تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

جاڭ دىشان: ەشتەڭەدەن تايىنباي ۇرىككەن اتتى تىزگىندەدى

  شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 7 - ايدىڭ 19 - كۇنى حاربيننەن بەرگەن حابارى (ءتىلشى ۋاڭ جۇنباۋ). حاربين قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسىنىڭ قۇربانداردى ەسكە الۋ ءۇشىن جاساعان ءبىر بەينە كەسكىن قىسقا فيلمىندە جاڭ دىشان قۇرباننىڭ حيكاياسى نازاردى اۋداردى. 1954 - جىلى ول قاتىناس ءتارتىبىن ساقتاپ جۇرگەن شاقتا باتىرلىقپەن ۇرىككەن اتتى تىزگىندەيمىن دەگەندە، ات اربا باسىپ كەتىپ داڭقپەن قۇربان بولادى، سول جىلى نەبارى 21 جاستا بولاتىن.

  جاڭ دىشان، ەر، 1933 - جىلى دۇنيەگە كەلگەن، بۇرىنعى مەكەنى سۇڭجياڭ ولكەسى اچىڭ اۋدانى شينفاڭ قىستاعىنان، كوممۋنيستىك جاستار وداعىنىڭ مۇشەسى، جوعارى باستاۋىش مەكتەپ مادەنيەت ساۋياسىنا يە، كەدەي وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن، 1953 - جىلى 8 - ايدا قوعام حاۋىپسىزدىگى قىزمەتىنە قاتىناسىپ، حاربين قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى قاتىناس ۇلكەن اترەتى نانگاڭ بولىمشە اترەتى سىرتقى قىزمەت حالىق ساقشىسى بولادى.

  1954 - جىلى 6 - ايدىڭ 7 - كۇنى تۇستەن كەيىن جاڭ دىشان حاربين قالاسى شيداچياۋ كوپىرىندە مىندەت وتەيدى. ساعات 15 مولشەرىندە ول ءبىر رازينكە دوڭگەلەكتى ات اربانىڭ شىعىستان باتىسقا قاراي قۇيعىتىپ كەلە جاتقانىن، اربادا تيەلگەن زات بولسادا، ارباكەش جوق ەكەنىن بايقايدى. وسى قاس پەن كوزدىڭ اراسىندا، ول ارباعا قاراي قارسى جۇگىرىپ بارا جاتىپ، توڭىرەكتەگى جۇرتشىلىققا ”ات ۇركىپتى! تەز قاشىڭدار!“ دەپ ايعاي سالادى.

  ول قاسىنداعى ءبىر ارباكەشتىڭ قولىنان بيشىكتى جۇلىپ الىپ قارسى كەلە جاتقان ۇرىككەن اتقا قاراي قاتتى ءۇيىرىپ - ءۇيىرىپ قالادى، ۇرىككەن ات مۇنان تايساعاندى قويىپ، كىسىنەپ ادامدار شوعىرىنا قاراي اعىزا جونەلەدى.

  قىسىلتاياڭ شاقتا، جاڭ دىشان كەۋدە كەرە العا شىعىپ، ۇرىككەن اتتىڭ تىزگىنىنەن قوس قولداي ۇستاي الىپ تىزگىندەمەكشى بولادى، كۇتپەگەن جەردەن قۇيعىتا شاۋىپ كەلگەن ۇرىككەن ات سوعىپ جىعىپ، شەكەسىنە تەۋىپ كەتەدى، اربانىڭ دوڭگەلەگى قىل مويىننان جانشىپ وتە شىعادى. ەڭ سوڭىندا جانە ءبىر ارباكەشتىڭ كومەگىندە ۇرىككەن ات اقىرى تىزگىندەلەدى.

  ونىڭ ايعاي سالۋىمەن جۇرتشىلىق بىتىراي قاشقاندىقتان جارالانۋ، ءولىم - ءجىتىم جاعدايى تۋىلمايدى. ءبىراق كوپشىلىك قايتا كەلىپ قۇتقارۋعا كىرىسكەن شاقتا ونىڭ قىپ - قىزىل قانى جول بەتىن بوياپ كەتكەن ەدى، شيپاحاناعا اپارا جاتقان جولدا ونىڭ جۇرەك سوعۋى توقتايدى.

  حاربين قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى جاڭ دىشانعا ازا ءبىلدىرۋ جيىنىن اشادى ءارى ”جاڭ دىشان جولداستان ۇيرەنۋ“ قارارىن شىعارادى. 1954 - جىلى 10 - ايدا كوممۋنيستىك جاستار وداعى حاربين قالالىق كوميتەتى جاڭ دىشانعا ”ۇلگىلى كوممۋنيستىك جاستار وداعى مۇشەسى“ اتاعىن بەرەدى، حاربين قالالىق حالىق ۇكىمەتى جاڭ دىشاندى ”توڭكەرىستىك قۇربان“ دەپ تانيدى.

  حاربين قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى قۇرىلعاننان قازىرگە دەيىن نەشە جۇزدەگەن حالىق ساقشىسى قۇربان بولدى، ولار ءوز ومىرلەرى ارقىلى قوعام اماندىعىن قورعادى. ءار جىلى چيڭميڭ كەزىندە، قۇربانداردى ەسكە الۋ كۇنىندە حاربين قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى قۇربانداردى ەسكە الۋ، قابىر سىپىرۋ قيمىلىن ۇيىمداستىرىپ وتكىزەدى، ءار دارەجەلى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگاندارى دا وزدىكتەرىنەن ءتۇرلى ەسكە الۋ، قابىر سىپىرۋ قيمىلدارىن ۇيىمداستىرىپ، وتكىزەدى.

  قۇربانداردىڭ مۇراتى، سونداي - اق توڭكەرىستىك ءداستۇر كەيىنگىلەرگە تەرەڭ اسەر ەتىپ كەلەدى. قىزمەتتىڭ تالابىنان شىعۋ، ۇلەس قوسۋعا پەيىل بولۋ، اسقاق كۇرەس جىگەرىمەن جانە تاسقىنداعان قىزمەت ىنتاسىمەن قىلمىستىق ىستەرگە سوققى بەرۋ جانە بۇقاراعا قىزمەت وتەۋ قابىلەتىن، ورەسىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋ حاربين قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى كادىر - ساقشىلارىنىڭ ورتاق نىساناسىنا اينالعان.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورابى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.