تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ايبىندى 70 جىل ، كۇرەسكە تولى جاڭا ءداۋىر

شۋ جولىنىڭ كەرۋلىگىنىڭ ايتارلىقتاي جاقسارۋى

  1952 - جىلى 7 - ايدىڭ 1 - كۇنى باتىس وڭتۇستىك اسكەري رايونىنىڭ سىليڭيۋانى حى لۇڭ چىڭدۋ ۆوكزالىندا وتكىزىلگەن چىڭدۋ - چۇڭچيڭ تەمىر جولىندا پويەز قاتىناۋ سالتىندا قايشىمەن قىزىل تورعىن لەنتانى قيىپ جىبەردى، بۇل ”شۋدىڭ جولى قيىن بولۋ“ تاريحىنىڭ وسىدان باستاپ وزگەرگەندىگىن كورسەتتى.

  ”كەرۋمە ەڭ مۇنشا شۋ جولى، شىققاننان كوككە كەرەعار“. ەلىمىز چيڭ ءداۋىرىنىڭ سوڭعى كەزىنەن باستاپ سىچۋاندا تەمىر جول سالۋعا دايىندالا باستادى، مينگو داۋىرىندە دە بىرنەشە رەت جوسپارلاعانىمەن، كەيىنگە قالدىرىلا بەرىلىپ، جاڭا جۇڭگو قۇرىلعانعا دەيىن سىچۋان دالاسىندا ءبىر سۇيەم تەمىر جولدا بولعان جوق.

  1950 - جىلى چىڭدۋ، چۇڭچيڭ ازات بولىپ كوپ وتپەي، ورتالىق چىڭدۋ - چۇڭچيڭ تەمىر جولىن سالۋدى ۇيعاردى. سول جىلى 6 - ايدا ازاتتىق ارميانىڭ 30 مىڭنان استام كوماندير - جاۋىنگەرى سوعىس ءتۇتىنى ءالى باسىلماي جاتىپ جول سالۋ شايقاسىنا ارالاسىپ كەتتى. وسىدان كەيىن تەمىر جول بويىنداعى ديقانداردا جول سالۋشى قوسىنعا ىركەس - تىركەس قوسىلدى.

  چىڭدۋ - چۇڭچيڭ تەمىر جولى قۇرىلىس باستاعان العاشقى كەزدە، ەڭ ۇلكەن قيىنشىلىق جاستىق اعاشتىڭ جوقتىعى بولدى. بۇل قيىنشىلىقتى شەشۋ ءۇشىن، نەشە ون اۋدان اعاش ماتەريالدارىن ساتىپ بەرۋ قيمىلىن باستادى. چىڭدۋ - چۇڭچيڭ تەمىر جولىنا قاجەتتى بولات رەليس پەن بولشەكتەردى مەملەكەت يەلىگىندەگى بەلگىلى بولات - تەمىر زاۆودى جاساپ شىقتى. رەليس شەگەسى، جول ايىرعىش جانە كەيبىر ماشينالاردى جاساۋدى چۇڭچيڭدەگى 400دەن استام جەكەشە بولات - تەمىر زاۆودى ءوز ۇستىنە الدى. 100 مىڭ ەڭبەكشى قوسىنعا قاجەتتى قۇرالداردى چۇڭچيڭدەگى قاتىستى زاۆودتىڭ قىزمەتشىلەرى ۇستىنە الىپ جاسادى. بۇرىن تەمىر جولعا امەريكادان ساتىپ اكەلىنگەن وق - ءدارى پايدالانىلاتىن، ونى باتىس وڭتۇستىكتىڭ زاۆودى ءوزى - اق جاساي الاتىن بولدى. بۇكىلدەي ءوز ەلىمىزدىڭ جابدىق - ماتەريالدارىمەن تەمىر جول سالۋ ەلىمىزدىڭ تەمىر جول قۇرىلىس تاريحىندا العاش رەت جۇزەگە استى.

  چىڭدۋ - چۇڭچيڭ تەمىر جولىنىڭ سالىنۋى جەرگىلىكتى ونەركاسىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىن جەتەكتەدى. جۇمىستان توقتاعان، جارتىلاي توقتاعان تالاي زاۆود ءوندىرىسىن قالپىنا كەلتىرىپ، جۇمىسسىز قالعان جۇمىسشىلارعا جۇمىس تابىلدى، كەدەي - كەمباعال ديقاندار اعاش ماتەريالدارىن ساتىپ بەرۋ، جول سالۋعا قاتىناسۋ ارقىلى تابىس تاپتى. بۇل جول بويىنداعى حالىقتىڭ ءوز تەمىر جولدارىن ءتىپتى قىزۋ سۇيۋىنە مۇمكىندىك جاساپ، جول جاساۋشى شارۋا جۇمىسكەرلەرى تەمىر جول ءۇشىن ءتىپتى دە پەيىلدى قىزمەت وتەدى. شارۋا جۇمىسكەرلەرى: ”پويەزدىڭ مەن جاساعان جول تاعانىندا اپاتقا ۇشىراماۋىنا كەپىلدىك ەتەمىن!“ دەپ ۇران تاستادى. جول بويىنداعى ديقاندار جول قورعاۋشىلار توبى بولىپ ۇيىمداستى، كوپتەگەن ايەلدەر ءتۇن ورتاسىنا دەيىن جول بويىن كۇزەتىپ، شارلاۋ جۇرگىزدى.

  چىڭدۋ - چۇڭچيڭ تەمىر جولى سالىنىپ ءبىتىپ، پويەز قاتىناپ، جاڭا قاتىناس جۇيەسى قالىپتاسىپ، قالا مەن اۋىلدىڭ بايلانىسى جيىلەپ، ونەركاسىپ - ساۋدانىڭ گۇلدەنۋى جەبەلىپ، باتىس وڭتۇستىكتىڭ ونەركاسىپتەنۋ قۇرىلىسىنا سارا جول توسەدى.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 8 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • وڭتۇستىك شينجياڭنان ەكسپورت ەتىلگەن زاتتار جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزدەرىمەن ”باتىسقا شىعارىلدى“
  • باتىس سولتۇستىك مۇناي الابى: جوعارى ساپالى دامۋدىڭ ەنەرگيا جاۋابىن قۇلشىنا جازۋدا
  • كورلانىڭ ەرىكتى قىزمەت وتەۋى وركەنيەت ماركاسىنا اينالدى