تيانشان تورابى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

جۇڭتاي توبى: باقشا رايونىن قۇرىپ، ءشول دالانى جاسىلداندىردى

شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى تىلشىلەرى دۋ زۇڭياڭ، رىن جياڭ، لۋ فىڭباۋ، شيە لۇڭ، ۋاڭ چيميڭ

  بيىل كوكتەمدە شاپتول گۇلى، تاس الما گۇلى قۇلپىرا اشىلعان كەزدە شينجياڭ جۇڭتاي حيميا فۋكاڭ ەنەرگيا شەكتى سەرىكتەستىگى (تومەندە ”فۋكاڭ ەنەرگياسى“ دەلىنەدى) جوندەۋ سەحىنىڭ جۇمىسشىسى باي حاۋرىن دوستار شەڭبەرىنە «باسقا جەرگە قۇشتارلانبا، فۋكاڭ ەنەرگياسىنىڭ كوركەم كورىنىسى جەر ۇيىعىنان قالىسپايدى!» دەگەن تاقىرىپتا ءبىر ماقالا جاريالادى. باقشا رايونىنىڭ كورىنىستەرى تۇسىرىلگەن 19 سۋرەت قوسا بەرىلگەن وسى ماقالا كوپتەگەن توراپتاستاردىڭ جاقسى باعاسىنا يە بولدى.

  ”ءبىزدىڭ باقشا رايونىمىزدىڭ كورىنىسى ساياحاتشىلار بارىپ سەرۋەندەيتىن جەمىس - جيدەك باقشالارىنان قالىسپايدى“، - دەدى 5 - ايدىڭ 11 - كۇنى باي حاۋرىن. بۇعان سەنە قويماۋىمىزدان الاڭداعان ول ۋيچاتتى اشىپ، الگى ماقالانى بىزگە كورسەتتى. راسىندا، سول سۋرەتتەردە تاس الما، پرۋنۋس، شاپتول گۇلى قۇلپىرا اشىلىپ، ەرەكشە كوز تارتادى.

  فۋكاڭ ەنەرگياسىنىڭ زاۆود رايونىنا كىرگەندە، بار الاپتىڭ جاسىلدانعانىن، عيماراتتاردىڭ جاسىل اعاشتارمەن كومكەرىلگەنىن كوردىك، ەگەر سونادايداعى زاۆود ۇيلەرى مەن قۇبىرلار بولماسا، بۇل ارانى حيميا ونەركاسىپ كاسىپورنىمەن بايلانىستىرۋ وتە قيىن.

  كاسىپورىنعا العاش كەلگەن ادام مۇنان قايران قالادى، بۇل ارانى بۇرىن قانىق بىلەتىن ادامداردىڭ ءوزى دە تاڭىرقاماي تۇرا المايدى، سول ماقالانىڭ اۆتورىنىڭ ءبىرى سۇڭ رۋ انە سولاردىڭ ءبىرى. سۇڭ رۋ بىلاي دەدى: ”زاۆود سالىناردان بۇرىن، مەن بۇل اراعا كەلگەن بولاتىنمىن، كەڭ كوسىلگەن قاعىر دالا ەدى، تەك سەكسەۋىل، تەرىسكەن عانا بار بولاتىن، جولدى توپىراق باسىپ جاتاتىن“. سۇڭ رۋدىڭ ءۇيى فۋكاڭ قالاسىندا، كەيىن سىرتقا شىعىپ وقىدى، قىزمەت ىستەدى. بيىل جىل باسىندا ول فۋكاڭ ەنەرگياسى پارتيا - ۇكىمەت كەڭسەسىنە جۇمىسقا ورنالاستى، كوز الدىنداعى جاسىل القاپ، جاپىراعى جايقالعان قالىڭ اعاش ونىڭ بۇل ارانى ويىنداعى قاعىر دالامەن بايلانىستىرۋىنا مۇلدە مۇمكىندىك بەرمەدى. ماقالا جاريالانعاننان كەيىن، باقشا رايونىنا كەلىپ كورمەگەن دوستارى ودان: ”بۇل راسىندا باقشا رايونى ما؟ باقشادا تۇسىرگەن سۋرەتتەر ەمەس پە؟“، - دەپ سۇرايدى.

