تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

قول ۇستاسا، تىزە قوسا وتىرىپ، ءار ۇلت حالقىنىڭ كوركەم بولاشاعىن بىرگە جاراتايىق

− باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ مەملەكەتتىك ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعى جونىندەگى ماداقتاۋ - سيلاۋ جينالىسىنداعى ماڭىزدى ءسوزى ءار ۇلت ۇلاندارىن ۇدەرە العا ىلگەرىلەۋگە شابىتتاندىردى

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى ۋاڭ چي، گاۋ لەي

  ”جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋ ءار ۇلتتىڭ قول ۇستاسا، تىزە قوسا وتىرىپ، بىرگە قۇلشىنا كۇرەس جۇرگىزۋىن قاجەت ەتەدى“.

  باس شۋجي شي جينپيڭ 9 - ايدىڭ 27 - كۇنى مەملەكەتتىك ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعى جونىندەگى ماداقتاۋ - سيلاۋ جينالىسىندا ماڭىزدى ءسوز سويلەپ، جاڭا جۇڭگو قۇرىلعان 70 جىلدان، اسىرەسە، پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى ەلىمىزدىڭ ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعى ىستەرىندە قول جەتكىزگەن شۇعىلالى تابىستارى مەن باعالى تاجىريبەلەرىن تەرەڭنەن قورىتىندىلاپ، ەلىمىزدىڭ كەزەكتە ۇلتتار قىزمەتىندە ءدوپ كەلگەن جاعدايلارعا جان - جاقتى تالداۋ جاساپ، جاڭا داۋىردە ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعى ىستەرىن ىلگەرىلەتۋ جونىندە جالپى تالاپتاردى جانە قىزمەت ماڭىزدى تۇيىندەرىن ايقىن ورتاعا قويىپ، جينالىسقا قاتىناسقان ۋاكىلدەر جانە قوعامداعى ءار سالا اراسىندا قىزۋ اڭىس قوزعادى.

  كوپشىلىك مىنالاردى ءبىلدىردى: باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن مۇقيات ۇيرەنىپ، اناردىڭ دانىندەي تىعىز ۇيىسىپ، بىرگە ىنتىماقتاسا كۇرەس جۇرگىزىپ، بىرگە گۇلدەنىپ، دامىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى سىندى جۇڭگو ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇدەرە العا ىلگەرىلەيمىز.

■ ءار ۇلت كادر - بۇقاراسىنىڭ يدەياسى مەن ارەكەتىن پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ شەشىمدەرىمەن، ورنالاستىرۋلارىمەن بىرلىككە كەلتىرەيىك

  باس شۋجي شي جينپيڭ سوزىندە پارتيانىڭ ۇلت قىزمەتىنە باسشىلىعىن كۇشەيتۋگە تاباندى بولۋدى باسا دارىپتەدى.

  مەملەكەتتىك ساياسي كەڭەس ۇلت جانە ءدىن كوميتەتى بولىمشە پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ ورىنباسار شۋجيى، كوميتەتتە تۇراتىن ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى ياڭ شياۋبو مىنالاردى ءبىلدىردى: جاڭا جۇڭگو قۇرىلعان 70 جىلدان بەرى، ەلىمىز وتكەندەگى ۇلتتىق ەزگى، تالاس - تارتىس سىندى تاۋقىمەتتى تاريحتى تۇبەگەيلى اياقتاتىپ، ۇلت ماسەلەسىن شەشۋدىڭ جۇڭگوشا دۇرىس جولىمەن ءجۇردى، سايىپ كەلگەندە، مۇندا، بىرىنشىدەن، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ باسشىلىعىنا تاباندى بولدى. ”ءبىز قول جەتكىزگەن باعالى تاريحي تاجىريبەلەردى ايرىقشا قاستەرلەپ، ۇلت ماسەلەسىن شەشۋدىڭ جۇڭگوشا دۇرىس جولىمەن تاباندىلىقپەن ويداعىداي ءجۇرۋىمىز كەرەك“.

