تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ

زاۆود سەحىندا كەدەيلىككە قوش ايتتى

− اۋىر كەدەي اۋداننىڭ ءبىرىنشى شەبىنەن كەلگەن تەكسەرۋ - زەرتتەۋ ⑦

شينجياڭ گازەتى جالپىلىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ تىلشىلەرى باي جىيۇي، حى ليڭ، جاۋ چۇنحۋا، ازات ءيۇسۇپجان، لۇي يحان، تاۋ جىحاۋ

   قاشقار ەكونوميكالىق اشۋ رايونىنداعى شىنجىن كاسىپ باقشاسىندا ءريتىمى قاربالاس ءوندىرىس جەلىسى توپ - توپ تولىسقان كاسىپ سالاسى جۇمىسشىلارىن باۋلۋدان تىس، تالايلاعان وتباسىنىڭ تۇرمىسىن وزگەرتۋمەن بىرگە، ءۇمىتتىڭ تۇقىمىن سەپتى. 10 - ايدىڭ 23 - كۇنى قاشقار قالاسى پاقتاكلا اۋىلى پاقتاكلا قىستاعىنىڭ تۇرعىنى الىمنيسا ءانۋار شىنجىن كاسىپ باقشاسىنا ورنالاسقان شينجياڭ چياۋديمىڭ شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ءوندىرىس سەحىندا قاربالاس جۇمىس ىستەۋدە، ول ءوزىنىڭ قۇلشىنىسى ارقىلى الداعى جەردە قاشقار قالاسىنان ءبىر جاڭا ءۇي ساتىپ الماقشى. سۋرەتتى شينجياڭ گازەتى جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى لي جىننان تۇسىرگەن

  قاشقار قالاسى، بايىرعى جىبەك جولىندا مىڭداعان جىلدار جالعاسىپ كەلە جاتقان ماڭىزدى قالادا بۇگىن جاڭا مەن كونە اۋىسىپ، وتكەن ءداستۇر مەن قازىرگى زامان تارتىسقا تۇسۋدە.

  ريتىمى تەز وسى زامانعى ءوندىرىس، تۇرمىس ۇستانىمى قاناعات ەتۋدى مىسە تۇتاتىن ءداستۇرلى يدەياعا وراسان زور تولقۋ تۋدىرىپ، جۇرت ەكى ۇداي كوڭىل كۇيمەن كەتپەندەرىن تاستاپ، جاڭا سەحتارعا كىرۋدە.

  باقىتقا جاراي، كاسىپ ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدا قاشقار قالاسىنا، بالكىم، ەڭ ۇيلەسىمدى وسى ءتاسىل وعان قاتىناسقان ءار ادامنىڭ ىستىق ىقىلاسىن وياتتى. قاشقار ەكونوميكالىق اشۋ رايونىنداعى شىنجىن كاسىپ باقشاسىندا ۇكىمەتتىڭ، كاسىپورىنداردىڭ جانە ءاربىر ەڭبەكشىنىڭ ورتاق قۇلشىنىسى جۇمىستاندىرۋ سىندى ەڭ ۇلكەن حالىق تۇرمىسى ءۇشىن ەڭ جاندى تۇسىنىك جاسادى.

 جەكە ادامداردى بەتكە الىپ، كۇرەس پەن ارماندى كەستەلەدى

  ۇرپاقتار بويى ارقا سۇيەپ تىرشىلىك ەتىپ كەلە جاتقان جەردەن قول ۇزگەن سوڭ، 40 جاستاعى عايرات مامەت شىت جاڭا سالادا ءوز قۇنىن ايگىلەدى.

