تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   وقۋ-اعارتۋ

شۇعىلالى ەسىم، جايناعان جاستىق ورال

  − 2019 - جىلعى ”ەڭ ارداقتى جوعارى مەكتەپ تاربيەشىسى“، ”ەڭ ارداقتى ستۋدەنت“ جونىندە

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى حۋ حاۋ، سۇن شاۋلۇڭ

  ماڭداي تەرىمەن الۋان گۇلدەردى سۋاردى. ۇستاز جاس ۇلانىن باپتادى.

  جاستاردى ءورىس اشا جاڭالىق اشۋعا، قايراتتانا ءىس تىندىرۋعا شىن مانىندە جەتەكتەۋ ءۇشىن، ورتالىق كوميتەتتىڭ ۇگىت ءبولىمى، وقۋ - اعارتۋ مينيسترلىگى ءار جىلعى جۇمىس ورنىندا بولعان ”جوعارى مەكتەپ تاربيەشىلەرىنىڭ جىل ادامدارى“ مەن ”ستۋدەنتتەردىڭ جىل ادامدارى“ اراسىنان 10 ”ەڭ ارداقتى جوعارى مەكتەپ تاربيەشىسى“ مەن 10 ”ەڭ ارداقتى ستۋدەنت“ تى سارالاپ شىقتى.

  ولار كۇش جالعاپ زىمىراپ، ۇزدىكسىز باسىپ وزىپ، جاستىق شاقتىڭ ايبىندى سيمفونياسىن جازۋدا.

جۇرەكتەر جۇرەكتەرگە جالعاستى

  29 جىل، قارا شاشتى بۋرىلداتۋعا قاپتال جەتەتىن ۋاقىت. يۋان ليدىڭ جاس داۋرەنى ءار جىلدىقتاعى وقۋشىلارىنا ارنالدى، سولارعا سەرىك بولۋمەن رايسىز ءوتتى. چۇڭچيڭ داشۋەسىنەن كەلگەن ول ارناۋلى تاربيەشى قىزمەتىمەن 29 جىل شۇعىلدانىپ، ىركەس - تىركەس 105 كلاستىڭ تاربيەشىسى مىندەتىن وتەپ، جالپى 2700دەن استام وقۋشىنى تاربيەلەدى، جەتەكتەدى.

  ”ءار كۇنى قاراپايىم ىستەردى جاقسى تىندىرۋدىڭ ءوزى وڭاي ەمەس، ءار كۇنى جاي ىستەردى جاقسى تىندىرۋدىڭ ءوزى كەرمەتتىك“، - دەدى يۋان لي.

  ”تۋ اكە “ − بۇل وقۋشىلاردىڭ قارامايلى كاسىپتىك - تەحنيكالىق شۋەيۋانىنىڭ تاربيەشىسى تۇرسۇنمامەت امەتجانعا قويعان ەرەكشە اتى.

  ”تۋ اكە“ − شۋەيۋانداعى جاسى ەڭ ۇلكەن تاربيەشى ءارى تاربيەشىلىك قىزمەتپەن شۇعىلدانعان ۋاقىتى ەڭ ۇزاق وقىتۋشى. ول فاكۋلتەتتەگى وقۋشىلاردىڭ جاعدايىنا بەس ساۋساعىنداي قانىق: كىمنىڭ مىنەزى قانداي، ۇيرەنۋ ناتيجەسى قالاي، كىمنىڭ قانداي ەرەكشەلىگى بار، كىمنىڭ وتباسى جاعدايى قانداي، كىم جۋىقتان بەرى كوڭىلسىز ءجۇر... دەگەندەر ول ءۇشىن ادەتتەگى شارۋا، ويتكەنى ول ”مەن تاربيەشى دەيتىن وسى قىزمەتتى سۇيەمىن، بالالارىمدى سۇيەمىن“، - دەيدى.

  جۇڭنان داشۋەسىنىڭ تاربيەشىسى جاڭ جينشۋە 32 جىلدىڭ الدىندا وسى كاسىپتى تاڭدادى، ”بۇل قاسيەتتى ءىس عانا ەمەس، ونان دا ماڭىزدىسى، وتاننىڭ ءۇمىتىن اقتاۋدىڭ ءبىر فورماسى“.

