تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ

قۇمۇشوستەڭ قىستاعى: كەدەيلىكتەن ارىلۋ جولىندا ەكپىندەي ىلگەرىلەپ، باقىت جىرىن اسقاقتاتا شىرقادى

  شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى تىلشىلەرى ۋاڭ يۇيجاۋ، لي لين، وتكىر نيجات، چين يۋەۋىن

  ءۇشتۇرپان اۋدانى اقتوعاي اۋىلى قۇمۇشوستەڭ قىستاعى اۋدان قالاشىعىنان نەبارى 6 كيلومەتر جەردە عانا. قۇمۇشوستەڭ دەگەن ءسوز ۇيعۇر تىلىندە ”جايقالعان قامىس“ دەگەن ماعىنادا، كەزىندە وسى قىستاق بارلىق جەرىندە قامىس ءوسىپ، نەبارى نەشە ون وتباسى عانا بار جىم - جىرت بولاتىن.

  ۋاقىت جىلجىپ، مەزگىل اۋىستى. قازىر تاماشا داۋىرگە كەز كەلگەن قۇمۇشوستەڭ قىستاعىنداعىلار ءبىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ بايۋ جولىنا ءتۇسىپ، امالدىڭ بارىنشا كەدەيلىكتەن ارىلۋدى جەبەپ، باقىت جىرىن اسقاقتاتا شىرقادى.

  ”كۇن وتكىزۋدەن“ ”جاڭا تۇرمىسقا“ دەيىن

  5 - ايدىڭ 5 - كۇنى ءتىلشى قىستاق تۇرعىنى تۇرسۇن ايسانىڭ ۇيىنە بارعاندا، اۋلاسىنىڭ تىپ - تۇنياقتاي رەتتى، ۇيلەرىنىڭ تاپ - تازا ەكەندىگىن، ءجۇزىم سورەسى استىنداعى بىرنەشە تۇبەك گۇلدىڭ جەلمەن ىرعالىپ تۇرعاندىعىن كوردى.

  تال تۇستەگى شۇعىلالى كۇن نۇرى اليۋمين ەسىك - تەرەزەدەن ءۇي ىشىنە توگىلىپ تۇر، قوناق بولمەدەگى ۇستەلدىڭ ۇستىنە جاڭا شاۋگىم - شاينەك قويىلىپتى. جاتىن بولمەدەگى شيمڭسى توسەككە گۇلدى توسەك جاپقىش رەتتى جابىلعان، قولىنان ونەر تامعان شەبەر قىزى كەستەلى جاستىق قاپ تىگىپ، جاستىق بىتكەندى قاپتاپ قويىپتى.

  ”تۇرمىس بولعان سوڭ، كوڭىل بولەتىن جەرلەرگە كوڭىل ءبولىپ قويعان دا ءجون“. تۇرسۇننىڭ قىزى عۇنچام تۇرسۇن اينەككە شاشىراعان بالشىقتى بايقاپ قالىپ، دەرەۋ ءسۇرتىپ تاستادى.

  تۇرسۇننىڭ ءۇيى قىستاقتىڭ ەڭ وڭتۇستىك شەتىندە، تاس جولعا جاقىن، جايشىلىقتا كەلىمدى - كەتىمدى كىسى از. ءبىراق ول تۇرمىستى باسقالار ءۇشىن كەشىرمەيتىندىگىن بىلەدى. ءۇيدى ءاپ - ادەمى ەتىپ ۇستاعاندا عانا، ىشتەي جاي تابادى.

  تۇرسۇن وتباسىنداعى 3 جان 7 مۋ جەرگە قاراپ كۇنەلتەدى، ايەلى قايتىس بولماي تۇرعان كەزدە ءۇيى بازار ەدى، ايەلى دۇنيەدەن وتكەننەن كەيىن جالعىزسىراپ قالدى. دەسەدە، بۇگىنگى وزگەرىستەردى اۋىزعا العاندا، ول قۋانىپ سالا بەرەدى.

  كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسى باستالعاننان بەرى، پارتيانىڭ جاقسى ساياساتىنىڭ يگىلىگىندە ول شىت جاڭا بەيقۇت ۇيگە كوشىپ كىردى؛ كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ نىساندارىنىڭ يگىلىگىندە، ولشەمدى جىلى قورا سالىپ الدى؛ تۇرعىنداردىڭ قونىس ورتاسىن جاقسارتۋ نىسانىنىڭ يگىلىگىندە، ول دوعاشا توبەلى لاپاس سالىپ، ءجۇزىم سورەسىن ورناتتى؛ ”ءۇش اۋماقتى ءبولۋ“ نىسانىن اتقارىپ، سيىر مەن قويدى قوراعا، تاۋىق پەن ۇيرەكتى كاتەككە ورنالاستىردى.

