تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

ەسىكتى ايقارا اشۋدان جۇڭگونىڭ دارقان قۇشاعىن كورەمىز

جۇڭ شىڭ

  ”ەسىكتى ايقارا اشۋ جونىندە ءبىرسىپىرا شارانى ەدەل - جەدەل جاريالاۋى جۇڭگونىڭ ۇزدىكسىز ۋشىققان جۇڭگو - امەريكا ساۋدا سوعىسىنا ءدوپ كەلسە دە، سەرپىندى كۇشەيتىپ سىرتقا ەسىك اشۋ ءۇردىسىن ىلگەرىلەتە بەرەتىن بەكىمىن كورسەتتى“، ”بەيجيڭ كورشى ەلدەردى قامتىعان باسقا مەملەكەتتەرگە ساۋدا سالاسىنا جۇڭگونىڭ ەسىگى اشىق دەگەن سيگنال تاراتتى“... جۋىقتا، جۇڭگو ەسىكتى ايقارا اشۋ جاڭا شارالارىن ەدەل - جەدەل جاريالاپ، حالىقارالىق قوعامنىڭ كەڭ نازارىن اۋداردى. جۇڭگو مەن امەريكانىڭ ساۋدا قاجالىسى جاعدايىندا، جۇڭگو ۇزدىكسىز ەسىكتى ايقارا اشاتىن تۇراقتىلىقپەن سىرتقى ورتادان كەلگەن تۇراقسىزدىققا توتەپ بەرىپ، ەركىن ساۋدانى قورعاۋ، اشىق دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىن قۇرۋ ءۇشىن جۇڭگو پاراساتى مەن جوباسىن ۇسىندى.

  ءبىر ايعا تاياۋ ۋاقىتتان بەرى جۇڭگونىڭ ەسىكتى ايقارا اشۋ قادامى بۇرىنعىدان دا ارىندى، پارمەندى بولا ءتۇستى. شىنجىن جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ الدىمەن جۇرەتىن ۇلگى رايونىن قۇرۋعا قادام تاستادى؛ شاڭحاي ەركىن ساۋدا رايونى پورت ماڭى جاڭا اۋماعى قۇرىلىسىن باستادى؛ شاندۇڭ، جياڭسۋ، گۋاڭشي، حىبەي، يۇننان، حيلۇڭجياڭ قاتارلى 6 ولكە - رايوندا جاڭادان قۇرىلعان 6 ەركىن ساۋدا سىناق رايونى رەسمي ماڭدايشالىق استى؛ ورتالىق قازىنا - ەكونوميكا كوميتەتىنىڭ 5 - ماجىلىسىندە ەسىك اشۋ، سەلبەسۋ بارىسىندا اناعۇرلىم كۇشتى جاڭالىق اشۋ قۋاتىن، ۇستەمە قۇنى اناعۇرلىم جوعارى كاسىپ تىزبەگىن قالىپتاستىرۋ باسا دارىپتەلدى؛ مەملەكەتتىك كەڭەس دامۋدى، وتىمدىلىكتى تەزدەتىپ، ساۋدالىق تۇتىنۋدى جەبەيتىن ”كەشەندى شارالاردى“ ورتاعا قويدى... دامۋ كەڭىستىگىن كەڭەيتىپ، دامۋ كومەسكى كۇشىن ىسكە قوسىپ، جۇڭگونىڭ ىشكەرىلەگەن تۇردە دۇنيە جۇزىمەن ورايدان بىرگە يگىلىكتەنەتىن بەكىمىن ايگىلەدى.

  جۇڭگو ەكونوميكاسى دۇنيە جۇزىنە ايقارا قۇشاق جايىپ، كەڭ، بەلسەندى اڭىسقا يە بولدى. ساۋدا مينيسترلىگى جاريالاعان ساندى مالىمەتتەردە كورسەتىلۋىنشە، بيىل الدىڭعى 7 ايدا جۇڭگو شەتەل ساۋداگەرلەرى قارجى قوسقان كاسىپورىنداردان 24 مىڭنان استامىن جاڭادان قۇرىپ، شەتەل قارجىسىنان ناقتى 530 ميلليارد يۋاننان استامىن پايدالانىپ، سايكەس مەزگىلدەگىدەن %7.3 ارتقان. گەرمانيانىڭ، كورەيانىڭ، جاپونيانىڭ، نيدەرلاندتىڭ جۇڭگوعا قوسقان قارجىسى جەكە - جەكە %72.4، %69.7، %12.6، %14.3 ارتىپ، ەۆروپا وداعىنىڭ جۇڭگوعا ناقتى قوسقان شەتەل قارجى سوماسى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %18.3 ارتقان؛ ”ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول“ بويىنداعى مەملەكەتتەردىڭ جۇڭگوعا ناقتى قوسقان شەتەل قارجى سوماسى سايكەس مەزگىلدەگىدەن %5 ارتقان... ناقتى ساندى مالىمەتتەر حالىقارالىق قوعامنىڭ جۇڭگونىڭ ەسىكتى ايقارا اشاتىندىعىنا سەنەتىندىگىن، قولداۋ كورسەتەتىندىگىن، جۇڭگومەن ۇزدىكسىز قول ۇستاسا العا ىلگەرىلەۋدى قالايتىندىعىن كورسەتىپ وتىر. امەريكانىڭ «اتلانت مۇحيت ايلىق جۋرنالى» سايتى ماقالا جاريالاپ: امەريكا ۇكىمەتى ”دۇنيە ءجۇزىنىڭ باسقا جەرلەرىن ۇزدىكسىز قاقپايلاپ، جۇڭگو جاققا وتكىزىپ بەردى“ دەپ اھ ۇردى.

  رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ − زامانىمىزداعى جۇڭگونىڭ تاعدىرىن بەلگىلەيتىن شەشۋشى شارا. جۇڭگو تاباندىلىقپەن ەسىكتى ايقارا اشىپ، دۇنيە جۇزىندەگى ەلدەرمەن سەلبەسۋدى، تەڭ يگىلىكتەنۋدى ۇزدىكسىز تەرەڭدەتەدى. مۇنداي ءىرى ەلدىك دارقاندىق دامۋ ۇقىق - مۇددەسىن باتىل قورعايتىن سەنىم مەن بەكىمدى ايگىلەدى. بولاشاققا كوز سالساق، مەيلى حالىقارالىق ورتا قالاي الماعايىپ وزگەرسەدە، جۇڭگونىڭ ءوز ريتىمىمەن اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى ەسىك اشۋدى ىلگەرىلەتەتىن قادامى ەشقاشان توقتامايدى، جۇڭگونىڭ اشىق دۇنيە ءجۇزى ەكونوميكاسىن قۇراتىن قادامى ەشقاشان توقتامايدى.

  (ماقالا 2019 - جىلى 9 - ايدىڭ 4 - كۇنگى «حالىق گازەتى»ندە جاريالانعان)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • وڭتۇستىك شينجياڭنان ەكسپورت ەتىلگەن زاتتار جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزدەرىمەن ”باتىسقا شىعارىلدى“
  • باتىس سولتۇستىك مۇناي الابى: جوعارى ساپالى دامۋدىڭ ەنەرگيا جاۋابىن قۇلشىنا جازۋدا
  • كورلانىڭ ەرىكتى قىزمەت وتەۋى وركەنيەت ماركاسىنا اينالدى