  ءبىر - بىرلەگەن وقۋشىلاردىڭ قيىنشىلىقتان قۇتىلۋىنا كومەكتەسۋ، لەك - لەك وقۋشىلاردىڭ وتاننىڭ جەر - جەرىنە ەڭبەك سىڭىرۋگە اتتانعاندىعىن كورۋ جاڭ جينشۋەنىڭ ەڭ ماقتانىش سەزىنەتىن ءىسى. ”وقۋشىلار مەنىڭ كەڭسەمدەگى شىراق نۇرىنىڭ ولاردىڭ جۇرەگىندەگى مەيىردىڭ باعدارى ەكەندىگىن ايتتى. ال مەنىڭ قاراۋىمشا، وقۋشىلار مەنىڭ كوڭىل ءبولۋىمدى جانە سەرىك بولۋىمدى قاجەت ەتەتىن جاقىندارىم“، - دەدى جاڭ جينشۋە.

جاستىق داۋرەنىن جاستىق ورالىمەن الاۋلاتتى

  ”85 - جىلدان كەيىن تۋعانداردىڭ“ ءبىرى رەتىندە، ۋحان داشۋەسىنىڭ تاربيەشىسى شۇي يەچيۇڭنىڭ كۇشتى اۋەسقويلىعى بار ەدى.

  قۇددى وقۋشى سياقتى، ءاربىر جاڭا زاتتىڭ ءبارىن ول نە ەكەن دەپ كورگىسى كەلەدى؛ جۇرت نازارى اۋعان تاقىرىپتاردىڭ سەبەبىن ىزدەگىسى كەلەدى. ول الۋان ءتۇرلى وي جۇگىرتۋلەر مەن اسەرلەردى توعىستىرىپ، شابىت تۋدىرىپ، ونى وي جەلىسىنە، ناقتى ادىستەرگە اينالدىرىپ، وقۋشىلار قىزمەتىندە ۇزدىكسىز جاڭالىق اشىپ، قورەكتىگى دە بار، ءنارى دە بار ”مول رۋحاني ازىق“قا اينالدىردى.

  تۇڭجي داشۋەسىنىڭ تاربيەشىسى لي رۇيدىڭ قاراۋىنشا، جاستىق كوكتەم الۋان رەڭدى.

  ول كلاسىنداعى وقۋشىلارعا ارناپ ارناۋ ءسوز جازىپ، ءاربىرىنىڭ قازىرگى احۋالى مەن مۇراتىنا ساي، باعىتتامالى تۇردە جەتەكشىلىك ەتتى جانە ولاردى جىگەرلەندىردى؛ ول اكادەميك قاتارلىلاردى ۇسىنىس ەتىپ ۇيرەنۋجاعدايىنا ”دياگنوز قويۋ“ فورماسىمەن مەرزىم سايىن بىرگە ءبىر فورماسىمەن جەتەكشىلىك جۇرگىزىپ تۇردى؛ ول وقۋشىلاردى تۇرمىستى كەسكىن ارقىلى ەستەلىككە الۋعا، اۋىل - قىستاقتاردى جاياۋ ارالاۋعا، عىلمي ماقالانى وتاننىڭ كەڭ - بايتاق دالاسىندا جازۋعا جەتەكتەدى...

  بەيجيڭ پەداگوگيكا داشۋەسىنىڭ تاربيەشىسى رىن ياساي قىزمەتتەستەرىنىڭ نازارىندا قاجىر - قايراتى سارقىلمايتىن بەساسپاپ ادام، سونداي - اق وقۋشىلار سەنىم ارتاتىن سىرلاس جان جانە جول باستاۋشى.

