تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن قۇتىلدىرۋدان قامال الۋ

شامعۇر ”اۋقاتتاندىرۋ جەمىسى“نە اينالدى

− اۋىر كەدەي اۋداننىڭ ءبىرىنشى شەبىنەن كەلگەن تەكسەرۋ - زەرتتەۋ ⑨

شينجياڭ گازەتى جالپىلىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ تىلشىلەرى لۋ فىڭباۋ، جاڭ جىلي

     10 - ايدىڭ 20 - كۇنى كەلپىن اۋدانى كەلپىن قالاشىعى قاراحۇت قىستاعىنىڭ تۇرعىنى اينيساحان ابليميت ديڭديڭ بۇرشاق ىرىمشىگى شەبەرحاناسىندا بۇرشاق ىرىمشىگى سىرنەسىن رەتتەۋدە. بيىل جۇڭگو مۇناي - حيميا باتىس سولتۇستىك مۇناي مەكەمەسىنىڭ ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ بويىنشا قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگىندە، كەلپىن اۋدانى كەلپىن قالاشىعى قاراحۇت قىستاعى بۇرشاق ىرىمشىگى مانەرلەۋ شەبەرحاناسىن سالىپ، قىستاق تۇرعىندارىنا كىرىستەرىن ارتتىرىپ، كەدەيلىكتەن ارىلۋدىڭ جاڭا جولىن اشتى.  سۋرەتتى شينجياڭ گازەتىمىزدىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى لي جىننان سىزعان

  ”4 مۋ جەردەن 6000 يۋاننان استام كىرىس تاپتىم، شامعۇر ەگىپ اقشا تابۋعا بولاتىنىن ويلاماپپىن“، - دەيدى 10 - ايدىڭ 20 - كۇنى كەلپىن اۋدانى اچال قالاشىعىنىڭ گەزلىك قىستاعىنداعى ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسى ءسامي قادىر كوڭىلدەنە سويلەپ.

  شامعۇر ەگۋ − گەزلىك قىستاعىنداعى ءار ءۇيدىڭ ءداستۇرى. الايدا ۇزاق ۋاقىتتان بەرى، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ بازار تانىمى ءالسىز بولىپ، ەگۋدى ءبىلىپ، ساتۋ جولىن سۇراستىرمايتىندىقتان، شامعۇر زور مولشەردە بازارعا شىعارىلعاننان كەيىن، ساتىلۋى قيىن ءارى باعاسى ارزانداۋ بولىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كىرىسىنىڭ ارتۋى ماردىمسىز بولدى.

  وزگەرىس 2018 - جىلى تۋىلدى، وسى قىستاق سەلبەستىك كووپەراتيۆىن قۇرىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ شامعۇرلارىن قابىلداپ، كوپ جاق بىرلەسە قيمىلداپ بازارعا ءورىس اشتى ءارى مانەرلەۋ كاسىپورىندارىمەن سەلبەسىپ شامعۇردىڭ قوسىمشا قۇنىن جوعارىلاتتى. بىلتىر قىستاق تۇرعىندارى شامعۇر ەگۋگە سۇيەنىپ، جان باسىندىق كىرىستەرىن 600 يۋاننان استام ارتتىرىپ، تۇتاس قىستاقتىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋىن پارمەندى جەبەدى.

 قولدا جاقسى نارسە بولعانىمەن، كىرىستى ارتتىرۋ قيىنعا سوقتى

  ”اكەم شامعۇر ەگەتىن، اتام دا شامعۇر ەككەن، قىستاعىمىزدىڭ شامعۇرى ەجەلدەن ايگىلى“. ازەز قۇدايبەردى قىستاق تۇرعىندار كوميتەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، بيىل 55 جاستاعى ول قىستاعىنىڭ شامعۇرىن اسا ماقتان تۇتادى.