  ”بيىل قارىز اقشا الىپ، 3 سيىر، 20 قوي ساتىپ الدىم، جاقسىلاپ بورلاماقشىمىن“. تۇرسۇن اقشا تاپقاننان كەيىن ءبىر شاعىن دۇكەن اشىپ، ءبىر ءۇيلى جان ءبىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ، بيىل كەدەيلىكتەن ارىلۋدى جۇزەگە اسىرۋعا قۇلشىنۋدى جوسپارلاپ وتىر.

  شينجياڭ جۇڭلياڭ تۇنحى قانت شارۋاشىلىعى شەكتى جاۋاپكەرلىك سەرىكتەستىگىنەن ءۇشتۇرپان اۋدانى اقتوعاي اۋىلى قۇمۇشوستەڭ قىستاعىندا تۇراتىن ءبىرىنشى شۋجي دۇڭ چىڭحۋ بىلاي دەدى: ”ءتۇرلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ ساياساتتارى كەدەي وتباسىلارىنىڭ ءۇمىت ۇشقىنىن قايتا لاۋلاتىپ، ولاردىڭ ءتىپتى دە تاماشا تۇرمىسقا تالپىنۋىنا كومەكتەستى“.

  ”بايتاق دالا التىنمەن اپتالىپ، بارلىق ءىس ساتىنە ءتۇسسىن. قىس كەتىپ، كوكتەم كەلىپ، بارلىق جەر جاڭارسىن“، تۇرسۇننىڭ جاڭا ءۇيىنىڭ بوساعاسىنا جاپسىرىلعان بوساعالىقتا جازىلعانداي، پارتيانىڭ حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ ساياساتىنىڭ ارقاسىندا، ءبىر ءۇيلى جاننىڭ تۇرمىسى كۇن سايىن شالقي ءتۇستى.

  ”كەدەيلىكتەن ارىلۋدان قام جەۋدەن“ ”كۇش - قايراتى تاسقىنداعانعا“ دەيىن

  كەدەيلەردى ءدالمە - ءدال سۇيەمەلدەۋ كەدەي وتباسىلاردىڭ تۇرمىسىن جانە رۋحاني بەت - بەينەسىن وزگەرتۋمەن بىرگە، ولاردىڭ ىشكى جىگەر - قايراتىن دا جاني ءتۇستى.

  تاڭ سارىدەگى قۇمۇشوستەڭ قىستاعىنىڭ تەمپەراتۋراسى ءسال تومەندەۋ ەدى، تاڭ سىزىلىپ ەندى عانا اتىپ كەلە جاتقانىمەن، كوشە بويىندا نان جاباتىن ۇرايىم ابىلانىڭ قاربالاستىعى باستالىپ كەتكەن ەدى، تونارىن تازالاپ، كومىر قالاپ، وت جاقتى. وت تۇتانعانشا جول شەتىندەگى ارىقتان ءبىر شەلەك سۋ الىپ جولعا شاشىپ، شاڭدى باستى. ساۋدا ىستەي باستاعاننان بەرى، ول تۇرمىس ساپاسىنا ءبىرشاما ءمان بەرەتىن بولدى.

  ۇرايىم بيىل 29 جاسقا ەندى تولعانىمەن، كەدەي وتباسى دەگەن قالپاعى بولعاندىقتان قىستاقتا باسىن كوتەرىپ جۇرە المايتىن. بىلتىر ءۇشتۇرپان اۋداندىق پارتكوم ۇيىمداستىرۋ بولىمىنەن ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ بويىنشا قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى ۇرايىمعا كومەكتەسىپ ءبىر ناۋايحانا اشىپ بەرەدى، سودان باستاپ ونىڭ تۇرمىسى كۇن سايىن جاقسارىپ، مىنەزى دە اشىق - جارقىن بولا باستادى.

  ”قازىر كۇنىنە 100 نان ساتامىن، اقشا تابا العان ەكەنمىن، كەدەيلىكتەن ارىلا الماۋدان الاڭدامايمىن“، - دەدى ۇرايىم.

  ساعات 12 بولماي جاتىپ ۇرايىم ءبىر تونار نانىن جاۋىپ بولدى. ماڭداي تەرىن ءسۇرتىپ تاستاعان ول كۇندەگى ادەتى بويىنشا كوشەنىڭ سولتۇستىك جاعىنا كوز جىبەردى، قىستاق تۇرعىنى سامەت وسمان ۇنەمى وسى ۋاقىتتا كەلىپ نان ساتىپ الاتىن.

