تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ايبىندى 70 جىل ، كۇرەسكە تولى جاڭا ءداۋىر

فەودالدىق جەر ءتۇزىمىن كۇشىنەن قالدىرۋ

  1950 - جىلى 6 - ايدا ورتالىق حالىق ۇكىمەتى كوميتەتى «جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ جەر رەفورماسى زاڭىن» ماقۇلدادى. بۇل زاڭ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ وتكەندە جەر رەفورماسىنا باسشىلىق ەتكەن تاريحي تاجىريبەلەرىن قورىتىندىلاپ، جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان كەيىنگى جاڭا جاعدايعا ۇيلەسىپ، جاڭا ازات بولعان وڭىرلەردىڭ جەر رەفورماسىنا جەتەكشىلىك ەتكەن ءتۇبىرلى زاڭدىق نەگىزىنە اينالدى.

  جەر رەفورماسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى − جەر يەلەرى تابىنىڭ فەودالدىق قاناۋ جۇرگىزەتىن جەر مەنشىگى ءتۇزىمىن كۇشىنەن قالدىرىپ، ديقانداردىڭ جەر مەنشىگى ءتۇزىمىن اتقارىپ، وندىرگىش كۇشتەردى ازات ەتىپ، اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن دامىتىپ، جاڭا جۇڭگونىڭ ونەركاسىپتەنۋىنە نەگىز قالاۋ. جەر رەفورماسىنىڭ باس لۋشيانى − كەدەي ديقاندارعا، جالدانبالى ديقاندارعا سۇيەنىپ، ورتا ديقاندارمەن ىنتىماقتاسىپ، باي ديقانداردى بەيتاراپ قالدىرىپ، فەودالدىق قاناۋ ءتۇزىمىن ساتىلى تۇردە، پارىقتاپ كۇشىنەن قالدىرىپ، اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىسىن دامىتۋ.

  جاڭا جۇڭگو قۇرىلۋدان بۇرىن، ءارقايسى ازات وڭىرلەر جەر رەفورماسىن مەرزىمگە، توپقا ءبولىپ ۇيىمداستىردى. جەر رەفورماسى زاڭىنىڭ دۇرىس اتقارىلۋىنا كەپىلدىك ەتۋ ءۇشىن، ورتالىقتان جەرگىلىكتى ورىنعا دەيىن قىرۋار كادرلاردى شىعارىپ، جەر رەفورماسى قىزمەت اترەتىن ۇيىمداستىردى، مۇندا جاڭا ازات بولعان قالالاردان ءبىرتالاي جاستار مەن وقۋشىلاردى قابىلداپ، شوعىرلى تاربيەلەدى، ولار جەر رەفورماسى زاڭ - جارلىقتارىن مۇقيات ۇيرەنىپ، ءتۇرلى ساياساتتار مەن قىزمەت تاسىلدەرىن يگەرىپ، مەرزىمگە، توپقا ءبولىنىپ، اۋىل - قىستاقتارعا ءتۇسىپ جەر رەفورماسىن ورىستەتتى. 1950 - جىلى قىستان باستاپ، تاريحتا بۇرىن - سوڭدى بولىپ كورمەگەن كولەمدەگى جەر رەفورماسى قوزعالىسى جاڭا ازات بولعان وڭىرلەردە باسشىلىقتى، ساتىلى تۇردە كەزەڭگە ءبولىپ ورىستەتىلدى.

  جەر رەفورماسىنان كەيىن، اۋىل - قىستاقتاردىڭ بەت - بەينەسى جاڭاردى. 1952 - جىلدىڭ سوڭىندا، مەملەكەت بويىنشا ءىشىنارا از ۇلت وڭىرلەرىنەن، سونداي - اق تايۋان ولكەسىنەن باسقا قالىڭ جاڭا ازات بولعان وڭىرلەردىڭ جەر رەفورماسى، نەگىزىنەن، ورىندالدى. مەملەكەت بويىنشا 300 ميلليوننان استام جەرى جوق، جەرى از ديقاندار (كونە ازات وڭىرلەردەگى ديقاندار قامتىلدى) 700 ميلليون مۋ شاماسىنداعى جەر مەن قىرۋار ءوندىرىس قۇرال - جابدىقتارىنا تەگىن يە بولىپ، بۇرىنعى جىل سايىن جەر يەلەرىنە 30 ميلليون توننا استىق تاپسىراتىن اۋىر جەر اقىسىنان قۇتىلدى.

  جەر رەفورماسى ورىندالعاننان كەيىن، جەر يەلەرى تابى فەودالدىق قاناۋ جۇرگىزەتىن جەر مەنشىگى ءتۇزىمىن جويىپ، جۇڭگونىڭ فەودالدىق ءتۇزىمىنىڭ تامىرىنا تۇبەگەيلى بالتا شاۋىپ، اۋىل - قىستاق وندىرگىش كۇشتەرىنىڭ ازات بولۋىن، ديقانداردىڭ ءوندىرىس بەلسەندىلىگىنىڭ جوعارىلاۋىن، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جەدەل قالپىنا كەلۋى مەن دامۋىن الا كەلدى. بۇل تاياۋ زاماننان بەرگى جۇڭگو حالقىنىڭ فەوداليزمگە قارسى تۇرۋ كۇرەسىنىڭ تاريحي جەڭىسى سانالادى.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 4 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • وڭتۇستىك شينجياڭنان ەكسپورت ەتىلگەن زاتتار جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزدەرىمەن ”باتىسقا شىعارىلدى“
  • باتىس سولتۇستىك مۇناي الابى: جوعارى ساپالى دامۋدىڭ ەنەرگيا جاۋابىن قۇلشىنا جازۋدا
  • كورلانىڭ ەرىكتى قىزمەت وتەۋى وركەنيەت ماركاسىنا اينالدى