  شامعۇر وڭتۇستىك شينجياڭدا كوبىرەك كەزدەسەتىن تامىر ساباقتى ەگىس داقىلى وندا مول ورگانيكالىق بەلسەندى ءسىلتى جانە كوپتەگەن ۆيتامين مەن مينەرال ەلەمەنتتەر بار، ازىق - تۇلىككە جانە دارىلىككە پايدالانۋ قۇنى ءبىرشاما جوعارى. گەزلىك قىستاعى كەلپىن اۋدانىنداعى شامعۇردىڭ نەگىزگى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ ءبىرى.

  8 - ايدىڭ باسىندا تۇقىم سەبىلىپ، تىڭايتقىش بەرىلىپ، سۋ جىبەرىلەدى، 11 - ايدىڭ ورتاسىندا شامعۇر پىسادى.

  ”شامعۇردىڭ جەرگە تالابى ونشا جوعارى ەمەس، باسقارۋعا قولايلى، سوندىقتان وتباسىلارىنىڭ ءبارى ەگەدى“. ازەز بىلاي دەيدى: ”ءونىم الۋ ماۋسىمى بولعاندا، اتىزدا شامعۇر ءۇيىلىپ قالادى، ءوزىمىز جەپ بولا الماساق، امالداپ ساتىپ اقشاعا جاراتۋدى ويلايمىز“.

  70 جاستاعى قىستاق تۇرعىنى راحمان ساۋۇت ءۇش دوڭگەلەكتى ەلەكتروسيكلىنە ءمىنىپ، اتىزعا بارىپ شامعۇردىڭ ءوسۋ جاعدايىن تەكسەرىپ ءجۇر. ول شامعۇرمەن ءومىر بويى اينالىسىپ كەلەدى، جاس كەزىنەن شامعۇر ەككەن، الايدا وزدەرى جەۋدەن اسپايتىن. كەيىن ەسەك ارباسىنا شامعۇرىن باسىپ 6 كيلومەتر الىستاعى بازارعا اپارىپ ساتاتىن بولدى، ”باعاسى ارزان، كوپ اقشاعا جارامايدى، دەسەدە، ساتىلعانى ەسەپ، اتىزدا ءشىرىپ جاتقاننان جاقسى - عوي“، - دەيدى ول.

  راحمان تىلشىگە ءبىر ەسەپ جاساپ بەردى: 2005 - جىلدان بۇرىن ءبىر مۋ جەردەن 500 كيلوگرام اينالاسىندا شامعۇر الاتىنبىز، ءبىر كيلوگرام شامعۇردىڭ بازارداعى باعاسى 3 جياۋدان استام، ءبىر مۋ جەردەن 150 يۋان كىرىس كىرگىزۋگە بولادى. شامعۇر ۇرىعىن ساتىپ الۋ، جەر جىرتۋ، سۋارۋ سياقتىلار بويىنشا، ءبىر مۋ شامعۇر ەككەندەگى وزىندىك قۇن 100 يۋانعا تايايدى، سىندىرىپ ەسەپتەگەندە كىرىس ماردىمسىز بولادى.

  نەداۋىر كوپ شامعۇر ساتىلماي قالادى. راحمان تراكتورىن ايداپ، 30 كيلومەتر الىستاعى اۋدان قالاشىعىنا بارىپ شامعۇرىن ساتادى نەمەسە شامعۇرىنا ءبىراز جۇگەرى اۋىستىرىپ اكەلەدى، قالعانىن تۋىس - تۋعان، دوس - جاراندارىنا تاراتىپ جىبەرەدى.

  وزدەرى ءبىرازىن جەيدى، ءبىرازى ساتىلادى، ءبىرازىن ەلگە بەرەدى، كوپ جىلدان بەرى، گەزلىك قىستاعىنىڭ شامعۇرى وسىنداي تاعدىردى جالعاستىرىپ كەلدى.

  ”بۇرىن شامعۇردىڭ تانىمالىلىعى جوعارى ەمەس ەدى، ونىڭ ۇستىنە گەزلىك قىستاعى شالعايعا ورنالاسقاندىقتان، قاتىناستىڭ قولايسىزدىعى سياقتى ماسەلەلەرمەن ساتىلۋى قيىنعا سوعاتىن، ونى بىلاي قويعاندا باعاسى دا ورلەمەي - اق قويدى“. كەلپىن اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق مەكەمەسى پارتيا باسشىلىق گرۋپپاسىنىڭ شۋجيى، ورىنباسار مەكەمە باستىعى ۋ شياۋچيڭ بىلاي دەيدى: ”بۇل دا تاياۋ جىلداردا تۇتاس اۋداننىڭ شامعۇر ەگىنشىلىگىندە ءدوپ كەلگەن ماسەلەسى“.

