تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ايبىندى 70 جىل ، كۇرەسكە تولى جاڭا ءداۋىر

امەريكاعا قارسى تۇرىپ چاۋشيانعا كومەكتەسىپ، اتا مەكەندى، وتاندى قورعاۋ

  1950 - جىلى 6 - ايدا چاۋشياندا ىشكى سوعىس تۋىلىپ، امەريكا ۇكىمەتى ”بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ارمياسى“ن جيناپ قارۋلى كيلىگۋ جۇرگىزدى ءارى تەڭىز ارمياسى 7 - سوعىس كەمە قۇراماسىن جۇڭگو تايۋان بۇعازىنا سۇعاناقتىق جاساۋعا جىبەردى. وسىدان كەيىن، چاۋشيانعا سۇعاناقتىق جاساعان امەريكا ارمياسى 38 - پاراللەل سىزىعىنان ءوتىپ، يالۋجياڭ دارياسىنا جاقىندادى ءارى سوعىس ۇشاعىن شىعارىپ جۇڭگونىڭ شىعىس - سولتۇستىك شەكارا رايونىن بومبىلاپ، جاڭا جۇڭگونىڭ مەملەكەت حاۋىپسىزدىگىنە تىكەلەي قاتەر ءتوندىردى. سول كەزدە جۇڭگو اكىمياتتى بەكەمدەۋ، شارۋاشىلىقتى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ شۇعىل مىندەتىنە ءدوپ كەلىپ وتىرسا دا، چاۋشيان دەموكراتيالىق حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ وتىنىشىنە ساي، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتى كوپ رەت ءماجىلىس اشىپ، قايتا - قايتا تولعانىپ 10 - ايدىڭ باس شەنىندە امەريكاعا قارسى تۇرىپ چاۋشيانعا كومەكتەسۋ، اتا مەكەندى، وتاندى قورعاۋ سىندى تاريحي شەشىمدى جاسادى.

  1950 - جىلى 10 - ايدا جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسى بۇيرىق بويىنشا چاۋشيان سوعىس مايدانىنا بارىپ، چاۋشيان حالقىمەن تىزە قوسا شايقاس جۇرگىزدى، 1951 - جىلى 6 - ايدا 7 ايدان استام ۋاقىتتى باستان كەشىرىپ، ىلگەرىندى - كەيىندى امەريكا باس بولعان ”بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ارمياسى“مەن 5 رەت ءىرى شايقاس جۇرگىزىپ، جيىنى 230 مىڭنان استام جاۋ اسكەرىن جويىپ، شايقاس شەبىن 38 - پاراللەل سىزىعى ماڭىنداعى وڭىردە تۇراقتى ساقتادى. وسى رەتكى سوعىستا جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسىنان لو شىڭجياۋ، حۋاڭ جيگۋاڭ، ياڭ گىنسى، چيۋ شاۋيۇن... قاتارلى سان - ساناقسىز قاھارمان تۇلعالار شىقتى، چاۋشيان حالقى ءۇشىن، ينتەرناتسيوناليزمدىك بورىشتى اتقارۋ ءۇشىن ءتوراعا ماۋ زىدۇڭنىڭ ۇلكەن ۇلى ماۋ انيىڭدى قامتىعان تالاي - تالاي قاھارماندار چاۋشيان توپىراعىندا ماڭگىلىككە كوز جۇمدى.

  جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسى چاۋشيانعا بارىپ شايقاس جۇرگىزۋمەن بىرگە، ەل ىشىندە امەريكاعا قارسى تۇرىپ چاۋشيانعا كومەكتەسۋدىڭ دابىرالى ناۋقانى كوتەرىلدى. بۇكىل ەلدىڭ ءارقايسى جىگىندەگى حالىق بەلسەندىلىكپەن ارمياعا قاتىناسىپ، شايقاسقا قاتىناسىپ، سوعىس ۇشاعىن، زەڭبىرەكتى جىلۋعا اتاپ، ەرىكتىلەر ارمياسىنان حال سۇراپ، وتانشىلدىق سەرتىن جاساپ، ءونىمدى ارتتىرىپ، ۇنەمشىلدىك ىستەۋ قوزعالىسىن ورىستەتىپ، الدىڭعى جاقتاعى شايقاس جاساۋعا پارمەندى كومەك بەردى.

  1951 - جىلى 7 - ايدا چاۋشيان سوعىسى ”ءبىر جاعىنان سوعىسىپ، ءبىر جاعىنان كەلىسسوز وتكىزۋ“ كەزەڭىنە ءوتتى. 2 جىل تىرەسكەننەن كەيىن، سوعىسقان ەكى جاق 1953 - جىلى 7 - ايدا سوعىس توقتاتۋ كەلىسىمىنە قول قويىستى، امەريكاعا قارسى تۇرىپ چاۋشيانعا كومەكتەسۋ سوعىسى ۇلى جەڭىسكە قول جەتكىزدى.

  جۇڭگو حالىق ەرىكتىلەر ارمياسىنىڭ مەملەكەتتەن شىعىپ سوعىس جۇرگىزۋى − بەيبىتشىلىكتى قورعاعان، شاپقىنشىلىققا قارسى تۇرعان ادىلەتتى ارەكەت. وسى رەتكى سوعىستىڭ جەڭىسى امەريكا جيانگەرلىگىن جەڭۋ مۇمكىن ەمەس دەيتىن اڭىزدى تاس - تالقان ەتىپ، ءالسىزدىڭ كۇشتىنى جەڭۋىنىڭ ۇلگىسىن جاراتىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ بۇكىل ەل حالقىنىڭ كوڭىلىندەگى بەدەلىن بارىنشا جوعارىلاتىپ، جۇڭگو حالقىنىڭ ۇلتتىق سەنىمى مەن ۇلتتىق ماقتانىش سەزىمىن ارتتىرىپ، جۇڭگونىڭ حالىقاراداعى ورنىن بۇرىن بولىپ كورمەگەن دارەجەدە جوعارىلاتىپ، ەلىمىزدىڭ شارۋاشىلىق قۇرىلىسى مەن قوعامدىق دامۋىنا ءبىرشاما ورنىقتى بەيبىت ورتا جاراتتى.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 5 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • وڭتۇستىك شينجياڭنان ەكسپورت ەتىلگەن زاتتار جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزدەرىمەن ”باتىسقا شىعارىلدى“
  • باتىس سولتۇستىك مۇناي الابى: جوعارى ساپالى دامۋدىڭ ەنەرگيا جاۋابىن قۇلشىنا جازۋدا
  • كورلانىڭ ەرىكتى قىزمەت وتەۋى وركەنيەت ماركاسىنا اينالدى