  10 - ايدىڭ 22 - كۇنى قاشقار ەكونوميكالىق اشۋ رايونى شىنجىن كاسىپ باقشاسىنداعى شينجياڭ سىچۋاڭ ەلەكتروندىق عىلىم - تەحنيكا شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ءوندىرىس سەحىندا عايرات ءوزى جاۋاپتى بولعان ءوندىرىس جەلىسىندەگى قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىس جاعدايىن تەكسەرە ءجۇرىپ، ماسەلەگە جولىققان قىزمەتكەرلەرگە جۇمىس ولشەمى مەن جۇمىس شەبەرلىگىن تۇسىندىرۋدە ءتاپ - ءتاۋىر ”ماماندىق“ بەينە شىعىپ تۇر. عايرات قاشقار قالاسى جاڭاوستەڭ اۋىلى توعايارىق قىستاعىنداعى كەدەي شارۋا. ۇيىندەگى 6 جان 13 مۋ جەرگە ءبيداي مەن ماقتا ەگەتىن، ايەلىنىڭ ايىنا بازارعا بارىپ كيىم - كەشەك ساتىپ تاباتىن اقشاسىن قوسقاندا، كوپ بولماسا دا ءبىر ءۇيلى جاننىڭ جۇمساۋىنا جەتەتىن. ءبىراق كولدەنەڭ كەسىر جولىعىپ، 3 جىلدىڭ الدىندا عايراتتىڭ اكەسى سالماقتى ناۋقاسقا شالدىعادى. ”ول كەزدە ەمدەۋ، ءدارى - دارمەك اقىسى ءۇشىن ايىنا 1000 يۋاننان استام اقشا قاجەت بولدى دا، تۇرمىسىمىز اياق استىنان مۇشكىل حالگە ءتۇستى“، - دەدى عايرات.

  ءبىر ءۇيلى جاننىڭ كەدەيلەر قاتارىنا قوسىلعانىن كورىپ، عايرات بايىز تاۋىپ وتىرا المادى. ”2018 - جىلى 4 - ايدا مەن قىستاق كادرلارىنا بارىپ، سىرتقا شىعىپ جۇمىس تاۋىپ ىستەۋدى ايتتىم“، - دەدى عايرات، قىستاق كادرلارىنىڭ سايكەستىرۋىندە، ول كوپ ۇزاماي سىچۋاڭ ەلەكتروندىق عىلىم - تەحنيكا سەرىكتەستىگىنەن ءبىر جۇمىس تابادى.

  ”سەرىكتەستىككە كىرگەن العاشقى ايدىڭ وزىندە مەن 1800 يۋان ەڭبەكاقى الدىم، سول كەزدە قانشالىق قۋانعانىمدى ايتپا“، - دەدى عايرات ەسكە الىپ. كوپ وتپەي، مۇقيات ۇيرەنۋىنىڭ جانە قۇلشىنا قىزمەت ىستەۋىنىڭ ارقاسىندا، ونىڭ ەڭبەكاقىسى ۇزدىكسىز ءوسىپ، قازىر 3000 يۋاننان اسىپتى. قىزمەتتەگى بەينەسى ۇزدىك بولعاندىقتان، سەرىكتەستىك عايراتتى ءوندىرىس سەحى 2 - گرۋپپاسىنىڭ باستىعى ەتىپ تاعايىنداعان.

  تۇراقتى جۇمىستان عايرات ءوزىنىڭ جارقىن بولاشاعىن كوردى، بيىل 2 - ايدا ول ايەلىن وزىمەن بىرگە زاۆودقا كەلىپ جۇمىس ىستەۋگە ىنتالاندىردى. قازىر ەكەۋىنىڭ ايلىق ەڭبەكاقىسى 5000 يۋاننان اسىپ، ۇيدەگى قاريانىڭ ەمدەۋ، ءدارى - دارمەك اقىسىنان ۋايىمدامايتىن بولدى، ونىڭ ۇستىنە ۇيىنە قور جينالا باستادى.

  عايرات وتباسى جوقشىلىق تۇرمىسقا حوش ايتىپ ءماز - مايرام بولىپ جاتقان كەزدە، قاشقار قالاسى بەشكەرىم اۋىلى بىعىرىق قىستاعىنان كەلگەن كەدەي شارۋا ماربىگۇل ساتتار ”اقشالى بولعاننان“ كەيىنگى ىستەر جايلى ويلانا باستادى.

  2 جىلدىڭ الدىندا ”وتباسى ايەلى“ بولۋعا حوش ايتقان ماربىگۇل قاشقار ەكونوميكالىق اشۋ رايونىنداعى شىنجىن كاسىپ باقشاسى شينجياڭ مەيلياۋ كيىم - كەشەك شەكتى سەرىكتەستىگىنە كىرىپ، كيىم ءپىشۋشى بولىپ جۇمىسقا ورنالاستى.