  يۇننان ديچيڭ زاڭزۋ اۆتونوميالى وبىلىسى ۇلت، ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ما گوجۇڭ بىلاي دەدى: ديچيڭ وبلىسىنداعى ءار دارەجەلى پارتكومدار ۇلت قىزمەتىن ماڭىزدى كەڭەستىك كۇن تارتىبىنە قويىپ، پارتكومنىڭ، ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى باسشىلارى جەتەكشىلىك ەتكەن قىزمەت باسشىلىق گرۋپپالارىن قۇرىپ، ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعىنداعى وزات ورىن قۇرۋ قىزمەتىن جوعارى دەڭگەيدە ىلگەرىلەتتى. ”كەلەسى قادامدا ءبىز باس شۋجيدىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن مۇقيات دايەكتىلەندىرىپ، پارتيانىڭ باسشىلىعىن كۇشەيتۋگە بۇلجىماي تاباندى بولىپ، ۇلت قىزمەتىنىڭ تىڭ بەلەسكە كوتەرىلۋىن ىلگەرىلەتەمىز“.

  جىجياڭ ولكەسى ليشۇي قالالىق پارتكومنىڭ تۇراقتى مۇشەسى، جيڭنيڭ شىزۋ اۆتونوميالى اۋداندىق پارتكومنىڭ شۋجيى چىن جۇڭ مىنالاردى ءبىلدىردى: جيڭنيڭ ”قىزىل كەمە رۋحىن“ جانە ”جىشينان توڭكەرىستىك رۋحىن“ ۇزدىكسىز بار كۇشىمەن اسقاقتاتىپ، ىسكەرلىك كورسەتىپ، ناتيجە شىعارۋ رايىن قالىپتاستىرۋعا قۇلشىنىپ، پارتيا مۇشەلەرى مەن كادرلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ، ىسكەرلىك كورسەتۋى ارقىلى تۇتاس اۋدانداعى ءار ۇلت بۇقاراسىن قول ۇستاسا دامۋعا جەتەكتەيدى.

  چيڭحاي ولكەسى شينيڭ قالاسى حۋاڭيۋان اۋداندىق پارتكومنىڭ شۋجيى ما جيانلي مىنالاردى ءبىلدىردى: باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى بايىمداۋلارى ۇلتتار ىنتىماعىنا عانا ەمەس، تۇتاس اۋداننىڭ ءتۇرلى قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋ جونىنەن دە ماڭىزدى جەتەكشىلىك مانگە يە. ”اۋداندىق پارتكومىمىز كەزەكتەگى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ قىزمەتىندە ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعى ىستەرىندە كوشباسشى بولۋ مىندەت، جاۋاپكەرشىلىگىن ەستە بەرىك ساقتاپ، اۋدان وڭىرىندەگى ءار ۇلتتىڭ بىرىككەن كۇشىن ساۋلەلەندىرىپ، دوڭگەلەك داۋلەتتىلىككە قايراتتانا ۇمتىلادى“.

■ جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى ىنتىماعى تۋىن بيىك جەلبىرەتەيىك

  باس شۋجي شي جينپيڭ ۇلتتار ىنتىماعى، العاباسارلىعى ىستەرىنە ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ، ەرەكشە نازار اۋداردى، سوزىندە ۇلتتار ىنتىماعى قىزمەتىن ويداعىداي ىستەۋدى قايتا - قايتا باسا دارىپتەدى.

  سول جەردە باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزىن تىڭداعان شينجياڭ ءوندىرىس - قۇرىلىس بيڭتۋانى 13 - شىسى حوجيان ەگىنشىلىك الاڭى ديڭشۇن ونەركاسىپ - ساۋدا شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى فۋ جياڭلۋ ايرىقشا اسەرلەندى. ول مىنالاردى ءبىلدىردى: ”ءبىز شينجياڭ ءوندىرىس - قۇرىلىس بيڭتۋانىنىڭ ءىس جۇزىندىك قىزمەتىنە ۇشتاستىرا وتىرىپ، دەن قويا ارالاسىپ - ىشتەسىپ، ءسوزىمىز ارقىلى تىلدەسىپ، ارەكەتىمىز ارقىلى امالياتتا ايگىلەپ، ءار ۇلت اعا - باۋىر، اپەكە - سىڭلىلەرمەن قول ۇستاسا، تىزە قوسا وتىرىپ، ورتاق جۇڭگو ارمانى ءۇشىن قۇلشىنا كۇرەس جاسايمىز“.

  باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: مادەنيەت − ءبىر ۇلتتىڭ جانى، مادەنيەتتى شىنايى مويىنداۋ − ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ ءتۇپ تامىرى. سىچۋان ولكەسى چىڭدۋ ابا ساۋدا قوعامىنىڭ باستىعى، تاڭگۋلافىڭ كوركەمونەر ۇيىرمەسى پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى لي جين بۇل جونىندە تەرەڭ اسەرگە يە: ”ءبىز ۇزدىكسىز مادەنيەت ويىندارى سياقتى كوپتەگەن فورمالارمەن از ۇلت بۇقاراسىنا ءتىپتى دە كوپ، ءتىپتى دە جاقسى مادەنيەت تۋىندىلارىن جەتكىزىپ، ءار ۇلتتىڭ ورتاق رۋحاني مەكەنىن قۇرامىز“.

  ”ۇلت ىستەرىن زاڭ بويىنشا جونگە سالىپ، ءار ۇلت ازاماتتارىنىڭ زاڭ الدىندا تۇگەلدەي تەرەزەسى تەڭ بولۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتۋ كەرەك“. بەيجيڭ قالالىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى حايديان بولىمشە مەكەمەسى شيشان ساقشى بولىمشەسىنىڭ حالىق ساقشىسى حۋاڭ ۋىنجۋدىڭ باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى سوزىنەن تەرەڭ اسەر الدى: ”الەۋمەتتىك اۋماقتاعى حالىق ساقشىسى رەتىندە، از ۇلت بۇقاراسىنىڭ مۇڭ - مۇقتاجىن شەشىپ، ويداعىداي قىزمەت وتەۋمەن بىرگە، زاڭدى جالپىلاستىرۋ ۇگىتىن ءتىپتى دە ويداعىداي ىستەپ، زاڭدى از ۇلت بۇقاراسىنىڭ قالا تۇرمىسىنا ويداعىداي توعىسۋىنىڭ، قوعامعا توعىسۋىنىڭ كەپىلىنە اينالدىرامىن“.

  باس شۋجي شي جينپيڭ بىلاي دەپ اتاپ كورسەتتى: 70 جىلدان بەرى، اسىرەسە، رەفورما جاساپ، ەسىك اشقاننان بەرى، ءار ۇلتتىڭ قوعامدىق تۇرمىستاعى تىعىز بايلانىسى بۇرىن بولماعان دارەجەدە كەڭەيدى جانە تەرەڭدەدى. شاندۇڭ ولكەسى چيڭداۋ قالاسى جەلكەندى قايىق سپورتىن باسقارۋ ورتالىعى وليمپيادا قايىق قالاسىن ىلگەرىلەتۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى زاحيدا حيلىل شينجياڭدا تۋىلعان، بەيجيڭدە وقىعان، چيڭداۋدا قىزمەت ىستەگەن از ۇلت ايەل كادر. ول ءار ۇلتقا ورتاق قالا مادەنيەتىن جاراتىپ، ۇلتتاردىڭ ارالاسۋىن، ىشتەسۋىن، توعىسۋىن جەبەيتىندىگىن ءبىلدىردى.

■ ءار ۇلت حالقىنىڭ تاماشا تۇرمىسقا دەگەن تالپىنىسىن كۇرەس نىساناسى ەتەيىك

  ”جۇڭحۋا ۇلتى − ۇلكەن شاڭىراق، ءبىر شاڭىراقتاعى ادامدار تاماشا تۇرمىس كەشىرۋى كەرەك. ۇلتتىق وڭىرلەردىڭ جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتىلىگى مەن وسىزاماندانۋى بولماسا، بۇكىل ەلدىڭ جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتىلىگى مەن وسىزاماندانۋى بولماق ەمەس“.

  باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى ءسوزى گۋاڭشي جۋاڭزۋ اۆتونوميالى رايونى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ، وركەندەتۋ كەڭسەسى نىسان باسقارماسىنىڭ ورىنباسار باسقارما باستىعى ۋىن چۇنحۋاعا كۇشتى اسەر بەردى. ول تانىستىرىپ بىلاي دەدى: تاياۋ جىلداردان بەرى، گۋاڭشي كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدى ماڭداي الدى ءىرى ءىس جانە ءبىرىنشى حالىق تۇرمىسى ينجەنەرياسى رەتىندە يگەردى، كەدەي وڭىرلەردىڭ نەگىزدىك قۇرىلعىسىندا، الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋىندە، قىستاقتىڭ بەت - بەينەسىندە زور وزگەرىستەر تۋىلدى. ”پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، بۇكىل رايونداعى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ ورتاق قۇلشىنۋىندا، ءبىز كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ سىندى قاتاڭ شايقاستا، ءسوزسىز، جەڭىسكە جەتەمىز“.

  باس شۋجي شي جينپيڭ: ”تۇنىق سۋ، جاسىل تاۋ“دى باعالى بايلىققا اينالدىرۋ قابىلەتىن ءوسىرىپ، رەفورما، دامۋ تابىستارىنان ءار ۇلت حالقىن اناعۇرلىم كوپ، اناعۇرلىم ءادىل يگىلىكتەندىرۋ كەرەك، - دەپ اتاپ كورسەتتى. ىشكى موڭعۇل ارحورچين حوشۋى پارتكومنىڭ شۋجيى يۇي ۋيدۇڭ مىنالاردى ءبىلدىردى: ”بۇكىل حوشۋ باس شۋجيدىڭ ماڭىزدى ءسوزىنىڭ رۋحىن مۇقيات دايەكتىلەندىرىپ، ەكونوميكالىق دامۋ مەن ەكولوگيانى قورعاۋدىڭ ءبىر - ءبىرىن كەمەلدەندىرۋىنە، ءبىر - بىرىنە ساي كەلۋىنە مۇمكىندىك جاساپ، ءتىپتى دە كوپ بۇقارانىڭ ەكولوگيالىق كاسىپ سالاسى ارقىلى اۋقاتتانۋدى جۇزەگە اسىرادى“.

  چيڭحايعا كومەكتەسۋ قىزمەتىن تاياۋدا عانا اياقتاتقان جياڭسۋ ولكەسى نانتۇڭ قالاسى جۇڭگوشا دارىگەرلىك شيپاحاناسىنىڭ تەتە اعا شيپاگەرى چىن ياۋحۋا باس شۋجي شي جينپيڭ العا قويعان ”نەگىزگى الەۋمەتتىك قىزمەت وتەۋدىڭ بىركەلكىلەنۋىن ىلگەرىلەتۋ“ جونىندە تەرەڭ تۇسىنىككە يە. 2016 - جىلى جازدا، چىن ياۋحۋا جياڭسۋدان چيڭحايدىڭ حاينان زاڭزۋ اۆتونوميالى وبلىسى گۇيدى اۋداندىق حالىق شيپاحاناسىنا كەلىپ، چيڭحايعا كومەكتەسۋ قىزمەتىن ورىستەتتى. 3 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى، ول 910 ادام - رەتتەن استام كوز اۋرۋى وپەراتسياسىن جاساپ، 752 اق شەل وپەراتسياسىن ءساتتى جاسادى.

  ”جالپى حالىقتىڭ سالاماتتىعى بولماسا، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتىلىك تە بولمايدى. ءبىز اناعۇرلىم كوپ سالاماتتىق ءونىمىن قۇلشىنا ازىرلەپ، از ۇلت بۇقاراسىنىڭ تابىس سەزىمىن، باقىت سەزىمىن، حاۋىپسىزدىك سەزىمىن كۇشەيتەمىز“، - دەدى چىن ياۋحۋا.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 9 - ايدىڭ 28 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.