمەنى بالىققا تولتىرىپ، مول ونىممەن ورالدى
  • جاڭا ۇيگە كوشتى جاڭا تۇرمىس كەشىردى