  2 جىلدا ماربىگۇل ءار كۇنى وت باسى، وشاق قاسىنان ۇزامايتىن، بوي تۇزەگەندى بىلمەيتىن، اقشا كەرەك بولسا تەك كۇيەۋىنە الاقان جاياتىن اۋىل - قىستاق ايەلىنەن زامانعا قاراي جاساناتىن، ەكونوميكالىق جاقتا دەربەس كاسىپتىك ايەل زاتىنا اينالىپ، قىستاقتاعى باسقا ايەلدەر قىزىعا قارايتىن ادام بولىپ شىعا كەلدى. ول تىلشىگە ءوزىنىڭ ايىنا 2000 يۋاننان كوپ اقشا تاباتىنىن، وتباسىنىڭ تۇرمىس جاعدايى ايتارلىقتاي جاقسارعانىن ايتتى. قازىر ول ءتىپتى دە ۇزاق ۋاقىتتىق نىسانانى كوزدەپ وتىر: ”مەن بالالارىمدى جاقسى وقىتسام دەيمىن، ولار كەيىن داشۋە وقىسا، اناعۇرلىم جاقسى قىزمەت تابا الادى عوي“.

  عايراتتىڭ، ياكي ماربىگۇلدىڭ باستان كەشكەنى ولاردىڭ ءوز وتباسىلارىن وزگەرتىپ قالماستان، جانىنداعى كورشى - قولاڭ، تۋىس - تۋعان، دوس - جاراندارىنا دا ىقپال جاسادى. بۇگىنگى كۇندە نازارىن زاۆود سەحى مەن ءوندىرىس جەلىسىنە اۋدارىپ، ەڭبەكشىل قوس قولدارىمەن وزدەرىنىڭ باقىتتى ومىرلەرىنە جول اشقان كەدەي وتباسىلار كۇن سايىن كوبەيۋدە.

 كاسىپورىنداردى بەتكە الىپ، ءتۇزىم مەن ەرەجەلەردى كەمەلدەندىردى

  كاسىپورىندار تيجاراتىنىڭ تۇپكى نىساناسى − پايدا تابۋ، كەدەي وتباسىلاردىڭ جۇمىستانۋىنىڭ ءتۇبىرلى ماقساتى − كەدەيلىكتەن ارىلىپ، اۋقاتتانۋ جولىنا ءتۇسۋ، جاي كوزگە ءبىر - بىرىنە قايشى ەمەستەي كورىنەتىن نىسانانىڭ استارىندا ”ادام“نىڭ ايىرماشىلىعى سەبەبىنەن شىققان دامۋ بارىسىنداعى قايشىلىق تۇر. ”ءبىزدىڭ الدىمىزداعى ەڭ ۇلكەن سىن - سايىس − قىزمەتكەرلەردىڭ كىم بولۋىنىڭ وزگەرىسى ءدوپ كەلگەن سىن - سايىس“، - دەدى ءبىر كاسىپورىننىڭ جاۋاپتىسى.

  ”بۇرىن ءار ايدا ەڭبەكاقىنى تاراتىپ بولعان سوڭ، 2 - كۇنى كەيبىرەۋلەر جۇمىسقا كەلمەي قوياتىن، سەرىكتەستىكتەن رۇقسات تا سۇرامايتىن. بىرنەشە كۇننەن كەيىن اقشاسى تاۋسىلعان سوڭ ولار قايتا جۇمىسقا كەلەتىن، بۇل ءبىزدى ابدەن ىعىر قىلعان“، - دەيدى سىچۋاڭ ەلەكتروندىق عىلىم - تەحنيكا سەرىكتەستىگى ءوندىرىس 2 - زاۆودىنىڭ باستىعى پيڭ ليحۋا تىلشىگە، ەرەجە تانىمى كەمشىل قىزمەتكەرلەر سەرىكتەستىكتىڭ تيجارات قىسىمىن اۋىرلاتىپ جىبەرىپتى.

  سىچۋاڭ ەلەكتروندىق عىلىم - تەحنيكا سەرىكتەستىگى جولىققان بۇل ماسەلە كەزدەيسوق ەمەس، مەيلياۋ سەرىكتەستىگى ادام كۇشى بايلىعى ءبولىمىنىڭ ورىنباسار باس باقىلاۋشىسى لياڭ شيۋحۇي: جۇمىسشى قابىلداۋ وڭاي، جۇمىسشىنى تۇراقتى ىستەتۋ قيىن بولۋدىڭ استارىندا ءىس جۇزىندە شارۋانىڭ جۇمىسشىعا وزگەرۋى اكەلگەن سوققى مەن ۇيىرلەسپەۋ جاتىر، - دەپ قارايدى.

