تيانشان تورى   ›   ۇيرەنۋ   ›   نازاريا

جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ جاڭا ەپوسىن قۇلشىنا جازايىق

− باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ادەبيەت - كوركەمونەر قىزمەتى جونىندەگى اڭگىمە ماجىلىستەگى ماڭىزدى ءسوزى جاريالانعاندىعىنىڭ 5 جىلدىعىنا وراي

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ تىلشىلەرى جوۋ ۋي، شى جيڭنان، ۋاڭ سىبەي

  جۇڭحۋا حالىق رەسپۋبليكاسى قۇرىلعاندىعىنىڭ 70 جىلدىعىن قۇتتىقتاۋ ادەبيەت - كوركەمونەر ساۋىق كەشى «كۇرەس جۇرگىزەيىك، جۇڭحۋا ۇلاندارى» ”كۇرەس جۇرگىزۋ“دى نەگىزگى جەلى ەتىپ، كولەمدى مۋزيكالى ءان - ءبي ەپوسى فورماسىنان پايدالانىپ، سيمفونيا، حور، ءبي، مانەرلەپ وقۋ، مەلودراما سياقتى ساحنالىق تاسىلدەردى جالپى بارىستا قولدانىپ، ءار ۇرپاق جۇڭحۋا ۇلاندارىنىڭ ۇلتتىڭ تاۋەلسىزدىگى، مەملەكەتتىڭ باي دا قۇدىرەتتى بولۋى جولىندا قاجىماي - تالماي كۇرەس جۇرگىزگەن ۇلى بارىسىن قايتا سومداپ، ”حالىق ءۇشىن ەسكەرتكىش ورناتقان، جاڭا جۇڭگونىڭ اڭگىمەسىن شەرتكەن، جاڭا ءداۋىردىڭ جىرىن اسقاقتاتقان كوركەمونەر تۋىندىسى“ دەگەن القاۋعا يە بولدى؛ 9 - ايدىڭ 30 - كۇنىنەن 10 - ايدىڭ 7 - كۇنىنە دەيىن، ەلىمىز كينو فيلمدەرىنىڭ بەلەت نارقى 5 ميلليارد 50 ميلليون يۋانعا جەتىپ سايكەس مەزگىلدەگى تاريحي تىڭ دەڭگەيدى جاراتتى، جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاندىعىنىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان ءتۇيىندى كينولار «مەن جانە مەنىڭ وتانىم»، «جۇڭگو ۇشاق باستىعى»، «شىڭشىلدار» ماڭداي الدى ورىندى يەلەدى، فيلم تۇسىرۋشىلەر تيپتىك جاسامپازدىق جانە كوركەمونەرلىك جاڭالىق ارقىلى كورەرمەندەردىڭ پارتيانى ءسۇيۋ، وتاندى ءسۇيۋ سەنىمىمەن جانە ەرلىكپەن ۇدەرە العا تارتۋ اسقاق سەزىمىمەن ۇندەستىك تاپتى... بۇل قالىڭ ادەبيەت - كوركەمونەر قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاندىعىنىڭ 70 جىلدىعىنا ۇسىنعان سيى، كوركەمونەر جاسامپازدىعىنىڭ ۇستىرتتەن شىڭعا قاراي قۇلشىنا ۇمتىلۋى.

  باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ادەبيەت - كوركەمونەر قىزمەتى جونىندەگى اڭگىمە ماجىلىستەگى ماڭىزدى ءسوزى جاريالانعان 5 جىلدان بەرى، جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليستىك ادەبيەت - كوركەمونەردە ادامدى جەلپىندىرەتىن شىت جاڭا بەينە جارىققا شىقتى −