  جاڭا وقۋشىلار تىزىمدەلگەن كۇنى كەشتە ول وقۋشىلاردىڭ «4 جىلدان كەيىنگى وزىمە حات»تى جازۋىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، وقۋشىلاردى ءوسىپ - جەتىلۋدىڭ جاڭا باستاماسىندا ىشكەرىلەي ويلانۋعا جىگەرلەندىردى. ول وقۋشىلارمەن ءار ماۋسىم سايىن ”جۇرەك سوزدەر“ جازۋعا كەلىسىپ، ولاردىڭ ءوسىپ - جەتىلۋ بارىسىندا كەزدەسەتىن كەزەڭدىك ماسەلەلەرىن شەشۋىنە كومەكتەستى؛ ول جازدىق دەمالىسىنان پايدالانىپ، وقۋشىلاردى باستاپ كەدەي تاۋلى وڭىرلەرگە بارىپ وقىتۋعا كومەكشى بولىپ، ”تۇندە ماسا تالاپ جاتسا دا، ءباز - باياعىسىنداي ساباق ءوتۋ ساپاسىن قايتكەندە اناعۇرلىم جاقسى جوعارىلاتۋعا بولادى دەگەندى زەرتتەۋمەن بولدى“.

  ”وقۋشىلار ماعان بەرگەن ’ەڭ تاماشا سەرىك سيلىعى‘− تاربيەشى ەڭ قاستەرلەيتىن داڭق“، - دەدى رىن ياساي، - ”جاستاردىڭ جاستىق جولدارىندا مەن بىرگە ساپارلاسپىن!“.

ارماندى ارمانمەن نۇرلاندىردى

  2012 - جىلى 9 - ايدا شاڭحاي قاتىناس داشۋسىنىڭ مىڭداعان جاڭادان كەلگەن وقۋشىسى ايرىقشا ءبىر ساباق وقىدى − مەكتەپتىڭ دايىنداعان تەاترى «چيان شۋەسىن»دى كوردى. بۇل تەاتردى دايىنداۋشى شاڭحاي قاتىناس داشۋەسىنىڭ جەتەكشسى ۋاڭ يۇيشىن بولاتىن.

  2001 - جىلى مەكتەپتە قالعاننان قازىرگە دەيىن باستان - اياق فيلولوگيا شۋەيۋانىندا ءبىرىنشى شەپتە تاربيەشى مىندەتىن ارقالاعان ۋاڭ يۇيشىننىڭ جۇرەگىندە ءبىر ارمان بار بولاتىن، ول بولسا مەكتەپ قۇشاعىن كوركەم مادەنيەت قاينارىنا اينالدىرۋ. 18 جىل ءبىر كۇندەي ءوتتى، ول مادەنيەت ارقىلى ادام تاربيەلەۋ تانىمىن داشۋە وقۋشىلارىنىڭ يدەيا - ساياسي تاربيە قىزمەتىنىڭ تۇتاس بارىسىندا ءسىڭىرىپ، ارمان گۇلىن مەكتەپ قۇشاعىندا جايقالتتى.

  جۇڭگو مەن شەتەل سەلبەسىپ مەكتەپ اشۋ بارىسىندا تاربيەشىلىك قىزمەتتى قالاي جاقسى ىستەۋگە بولادى؟ 2016 - جىلى جىجياڭ داشۋەسىنىڭ ارناۋلى تاربيەشىسى ۋاڭ يۇيفىن جىجياڭ داشۋەسى حالىقارالىق بىرلەسكەن شۋەيۋانىنىڭ ءبىرىنشى توپتاعى قىزمەتكەرىنە اينالادى، بۇل ونىڭ قايتا - قايتا تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، ۇزدىكسىز ىزدەنىس جاساپ وتىرعان ماسەلەسى.

  جۇڭگو مەن شەتەل سەلبەسىپ مەكتەپ اشۋدا وقۋشىلارعا ۇيلەسەتىن يدەيا - ساياسي قىزمەت جۇيەسىن قۇرۋدا، ۋاڭ يۇيفىن مادەنيەتتى سەزىنۋدى دارىپتەپ، جۇڭگو حيكاياسىن ويداعىداي بايانداپ، جۇڭگونىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتى ارقىلى ءار ادامنىڭ رۋحاني دۇنيەسىن نارلەندىرىپ، جۇڭگو مەن باتىس ەلدەرى مادەنيەتىنىڭ توعىسقان توپىراعىندا رۋح سومداپ، ادام تاربيەلەدى.