  سويلەسۋ، پىكىرلەسۋ ونىمدىلىگى تومەن، ۇيىمدىق ءتارتىبى ناشار، قىزمەتتە ۇمتىلۋ رۋحى كەمشىل بولۋ، جۇمىسقا ىسىلۋ دەڭگەيى جوعارى بولماۋ... تالاي - تالاي قىزمەتكەردىڭ بويىنداعى بۇل ماسەلەلەر كاسىپورىننىڭ الدىن كەس - كەستەدى. كاسىپ ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدى اتقارعان كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتشىلەر قوسىنىنىڭ اناعۇرلىم تۇراقتى، جۇمىسقا ىسىلۋ دەڭگەيىنىڭ اناعۇرلىم جوعارى بولۋى ءۇشىن ءتىپتى كوپ قۇلشىنىس جاساۋىنا تۋرا كەلدى.

  ”ءبىز اۋدارماشى بولۋعا مەكتەپتەن مۇعالىم شاقىرىپ اكەلىپ، سويلەسۋدەگى بوگەت ماسەلەسىن شەشتىك، سونداي - اق شەبەرلىككە باۋلۋدىڭ دەڭگەيىن ءوسىرۋدى بىرتىندەپ جۇزەگە اسىردىق“، - دەيدى پيڭ ليحۋا، −”ەڭبەكاقى العان سوڭ قاراسىن كورسەتپەي كەتۋ“ جاعدايىن شەشۋ ءۇشىن، سەرىكتەستىك مەملەكەتتىڭ زاڭدا بەلگىلەنگەن مەرەكە - مەيرام كۇندەرىنەن ءبىر كۇن بۇرىن ەڭبەكاقى تاراتۋدى سىناپ كوردى، ەڭبەكاقى تاراتىپ بولعان سوڭ جيىن اشىپ، قىزمەتكەرلەردى مەرەكە - مەيرامدا بازار ارالاپ، زات ساتىپ الۋعا، دەمالىس اياقتاعان سوڭ قايتىپ كەلىپ جالعاستى جۇمىس ىستەۋگە جەتەكتەدى. ”بۇل ءادىس اتقارىلعان سوڭ، قىزمەتشىلەردىڭ جۇمىستان قالۋ جاعدايى ايتارلىقتاي جاقساردى“.

  كاسىپ باقشاسىنداعى ىقپالدى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى بولعان، 2015 - جىلى كاسىپ باقشاسىنا ىرگە تەپكەن مەيلياۋ سەرىكتەستىگى ۇكىمەتتىڭ ۇندەۋىنە بەلسەنە ءۇن قوسىپ، جەرگىلىكتى كەدەي وتباسىلارىن جۇمىسقا تارتتى، 970تەن استام قىزمەتشىسىنىڭ ۇشتەن ءبىرى كەدەي وتباسىنان كەلگەندەر. لياڭ شيۋحۇيدىڭ تانىستىرۋىنشا، سەرىكتەستىك قۇرىلعان بىرنەشە جىلدان بەرى باستان - اياق جەرگىلىكتى قىزمەتكەرلەردى شىن مانىندە جەتىلدىرىپ شىعۋعا كۇش سالىپ كەلەدى ەكەن.

  ءتىلشىنىڭ ۇعىسۋىنشا، مەيلياۋ سەرىكتەستىگى شەبەرلىك جارىسى، ۇزدىك قىزمەتكەرلەردى ىشكى وڭىرلەرگە بارىپ ەكسكۋرسيالاۋعا، ۇيرەنۋگە كورسەتۋ سياقتى تاسىلدەرمەن قىزمەتكەرلەردى ىنتالاندىرعاندىقتان، قىزمەتكەرلەردىڭ بەلسەندىلىگى ايرىقشا جوعارىلاعان. لياڭ شيۋحۇي بىلاي دەيدى: ”سەرىكتەستىكتىڭ ىنتالاندىرۋ شاراسىنىڭ ارقاسىندا، ءبىر توپ از ۇلت تىرەكتى قىزمەتشىلەر قارا ءۇزىپ، سەحتاعى گرۋپپالاردىڭ باستىقتارى بولىپ جەتىلىپ شىقتى“.