  جەرگىلىكتى ورىندا ساتىلماعاندىقتان، ويى ۇشقىر قىستاق تۇرعىنى نايىپ قادىر توسىننان پارىقتى ساتۋ جولىن قاراستىرادى. ول قىستاقتان قىستاق تۇرعىندارىنىڭ شامعۇرىن ساتىپ الىپ، جۇك اۆتوموبيلىن جالداپ اۋات اۋدانىنا اپارىپ ساتادى، ”ءبىر جولدا 1000 يۋاننان استام تابادى“.

  الايدا كەلپىن اۋدانىندا جانە سول ماڭداعى وڭىرلەردە شامعۇر ەگۋ جەر اۋدانىنىڭ ارتۋىنا ىلەسە، بازاردىڭ قابىلداۋ قۋاتى ازايادى، ساتۋ جولدارى كەمشىل بولعاندىقتان، كوپتەگەن قىستاق تۇرعىندارى شامعۇر ساتۋدى قويىپ، باسقا ساۋداعا ويىسا باستايدى.

  شامعۇر ”كىشكەنە مەرگيا“ اتانعان ”التىن جەمىس“ بولعانىمەن ونى ۇناتاتىن كەلپىن شارۋالارىنا جاقسى تابىس اكەلە قويمادى.

 ساپانى جاقسارتىپ، ماركا قالىپتاستىرىپ، بازارعا ءورىس اشتى

  ”جەپ تاۋىسا المادى، ساتىپ جىبەرە المادى، سونىمەن شارۋالار شامعۇر ەگەتىن جەر اۋدانىن ازايتتى، دەن قويا باسقارماعاندىقتان، ءونىم مولشەرى مەن ساپاسى دا قۇلدىرادى“. بۇرىنعى ىستەردى تىلگە تيەك ەتكەندە ازەز شاراسىزدىق تانىتتى.

  2004 - جىلى ءسامي تەك ءبىر مۋ جەرگە عانا شامعۇر ەكتى، ”اقشا تابا الماعاندىقتان جەرگە ۇرىعىن شاشقان سوڭ قارامايتىن بولدىق، قانشالىق ءونىم الۋعا دا ونشا باس قاتىرمادىق“، - دەيدى ول.

  گەزلىك قىستاعى شامعۇرىنىڭ تاعدىرى ويداعىداي اينالىسقا تۇسە المادى، باعاسى ارزانداپ، ساتىلماي قالدى، شارۋالار ەگۋگە ءمان بەرمەي، شامعۇردىڭ ساپاسى ناشارلاپ، ءونىم مولشەرى تومەندەدى.

  ”شارۋالار بازاردان الىستاۋ، بازار وزگەرىسىنە سەزىمتالدىعى ءالسىز، ونىڭ ۇستىنە ساتۋ جولدارى كەمشىل بولعاندىقتان، تەك شارۋالاردىڭ كۇشىنە سۇيەنىپ شامعۇر ساتۋ ءىس جۇزىندىكپەن قابىسپايدى“، - دەيدى ۋ شياۋچيڭ.

  وسىناۋ جالپى جان سانى 187 وتباسىنداعى 831 ادامنان تۇراتىن قىستاقتا 2014 - جىلى ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەيلەر 84 وتباسىنداعى 371 ادام بولىپ، بۇكىل قىستاق جالپى جان سانىنىڭ %44ىن يەلەدى، قىستاق تۇرعىندارى نەگە سۇيەنىپ كىرىستەرىن ارتتىرىپ، كەدەيلىكتەن ارىلا الادى؟