  2006 - جىلى 9 - ايدا شاندۇڭ داشۋەسىنىڭ تاربيەشىسى فان رۇي تۇڭعىش توپتاعى وقۋشىلارىنا كەزدەستى، سودان باستاپ سۇيىسپەنشىلىك پەن تاباندىلىقتان جازبادى.

  وقۋشىلارى ءۇشىن ءبىر ميلليون ارىپتەن اساتىن 1300دەن استام ماقالا جازدى؛ ”موشاڭحۋاكاي“ ۋيچات الەۋمەتتىك تۇعىرىندا 20 مىڭعا جۋىق جان كۇيەرگە يە بولدى، وقۋشىلاردىڭ سۇراۋىنا بەرگەن جاۋابى نەشە 10مىڭعا تايادى؛ ارناۋلى تۋىندىسى «ارىندى جاستىق − ءبىر داشۋە تاربيەشىسىنىڭ قىزمەت ەستەلىگى» دەگەن وقۋشىلار مەن كاسىپتەستەرىنىڭ ايرىقشا قۇپتاۋىنا يە بولدى؛ « ماحاببات پەن ۇيلەنۋ» اتتى تاڭداپ وقيتىن ساباقتى ماۋسىم سايىن تاڭداپ وقيتىندار كوبەيدى... فان رۇي بىلاي دەدى:” وقۋشىلاردىڭ سەنىم ارتۋى مەن قۇپتاۋى مەنىڭ قىزمەتىمە دەگەن ەڭ ۇلكەن قۇپتاۋ، مەن توزىمدىلىگىم مەن زەيىنىمدى ارناۋعا رازىمىن“.

  گۋاڭدۇڭ تەحنيكالىق پەداگوگيكا داشۋەسىنىڭ تاربيەشىسى چىن شياۋحۋا ۇنەمى: ”مەنىڭ اتىم شياۋحۋا، ءبىراق مەن دە ءبىر باعبانمىن“، -دەيدى.

  16 جىلدان بەرى چىن شياۋحۋا 5500 وقۋشى تاربيەلەپ، وقۋ - اعارتۋدىڭ كۇشى ارقىلى وقۋشىلارعا شىنايىلىقتىڭ، ىزگىلىكتىڭ، سۇلۋلىقتىڭ شىراعىن جاقتى. پارتيا 19 - قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى رەتىندە، ول تۇتاس مەملەكەتتەگى جوعارى مەكتەپتەرگە بارىپ، 200 مايدانعا جۋىق نازاريالىق ۇگىت - لەكسيا جاسادى. وسى شياۋحۋا دەيتىن باعبان قاي - قاشان دا وقۋشىلاردى ەسەيىپ - ەرجەتۋگە باستاۋ جولىندا تەر توكتى.

  ”باعبان باقشام تار دەپ قومسىنبايدى، ەڭكەيىپ ەڭبەكتەنسە گۇل جايقالار“. چىن شياۋحۋا بىلاي دەدى:” مەن ءبىرىنشى شەپتە ۇزبەي تامىر تارتۋعا رازىمىن، ءبىر شوق گۇل ارقىلى مىڭ شوق گۇلدى جايقالۋعا باستاپ، وتاننىڭ گۇل شوقتارىن ءتىپتى دە جايقالتامىن! “

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 14 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • شينجياڭدا ءبيدايدىڭ بىرلىك ءونىمىنىڭ رەكوردى جاڭالاندى
  • ەرەكشە حالىقتىق تۇسەلحانالار شينجياڭ ساياحاتىنىڭ تاماشا تانىسقىسىنا اينالدى
  • دۋان - ۋ مەرەكەسىندەگى دەمالىس كەزىندە شينجياڭ 3 ميلليون 840 مىڭ ادامنان (رەت) استام ساياحاتشى قابىلدادى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %43.25 ارتتى