  ادامدى ءتىپتى دە قۋانتاتىنى، شەبەرلىك دەڭگەيىنىڭ ۇزدىكسىز وسۋىنە ساي، قىزمەتكەرلەردىڭ جاڭالىق اشۋ قابىلەتى دە ۇزدىكسىز قاۋلاي ءتۇستى. لياڭ شيۋحۇي تىلشىگە بىلاي دەدى: بيىل 8 - ايدا قىزمەتشىلەر وزدەرى جوبالاپ جاساعان كيىم - كەشەكتەردى ۇرىمجىگە اپارىپ كيىم - كەشەك جوبالاۋ جارىسىنا قاتىناسىپ، ءبىرشاما جاقسى ورىن الىپ قايتتى، ”بۇل وزگەرىس قىزمەتكەرلەردىڭ ىرىقتىلىعى تولىق ساۋلەلەنگەندىگىن، ولاردىڭ ەرىكسىز جۇمىس ىستەمەي، قايتا ىرىقتىلىقپەن وندىرىسكە توعىسقاندىعىن كورسەتتى“.

 باقشا رايونىن بەتكە الىپ، ونىمدىلىك پەن باسەكەگە دەن قويدى

  مەملەكەت دارەجەلى ەكونوميكالىق اشۋ رايونى رەتىندە، قاشقار ەكونوميكالىق اشۋ رايونى كاسىپ ارقىلى كەدەيلىكتەن ارىلتۋ مىندەتىن كەزەڭدىك سيپاتتى ۇستىنە الۋمەن بىرگە، جەرگىلىكتى ورىننىڭ دامۋى مەن باتىسقا ەسىك اشۋىن جەبەۋدەي ماڭىزدى مىندەتتى دە ارقالاۋدا. ال وسى بارىستا كاسىپورىنداردىڭ ۇتىمدى تيجاراتى مەن عىلمي دامۋىن جەبەۋدىڭ ءمانى زور.

  ”جاقسى كاسىپورىنداردى ءتۇيىندى سۇيەمەلدەۋ، ورتاشا كاسىپورىنداردىڭ دامۋىنا كومەكتەسۋ، قۇرقاڭقا كاسىپورىنداردى دەر كەزىندە تازالاۋ كەرەك؛ نىسانالى، باعىتتامالى تۇردە ساۋداگەر شاقىرىپ، بىرتىندەپ كاسىپ تىزبەگىن قالىپتاستىرىپ، كاسىپورىننىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتىپ، قىزمەتكەر ىستەتۋدە تەڭ ساپاداعى باسەكەنى ازايتۋ كەرەك؛ بازار مەحانيزمىن بىرتىندەپ ەنگىزىپ، قىزمەتكەرلەر كاسىپورىندى ءوز ەركىمەن تاڭداۋدى، كاسىپورىندار قىزمەتكەردى ءوز ەركىمەن تاڭداۋدى جۇرگىزىپ، بارلىعىن ۇستىنە الىپ ىستەۋ ءتۇزىمىن جويۋ كەرەك...“.

  قاشقار ەكونوميكالىق اشۋ رايونى پارتيا قىزمەتى كوميتەتىنىڭ مۇشەسى، باسقارۋ كوميتەتىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى ۋاڭ تيانيۇيدىڭ تەكسەرۋ - زەرتتەۋ مالىمەتىندە كاسىپورىن مەن قىزمەتكەر تەكسەرۋ - زەرتتەۋدىڭ نەگىزگى نىساناسى ەتىلىپ، ”ورنىقتى“، ”حاۋىپسىز“، ”اۋقاتتانۋ“دى توڭىرەكتەي وتىرىپ ورىستەتىلگەن تالداۋ تۇتاس ماتىنگە ءسىڭىرىلدى.

  ”تەكسەرۋ - زەرتتەۋدە كەزدەيسوق تاڭدالعان 38 قىزمەتكەردىڭ ىشىندە كۇندىك ورتاشا ەڭبەكاقىسى 90 يۋاننان اساتىن 3 ادام بار. بۇل ءبىر جاعىنان، ءبىزدىڭ جۇمىسشىلارىمىزدىڭ كىرىسى جالپى بەتتىك ءبىرشاما تومەن ەكەندىگىن تۇسىندىرسە، ەندى ءبىر جاعىنان، بەلسەندى، ىرىقتى بولسا بولعانى، جۇمىسشىلاردىڭ ءبىر ايلىق ەڭبەكاقىسى 2000 يۋان بولۋى، ءتىپتى، ونان دا جوعارى بولۋى ابدەن مۇمكىن ەكەندىگىن دە ءتۇسىندىردى“، - دەدى ۋاڭ تيانيۇي.

  جۇمىسشىلاردىڭ كىرىسىنىڭ جالپى بەتتىك ءبىرشاما تومەن بولۋى سىرتقى جاقتان كەدەيلىكتەن ارىلىپ اۋقاتتانۋدىڭ ونىمدىلىگىنە اسەر ەتەدى، ونىڭ ارعى جاعىندا كاسىپورىن تيجاراتىنداعى قيىنشىلىق پەن دامۋ حاۋىپ - قاتەرى دە قامتىلعان. ەندەشە، جۇمىسشىلاردىڭ ۇرشىق ءپىشىندى، ءتىپتى پراميدا ءپىشىندى كىرىس قۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋدى قالاي جەبەۋ كەرەك؟ كاسىپورىننىڭ دامۋىن قايتكەندە اناعۇرلىم باسەكەلىك قۋاتقا يە ەتۋگە بولادى؟ كاسىپ باقشا رايونىنىڭ تۇتاس تۇلعالىق ناقتى قۋاتىن جوعارىلاتۋدى قالاي جۇزەگە اسىرۋ كەرەك؟ بارلىق ماسەلە ەڭ سوڭىندا ونىمدىلىك دەگەن سوزگە بارىپ تىرەلەدى.

  جۋىردا ءبىر رەتكى شەبەرلىك جارىسى كاسىپ باقشاسىندا باستالدى، 3 كاسىپورىننان كەلگەن 2000نان استام قىزمەتكەر ساقاداي سايلانىپ، ءبىر رەتكى ونىمدىلىك بەلدەسۋىن باستادى. ءۇرتىس 5 اپتا جالعاسقان جارىستان كەيىن، 1 -، 2 -، 3 - دارەجەلى سيلىققا يە بولعاندار قۇنى قوماقتى، قولدانىمدىلىعى كۇشتى سيلىق بۇيىمعا يە بولىپ، كاسىپورىننىڭ ءوندىرىس ونىمدىلىگى قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە زور مولشەردە جوعارىلادى، ءتىپتى دە ماڭىزدىسى، ءبىر ءتۇرلى ”ءبىلىم جارىستىرىپ الدىڭعىلاردى باسىپ وزۋ“ رايى سەح اراسىندا بىرتىندەپ قالىپتاستى.

  ”سەرىكتەستىگىمىزدىڭ 3 قىزمەتكەرى شەبەرلىك جارىسىندا بەينەسى كورنەكتى بولعاندىقتان شىنجىنعا ۇيرەنۋگە تاڭداپ جىبەرىلدى. ءتىپتى دە كوپ اقشا تابۋ، سىرتقى دۇنيەنى كورۋ مۇمكىندىگىنە يە بولۋ كوپتەگەن ادامدار جونىنەن باۋرامدىلىققا يە“، - دەدى قاشقار ەكونوميكالىق اشۋ رايونىنداعى شىنجىن كاسىپ باقشاسى شينجياڭ چياۋديمىڭ كيىم - كەشەك شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ ورىنباسار باس ديرەكتورى جوۋ حۋا.جەكە ادامنان كاسىپورىنعا دەيىن، كاسىپورىننان باقشا رايونىنا دەيىن، باقشا رايونىنان تۇتاس اشۋ رايونىنا دەيىن ونىمدىلىكتى الدىمەن ويلاستىرۋدىڭ جەتەكشىلىگىندە ءاربىر ادام ىسكەرلىك تەبىنىن بارىنشا ارتتىرىپ، ءتىپتى دە قيان - كەسكى بازار باسەكەسىنە ۇيلەسۋ ءۇشىن قاجىماي - تالماي قۇلشىنۋدا.

