تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى جولىندا ەرجۇرەك قۇرباندار شەجىرەسى

”قوپارعىش باتىر“ − ياڭ گىنسى

  ياڭ گىنسىنىڭ سۋرەتى (ماتەريال سۋرەت) شينحۋا اگەنتتىگى تاراتقان

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 7 - كۇنى نانجيڭنەن بەرگەن حابارى (ءتىلشى چيۋ بيڭچيڭ). جياڭسۋ ولكەسى تايشيڭ قالاسى گىنسى اۋىلى شۋانتاي جولى 173 - ءنومىر، مۇنداعى قۇرباندار قابىرستانى جۇڭگو حالىق ازاتتىق ارمياسى مەملەكەتتىك سوعىس قاھارمانى، جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسى ەرەكشە دارەجەلى سوعىس قاھارمانى ياڭ گىنسىنى ەسكە الۋ ءۇشىن جاسالعان. قابىرستانداعى ۇلكەن جولدىڭ ورتاسىندا، ياڭ گىنسىنىڭ قولىنا قوپارعىش ۇستاپ، جاۋ جاققا قاھارلانا قاراپ تۇرعان ءمۇسىنى قاسقايىپ تۇر.

  1922 - جىلى ياڭ گىنسى كەدەي ديقان شاڭىراعىندا ءومىر ەسىگىن اشتى، قارشادايىنان اتا - اناسىنان ايرىلدى، 10 جاسىندا سيىرشى بالا بولدى، 12 جاسىندا اعاسىنا ەرىپ شاڭحايعا بارىپ بالا جۇمىسشى بولدى. 1944 - جىلى ياڭ گىنسى جاڭا 4 - ارمياعا قاتىناستى، 1945 - جىلى جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنا مۇشە بولدى. ارمياعا قاتىناسقاننان كەيىن ول بانجاڭ، پايجاڭ، ليانجاڭ مىندەتتەرىن اتقارىپ، سوعىستا ەرجۇرەك بولىپ، دۇركىن - دۇركىن ەڭبەك كورسەتكەندىكتەن، ”قوپارعىش باتىر“ اتاندى.

  1950 - جىلى 10 - ايدا ياڭ گىنسى جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسىنا قاتىناسىپ، چاۋشيانعا سوعىسقا اتتانادى. سول جىلى 11 - ايدا امەريكا جيھانگەرلىگىنە قارسى تۇرىپ، چاۋشيانعا كومەك بەرۋ سوعىسىنىڭ 2 - رەتكى شايقاسى شيانجيڭ نانداۋداعى امەريكا ارمياسىن ءبولىپ قورشاپ جويۋ سوعىسىندا، ەرىكتىلەر ارمياسى بەلگىلى ءبولىمىنىڭ ليانجياڭى بولىپ تۇرعان ياڭ گىنسى بۇيرىق بويىنشا ءبىر پايدى باستاپ، شياجيەيۇيليدىڭ سىرتىنداعى 1071 بيىكتەگى شىعىس وڭتۇستىك جوتانى قورعاپ، امەريكا ارمياسىنىڭ وڭتۇستىككە قاشىپ شەگىنەر جولىن كەسىپ تاستايدى.

  29 - كۇنى ”كوزىر“ ارميا دەپ اتالعان امەريكا قۇرلىقتىق سوعىس 1 - شىسى جوتاعا قاراي شابۋىل جاسايدى، سۇراپىل زەڭبىرەك وعى بەكىنىسىن كۇيرەتىپ كەتكەندىكتەن، ياڭ گىنسى بۇكىل پايدى باستاپ، بەكىنىستى شۇعىل جوندەپ، سوعىس دايىندىعىن جاساپ، امەريكا ارمياسى نەبارى 30 مەتر جەرگە جاقىنداپ كەلگەندە، بۇكىل پايدى باستاپ تۇتقيىل شابۋىل جاساپ، امەريكا ارمياسىنىڭ 1 - رەتكى شابۋىلىن سۇراپىل سوققىمەن قايتارادى. ىلە - شالا امەريكا ارمياسى 2 ليان اسكەر كۇشىن ۇيىمداستىرىپ، 8 تانكىنىڭ قورعاۋىندا، قايتا شابۋىلعا وتەدى، ول جاۋىنگەرلەردى جاۋ توبىنا جان قيارلىقپەن لاپ قويىپ، مىلتىق نايزاسى، مىلتىق ءدۇمى، كۇرەك سياقتىلارمەن سۇراپىل شايقاسۋعا باسشىلىق ەتەدى.

