تيانشان تورى   ›   بىلگەنگە مارجان   ›   وتباسى جانە تۇرمىس

ومىرتقانىڭ اقاۋسىزدىعىنا كوڭىل ٴبولىپ، بالالاردىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋىنە مۇمكىندىك جاسايىق

  جاستار مەن وسپىرىمدەر — وتاننىڭ بولاشاعى جانە ٴۇمىتى. الايدا جاقىنعى جىلداردان بەرى ۇقىپتى اتا-انالار ٴبىر قىدىرۋ ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ومىرتقاسىنىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋ ماسەلەسىنىڭ كورىلگەنىن ٴارى جاستار مەن وسپىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعىنا زيان جەتكىزەتىن ٴۇش ۇلكەن حاۋىپتىڭ ٴبىرى ەكەنىن بايقاعان. تومەندە حىنان ولكەلىك مەديتسينا قوعامى سۇيەك عىلىمى بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گاۋ يانجىڭ پروفەسسور ومىرتقانىڭ اقاۋسىزدىعىنا قاتىستى ماسەلەلەر جونىندە كەڭەس بەرەدى.

جاستىق شاقتا ومىرتقانىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋى وڭاي پايدا بولىپ، قىز بالالاردا كوپ كەزىگەدى

  كلينيكالىق باقىلاۋ ارقىلى ومىرتقانىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋى ادەتتە 12 ~ 15 جاس ارالىعىنداعى جاستار مەن وسپىرىمدەردە كورىلەدى، ويتكەنى بۇل مەزگىلدە ومىرتقانىڭ ٴوسۋى ٴبىرشاما تەز بولادى، ٴاسىلى جەڭىل ومىرتقانىڭ قيسايۋى كۇشەيە تۇسەدى. نازار اۋدارۋعا تاتيتىنى، كوپ ساندى بالالاردىڭ ومىرتقاسىنىڭ قيسايعانىن بايقاعان كەزدە، بۇعان نەشە جىل بولعانىن كورۋگە بولادى. مەجەگە قاراعاندا، ولكەمىزدە 300 مىڭنان 500 مىڭعا دەيىنگى جاستار مەن وسپىرىمدەردە ومىرتقا ماسەلەسى ساقتالعان.

  ومىرتقا جوتانىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋى پيسحيكالىك ماسەلەنى تۋدىرادى. مىسالى، تۇيىقتالۋ، باسقا بالالارمەن ارالاسقىسى كەلمەۋ، قوعامدىق قارىم - قاتىناس قيمىلدارىنا قاتىناسقىسى كەلمەۋ سياقتىلار. ومىرتقادا قيسايۋ تۋىلعاننان كەيىن، ادام دەنەسىنىڭ ومىرتقا جوتاسى قىسقارىپ، كەيدە ناۋقاستىڭ قابىرعا سۇيەگى مەن جامباس سۇيەگى ٴبىر - بىرىنە جابىسقانىن كورەمىز، وسى كەزدە قۇرساق بولىمىندەگى ىشكى مۇشەلەر، مىسالى، جۇرەك، وكپە قىسىمعا ۇشىراي باستايدى، سوندىقتان ومىرتقا جوتانىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋ حاۋپىنە ٴسال قاراۋعا بولمايدى.

ولاي بولسا سومكە بالانىڭ ومىرتقاسىن باسىپ قيسايتا ما؟

  سومكە ومىرتقانىڭ قيسايۋىن اۋىرلاستىراتىن فاكتورلاردىڭ ٴبىرى بولۋى مۇمكىن، ٴبىراق تىكەلەي سەبەپ ەمەس. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، كەزەكتە ەڭ كوپ كەزدەسەتىنى ەرەكشە سيپاتتى ومىرتقا جوتاسىنىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋى بولىپ، ونىڭ ناشار قيمىل، سومكا تىم اۋىر بولۋ، ارەكەت كەمشىل بولۋ، بۇلشىق ەت قۋاتى ٴالسىز بولۋ سياقتىلارمەن بەلگىلى بايلانىسى بار. ال ەرەكشە سيپاتتى ومىرتقا جوتاسىنىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋىنىڭ ناقتىلى سەبەبى ٴالى دە زەرتتەلۋ ۇستىندە .