كەلەشەكتى بەتكە الىپ، دارىندى مەن ءتۇزىمدى باياندى ەتتى

  ەڭبەك شوعىرلانعان 36 كاسىپورىن ىرگە تەپتى؛ 12 مىڭ 500 ادام ورنىقتى جۇمىستاندى، مۇنىڭ ىشىندە 4398 كەدەي جۇمىستاندى... ەگەر شىنجىن كاسىپ باقشاسىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ قىزمەتىن ساندى سيفر ارقىلى ولشەسەك، بۇل تۇراقتاندىرۋعا تاتىرلىق ناتيجە. دەسەدە، ەگەر كوز ايانى ونان ارى شوعىرلاندىرساق، قاشقار ەكونوميكالىق اشۋ رايونىنداعى شىنجىن كاسىپ باقشاسىنىڭ كاسىپ ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قىزمەتى كەلەشەككە دە دامۋ تۇقىمىن ءسىڭىردى.

  10 - ايدىڭ 23 - كۇنى مەيلياۋ سەرىكتەستىگىنىڭ 4 - سەحىندا 27 جاستاعى كەدەي اكبارجان ءانۋار باس الماي جۇمىس ىستەۋدە. سەح مەڭگەرۋشىسى دۋ ليۋبيڭنىڭ نازارىندا، ۇيالا كۇلىمسىرەپ جۇرەتىن بۇل جىگىت تۇتاس سەحتاعى تەحنيكا ۇيرەنۋدەگى ەڭ بەلسەندى قىزمەتكەر.

  ”ول العاش كەلگەندە نەگىزىنەن ەشتەڭە بىلمەيتىن، ءبىراق وتە مۇقيات ءارى وتە ىزدەنگىش بولعاندىقتان، تاماق ءىشۋ ۋاقىتىندا دا ۇنەمى كەلىپ مەنەن انا - مىنانى سۇرايتىن“، - دەدى دۋ ليۋبيڭ، - تۇسىنبەگەندە سۇراۋ، بىلمەگەندى ۇيرەنۋ كەرەك، توقىماشىلىق كيىم - كەشەك زاۆودىنداعى سيرەك كەزدەسەتىن وسىنداي ەر قىزمەتكەر رەتىندە، اكبارجان 2017 - جىلى قىزمەتكە كەلگەننەن بەرى جىلدام ىلگەرىلەپ، كەزدەمە تارتۋ گرۋپپاسىنىڭ باستىعى بولىپ ۇلگىردى.

  قازىرگى شىنجىن كاسىپ باقشاسىندا ريتىمى قاربالاس جۇمىس جەلىسى توپ - توپ ىسىلعان كاسىپ جۇمىسشىلارىن باۋلىپ شىعارىپ قانا قالماستان، تالاي وتباسىنىڭ تۇرمىس جاعدايىن وزگەرتتى، تالاي - تالاي ءۇمىت تۇقىمىن دا سەپتى. سان - ساناقسىز اكبارجاندار وسى ارادا اتىزدان جابىسىپ كەلگەن شاڭ - توپىراقتى جۋىپ تاستاپ، جاي جۇمىسشىدان تەحنيكالىق تىرەكتىگە، گرۋپپا باستىعىنا، ءتىپتى سەح مەڭگەرۋشىسىنە اينالدى. 2016 - جىلدان بەرى، 30 مىڭعا جۋىق ادام وسى ارادا باۋلۋعا قاتىناستى نەمەسە جۇمىستاندى، ولاردىڭ اراسىندا ءبىر ءبولىمى بۇل جەردەن كەتكەننەن كەيىن دە ءارقايسىسى وزدەرىنىڭ جۇمىس ورىندارىندا ماڭىزدى رول اتقارۋدا.

  ارينە، ميكرولىق جاقتان ادامنىڭ وزگەرىسىمەن بىردەي ماڭىزدىسى، ماكرولىق ساتىداعى تۇزىمدىك جۇيەنىڭ قۇرىلۋى مەن كەمەلدەنۋى بولماق.