  فۋكاڭ ەنەرگياسىنىڭ كونە قىزمەتكەرلەرى بۇرىن وزدەرى قىزمەت ىستەگەن، تۇرمىس كەشىرگەن وسى كوركەم باقشا رايونىنىڭ − فۋكاڭ ەنەرگياسىنا قاراستى شينجياڭ جۇڭتاي (توبى) شەكتى جاۋاپكەرلىك سەرىكتەستىگىندەگى قىزمەتكەرلەردىڭ ماشاقاتتى قان - تەرىمەن سۋارىلىپ قۇرىلعاندىعىن تەگىس بىلەدى.

  فۋكاڭ ەنەرگياسىنىڭ ارتقى شەپ ورتالىعىنىڭ جاسىلداندىرۋ - تازالىق ىستەرىنە جاۋاپتى جان حۇڭۋي وسى سەرىكتەستىكتىڭ ساقا قىزمەتكەرى. 2011 - جىلى فۋكاڭ ەنەرگياسى ىرگە تاسىن قالاۋ جۇمىسىن ءالى باستاماعان بولاتىن، سول كەزدە جۇڭتاي توبىنىڭ باسقا كاسىپورنىندا جۇمىس ىستەيتىن جان حۇڭۋي قىزمەتتەستەرىمەن بىرگە دەمالىس كۇندەرى وسى قاعىر دالاعا اعاش ەگەدى. سول كەزدە توپتىڭ القا باستىعى، جوعارى دارەجەلى باسقارۋشىلارى، الدە قاراپايىم قىزمەتكەرلەرى بولسىن، ۋاقىتى شىعا قالعاندا وسى اراعا كەزەكپەن كەلىپ شۇڭقىر قازىپ، اعاش ەگەدى.

  2012- جىلى فۋكاڭ ەنەرگياسى قۇرىلىس باستاۋمەن قوسا، اعاش ەگىپ، جاسىلداندىرۋعا قاۋىرت كىرىستى، ءبىر جىلدا جاسىلداندىرۋعا 30 ميلليون يۋان قارجى قوستى. ءۇرتىس بىرنەشە جىل قاجىرلىلىقپەن ەڭبەكتەنگەننەن كەيىن، 4 كيلومەتر ۇزىندىقتاعى، 800 مەتر كەڭدىكتەگى ورمان القابى جارىققا شىعىپ، جاسىل اعاشپەن كومكەرىلگەن باقشا رايونىنىڭ العاشقى تۇلعاسى قالىپتاسادى.وسى بىرنەشە جىلدا فۋكاڭ ەنەرگياسى 100 ميلليون يۋانعا جۋىق قارجى قوسىپ، باقشا رايونىنا 220 مىڭ ءتۇپ اعاش ەكتى، جاسىلداندىرىلعان جەر اۋماعى 2500 مۋدان اسىپ، باقشا رايونى اۋماعىنىڭ %60تەن استامىن ۇستادى.2012 - جىلى جان حۇڭۋي العاش فۋكاڭ ەنەرگياسىنا كەلىپ مىندەت اتقارعان كەزىندە، باقشا رايونىنىڭ جاسىلداندىرۋ جوبا كارتاسىن كورگەندە، باستابىندا كوز الداعى قۇبا ءتۇز شول دالانىڭ جاسىل ءتۇسى كوز تارتاتىن باقشا رايونىنا اينالاتىنىنا سەنبەگەن ەدى. الايدا قىسقا عانا ءبىر جىلدان كەيىن، وسىنشاما ۇلكەن باقشا رايونى بيىك - الاساسى ارالاس بويشاڭ اعاش، بۇتا - بۇرگەنگە تولىپ، باقشا رايونىندا اشىق جاتقان سارى توپىراق سيرەك كەزدەسەتىن بولدى.