  شيەلەنىسكەن شايقاس بارىسىندا، تاعى ءبىر توپ امەريكا ارمياسى تاۋ باسىنا لاپ قويادى، ول 7 - بان مەن 9 - باندى باستاپ بەتپە - بەت قارسى سوققى بەرىپ، 8 - بانگە قولباسشىلىق ەتىپ تاۋدى قاپتالداپ كەلىپ جاۋدىڭ ارتىنان شىعىپ، امەريكا ارمياسىن تاعى ءبىر رەت سوققىمەن شەگىندىرەدى. امەريكا ارمياسى اۋەدەن بومبىلاۋ جانە جەردە زەڭبىرەك اتۋ ارقىلى جوتانى قۇتىرىنا تالقانداپ، ودان سوڭ توپتاسىپ جوتانىڭ باسىنا لاپ قويادى. ول بۇكىل پايدى باستاپ قايسارلىقپەن قارسى سوققى بەرىپ، ”ادام بار دا شەپ بار“ دەيتىن قاھارماندىق ارىنمەن، امەريكا ارمياسىنىڭ 8 رەتكى شابۋىلىن ىركەس - تىركەس تويتارادى. قولىنداعى گراناتىن تاقا تاۋىسىپ، ەڭ سوڭعى وعىن اتقاندا، شەپتە ونىمەن بىرگە 2 جارالى اسكەر قالادى، ءدال وسى كەزدە تاعى 40 نەشە امەريكا اسكەرى ورمەلەپ تاۋ باسىنا تاياپ قالعان - دى، قىسىلتاياڭ شاقتا ول قالعان ءبىر عانا قوپارعىشتى قۇشاقتاپ، بىلتەسىن تارتىپ قالىپ، جاۋ شوعىرىنا قاراي ۇمتىلىپ، شەپكە قاراي ورمەلەگەن امەريكا اسكەرلەرىن وزىمەن بىرگە الا كەتەدى.

  1952 - جىلى جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسىنىڭ باسشىلىق ورگانى ياڭ گىنسىعا ەرەكشە دارەجەلى ەڭبەك جازدى، سونداي - اق ”ەرەكشە دارەجەلى قاھارمان“ اتاعىن بەرىپ، ول ءتىرى كەزىندە تۇرعان لياندى ”ياڭ گىنسى ليانى“ دەپ اتايدى. 1953 - جىلى 6 - ايدىڭ 25 - كۇنى چاۋشيان دەموكراتيالىق حالىق رەسپۋبليكاسى ەڭ جوعارى حالىقتىق ءماجىلىسىنىڭ تۇراقتى كوميتەتى وعان ”چاۋشيان دەموكراتيالىق حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ قاھارمانى“ اتاعى مەن التىن جۇلدىز مەدالىن، 1 - دارەجەلى مەملەكەت تۋى وردەنىن بەرەدى. جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسىنىڭ سىليڭيۋانى پىڭ دىحۋاي ارناۋ ءسوز جازىپ، ونى ”جۇڭگو حالقىنىڭ سۇيىكتى ۇلى، ينتەرناتسيوناليزمنىڭ ۇلى جاۋىنگەرى، ەرىكتىلەر ارمياسىنىڭ ۇلگىلى قولباسشىسى“ دەپ ماداقتايدى.

  ”ورىنداۋعا بولمايتىن مىندەت بارىنا سەنبەيمىن، توتەپ بەرۋگە كەلمەيتىن قيىنشىلىق بارىنا سەنبەيمىن، جەڭۋگە بولمايتىن جاۋ بارىنا دا سەنبەيمىن“. بۇل ياڭ گىنسىنىڭ امەريكا جيھانگەرلىگىنە قارسى تۇرىپ، چاۋشيانعا كومەك بەرۋ سوعىسى شەبىندەگى ايبىندى شايقاس سەرتى ەدى. جارتى عاسىردان استام ۋاقىتتان بەرى، نەشە ميلليونداعان ازا ءبىلدىرۋشى ياڭ گىنسى قۇرباننىڭ قابىرستانىنا كەلىپ، قۇرباندى ەسكە الىپ، قاھارماندىق ىستەرىنەن العا باسۋ كۇشىن قابىلداپ كەلەدى.

  ياڭ گىنسى قۇرباننىڭ قابىرستاندىعىن باسقارۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى تاڭ پىڭفەي بىلاي دەپ تانىستىردى: قازىر قابىرستاندىق توراپتا ازا ءبىلدىرىپ قابىر سىپىرۋ تۇعىرى قۇرىلىسىنىڭ قىزمەتىنە قاتىناسۋدا، كەلەشەكتە ادامدار ۇيىنەن شىقپاي - اق تاريحتى قايتالاي ەسكە ءتۇسىرىپ، قاھارماندى ەسكە الاتىن بولادى. سونىمەن بىرگە، قابىرستاندىق ياڭ گىنسى قۇرباننىڭ ارتىندا قالعان مۇرالارىن كەڭىنەن جيناستىرىپ، كورمەنىڭ مازمۇنىن بايىتا تۇسۋدە.

  ”ءبىز ولكە دارەجەلى وتانشىلدىق تاربيە بازاسىنىڭ، ولكە دارەجەلى مەملەكەت قورعانىسى تاربيەسى بازاسىنىڭ تەرەزەلىك ارتىقشىلىعىن ساۋلەلەندىرىپ، قىزىل بورىشتى ارقالاپ، قىزىل حيكايالاردى ۇگىتتەيمىز“، - دەدى تاڭ پىڭفەي.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.