  سامەتتىڭ بۇرىن ەش ونەرى بولماعاندىقتان، كۇن كورىسى ءبىرشاما ناشار ەدى. 2018 - جىلى قىستاق قارا ساڭىراۋقۇلاقتى تۇيىندە سىناق رەتىندە ەگەدى دە، قاراساڭىراۋقۇلاق جىلىجايى سامەتتىڭ ۇيىنەن نەبارى 200 مەتر جەرگە سالىنادى. قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى سامەتتى قارا ساڭىراۋقۇلاق ەگۋگە جەتەكتەيدى، ءبىراق ول ەكى ويلى بولادى. ”قىستاقتا قاراساڭىراۋقۇلاق ەگىپ كورگەن ەشكىم جوق، جاقسى ەگە الماۋدان، ساتىلىمىنىڭ جاقسى بولماۋىنان الاڭدادىم“ ، - دەيدى سامەت ءسال ىڭعايسىزدانىپ.

  قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەسى اكرامجان امەت ونىڭ قينالىپ تۇرعانىن بايقايدى دا، نە بولسا دا ءبىر سىناپ كورۋ كەڭەسىن بەرەدى ءارى قىزمەت اترەتىنىڭ قارا ساڭىراۋقۇلاقتى ساتۋعا كومەكتەسەتىندىگىن ايتادى، سامەت سوندا عانا الاڭداۋشىلىقتان ارىلادى. قالاي ەگۋ كەرەك، تەمپەراتۋرانى قالاي مەڭگەرۋ كەرەك، قالاي سۋ بۇركۋ كەرەك ... قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگىندە، اڭقىلداعان وسى قىستاق تۇرعىنى كوپ وتپەي - اق قاراساڭىراۋقۇلاقتى ءساتتى ەگىپ شىعادى.

  سامەت بىلاي دەدى: ”قىزمەت اترەتىنىڭ مۇشەلەرى مەن قىستاق كادرلارى ۇنەمى ماعان اقىل كورسەتەدى، قۇلشىنا ىستەسەڭ بولعانى ساپالى قاراساڭىراۋقۇلاق ەگىپ شىعا الاسىڭ دەپ شابىتتاندىرىپ تۇرادى“. قازىر ول قىستاقتاعى قاراساڭىراۋقۇلاق ەگۋدىڭ ”مامان“ىنا اينالىپ، باسقا دا كەدەي وتباسىلارىن بىرگە ىستەۋگە باستادى.

  قازىر قۇمۇشوستەڭ قىستاعى 45 مۋلىق قارا ساڭىراۋقۇلاق ەگىمشىلىگى بازاسىن قۇرۋمەن بىرگە، ەلەكترسيكل قۇراستىرۋ زاۆودىن، ەتتى قويان باعىمشىلىعى بازاسىن دا قۇردى. جۇمىس ورىندارىنىڭ كوبەيۋىمەن ءتىپتى دە كوپ ”سامەت“تەر زاۆودقا كىرىپ، ديقاننان جۇمىسشىعا اينالىپ، كەدەيلىكتەن ارىلۋ تەبىندەرى ونان ارى تاسىدى.

  ەسكى شاقتان جاڭا داۋىرگە دەيىن

  5 - ايدىڭ 9 - كۇنى 72 جاستاعى تۇرسىنپاتام جاپار اۋلاسىنداعى لاپاستا دەمالىپ وتىر. ول بيىل جاڭادان 2 ءۇي سالىپ، كەنجە ۇلى باس قۇراعاننان كەيىن سوعان بەرۋدى جوسپارلادى.

  ”تۇرمىسىمىز جاقسارعاننان كەيىن عانا جاڭا ءۇي سالعالى وتىرمىز عوي“، - دەيدى تۇرسىنپاتام زور قۋانىشپەن.

  تۇرسىنپاتام وتباسى بۇرىن ءبىرشاما كەدەي بولاتىن، ۇيىندەگى بىرنەشە مۋ جەرگە سالعان جاڭعاققا عانا سۇيەنىپ كۇنەلتەتىن. نەشە جىلدىڭ الدىندا تام ۇيدە وتىرعان كەزدەرىندە جاڭبىر جاۋسا بولعانى ۇيدەن تامشى ءوتىپ كەتەتىن.