  تاعى ٴبىر ٴتۇرلى ومىرتقا جوتاسىنىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋى تۋما بولادى. ناۋقاس تۋىلۋدان بۇرىن جارتىلاي ومىرتقا دەنەسى كەمىستىگى قالىپتاسادى ٴارى جاستىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى ۇلكەيەدى، اۋەلى ومىرتقا بارعان سايىن قيسايادى؛ بۇدان سىرت، بالالار سال اۋرۋى نەمەسە باسقا اۋرۋلار تۋدىرعان بۇلشىق ەت دارمەنسىزدەنۋ، بۇلشىق ەتتىڭ سايكەستى بولماۋى دا نەرۆ بۇلشىق ەتى سيپاتتى قيسايۋدى تۋدىرادى.

بىرنەشە تۇيىنگە كوڭىل ٴبولىپ، بالانىڭ ومىرتقا ماسەلەسىن ەرتەرەك بايقاۋ كەرەك

  قالىپتى ومىرتقا مويىن ومىرتقا، كوكىرەك ومىرتقا، بەل ومىرتقا جانە قۇيمىشاق ومىرتقا سىندى ٴتورت اناتوميالىق ورىننان قۇرالادى. قالىپتى فيزيولوگيالىق قيسىق سىزىق وزگەرگەندە، ومىرتقانىڭ ەكى جاعى تەڭ بولماي، ٴارى S فورماسىندا وزگەرۋى ، نەمەسە ٴبىر جاعى بيىك، ٴبىر جاعى الاسا بولىپ، ومىرتقا قيسايۋى مۇمكىن.

  ومىرتقانىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋىنىڭ بىرنەشە ەرەكشەلىگى بار، بالاداعى تومەندەگى بەلگىلەردى كوبىرەك باقىلاپ، ەرتە بايقاۋىمىز كەرەك: ەكى يىعىنىڭ بيىكتىگى بىردەي بولماۋ؛ ٴبىر جاۋىرىنى ەندى ٴبىر جاعىنىكىنەن تومپايىپ شىعۋ؛ ەكى جاق جامباس سۇيەگى بىردەي بولماۋ؛ ەكى جاق ومىراۋدىڭ جەتىلۋى بىردەي بولماۋ؛ ەكى اياعىنىڭ ۇزىندىعى بىردەي بولماۋ؛ ەكى قولدى تابيعي تومەن تۇسىرگەندە، كەۋدەدەن ەكى قولدىڭ ارالىعىنا دەيىنگى قاشىقتىق بىردەي بولماۋ؛ نەگىزگى دەنە مەن كەۋدەسى ٴبىر جاعىنا قاراي اۋۋ؛ دەنەسى الدىعا ەڭكەيگەندە ارقاسى نەمەسە بەل ٴبولىمى سايكەستى بولماي، ٴبىر جاعى ەندى ٴبىر جاعىنان كورنەكتى جوعارى بولۋ.

  اتا-انالار بالا ومىرتقاسىنىڭ ٴبىر جاعىنا قيسايۋىنان كۇماندانسا، ارناۋلى شيپاگەردى ىزدەپ بارىپ دياگنوز قويدىرۋ كەرەك. « ەگەر ومىرتقانىڭ تۋما قيسايۋى بولسا، وندا ەرتەرەك وپەراتسيا جاساتۋ؛ ومىرتقانىڭ ەرەكشە سيپاتتى ٴبىر جاعىنا قيسايۋىن ەرتە باستان تىزگىندەۋ كەرەك. »

  بۇدان سىرت، جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر ادەتتە سالاماتتىق گيميناستيكاسىن جاساپ، تۋرا وتىرۋ ادەتىن ساقتاپ، دەنە شىنىقتىرۋدى ( مالتاۋ، ٴۇش تىرەۋ، بەس تىرەۋ، قارىلعاش ۇشۋ سياقتىلار ) كۇشەيتكەندە، بۇلشىق ەتتىڭ تەپە-تەڭدىك قۋاتىن ارتتىرىپ، ومىرتقانى قورعاۋ رولىن اتقارادى.

  اۋدارعان: قادىر ماقان

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • كاسىپ سالاسىن دامىتىپ، جۇمىستاندىرۋدى جەبەدى
  • ”شينجياڭ ءۇش قىساڭ“ اراتاش سۋ يگىلىگى توراپتىق ينجەنەرياسى تيەكتى بەكىتىپ سۋ جينادى
  • ءۇرىمجى يامالىق تاۋى بۇكىلدەي جاسىلدانۋدى جۇزەگە اسىردى
  • تارباعاتايدىڭ قىس ماۋسىمىنداعى ساياحات ونىمدەرىنىڭ ساۋداسى كۇسەتتەندى
  • ”قوس 11“ جونەلتۋمەن قاربالاس