  ”قىستاق تۇرعىندارى كىرىستەرىن ارتتىرۋى ءۇشىن تاعى دا سول شامعۇرعا كۇش سالۋى كەرەك“. بىلتىر جىل باسىندا جۇڭگو مۇناي - حيميا باتىس سولتۇستىك مۇناي مەكەمەسىنىڭ گەزلىك قىستاعىندا تۇراتىن ءبىرىنشى شۋجيى ۋاڭ حايبين ەڭ العاش قىستاققا كەلگەندە، وسى قىستاقتىڭ بەلگىلى شامعۇر ەگۋ كولەمىن قالىپتاستىرعانىن بايقاپ، شامعۇرعا سۇيەنىپ ەگىنشىلەردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋعا دەم بەرۋ ويى تۋىندايدى.

  ۋاڭ حايبين شامعۇر ەگىنشىلىگى كاسىبىن گەزلىك قىستاعىنىڭ 2018 - جىلعى ءتۇيىندى حالىق تۇرمىسى نىسانىنا ەنگىزەدى، نىسانا تۇراقتاندىرىلعاننان كەيىن، قىستاق تۇرعىندارىن شامعۇر ەگىنشىلىك جەر كولەمىن ارتتىرىپ، عىلمي جولمەن ەگىپ باسقارۋعا جۇمىلدىرادى.

  ەڭ الدىمەن ءونىم مولشەرى مەن ساپاسىن جوعارىلاتتى. بىلتىر 2 - ايدا گەزلىك قىستاعى قىستاقتا تۇڭعىش رەت شارۋالاردىڭ جەمىس - كوكونىس كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆىن قۇرىپ، شامعۇردى شوعىرلى ءبىر تۇتاس ەكتى، اۋىل شارۋاشىلىعى ءوندىرىس قۇرال جابدىقتارىن شوعىرلى ساتىپ الۋدى، شوعىرلى تۇردە ءبىر تۇتاس ماشينامەن جىرتۋدى، شوعىرلى تۇردە جەر سالۋدى، شوعىرلى تۇردە اتىز باسقارۋدى قولدانىپ، جالپى بارىستى عىلمي باسقارۋ قىزمەت وتەۋى مەن ماشينالاندىرىپ ەگۋدى جالپىلاستىرۋدى سىناق ەتتى؛ شينجياڭ اۋىل شارۋاشىلىعى داشۋەسىمەن تەحنيكالىق اۋىس - كۇيىس سەلبەستىگىن ورىستەتىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ اتىز باسقارۋدى كۇشەيتۋىنە جەتەكشىلىك ەتتى، ەگىنشىلەردىڭ اتىزدى قاتاڭ باسقارۋىنا جەتەكشىلىك ەتىپ، ەگىنشىلەر وتباسى تىڭايتقىشىن قاتاڭ تىزگىندەپ، اۋىل شارۋاشىلىق دارىلەرىن شاشپاي، ايتسا ايتقانداي ”جاسىل ورگانيكالى، ساپ تابيعي، لاستانباعان“ بولۋدى ورىندادى. ”قىستاق تۇرعىندارى عىلمي ەگۋ مەن باسقارۋ تەحنيكاسىن يگەرىپ، وتكەن جىلى شامعۇردىڭ مۋ باسىندىق ءونىمى 800 − 1200 كيلوگرام بولىپ، ءونىمى كورنەكتى ارتتى ءارى ساپاسى دا اناعۇرلىم جوعارىلادى“، - دەيدى ۋاڭ حايبين.

  جاقسى ەگىلسە، ەڭ سوڭىندا ساتىلىمى دا جاقسى بولادى.

  ماركا اسەرىن جوعارىلاتتى. ۋاڭ حايبين قىستاق تۇرعىندارى، قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى مۇشەلەرى، سىرتتا وقيتىن ستۋدەنتتەر سياقتىلاردى اتتانىسقا كەلتىرىپ، شامعۇردى كەڭ كولەمدە ۇگىتتەدى؛ ونىمدەردى ءۇرىمجىنىڭ بەس جۇلدىزدى قوناق ۇيلەرىنە اپارىپ كورمە وتكىزدى، جوعارى جىلدامدىقتى تاس جولدىڭ كىرە بەرىسىنە جارناما تاقتاسىن ورناتتى.

  سارالاندىرۋ جولىمەن ءجۇردى. شامعۇردى جيىپ العاننان كەيىن، سەلبەستىك كووپەراتيۆى كوپشىلىكتى ءپىشىنى جاقسى، ۇلكەن - كىشىلىگى ءبىرىڭعايلارىن تاڭداپ ءبىر تۇتاس قوراپتاۋعا باستادى، قازىر 5 كيلوگرامدىق قوراپتالعان، قاپقا سالىنعان ونىمدەر بار.

  سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ رولىن ساۋلەلەندىردى. ۋاڭ حايبين بىلاي دەيدى: قىستاقتا سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ رولىن ساۋلەلەندىرىپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ شامعۇرلارىن ءبىر تۇتاس ساتىپ الدىق، سونداي - اق بازارمەن بايلانىس جاساپ، شامعۇردى ساتىپ، ساتۋداعى قيىن ماسەلەنى شەشتىك.

  جەرگىلىكتى ۇكىمەت تە شارۋالاردىڭ ساتۋىنا بار كۇشپەن كومەكتەستى. ۋ شياۋچيڭ بىلاي دەدى: كەلپىن اۋدانى ەلەكتروندىق ساۋدا رولىن ساۋلەلەندىرىپ، شامعۇر ماركاسىنىڭ ىقپال كۇشى مەن ساتىلۋ ارناسىن كەڭەيتتى، قازىر وسى اۋدانداعى 40تان استام ەلەكتروندىق ساۋدا دۇكەندەرى بۇكىل ەلدەگى 20 نەشە قالانى شارپىدى؛ جەر بەلگىسىندىك ءونىمنىڭ ماركا اسەرىن زور كۇشپەن جالپىلاستىرىپ، جەر بەلگىسى ونىمدەرى تولىمدىلىعىن كاسىپورىنداردىڭ پايدالانۋىنا تەگىن بەردىك؛ كوپ ساندى اۋىل - قىستاق دەلدالدارىنىڭ رولىن ساۋلەلەندىرىپ، بۇكىل شينجياڭعا باعىتتاي كەلپىننىڭ شامعۇرىن ۇگىتتەدىك.

  جەرگىلىكتى ۇكىمەت، ءبىرىنشى شۋجي، قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى سياقتىلاردىڭ بىردەي قۇلشىنۋىندا، بازارعا ءورىس اشىلدى. بىلتىر ءۇرىمجى، قاشقار، حوتان، ءتىپتى ىشكى ولكەلەردەگى ساۋداگەرلەر گەزلىككە كەلىپ شامعۇر ساتىپ الدى، كەزىندە ەلگە تەگىن بەرە سالاتىن شامعۇر ءوتىمدى زاتقا اينالدى. ”اتىز باسىنداعى باعاسى 2 يۋان، ءتىپتى كەيبىر ساۋداگەرلەر 3 يۋاندىق باعامەن ساتىپ الاتىن بولدى“، - دەيدى ۋاڭ حايبين.

  شامعۇر تۇڭعىش رەت شارۋالارعا قوماقتى تابىس اكەلدى، شامعۇر ەگۋگە سۇيەنىپ، بىلتىر گەزلىك قىستاعىنداعىلاردىڭ جان باسىندىق كىرىسى 600 يۋاننان استام ارتتى.

 كاسىپ تىزبەگىن ۇزارتىپ، قوسىمشا قۇنىن جوعارىلاتتى

  شامعۇر ”ءوتىمدى“ بولىپ، قىستاق تۇرعىندارى پايدانىڭ ءدامىن تاتقاندىقتان، ەگۋ بەلسەندىلىكتەرى بارىنشا ارتتى. الايدا تەك قانا ”بايىرعى“ شامعۇردى ساتۋعا يەك سۇيەيتىن بولسا، باياندى ورنىقتى كىرىس ارتتىرۋدى ىسكە اسىرۋ قيىنعا سوعاتىن ەدى.