  2016 - جىلى پارتيانىڭ حالىققا تيىمدىلىك جاساۋ ساياساتىنىڭ ارقاسىندا، تۇرسىنپاتام بەيقۇت ۇيگە كوشىپ كىرىپ، تۇرارجايدان الاڭدامايتىن بولدى. قىستاقتا جۇمىسشى قابىلداپ جاتىر دەگەندى ەستىپ، ۇلكەن ۇلى ابدىرەشيت عۇپۇردى سىناپ كورۋگە جىبەرەدى، ويلاماعان جەردەن ۇلى جۇمىسقا قابىلدانادى. ابدىرەشيت قازىر اقسۋ توقىما ونەركاسىپ ورتالىعىندا جۇمىس ىستەيدى، ايىنا تۇراقتى كىرىس كىرگىزە الادى. كەنجە ۇلى ابدۇۋالي عۇپۇر بيىل ءبىر وتكەرمەلەنگەن اۆتوكولىك ساتىپ الىپ، كىرە تارتىپ اقشا جيا باستادى.

  ”بۇرىن كەدەي بولعاندىعىمىز سەبەپتى كەلىن تۇسىرۋگە شامامىز كەلمەيتىن، قازىر تۇرمىسىمىز جاقساردى، ەندى كەلىن تۇسىرۋگە شامام قاپتال جەتەتىن بولدى“، - دەيدى تۇرسىنپاتام قۋانا.

  جاقسى ءداۋىردىڭ يگىلىگىن كورگەن قىستاق تۇرعىنى ءالي روزىنىڭ دا اششى كۇندەرى ءوتىپ، باقىتتى تۇرمىسى باستالدى. 5 - ايدىڭ 9 - كۇنى ءۇشتۇرپان اۋدانىنداعى سويىسحانادا جۇمىس ىستەيتىن ءالي كەزەكتى دەمالىسىمەن ۇيىنە قايتىپ كەلىپ، ەسىكتەن كىرە سالىسىمەن ايەلىنە 2 كۇننەن كەيىن ەڭبەكاقىسىن تاراتاتىندىعىن ايتتى.

  ءبىر جىلدىڭ الدىندا ءالي كىم كورىنگەننەن قارىز الىپ جۇرەتىن ادام ەدى. بىلتىر قىستاقتا جۇمىسشى قابىلداپ جاتقاندىعىن ەستىگەن ءالي جۇگىرگەن بەتى جەتىپ بارادى، ول تاعدىرىن وزگەرتە الاتىن وسى ءبىر ورايدان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەدى. قازىر ول ءۇشتۇرپان اۋدانىنداعى سويىسحانادا جۇمىس ىستەيدى، ايىنا 3000 يۋان كىرىس كىرگىزەدى، دەمالىس كۇندەرى قوسىمشا ۇساق - تۇيەك جۇمىس ىستەپ، كۇنىنە تاعى نەشە ون يۋان كىرىس كىرگىزەدى، قولى تيگەندە ءۇيىنىڭ جاڭعاق اتىزىن دا باپتاپ قويادى. ”جاپالى ەكەندىگى شىن، ءبىراق تالپىنارىم بولدى، بۇعان توتەنشە قۋانىشتىمىن“، - دەيدى ءالي كۇلىپ تۇرىپ. ول ەڭبەكاقىسىن جيناعالى 3 اي بولدى، كەيىن جيناعان اقشاسىمەن ءۇيىن ادەمىلەپ اشەكەيلەپ، ءتىپتى دە جايلى ۇيدە تۇرۋعا دايىندالۋدا.

  بيىلعى قۇمۇشوستەڭ قىستاعىنىڭ نىساناسى − اۋىر كەدەي قىستاق قاتارىنان شەگىنىپ شىعۋ، تۇتاس قىستاقتاعى قالعان 63 وتباسىن، 276 ادامدى بىردەي كەدەيلىكتەن ارىلتۋ. جاڭا ءداۋىردىڭ ۇندەۋىندە، پارتيانىڭ ابزال ساياساتىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، بۇگىنگى قۇمۇشوستەڭ قىستاعىنداعىلاردىڭ سەنىمدەرى ونان ارى بەكەمدەلىپ، قايراتتارى ءتىپتى دە تاسقىنداپ، ىنتىماقتارى ءتىپتى دە نىعايىپ، جاڭا تۇرمىسقا ۇمتىلۋ ۇمىتتەرى ونان ارى كۇشەيىپ، جاڭا تۇرمىسقا تاستاعان قادامدارى ءتىپتى دە ەكپىندى ءارى مىعىم بولدى!

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ كەڭ - بايتاق دالاسىندا جاڭا سالت ءورىس الدى
  • پارتيا تۋىن نەگىزگى ساتى شەبىندە بيىك جەلبىرەتتى
  • جوعارى ساپالى دامۋدا ”ساپتىق“ اناعۇرلىم جەتكىلىكتى بولدى
  • ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ گۇلى بار الاپتا قۇلپىرا اشىلدى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى