تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

وركەنيەت نۇرى گۇلدەنۋ جولىنا ساۋلە شاشتى

− شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ قىزمەتىنە ءمان بەرگەندىگىنەن ەستەلىك

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى شى يۇيسىن، ۋ جيڭ، حۋ حاۋ

  تاريحتىڭ سالقار دارياسى ۇزدىكسىز جوڭكىلىپ، شۇعىلالى جۇڭحۋا وركەنيەتى ەلدەن ەرەك كەلبەتپەن كوز تارتتى؛ 5000 جىلدان استام ۋاقىت تولاسسىز جالعاسقان بايىرعى جۇڭحۋا ۇلتى دۇنيە ءجۇزىنىڭ شىعىسىندا ەڭسە كوتەرىپ تۇر.

  مادەنيەت مۇرالارىن جالعاستىرۋدان جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋعا دەيىن؛ زاتتىق مادەنيەت مۇرالارىن قورعاپ پايدالانۋدى كۇشەيتۋدەن بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارىنىڭ جاسامپاز ومىرشەڭ كۇشىن قاۋلاتۋعا دەيىن... پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى جاڭا تاريحي دەڭگەيدە تۇرىپ، مادەنيەت تامىرىن ساقتاپ قالۋدىڭ، ۇلت رۋحىن ۇستاپ تۇرۋدىڭ ستراتەگيالىق تۇرعىسىنان مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ قىزمەتىنە ءمان بەرىپ، ءبىر قىدىرۋ ماڭىزدى نۇسقاۋلار مەن جان - جاقتى ورنالاستىرۋلار جاسادى. ۋاقىت - كەڭىستىكتەن اتتاپ وتكەن شۇعىلالى وركەنيەت نۇرى ميلليارد جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ كوڭىل تۇكپىرىندەگى ەڭ تەرەڭ، ەڭ باياندى كۇشتى وياتىپ، ۇلتتىڭ گۇلدەنۋ جولىنا ساۋلە شاشتى.

بيىكتە تۇرىپ الىستى كوزدەپ، قۇرىلىمدىق تولعانىس جاساپ، ورنالاستىرۋ جاسادى

  − مەملەكەتكە، ۇلتقا، ۇرپاققا جاۋاپتى بولۋ پوزيتسياسىن نەگىز ەتىپ، باس شۋجي شي جينپيڭ وسكەلەڭ تاريحي سانالىلىقپەن جانە مادەنيەت سەنىمىمەن ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ قىزمەتىنە ايقىن بەتالىس كورسەتتى

  دۋان - ۋ مەرەكەسىنىڭ قىسقا دەمالىسىندا شاندۇڭ زاۋجۋاڭنىڭ تاي - ىرجۋاڭىندا ساياحاتشىلار سەڭدەي سوعىلىسىپ، دايۇنحى كانالىنىڭ بويىندا سەيىلدەدى.تاڭەرتەڭ وزەن ايدىنى تاڭ ارايىمەن نۇرلانىپ، قايىقتار ءيىن تىرەسىپ ءجۇر؛ كەش كىرگەندە ەسكەك ءۇنى، شىراق ساۋلەسى وزەن كوركىن اسىرا ءتۇستى... كوز سۇرىندىرەر كورىنىسكە ءتانتى بولىپ جۇرگەن ادامدار وڭتۇستىك - سولتۇستىكتە 5 ءىرى سۋ جۇيەسىمەن ۇلاسقان، 8 ولكە، قالادان اعىپ وتەتىن بۇل جاساندى وزەن ارناسىنىڭ كەزىندە ىعىستىرۋ، كومىلۋ، تىندىرۋ، يەمدەنىپ الۋ، ەكولوگياسى لاستانۋ سياقتى كوپتەگەن قيىندىققا ءدوپ كەلگەنىن ەلەستەتە الماسا كەرەك.

  بايتاق دالانى قۇنارلاندىرىپ، 100 ميلليونداعان حالىقتى اسىراعان، 2500 جىلدان استام تاريحقا يە دايۇنحى كانالى قالاي ءتىپتى دە بەدەلدى، اناعۇرلىم كورىكپەن ”ءومىر سۇرە“ بەرمەك؟

  2017 - جىلى 6 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ دايۇنحى كانالى مادەنيەت بەلدەۋى قۇرىلىسى جونىندە ماڭىزدى نۇسقاۋ بەردى: دايۇنحى كانالى اتا - بابالارىمىزدىڭ بىزگە قالدىرعان قىمباتتى مۇراسى، جىلجىپ اعىپ جاتقان مادەنيەت، ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ ويداعىداي قورعاۋ، ويداعىداي جالعاستىرۋ، ويداعىداي پايدالانۋ كەرەك.

  مۇرا ارحيۆىن جانە باقىلاۋ - تەكسەرۋ جۇيەسىن ورناتىپ، دۇنيە جۇزىلىك مادەنيەت مۇراسى دايۇنحى كانالىن قورعاۋدىڭ ءبىر قىدىرۋ جەرگىلىكتى زاڭ ەرەجەلەرىن شىعارىپ، دايۇنحى كانالى مادەنيەت بەلدەۋى مادەني ەسكەرتكىشتەرىن قورعاۋ، پايدالانۋ جونىندەگى ارناۋلى تاقىرىپتىق زەرتتەۋ مالىمەتىن ورىنداپ، «دايۇنحى كانالى مادەنيەتىن قورعاۋ، جالعاستىرۋ، پايدالانۋ جوسپار باعدارلاماسى»ن باسىپ تاراتتى...

  باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ءمان بەرىپ جەتەكشىلىك ەتۋىندە، ورتالىق پەن جەرگىلىكتى ورىندار تۇتاس تۇلعالىق جاقتان جوسپارلاپ، تارتىپپەن ىلگەرىلەتتى، ”مادەنيەت گاۋھار بەلدەۋى“ جاعالاۋداعى سانسىز زاتتىق جانە بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارىن ۇلاستىرىپ، ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ دامۋىنا جاڭا ەنەرگيا ازىرلەدى.

  يدەيا الىستى بولجاپ، سۇيىسپەنشىلىك مىعىم دا باياندى بولدى.

  2002 - جىلى سول كەزدە فۋجيان ولكەسىنىڭ ولكە باستىعى بولىپ تۇرعان شي جينپيڭ جولداس «فۋجوۋدىڭ ەجەلگى اماناتتارى» كىتابىنا العى ءسوز جازعاندا: ”بايىرعى قۇرىلىستاردى جاقسى قورعاۋ، مادەني ەسكەرتكىشتەردى جاقسى قورعاۋ − تاريحتى ساقتاعاندىق، قالانىڭ مادەنيەت تامىرىن ساقتاعاندىق، تاريحي مادەني ايگىلى قالالاردىڭ ءپىشىنسىز تاماشا ءداستۇرىن ساقتاعاندىق“، - دەپ اتاپ كورسەتتى.تەكتى ۇمىتپاعاندا عانا كەلەشەككە جول اشۋعا بولادى.

  پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، قالا - قالاشىقتانۋدىڭ جەدەلدەۋىندەي تاريحي ءۇردىس الدىندا، باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ تەرەڭدەي اتاپ كورسەتتى: تەك تاريحتان جول الىپ كەلەشەككە بەتتەگەندە، ۇلتتىڭ مادەنيەت قان تامىرىن جالعاستىرۋ بارىسىندا ءورىس اشا العا ىلگەرىلەگەندە عانا، بۇگىنگى ىستەرىمىزدى جاقسى ىستەي الامىز.

  جاز باسى، حىبەي شيۇڭ - ان جاڭا رايونى رۇڭچىڭ اۋدانى لياڭماتاي اۋىلى نانياڭ قىستاعىنداعى نانياڭ قيراندى جۇرتىن قازۋ جۇمىسى قاربالاس ءجۇرىلىپ جاتتى. بۇل جۇرت شيۇڭ - ان جاڭا رايونىنداعى اۋدانى ەڭ ۇلكەن، مادەنيەت قاتپارى ەڭ باي كونە قيراندى جۇرت تۇرىندەگى مەملەكەتتىك ءتۇيىندى مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ ورنى.

  باس شۋجي شي جينپيڭ العا قويعان ”جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىن قورعاۋعا، ساۋلەلەندىرۋگە، تاريحي مادەنيەت تامىرىن جالعاستىرۋعا تاباندى بولۋ“ تالابى بويىنشا، حىبەي شيۇڭ - ان جاڭا رايوندىق بىرلەسكەن ارحەولوگيا اترەتى شيۇڭ - ان جاڭا رايونىنىڭ تۇتاس الابى كولەمىندەگى مادەني ەسكەرتكىشتەرگە تەكسەرۋ جۇرگىزۋ جانە قۇرىلىس باستالاتىن شامامەن 100 شارشى كيلومەتر اۋماقتاعى 50 ورىنداعى كونە قيراندى جۇرتتارعا، كونە قابىرلارعا ارحەولوگيالىق تەكسەرۋ، سىناق رەتىندە اشۋ جۇمىسىن ورىندادى.

  ”قورعاۋدى نەگىز ەتۋ، قۇتقارۋدى ءبىرىنشى ورىنعا قويۋ، ۇيلەسىمدى پايدالانۋ، باسقارۋدى كۇشەيتۋ“− پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، باس شۋجي شي جينپيڭ تاريحي مادەني ەسكەرتكىشتەرگە دەگەن قۇرمەت سەزىمىن بەرىك ۇستانىپ، ”مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ دا قىزمەت ناتيجە“ دەيتىن عىلمي ۇستانىمدى كۇشەيتىپ، مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋدى ەكونوميكانىڭ، قوعامنىڭ دامۋىمەن ويداعىداي ءبىر تۇتاس جوسپارلادى.

  حىبەي جىڭديڭ بايىرعى قالاسىن قورعاۋ جونىندە باس شۋجي شي جينپيڭ ”بايىرعى قالانى قورعاۋدىڭ دۇرىس ۇستانىمىن بەرىك ۇستانىپ، ونىڭ تاريحي مادەنيەتتىك قۇنىن شىن مانىندە ويداعىداي قورعاۋ كەرەك“ دەپ العا قويدى.

  ۋحاندا جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەت ورگانىنىڭ كونە جۇرتى ەسكەرتكىش سارايىن جوسپارلاپ سالۋ جونىندە باس شۋجي شي جينپيڭ ”كونەنى كونەدەي قالپىنا كەلتىرۋ، بۇرىنعى بەينەسىن ساقتاۋ، قۇرىلىستىق ءبۇلدىرۋدىڭ الدىن الۋ كەرەك“ دەپ باسا دارىپتەدى.

  لياۋنيڭ فۋشين ”10 مىڭ ادامدىق شۇڭقىر“ ەسكى جۇرتىنىڭ ءبۇلىنۋى، ميڭ پاتشالىعى داۋىرىندەگى شىسانليڭ سىليڭشى 5 شىراعدانىنىڭ ۇرلانۋى جونىندە باس شۋجي شي جينپيڭ مول مازمۇندى ماڭىزدى نۇسقاۋ، بەكىتپە جاسادى...

  ”مادەني ەسكەرتكىشتەر شۇعىلالى وركەنيەت جەتكىزەدى، تاريحي مادەنيەتتى جالعاستىرۋ، ۇلت رۋحىن ۇلاستىرۋ اتا - بابالاردىڭ بىزگە قالدىرعان قىمباتتى مۇراسى، سوتسياليستىك رۋحاني وركەنيەت قۇرىلىسىن كۇشەيتۋدىڭ قاتپارى قالىڭ مايەگى. مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋدىڭ ەڭبەگى قازىر ىستەلەدى، پايداسىن ۇرپاقتار كورەدى.“

  تاريحتىڭ اماناتىن ارقالاپ، قىمباتتى مۇرالاردى قورعاۋ جانە جالعاستىرۋ باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ كوڭىلىندە ەرەكشە ورىن يەلەدى.

  بەيجيڭ قالاسىندا قىزمەت تەكسەرگەن كەزدە، باس شۋجي ”تاريحي مادەنيەت قالانىڭ جانى، قالانىڭ تاريحي مادەنيەت مۇراسىن ءوز ءومىرىمىزدى قاستەرلەگەندەي جاقسى قورعاۋىمىز كەرەك“ دەپ اتاپ كورسەتتى.

  شي - ان مۇراجايىنا بارعاندا، باس شۋجيدىڭ ءبىرىنشى كوڭىل بولگەن ماسەلەسى شياۋيانتا مۇناراسىن جاقسى قورعاۋ بولدى، ول كونە قۇرىلىستى قورعاۋدا ”كونەنى كونەدەي قالپىنا كەلتىرۋ“ پرينسيبىن بەرىك ۇستانۋدى ارنايى تاپسىردى.

  دالي بايزۋ اۆتونوميالى وبلىسى دالي قالاسى ۋانچياۋ قالاشىعى گۋشىڭ قىستاعىنا بارعاندا، باس شۋجي جاڭاشا اۋىل - قىستاق قۇرىلىسىندا، ءسوز جوق، ”اۋىل تىنىسىنا ءمان بەرۋ، اۋىل - قىستاق كەلبەتىن ساقتاۋ، جاسىل تاۋ، تۇنىق سۋدى ساقتاپ قالۋ، اۋىل ساعىنىشىن ساقتاپ قالۋ كەرەك“ دەپ اتاپ كورسەتتى.

  گۋاڭجوۋ قالاسى لي - ۋان رايونى شيگۋان تاريحي مادەنيەت كوشە اۋماعى يۇڭچيڭ بازارىندا باس شۋجي يۋەجۇي كوركەمونەرى مۇراجايىنا كىرىپ، جۇمىستان سىرتقى ارتيستەردى يۋەجۇي تەاترىن جاقسى جالعاستىرۋعا، جاقسى ساۋلەلەندىرۋگە شابىتتاندىردى.....

  تاريحي كەشۋلەردى ەستە بەرىك ساقتاپ، ۋاقىت ءىزىن كورىپ، مادەنيەت تامىرىن ساقتادى.

  باس شۋجي شي جينپيڭ بەرىك سەنىممەن: ”ءبىر ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى قۇدىرەتتى زاتتىق كۇشتى قاجەت ەتەدى، قۇدىرەتتى رۋحاني كۇشتى دە قاجەت ەتەدى“، - دەدى.

  ول جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى ساياسي بيۋروسىنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرىن باستاپ شاڭحايداعى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى 1 - قۇرىلتايى اشىلعان جۇرتقا جانە جىجياڭ جياشيڭ نانحۋ كولىندەگى قىزىل قايىققا قۇرمەتپەن كوز جىبەرىپ، پارتيا قۇرىلۋ تاريحىنا قايىرىلا قاراپ، پارتياعا كىرۋ سەرتىن قايتادان ەسكە ءتۇسىردى.ول شيبايپو، يان - ان، جيڭگاڭشان سياقتى توڭكەرىستىڭ قاسيەتتى جەرلەرىن تۇگەل ارالاپ، اۋەلگى ماقساتتى ۇمىتپاۋدىڭ قىزىل ىزدەرىن قالدىردى.

  تاريح ارقىلى سەنىمدى سەرپىلتۋگە، كوڭىلدى جەلپىندىرۋگە بولادى.

  شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋدىڭ الىپ بايتەرەگى بۇرشىك اتىپ، وتانشىلدىقتى ۇيتقى ەتكەن ۇلت رۋحىمەن جانە رەفورما جاساۋدى، جاڭالىق اشۋدى ۇيتقى ەتكەن ءداۋىر رۋحىمەن قوسىلا جۇپار ءيىس تاراتتى.

  جياڭسۋدىڭ شۇيجوۋىنداعى پان - انحۋ مەملەكەتتىك سازدىق باقشاسىندا 80 جاستان اسقان ۋاڭ شيۋيىڭ جۇپار قالتا شەبەرحاناسىندا تىگىنشىلىك جۇمىسىمەن قاربالاس وتىر.

  2017 - جىلى 12 - ايدىڭ 12 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ پان - انحۋ ءمالىسى ماجۋاڭ قىستاعىنا كەلىپ، قىستاقتاعى جۇپار قالتا شەبەرحاناسىنا كىردى. ۋاڭ شيۋيىڭ جاساعان جۇڭگوشا ءدارى − جۇپار قالتانى قولىنا العان باس شۋجي اقشاسىن تولەپ بىرەۋىن ساتىپ الدى دا: ”مەن دە قولداپ قويايىن“، - دەدى.

  مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ، مەملەكەت پەن ۇلتتىڭ ۇزدىكسىز دامۋىنداعى ۇزاق بولاشاقتىق جوسپار، ونان دا ماڭىزدىسى، الەۋمەتتىڭ تاماشا تۇرمىسقا دەگەن تالپىنىسى مەن ءۇمىتى.

  قازىر ماجۋاڭ قىستاعىندا جۇپار قالتا چاڭجياڭ وزەنىنىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىنە ”كەڭىنەن“ ساتىلىپ، قىستاقتاعى اۋقاتتانۋدىڭ ”اسىلىنا“ اينالدى. ۋاڭ شيۋيىڭ بىلاي دەدى: ”جاسىم ۇلعايىپ قالعانىمەن، ءداستۇرلى مادەنيەتتى جاقسى جالعاستىرىپ، قوعام ءۇشىن ۇلەس قوسۋىم كەرەك قوي“. باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ جەتەكشىلىگىندە، جاڭا داۋىردەگى مادەنيەت پەن جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ قىزمەتى حالىقتىڭ داۋىرلىك قاجەتىنە ءتىپتى دە جاناسىپ، بويىنداعى جويقىن ەنەرگيانى ۇزدىكسىز شىعارۋدا.

كوپ ءتۇرلى شارالاردى بىرگە قولداندى، ومىرشەڭ كۇش جالىندادى

  − جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ايبىندى جورىعىندا شي جينپيڭ جولداستى ۇيتقى ەتكەن پارتيا ورتالىق كوميتەتى باس بولىپ قۇلشىنىپ، باستاماشىلدىقپەن ونەگە بولىپ، ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ قىزمەتىنە سارقىلماس قوزعاۋشى كۇش بەردى

  ”مادەنيەت مۇرالارىن قورعاۋعا ءوتىنىش ەتۋ ءتىپتى دە جاقسى قورعاۋ، پايدالانۋ ءۇشىن، تابىستى تاجىريبەلەردى قورىتىندىلاپ، حالىقارالىق ۇستانىمداردان ۇلگى الىپ، باياندى مەحانيزمدى كەمەلدەندىرىپ، اتا - بابامىز قالدىرعان مادەنيەت مۇرالاردى ىجداعاتپەن جاقسى قورعاپ، تاريحتىڭ مادەنيەت تامىرىنىڭ ءتىپتى جاقسى جالعاسا بەرۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ كەرەك“. 2017 - جىلى 7 - ايدا گۋلاڭيۇي «دۇنيە ءجۇزى مادەنيەت مۇرالار تىزىمدىگىنە» ەنگىزىلگەننەن كەيىن كوپ وتپەي، باس شۋجي شي جينپيڭ ماڭىزدى نۇسقاۋ بەردى.

  شىعىس وڭتۇستىك تەڭىز جاعالاۋىنداعى وسىناۋ اياداي ارالدا ۇمىتىلماس ءبىر دوستىق سۇيىسپەنشىلىك حيكاياسى جاتىر.

  قازىر گۋلاڭيۇيداعى ”جەر بوگەنايى“ندىق قۇرىلىس سانالاتىن باگۋا عيماراتى بۇرىن جىلدار بويى جوندەلمەي، ابدەن كونەرىپ توزىعى جەتكەن بولاتىن. جوندەۋ قاراجاتى قيىنشىلىعىن بىلگەننەن كەيىن، سول كەزدە شيامىن قالالىق پارتكومنىڭ تۇراقتى مۇشەسى، ورىنباسار قالا باستىعى بولىپ تۇرعان شي جينپيڭ جولداس قاتىستى تاراۋلارعا 300 مىڭ يۋان قارجى بوساتۋ تۋرالى نۇسقاۋ بەرىپ، قىسىلتاياڭ قيىنشىلىقتى شەشتى.

  قازىر باياۋ ەسكەن تەڭىز سامالىندا ارالدا جۇرگەندە، كوزگە تۇسەتىن الۋان - الۋان ەرەكشەلىكتەگى تاريحي قۇرىلىستار ساياحاتشىلاردى بەينە سۋرەت الەمىنە ەنگەندەي سەزىمگە بولەيدى.قورعاۋ بارىسىندا دامۋ، دامۋ بارىسىندا قورعاۋ − گۋلاڭيۇيداعى وزگەرىستەر ءدال جاڭا داۋىردەگى مادەنيەت مۇرالارىن قورعاۋ قىزمەتىندە رەفورما جاساۋدىڭ، جاڭالىق اشۋدىڭ جاندى كارتيناسى.

  2018 - جىلى 7 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ ورتالىقتىڭ رەفورمانى جاپپاي تەرەڭدەتۋ كوميتەتىنىڭ 3 - رەتكى ءماجىلىسىن باسقارىپ اشتى، ماجىلىستە «مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ، پايدالانۋ رەفورماسىن كۇشەيتۋ جونىندەگى ءبىرقانشا پىكىر» قاراپ بەكىتىلدى. ءماجىلىس مىنالاردى اتاپ كورسەتتى: مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ، پايدالانۋ رەفورماسىن كۇشەيتۋ ەلىمىزدىڭ مادەنيەت مۇرالارىن قورعاۋدا، وعان مۇراگەرلىك ەتۋدە ماڭىزدى مانگە يە.

  ”قورعاۋ جانە پايدالانۋ ەجەلدەن مادەني ەسكەرتكىشتەر قىزمەتىنىڭ اۋىتقۋعا بولمايتىن ەكى جاعى. بۇل حۇجاتتىڭ شىعارىلۋى مادەني ەسكەرتكىشتەر قىزمەتىندەگى رەفورما جاساۋ، جاڭالىق اشۋ جونىنەن ءداۋىر بولگىش ماڭىزعا يە“، - دەدى مەملەكەتتىك مادەني ەسكەرتكىشتەر مەكەمەسىنىڭ باستىعى ليۋ يۇيجۋ.

  كوكشىل تابيعي قورىعى ورنالاسقان ءۇش وزەن قاينارى وڭىرىندە چيڭحاي - شيزاڭ ۇستىرتىندەگى ەڭ ءجيى ورنالاسقان كولدەر بار، چاڭجياڭ، حۋاڭحى جانە لانساڭجياڭنىڭ باسى سودان باستالاتىندىقتان، وبرازدى تۇردە ”جۇڭحۋانىڭ سۋ مۇناراسى“ اتالعان.

  2016 - جىلى 8 - ايدا باس شۋجي شي جينپيڭ چيڭحاي ولكەلىك ەكولوگيالىق ورتانى باقىلاۋ - ولشەۋ ورتالىعىنا كەلىپ، بەينەجازبادا تىكە جالعاۋ ارقىلى ءۇش وزەن قاينارىنىڭ ەكولوگيالىق بايلىعىن باسقارۋ - قورعاۋ قىزمەتىن ەگجەي - تەگجەيلى سۇراپ ۇعىستى.

  2 جىلدان كەيىن 40 مالشىدان ەكولوگيالىق ورتانى باسقارۋ - قورعاۋ مۇشەلەرى بولىپ ۇيىمداسقان شيزاڭ بوكەنى جىلجىمالى قورعاۋ اترەتى سانجياڭيۋان مەملەكەتتىك باقشاسىن باسقارۋ مەكەمەسى بەرگەن تۋدى تاپسىرىپ الدى. كوكشىل جاراتىلىستىق قورىعىنداعى قىمباتتى تىرشىلىك يەلەرى وسىدان باستاپ حاۋىپسىز مەكەنگە يە بولدى.

  قازىر سانجياڭيۋان مەملەكەتتىك باقشاسى ەكولوگيالىق الەۋمەتتىك يگىلىك قىزمەت ورنى ”ءبىر وتباسىنا ءبىر ورىن“ ۇلگىسى بويىنشا بىرتىندەپ ورىستەتىلۋدە، جەرگىلىكتى ورىنداعى 17 مىڭ مالشى ەكولوگيالىق ورتانى باسقارۋ - قورعاۋ قوسىنىنا قوسىلدى، جاراتىلىستىق مۇرالار مەكەنىندەگى ادامدار وسىدان باستاپ ”ەكولوگيا كەسەسى“ن كوتەرىپ، ”جاسىل تاعام“ تۇتىنا باستادى.

  پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، سۇلبا - بوگەنايى ونان ارى انىق، جاۋاپكەرشىلىگى ونان ارى ايقىن ءتۇزىم قۇرىلىسى مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ قىزمەتىنە قورعان بولدى.

  − بۇل مول ”وتباسىلىق مال - مۇلىك“تىڭ جاپپاي ءبىر - بىردەن اداقتالۋى. تۇڭعىش رەتكى مەملەكەتتىك جىلجىتۋعا بولاتىن مادەني ەسكەرتكىشتەردى جاپپاي تەكسەرۋ ءساتتى ورىندالدى، مەملەكەت مەنشىگىندەگى جىلجىتۋعا بولاتىن 108 ميلليون 150 مىڭ دانا/توپ ”وتباسىلىق مال - مۇلىك“ اداقتالىپ، بۇكىل مەملەكەتتىڭ مادەني ەسكەرتكىشتەر نەگىزگى ساندى مالىمەتىنىڭ جان - جاقتىلىعىن، دۇرىستىعىن ءونىمدى جوعارىلاتتى.

  − بۇل مادەني ەسكەرتكىشتەر قىلمىسىنا قاراتىلعان نايزاعايداي سەستى سەمسەر. 2017 - جىلدان بەرى قوعام حاۋىپسىزدىگى مينيسترلىگى، مەملەكەتتىك مادەني ەسكەرتكىشتەر مەكەمەسى مادەني ەسكەرتكىشتەر قىلمىسىنا سوققى بەرۋ ارناۋلى ارەكەتىن ۇزبەي بىرلەسىپ ورنالاستىرىپ، ورىستەتىپ، ماڭىزدى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. مادەني ەسكەرتكىشتەر قىلمىسى دەلوسىنان 1572سى انىقتالىپ، 2590 قىلمىس كۇماندىسى ۇستالىپ، 10 مىڭ دانادان استام مادەني ەسكەرتكىشتەر قايتارىپ اكەلىندى.

  − بۇل وركەنيەت قاينارىنا دەگەن تالىقپاس ىزدەنىس. جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ تەگىن قاراستىرۋ ينجەنەرياسى ارحەولوگيالىق ماتەريالدار ارقىلى جۇڭحۋانىڭ بايتاق، دالاسىنىڭ 5000 نەشە جىلدىق وركەنيەتىن، سونداي - اق جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ ”كوپ نەگىزدى ءبىر تۇلعالى، بارلىعىن قامتىپ تاتۋ - ءتاتتى بولۋ، ۇزىننان - ۇزاق جالعاسۋ“ سىندى جالپى تۇلعالىق ەرەكشەلىگىن ناقتى دالەلدەپ شىقتى. ۇزاق وركەنيەتكە مۇراگەرلىك ەتۋ وسىدان باستاپ تاريحي كىتاپتارداعى سارعايعان ەستەلىكتەر عانا بولمايتىن بولدى.

  − بۇل مادەني ەسكەرتكىشتەردى ”ۇيگە الىپ قايتۋ“ سىندى اسەرلى حيكايا. زاڭ اتقارۋداعى سەلبەستىك، ديپلوماتيالىق جاراستىرۋ، ءادىليالىق ارىز - شاعىم، كەلىسسوز - كەڭەس سياقتى كوپ ءتۇرلى تاسىلدەر ارقىلى جۇڭگو ۇلى بريتانيا، امەريكا قۇراما شتاتتارى، فرانسيا، دانيا، كانادا، اۆستراليا سياقتى ەلدەردەن 5000 دانادان الىپ كەتىلگەن مادەني ەسكەرتكىشتەردى قايتارىپ اكەلدى، سونداي - اق تاريحتا الىپ كەتىلگەن مادەني مۇرالاردى اۋەلگى تاۋەلدى ەلگە قايتارىپ اكەلۋ سىندى دۇنيە جۇزىندەگى قيىن تاقىرىپتى جاسامپازدىقپەن شەشتى.

  − بۇل ءداستۇرلى شەبەرلىكتىڭ جالعاسىن تاۋىپ، گۇلدەنۋى. مادەنيەت جانە ساياحات مينيسترلىگى سياقتى تاراۋلار ”جۇڭگو بەيزاتتىق مادەنيەت مۇراگەرلەرى شوعىرى ءبىلىم جەتىلدىرۋ، ماشىق جانە باۋلۋ جوسپارى“ن بىرلەسىپ جۇرگىزدى، 2018 - جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بۇعان قاتىناسقان جوعارى مەكتەپتەر - ورىندار 118گە جەتىپ، 27 مىڭ ادام - رەت كۋرسانت باۋلىنىپ، بۇكىل ەلدەن قاتىناسقاندار 95 مىڭ ادام - رەتكە جەتتى.

  ءبىر عيماراتتى قورعاۋدان ءبىر ارالدى قادىرلەۋگە دەيىن، ءبىر قالانى قۇرۋدان ءبىر مەملەكەتكە جەتەكشىلىك ەتۋگە دەيىن، ءبىر ءتۇرلى شەبەرلىككە مۇراگەرلىك ەتۋدەن ءبىر ءتۇرلى بىتىمدىك ساپانى جالپىلاستىرۋعا دەيىن... باس شۋجي شي جينپيڭ تاريحتىڭ مادەنيەت تامىرىن قورعاۋ سىندى اۋەلگى ماقساتتان اينىمادى، قىمباتتى مادەنيەت مۇرالارىنا ءباز - باياعىسىنداي ءمان بەردى.

  دايۇنحى كانالىنان گۋلاڭيۇيعا دەيىن، كوكشىل قورىعىنان فانجيڭ تاۋىنا دەيىن... جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ تاريحي ەستەمەلەرىن بويىنا ساقتاعان مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالار سىندى رۋحاني اسىل بارعان سايىن كوز تارتىپ، كوڭىل اۋداردى. قازىرگە دەيىن جۇڭگودا دۇنيە ءجۇزى مادەنيەت مۇراسىنان 53 ءتۇر بار، بۇل دۇنيە ءجۇزى بويىنشا 2 - ورىندا؛ 40 ءتۇر بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى وقۋ - اعارتۋ، عىلىم، مادەنيەت ۇيىمى بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالار تىزىمدىگىنە (قاتارى) ەنگىزىلىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ الدىنا شىقتى.

  مىڭ شاقىرىمدىق جول ءبىر - بىرلەگەن قادامنان قۇرالادى، وزەن - داريالار ءورىم - ءورىم بۇلاقتاردان قۇرالادى.

  پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ قىزمەتىنىڭ نەگىزگى قۇرىلىمى ۇزدىكسىز كەمەلدەندى −

  ورتالىق كوميتەت كەڭسەسى، مەملەكەتتىك كەڭەس كەڭسەسى «جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىنە مۇراگەرلىك ەتۋ، دامىتۋ ينجەنەرياسىن جۇرگىزۋ جونىندەگى پىكىر»دى باسىپ تاراتىپ، جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىنە مۇراگەرلىك ەتۋ، دامىتۋ قىزمەتىن تۇڭعىش رەت ورتالىقتىڭ حۇجاتى فورماسىندا ارناۋلى تاقىرىپتا بايىمدادى؛ «توڭكەرىستىك مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ، پايدالانۋ ينجەنەرياسىن جۇرگىزۋ جونىندەگى (2022—2018 جىل) پىكىر» دە توڭكەرىستىك مادەني مۇرالاردىڭ سوتسياليستىك وزەكتى قۇن كوزقاراسىن جەتىلدىرۋ جاعىنداعى ماڭىزدى رولىن تولىق ساۋلەلەندىرۋ تالاپ ەتىلدى؛ «ۇلى قورعاندى قورعاۋ جالپى تۇلعالىق جوباسى» ندا ۇلى قورعاندى قورعاۋدا، جوندەۋدە اۋەلگى قالپىن قورعاۋعا تاباندى بولۋ كەرەكتىگى ايقىن كورسەتىلدى... ءار جاقتىڭ اقىل - پاراساتى مەن كۇش - قۋاتى توعىستى، ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ قىزمەتىنىڭ ىشكى ءمانى كۇن سايىن مولىعىپ، ومىرشەڭ كۇشى بارعان سايىن قاۋلاپ، جوعارى ساپالى دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە ءوتتى.

التىن ءتۇستى تانىسقى جارقىراپ نۇرىن شاشتى

  − دۇنيە جۇزىنە بەت الىپ، كەلەشەكتى كوزدە ۇستادى، شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە جاراتىلىستىق مۇرالاردى قورعاۋ ىستەرىنىڭ كەلەشەگى كەڭ تىنىستى، مادەنيەت سەنىمى 100 ميلليونداعان جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ جۇرەگىندە ۇزدىكسىز كۇشەيدى

  تولىقسىعان جاز ايى، كۇللى تىرشىلىك قاۋلاعان كەز. جۇڭگو بەيجيڭ ازيا وركەنيەتتەر تىلدەسۋى جينالىسىنا تۇس - تۇستان كەلگەن قوناقتاردى، دوستاردى قارسى الدى.

  ”يۋان پاتشالىعى اشەكەي قۇمىراسىنان ساقتالىپ قالعاندارى وتە از، بۇل ساقتاۋلى بۇيىمدى فارفور ىدىستار اراسىنداعى مىسىق ايۋ دەۋگە بولادى“. ”بايتاق، كورىكتى ازيا − ازيا قۇرلىعى وركەنيەت كورمەسى“نە قويىلعان سارا مادەني ەسكەرتكىشتەر الدىندا، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ توگىلدىرە ايتقان قىزىقتى دا بەينەلى تەڭەۋ ءسوزى الىستان كەلگەن شەتەل باسشىلارىنا تەرەڭ اسەر قالدىردى.

  جۇلدىزداي جارقىراعان مادەنيەت جاۋھارى − جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ سارى التىنداي تانىسقىسى.

  مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ديدارلاسۋى بولسىن، الدە ساپار ديپلوماتياسى بولسىن، پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، ءتوراعا شي جينپيڭ ءتۇرلى ورىنداردا مادەنيەت جاۋھارىنىڭ استارىنداعى جۇڭگو حيكاياسىن جاندى باياندادى.

  ول 600 جىلعا تاياۋ سان وزگەرىستى باستان كەشكەن زىجين ورداسىندا امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ زۇڭتۇڭى ترامپتى كۇتىپ الۋدى تاڭدادى، بايىرعى قالا شي - اندا ءۇندىستاننىڭ زۇڭليى موديمەن جۇڭگو مەن ءۇندىستاننىڭ ەرتە زامانعى مادەنيەت اۋىس - كۇيىسىن ەسكە الدى؛

  ول تۇڭعىش كەزەكتى ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ حالىقارالىق سەلبەستىك جوعارى دارەجەلىلەر تالقى مىنبەرىنىڭ اشىلۋ سالتىندا مىڭ جىلدىق ”التىن جالاتىلعان مىس جىبەك قۇرتى“ن دالەل ەتىپ، اتا - بابامىزدىڭ 2000 نەشە جىلدىڭ الدىندا جىبەك جولىن اشىپ، جۇڭگو مەن شەتەل دوستىق بارىس - كەلىسىنىڭ جاڭا ءورىسىن اشقان ۇلى باستاماسىن باياندادى؛...

  بەس ساۋساعىنداي ءبىلدى، تەرەڭ تولعانىپ، بار قاجىرىن جۇمسادى. سارى التىنداي تانىسقى دۇنيە جۇزىنە ساۋلە شاشتى.

  2018 - جىلدىڭ سوڭى، كامبودجانىڭ شيانليى. مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋشى 3 جۇڭگولىق مامان كامبودجا مادەنيەت جانە كوركەمونەر باس ءۋازىرى پىڭسا گىنانىڭ قولىنان كامبودجا پاتشالىق ەلىنىڭ شاباندوز وردەنىن الدى.

  جوۋسا كيەلى بۇتحاناسىنان چاجياۋسىعا دەيىن، ونان ۋگى ەجەلگى ەسكەرتكىشىنە دەيىنگى ارالىقتا ەڭ ۇيتقىسى پاتشا سارايى ەسكى جۇرتى بولماق، جۇڭگو ماماندارىنىڭ ماماندىعى مەن كاسىپكە شوگەلدىگى الەم حالقىن مويىنداتتى.

  بۇگىنگى جۇڭگو جۇڭگونىڭ جۇڭگوسى بولىپ قالماستان، ونىڭ ۇستىنە ازيانىڭ جۇڭگوسى، دۇنيە ءجۇزىنىڭ جۇڭگوسى.

  قىزىل تەڭىز جاعاسى، جۇڭگو مەن ساۋد ارابياسىنىڭ ارحەولوكتارى بىرگە قۇلشىنىپ، سايلين پورتىنىڭ تاريحي پەردەسىن بىرتىندەپ اشىپ، ءبىر مەزگىل جوعالىپ كەتكەن جىبەك جولى ەستەمەسىن ەسكە سالدى.

  امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ نيۋ - يورگى، ”چين، حان وركەنيەتى“ كولەمدى كورمەسى قىزۋ ورلەۋگە كوتەرىلىپ، الەمدەگى كوركەمونەر اۋەسكەرلەرى جۇڭگو بايىرعى وركەنيەتىنەن ءلاززات الۋدىڭ سالتاناتتى باس قوسۋىنا بىرگە ورتاقتاستى.

  بۇگىنگى جۇڭگو اناعۇرلىم اشىق بەينەمەن دۇنيە جۇزىمەن قاۋىشۋدا، اناعۇرلىم ومىرشەڭدىككە يە وركەنيەت ناتيجەسىمەن دۇنيە جۇزىنە ۇلەس قوسۋدا.

  پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، جۇڭگونىڭ مادەني ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ قۇرىلىمدارى كامبودجا سياقتى ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ بويىنداعى 6 ەلمەن 11 ءتۇرلى تاريحي ەجەلگى ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ، قالپىنا كەلتىرۋ سەلبەستىگىن ورىستەتتى؛ جۇڭگونىڭ 30عا تاياۋ ارحەولوگيا كاسىپتىك قۇرىلىمى ساۋد ارابياسى سياقتى 22 ەلگە بارىپ، 32 ءتۇرلى بىرلەسكەن ارحەولوگيالىق قىزمەت ورىستەتتى؛ جۇڭگو امەريكا قۇراما شتاتتارى سياقتى 22 ەلمەن مادەني ەسكەرتكىشتەردى شەكارادان زاڭسىز كىرگىزۋ - شىعارۋدان ساقتانۋ جونىندەگى ۇكىمەتتەر ارا كەلىسىمگە قول قويدى، فرانسيا سياقتى 20 نەشە ەلدىڭ مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىن باسقارۋ تاراۋلارىمەن 30عا تاياۋ سەلبەستىك حۇجاتىنا قول قويدى؛ بۇكىل ەلدەگى مۇراجايلار شەكارا سىرتىندا، شەكارا ىشىندە 500گە تاياۋ كورمە وتكىزدى، شەكارا سىرتىندا وتكىزىلگەن كوپتەگەن كورمە قىزۋ اڭىس قوزعادى...

  دۇنيە جۇزىلىك جاراتىلىستىق مۇرا ورىندارىنىڭ ايشىقتى كورىنىسى ادامدارعا ۇمىتىلماستاي اسەر قالدىردى، اسقان شەبەرلىكپەن جاسالعان قىمباتتى مادەني ەسكەرتكىشتەر سارى شاشتى، كوك كوزدى كورەرمەندەردى ءالسىن - ءالى تاڭداي قاقتىردى، ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاسىپ كەلگەن بايىرعى ونەر اناعۇرلىم كەڭ الەم بازارىن باعىندىردى، سان ميلليونداعان جۇڭحۋا پەرزەنتتەرىنىڭ جۇرەك تۇكپىرىنەن شىنايى مويىنداۋى، سەنىمى جانە ماقتانىشى مەملەكەتتى اناعۇرلىم تەرەڭ قىزۋ ءسۇيۋدىڭ، ۇلتتىڭ گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ اناعۇرلىم باياندى كۇش - قۋاتىنا اينالۋدا.

  ”ءاربىر وركەنيەت مەملەكەت پەن ۇلتتىڭ رۋحاني جانىن جالعاستىرۋدا، ول ءارى ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاستىرۋدى، ۇرپاقتار بويى قورعاۋدى قاجەت ەتەدى، ونان دا ماڭىزدىسى، داۋىرمەن بىرگە ىلگەرىلەۋدى، باتىل جاڭالىق اشۋدى قاجەت ەتەدى“.

  2018 - جىلدىڭ جاڭا جىل باستاماسىندا، «ەگەر مەملەكەتتىڭ اسىل قازىناسىنا ءتىل بىتسە» اتتى حۇجاتتى فيلم دوستار شەڭبەرىندە كەڭىنەن تارالدى. ”سىزدە مەملەكەتتىڭ اسىل قازىناسىنا قاتىستى قالدىرىلعان ءسوز بولسا، وقىپ كورۋدى ۇمىتپاڭىز“ دەگەن بەتاشارىنا ىلەسە، ”تاكاپپار دا اسقاق “مادەني ەسكەرتكىشتەر قاراپايىم ادامداردىڭ نازارىندا سۇيكىمدى، كوركەم بولا ءتۇستى.

  جۇڭگو ەڭسە كوتەرۋدەن، بايۋدان قۇدىرەتتەنۋگە دەيىنگى ۇلى قارىشتاۋدى قارسى العاندا، مۇرالاردى قورعاۋ ىستەرى جاسامپازدىقپەن جاڭارۋ، جاڭالىق اشا دامۋ بارىسىندا، جاڭا تىرشىلىك تىنىسى مەن ومىرشەڭدىك كۇشىن قاۋلاتتى.

  كورەرمەندەر سانى ”قاۋىرت“ ارتتى، مۇراجايلارعا ”بارۋ“ بۇقارانىڭ سەيىل - سەرۋەن، كوڭىل اشۋىنىڭ ماڭىزدى تاسىلىنە بارعان سايىن اينالدى.

  گۋگۇڭ سارايىنىڭ چاۋجۋ قۇلاققا سالعىشى، مەملەكەتتىك مۇراجايدىڭ باڭباڭتاڭ ساۋعا قوبديشاسى، مەملەكەتتىك كىتاپحانانىڭ «يۇڭلى توپتاماسى» حات قاعازى... مادەنيەت جاسامپازدىق ونىمدەرىن اشۋ بىرتىندەپ جارىققا شىقتى.

  بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالار قيمىلى مەكتەپكە ەندى، بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالار بىلىمدەرى وقۋلىققا ەندى، بەيزاتتىق مادەنيەت مۇرالارىن جالعاستىرۋشىلار مىنبەگە كوتەرىلدى، ادامداردىڭ بارلىعى جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىن جالعاستىراتىن، دامىتاتىن جاندى جاعداي قالىپتاسۋ ۇستىندە....

  ”مۇراجايلاردا ساقتالعان مادەني مۇرالارعا، بايتاق دالاداعى مۇرالارعا، بايىرعى كلاسسيكالىق كىتاپتاردا جازىلعان جازۋلارعا جان ءبىتىرىپ، جۇڭحۋا وركەنيەتىنىڭ دۇنيە جۇزىندەگى ءار ەل حالقى جاراتقان باي مازمۇندى، الۋان ءتۇرلى وركەنيەتپەن بىرگە ادامزاتقا دۇرىس رۋحاني جەتەك جانە قۇدىرەتتى قوزعاۋشى كۇش ازىرلەۋىنە مۇمكىندىك جاسايىق“.

  5000 نەشە جىلدىق وركەنيەت تاريحىن، تاياۋ زاماننان بەرگى 170 نەشە جىلدىق كۇرەس تاريحىن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 90 نەشە جىلدىق قۇلشىنىس تاريحىن، جاڭا جۇڭگونىڭ 70 جىلدىق دامۋ تاريحىن ارقالاعان، ماڭگى جالعاساتىن قىمباتتى مۇرالار جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ايبىندى دا اسقاق ىنتاسىن وياتىپ، ۇلى گۇلدەنۋ ساپارىنا قاراي زەيىن - زەردەنى، كۇش - قۋاتتى ۇيىستىرىپ، ارشىنداي ىلگەرىلەۋدە!

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 9 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.