  ۋاڭ حايبين وسى ءتۇيىندى تانىپ جەتتى، ”بازار وسىنشاما ۇلكەن، تەك جاس كۇيىندەگى جەمىستى ساتقاندا، 2 − 3 جىلعا جاقسى بولۋى مۇمكىن، ال كەيىن قايتۋ كەرەك؟ ءسوزسىز، ەگۋ، ءوندىرۋ، مانەرلەۋ، ساتۋداعى كەمەلدى كاسىپ تىزبەگىن قالىپتاستىرۋ كەرەك“.

  بىلتىر ۋاڭ حايبين قىزمەت اترەتىن باستاپ، شامعۇر ونىمدەرىنىڭ سىرتقى توقىما قورابى مەن سالەمدەمە قورابىن دەربەس جوبالادى ءارى ءبىر ءبولىم شامعۇردى شامعۇر تالقانى، شامعۇر قاعى ەتىپ مانەرلەپ، قوراپتاعاننان كەيىن ساتتى. ”بۇل ءبىر رەتكى سىناق، مانەرلەنگەننەن كەيىنگى شامعۇر تالقانى، شامعۇر قاعى ساقتاۋعا جانە تاسىمالداۋعا قولايلى، قوسىمشا قۇنى ارتسا، ساتۋ باعاسى دا سوعان سايكەس جوعارىلايدى“، - دەدى ول. امالياتتا شامعۇر ەگۋدەن شامعۇر سۇيىقتىعىن جاساۋعا دەيىن اچال قالاشىعى سونداي - اق كەلپىن اۋدانى ەجەلدەن كاسىپ تىزبەگىن ۇزارتۋعا كۇش سالۋمەن كەلەدى.

  جۋىق جىلداردان بەرى، كەلپىن اۋدانى ”كەلپىن شامعۇرى“ ماركاسىن تۇلعالاۋدى وزەك ەتىپ، عىلىم - تەحنيكالىق زەرتتەۋ - اشۋ كۇشىنە سۇيەنىپ، شامعۇر كاسىبىن زور كۇشپەن دامىتتى، شامعۇردى جىنتىكتەي مانەرلەۋدى نەگىز ەتكەن كاسىپورىندار مەن نىساندى جەتىلدىرىپ جانە ەنگىزىپ، ەكونوميكالىق قوسىمشا قۇندى جوعارىلاتتى، قازىرگە دەيىن شامعۇر بال سىقپاسى سياقتى العاشقى ءونىمدى جانە شالا وڭدەلگەن ونىمدەرىن زەرتتەپ جاساپ قانا قالماستان، شامعۇر كاپسۋلاسى، سۇيىقتىعى، ەفير مايى سياقتى جىنتىكتەي مانەرلەنگەن ونىمدەردى دە ءوندىردى.

  شينجياڭ ءالينۇر اۋىل شارۋاشىلىق عىلىم - تەحنيكا اشۋ شەكتى سەرىكتەستىگى نەگىزىنەن ۇن، كۇرىش، شامعۇر سياقتى اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن مانەرلەۋ جانە ساتۋمەن اينالىسادى، بۇرىن وسى سەرىكتەستىك شامعۇردى مانەرلەگەندە شالا وڭدەيتىندىكتەن، ءونىمنىڭ قوسىمشا قۇنى تومەن، پايداسى ماردىمسىز بولىپ، جىلىنا تەك 1000 توننا اينالاسىندا عانا شامعۇر قابىلدايتىن بولعاندىقتان، جەرگىلىكتى ورىننىڭ شامعۇرىن ساتىپ الۋعا جەتەكتەۋ قابىلەتى شەكتى بولاتىن.

  وسى 2 جىلدا شامعۇردىڭ ”اتاعى اسپاندادى“، وسى سەرىكتەستىك تە ساۋدا ورايىن بايقاپ، شامعۇردى جىنتىكتەي مانەرلەۋگە كىرىسۋگە بەكىدى.