  ۇزاق ۋاقىت كادر جىبەرىپ تۇرعىزىپ جان - جاقتى ىلەسىپ قىزمەت وتەۋ، تاماق، تۇرار جاي، ءجۇرىپ - تۇرۋ سياقتى ءار جاقتارداعى قامتاماسىزدىق قىزمەتى كاسىپورىننىڭ داعدىلى باسقارۋ جۇرگىزۋىنە كومەك بەردى؛ شاعىن اۋماق جاۋاپتىسى، زاۆودتا تۇرعان كادرلار ءار كۇنى ءوندىرىس سەحتارىن ارالاپ، ساقتالىپ وتىرعان قيىنشىلىقتار مەن ماسەلەلەردى جۇمىس باسىندا شەشتى؛ كاسىپورىن، ورنىقتى قىزمەت ارناۋلى كەزەك گرۋپپاسى، اۋىل - قالاشىق جەتەكشى اترەتى ءۇش جاق سايكەستىرۋ مەحانيزمىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، قىزمەتتىڭ تارتىپپەن ۇشتاسۋىنا، ءساتتى ىلگەرىلەۋىنە شىنايى كەپىلدىك ەتتى... شىنجىن كاسىپ باقشاسىنداعى جۇمىستاندىرۋ، ورنىقتى قىزمەت ارناۋلى كەزەك گرۋپپاسىنىڭ ورىنباسار باستىعى جاۋ ميڭشان تانىستىرىپ بىلاي دەدى: وتكەن 2 جىلدا باقشا رايونى كەمەلدى باسقارۋ، قىزمەت وتەۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ، جوعارىدان تومەنگە باعىتتالعان باقىلاۋ - باسقارۋدى، تومەننەن جوعارىعا باعىتتالعان قىزمەت وتەۋ قامتاماسىزدىعىن ازىرلەۋدى جۇزەگە اسىرىپ، باقشا رايونى ىشىندەگى كاسىپورىنداردىڭ اقاۋسىز، تارتىپپەن دامۋىنا قورعاۋشى بولدى.قازىرگى تۇزىمدىك ورنالاستىرۋدان سىرت، ءبىر ءتۇرلى سايكەستى دامىعان، جارامدىسى ءونىپ، جارامسىزى وشەتىن ءبولىس ءتاسىلى دە ازىرلەنۋدە.

  مىسالى، بولشەكتىك ەسەپتەۋ تۇزىمىندەگى جۇمىس ونىمدىلىك باسقارۋىن جۇرگىزۋ نەگىزىندە، ەڭبەكاقىسى جوعارى قىزمەتكەرلەر نورمادان سىرت سيلىق الادى، جيناقتىق ۇلگىدەگى سيلاۋ مەحانيزمى قىزمەتكەرلەردىڭ قىزمەت جالىنىن ونان ارى قاۋلاتتى. تاعى ءبىر مىسال، كيىم - كەشەك، توقىماشىلىق، ەلەكتروندىق بۇيىمداردى قۇراستىرۋ سياقتى كاسىپتەردە جوعارى - تومەنگى بۋىنداعى سايكەستى كاسىپتەر كەمەلدەنىپ، ءار بۋىن ءوزارا تىعىز ۇشتاسقان قۇن ارتۋ جۇزەگە استى. ”ءبىز قۇلشىنعان قىزمەتكەر مەن كاسىپورىننىڭ ءتىپتى دە جاقسى دامۋ پايداسىنا يە بولۋىنا مۇمكىندىك جاساپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋعا جانە جوعارى ساپالى دامۋعا جاقسى نەگىز قالايمىز“، - دەدى ۋاڭ تيانيۇي.

  ادامنىڭ وزگەرىسىنە جەتەكشىلىك ەتۋدەن كاسىپورىننىڭ دامۋىن سايكەستىرۋگە دەيىن، باقشا رايونىنىڭ ساپانى جوعارىلاتىپ، ونىمدىلىكتى ارتتىرۋىن جەبەۋدەن كەلەشەكتەگى دامۋعا نەگىز قالاۋعا دەيىن اۋماعى 5 شارشى كيلومەترگە جەتپەيىن وسى جەردەن ءبىز جەكە ادامداردىڭ، كاسىپورىنداردىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ اۋقاتتانۋ ارمانىن جۇزەگە اسىرۋ جولىندا ءباز - باياعىسىنداي كۇرەس جاساپ جانە تەر توگىپ جاتقاندىعىن، تۇبەگەيلى جەڭىسكە جەتپەيىنشە استە شەگىنبەيتىن بەكىمىن كوردىك.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.