  جازۋشىلار، كوركەمونەرشىلەر ءجۇرۋ قابىلەتىن، كورۋ قابىلەتىن، ويلاۋ قابىلەتىن، جازۋ قابىلەتىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، ومىرگە اناعۇرلىم ەتەنە ارالاسىپ، نازاردى ءومىر شىندىعىنا شوعىرلاندىرىپ، دەن قويا جاسامپازدىقپەن شۇعىلدانىپ، قاجىرلىلىقپەن ەڭبەكتەنىپ، شىن جۇرەكتەن، شىن پەيىلىمەن، كۇش سالا ۇلى ءداۋىردى سۋرەتتەدى؛ تەلە فيلم «وزگەرمەس تاس الما»، «باسىن ءباي تىككەن ارتقى قورعاۋشى شى»، «يوۋيۇي جانە ونىڭ اۋداندىق پارتكوم شۋجيلەرى»، كينو فيلم «شايقاس كوكجالى»، «سەرگەلدەڭ جەر شارى»، «نىجا − الباستى بالانىڭ دۇنيەگە كەلۋى»، كىتاپ «تەڭىز بويىنداعى كوكتەم مەن كۇز»، «شاڭحايداعى شايقاس»، «باس كەيىپكەر»، ءبي تەاترى «ماڭگى ۇزىلمەس ەلەكتر تولقىنى»، كومەديا «چىن حۋانشىڭنىڭ كۇن كورۋ ماسەلەسى»، راديو تەاترى «”ءمىنشىل“ سۇڭ شياۋ - ى» سياقتى تاڭداۋلى ادەبيەت - كوركەمونەر تۋىندىلارى تولاسسىز جارىققا شىقتى؛ ”ادەبيەت - كوركەمونەردى گۇلدەندىرۋ، دامىتۋ ۇلى جوسپارى“نا شارت - جاعداي ازىرلەۋ، بيىكتەرگە ۇمتىلۋعا ”جول سالۋ“ ءۇشىن، ءبىر قىدىرۋ جاڭا ساياساتتار العا قويىلىپ، ماسەلەنى باعدار ەتۋ كۇشەيتىلىپ، پارمەندى شارا قولدانىلىپ، ادەبيەت - كوركەمونەر جاسامپازدىعىن گۇلدەندىرۋ ءتۇزىلىس - مەحانيزمى ۇزدىكسىز كەمەلدەندىرىلدى؛ ”ءبىزدىڭ جۇڭگو ارمانىمىز“ − مادەنيەتتى سان مىڭداعان وتباسىلارعا جەتكىزۋ سياقتى ادەبيەت - كوركەمونەر ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزۋ قيمىلدارى بارلىق جەردە ورىستەتىلىپ، جاڭا داۋىردەگى وركەنيەت امالياتىمەن توعىسىپ، ومىرگە جاناسىپ، ونىمدىلىككە ءمان بەرىپ، بۇقارانىڭ تابىس سەزىمى، باقىت سەزىمى ايرىقشا جوعارىلادى...

  5 جىلدان بەرى، قالىڭ ادەبيەت - كوركەمونەر قىزمەتكەرلەرى شي جينپيڭنىڭ جاڭا ءداۋىر جۇڭگوشا سوتسياليزم يدەياسىنىڭ جەتەكشىلىگىندە، جۇڭگوشا سوتسياليستىك مادەنيەتتى دامىتۋ جولىنا تاباندى بولىپ، جاڭا ءداۋىر جۇكتەگەن جاڭا بورىشتى ارقالاپ، حالىقتى وزەك ەتۋ سىندى جاسامپازدىق باعدارىن ايقىن ايگىلەپ، ”ومىرگە ىشكەرىلەي ارالاسۋ، حالىققا تامىر تارتۋ“ نەگىزگى تاقىرىپتىق امالياتتىق قيمىلدارىن دابىرالى ورىستەتىپ، جۇڭحۋانىڭ تاڭداۋلى ءداستۇرلى مادەنيەتىن زور كۇشپەن اسقاقتاتىپ، جاڭالىق اشىپ دامىتىپ، زامانىمىزداعى جۇڭگونىڭ قۇن كوزقاراسىن تاراتاتىن، جۇڭگولىقتاردىڭ ەستەتيكالىق تالپىنىسىن بەينەلەيتىن تاڭداۋلى تۋىندىلاردى قۇلشىنا جازىپ، ءوندىرىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋى ءۇشىن كۇش - قۋات ۇيىستىرىپ، رۋح سومدادى.

(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 10 - ايدىڭ 14 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.