  مىنە وسىعان فۋكاڭ ەنەرگياسى قاجىرلى قۇلشىنىس جاسادى. سورتاڭ جەردى وزگەرتۋ ءۇشىن، ولار جىل سايىن زور مولشەردە اۋلا تىڭايتقىشىن بەرىپ، كەيبىر جەرلەرگە جاڭادان توپىراق الماستىردى، زاۆود رايونىنىڭ كوگالىن ءۇرتىس 3 جىل الماستىرۋ، توپىراعىن قۇنارلاندىرۋ ارقىلى قۇرىپ شىقتى. قازىر باقشا رايونىن جاسىلداندىرۋ كورىكتەندىرۋ نىساناسىنا قاراي بەتتەدى.

  ءشول دالانى باۋ - باقشالى زاۆودقا اينالدىرۋدى تەك فۋكاڭ ەنەرگياسى عانا ورىنداعان جوق. كوپ جىلدان بەرى، شينجياڭ جۇڭتاي توبى ”ءبىر باقشا رايونىن قۇرىپ، ءبىر ءشول دالانى جاسىلداندىرىپ، ءبىر ءوڭىردىڭ ادامدارىنا باقىت جاراتۋ“ يدەياسىن ۇستانىپ، ىلگەرىندى - كەيىندى ءۇرىمجى، فۋكاڭ، توقسۇن، كورلا، ارال سياقتى جەرلەردە 10 ءىرى ونەركاسىپ باقشا رايونىن قۇردى. كاسىپورىن جوعارى ساپالى دامۋمەن قاتار، ءاربىر باقشا رايونىن جوسپارلاۋ، قۇرۋدىڭ العاشقى ساتىسىندا - اق الدىڭعى قاتاردا تۇراتىن ونەركاسىپ باقشا رايونىن جاسىلداندىرۋ جوبا جوسپارى ۇستانىمىن ەنگىزىپ، قىرۋار قارجى قوسىپ، اعاش ەگىپ ورمان وتىرعىزىپ، تاقىر تاۋدى جاسىلداندىرىپ، حاۋىپسىز قالتقى ورمان القابىن قۇردى. بۇگىنگى تاڭدا ورمانى سايالى، گۇلى جايقالىپ، اعاشتارى ماۋەلەگەن باۋ - باقشالى زاۆودتار ءشول دالادا، تاقىر تاۋدىڭ باۋرايىندا بوي كوتەردى.

  قىزمەتكەرلەرگە كوركەم، جانعا جايلى قىزمەت ورتاسى ازىرلەنۋمەن قاتار، جەرگىلىكتى ورىننىڭ ەكولوگيالىق ورتاسىندا زور وزگەرىستەر تۋىلدى. فۋكاڭ ەنەرگياسى ورمان القابىندا ءتۇرلى قۇستار بار، ءتۇز قويانى، قىرعاۋىل، اۋەلى، تۇلكى سياقتى جانۋارلاردى دا ۇنەمى بايقايسىز. ءشول دالاداعى باۋ - باقشالى زاۆودتار قىزمەتكەرلەردى ماقتانىشقا بولەدى. جايشىلىقتا سۇلۋلىققا جانى قۇمار سۇڭ رۋ زاۆود رايونىندا تاس الما گۇلى، پرۋنۋس اعاشى، شيە گۇلى سياقتىلاردىڭ قۇلپىرا اشىلعانىن سۋرەتكە ءتۇسىردى، سول ماقالانى جاريالاۋدان بۇرىن، ول تەك تۇسكى ۋاقىتتان پايدالانىپ عانا بىرنەشە سۋرەت ءتۇسىرىپ، ماقالاسىن ءساتتى تاپسىردى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ كەڭ - بايتاق دالاسىندا جاڭا سالت ءورىس الدى
  • پارتيا تۋىن نەگىزگى ساتى شەبىندە بيىك جەلبىرەتتى
  • جوعارى ساپالى دامۋدا ”ساپتىق“ اناعۇرلىم جەتكىلىكتى بولدى
  • ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ گۇلى بار الاپتا قۇلپىرا اشىلدى
بىزبەن بايلانىس جارناما قىزمەتى لەبىز قالدىرۋ ءبىز تۋرالى