  وسى سەرىكتەستىك پارتيا ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى ليۋ چۇنيۇڭنىڭ تانىستىرۋىنشا، سەرىكتەستىك اچال قالاشىعىنىڭ شامعۇر ەگىنشىلىگى باسىمدىعىنا سۇيەنىپ، قالاشىقتا 21 ميلليون يۋاننان استام قارجى قوسىپ زاۆود قۇرعان، نەگىزىنەن شامعۇر توڭازىتىلعان قاعىن، ازىقتىق تالقانى، جەمىس سىرنەسى، سونداي - اق شامعۇر سۇيىقتىعى سياقتى ونىمدەردى ءوندىرىپ، مانەرلەۋ ءوندىرىس جەلىسى مەجەمەن جىل سوڭىندا وندىرىسكە قوسىلادى ەكەن. ”ءوندىرىس جەلىسىنىڭ ءوندىرىس قۋاتىن 50 مىڭ توننا قابىلەتكە يە ەتىپ جوبالادىق، مۇنان كەيىن كەلپىن اۋدانىنداعى شامعۇردى ’تاۋىسىپ‘ قانا قالماستان، ونىڭ ۇستىنە سول ماڭداعى شامعۇر وندىرەتىن جەرلەردى دە شارپىپ، ءتىپتى دە كوپ شارۋالاردى كىرىستەرىن ارتتىرىپ اۋقاتتانۋعا باستايمىز“، - دەدى ول.

  كاسىپ تىزبەگىنىڭ تىرەك بولۋىمەن، گەزلىك قىستاعى شامعۇر ەگۋ كولەمىن جىل سايىن مولايتتى، 2017 - جىلى 1500 مۋ، 2018 - جىلى 2150 مۋ، بيىل 2200 مۋدان استام جەرگە ەكتى.

  ۋاڭ حايبين دا جاڭا ويىن كوكەيىنە ءتۇيدى، ەرەكشە شامعۇر كاسىبى جۇيەسىن قۇرۋدى اناعۇرلىم تەرەڭدەتىپ، شامعۇر ۇلگى كورسەتۋ بازاسىن قۇرىپ، ورگانيكالىق اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن كۋالاندىرۋدى بەلسەنە ىلگەرىلەتىپ، اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ جاعراپيالىق قورعالۋىنا كەپىلدىك ەتۋدى جوسپارلادى. سونىمەن بىرگە، كەلپىن قوي ەتىنىڭ ماركا باسىمدىعىنا سۇيەنىپ، شامعۇردىڭ ازىقتىق، دارىلىك ەكى ءتۇرلى پايدالانۋ قۇنىن ۇزدىكسىز اشىپ جانە جالپىلاستىرىپ، تومەنگى بۋىنداعى قۇنتتاي سۇرىپتايتىن جانە جىنتىكتەي مانەرلەيتىن كاسىپورىندارمەن بەلسەندى ۇشتاسىپ، شامعۇر ساتۋدىڭ، مانەرلەۋدىڭ ورنىقتى ارناسىن ورناتتى.

  بۇل ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي ابدۋاقاپ كەرىمنىڭ شامعۇر ەگۋگە بولعان سەنىمدىلىگىن بەكەمدەي ءتۇستى: ”بيىل 8 مۋ جەرگە ەكتىم، بىلتىرعى ءبىر كيلوگرامى 2 يۋاندىق باعا بويىنشا ساتسام، مەن دە 16 مىڭ يۋان كىرىس كىرگىزەمىن“.

  ”بىلتىر جىل سوڭىنا دەيىن تۇتاس قىستاقتا كەدەيلىكتەن ارىلماعان 6 وتباسىنداعى 16 ادام عانا قالدى. بيىل ءبىز جالعاستى قۇلشىنىس جاساپ، تۇتاس قىستاقتى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدى جۇزەگە اسىرامىز“، - دەدى ۋاڭ حايبين مىعىم سەنىممەن.

  مامىراجاي كۇن ساۋلەسى گەزلىك قىستاعىنا شۇعىلاسىن شاشۋدا، اتىزدا قالىڭ جاسىل جاپىراقتار استىندا پىسۋعا تاياعان شامعۇرلار كومۋلى جاتىر، بۇل قىستاق تۇرعىندارىنىڭ بيىل قىستا كىرىستەرىن ارتتىرۋىنداعى ءۇمىتى ەدى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.