حالىق گازەتىنىڭ شولۋشىسى
قازىر ەلىمىزدە ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ جاقسارۋ اۋقىمى اناعۇرلىم بەكەمدەلدى، الايدا ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ جەتىستىگىن ساقتاۋ، ىندەتتىڭ قايتالانۋىنان ساقتانۋ مىندەتى اۋىر، سوندىقتان، ءسوز جوق، وي - سانانى سەرگەك ۇستاپ، باستان - اياق اباي بولۋ كەرەك.
4 - ايدىڭ 17 - كۇنى باس شۋجي شي جينپيڭ ورتالىق كوميتەت ساياسي بيۋروسىنىڭ ءماجىلىسىن باسقارىپ اشتى. ەل ءىشى - سىرتىنداعى جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جاعدايىنا تالداۋ جاساپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن اقىلداسىپ ورنالاستىرعاندا، ءماجىلىس، ءسوز جوق، وڭاي - وسپاق قولعا كەلمەگەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ ناتيجەسىن بارىنشا قاستەرلەپ، ساقتانۋ - تىزگىندەۋ شايقاسىنىڭ جەتىستىگىن بەكەمدەپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ سىندى وسى ارقاۋدى مىقتاپ شيراتىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋدى مىقتى، ناقتى، ەگجەي - تەگجەيلى يگەرىپ، ۋاقىتقا، جاعدايعا قاراي، سىرتتان كىرۋدەن ساقتانۋ، ىشتە قايتا بەلەڭ بەرۋدەن ساقتانۋ شارالارىن كەمەلدەندىرىپ ءارى شىنايى تياناقتاندىرۋدى ويداعىداي يگەرىپ، حالىق بۇقاراسىن قاجەتتى قورعانۋدى ويداعىداي ىستەۋگە بەلسەنە جەتەكتەپ، ىندەت جاعدايىنىڭ ءۇرتىس جاقسارۋ اۋقىمىن ۇزدىكسىز بەكەمدەپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ ءومىرىنىڭ حاۋىپسىزدىگى مەن دەنساۋلىعىنىڭ اقاۋسىزدىعى، ەكونوميكالىق، قوعامدىق ءتارتىپتىڭ جالپى بەتتىك قالپىنا كەلۋى ءۇشىن پارمەندى قامتاماسىزدىق ازىرلەۋ كەرەكتىگىن باسا دارىپتەدى.
ءبىراز ۋاقىت جاپالى قۇلشىنۋدىڭ ناتيجەسىندە، ەلىمىزدە ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جاعدايى ۇزدىكسىز جاقسارۋعا بەت الدى، شەكارا ىشىندە ىندەتتىڭ تارالۋىنىڭ جوعارى تولقىنى ءوتىپ كەتتى، الايدا شەكارا سىرتىندا ىندەت ۇزدىكسىز ورشۋدە، ەلىمىز ىندەتتىڭ شەكارا سىرتىنان كىرۋىنىڭ ارتۋى سىندى حاۋىپكە ءدوپ كەلۋدە. بۇل بىزگە سىرتتان كىرۋدەن ساقتانۋ، ىشتە قايتا بەلەڭ بەرۋدەن ساقتانۋ قىزمەتىن استە بوساڭسىتپاۋدى، وعان استە نەمقۇرايدى قاراماۋدى، بەيعامدىققا سالىنباۋدى، ىندەتتىڭ جاقسى جاعدايعا قاراي بەت الۋىنىڭ كەرى قايتۋىنا استە جول بەرمەۋدى ەسكەرتەدى. حالىقاراداعى، ەل ىشىندەگى ىندەت جاعدايىنىڭ وزگەرىسىنە، ءسوز جوق، ءجىتى نازار اۋدارىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋ قىزمەتىن جاقسى ىستەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن، قاجەتتىلىگىن جەتە تانۋ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى قايتا - قايتا باسا دارىپتەپ، وعان قايتا - قايتا تاباندى بولىپ، قاشاندا قىراعى بولىپ، قاتاڭ ساقتانىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋدى مىقتى، ناقتى، ەگجەي - تەگجەيلى يگەرۋدى، جۇمىستى، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ جانە قوعامدىق تۇرمىستىڭ بارلىق جاعىندا دالمە - ءدال تياناقتاندىرۋ كەرەك.
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋدى مىقتى، ناقتى، ەگجەي - تەگجەيلى يگەرۋدە، ىشتە قايتا بەلەڭ بەرۋدەن ساقتانۋ شارالارىن ناقتاپ تياناقتاندىرىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ تورىن بەرىك، تىعىز توقۋ كەرەك. حۋبەي ولكەسى مەن ۋحان قالاسى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ۇزدىكسىز ويداعىداي يگەرىپ، سالماقتى ناۋقاستاردى دەن قويا ەمدەپ، بار پەيىلىمەن كۇتىمدەپ، الەۋمەتتىك اۋماقتىڭ ساقتانۋ - تىزگىندەۋىن ناقتى يگەرىپ، كاسىپورىن، ءىسورىندارىنىڭ ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جاۋاپكەرشىلىگىن قاتايتىپ، ءتۇيىندى ادامدار شوعىرىنا قاراتا نۋكلەين قىشقىلىن تەكسەرۋ - ولشەۋى بويىنشا تەكسەرۋگە تيىستىلەرىنە مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ، باسقا ادامدار شوعىرىنا قاراتا تەكسەرۋدى قالايتىندارىنا مۇمكىندىكتىڭ بارىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ كەرەك. باسقا وڭىرلەر ۋحاننان قايتقان ادامداردى باسقارۋ جانە سالاماتتىق باقىلاۋ - ولشەۋ بەلگىلەمەسىن يكەمدى رەتتەپ، حۋبەي ولكەسىمەن جانە ۋحان قالاسىمەن نۋكلەين قىشقىلى تەكسەرۋ - ولشەۋدى، اۋاشالاپ باقىلاۋ سياقتى جاقتارداعى ينفورماتسيالاردى ءوزارا اۋىستىرۋ، ءوزارا مويىنداۋ كەرەك. حۋبەي ولكەسى مەن ۋحان قالاسىنىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىنا جانە حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىز ەتۋىنە ساياساتتىق قولداۋ كورسەتۋدى كۇشەيتىپ، بۇقارانىڭ جۇمىستانۋ، كىرىس كىرگىزۋ، وقۋعا ءتۇسۋ سياقتى جاقتارداعى ءىس جۇزىندىك قيىنشىلىعىن شەشۋىنە كومەكتەسۋ كەرەك. بەيجيڭ قالاسىنىڭ ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتىن ۇزدىكسىز كۇشەيتىپ، ساقتانۋ - تىزگىندەۋ تاكتيكاسىن ساپالىلاندىرىپ، ساقتانۋ - تىزگىندەۋ جاۋاپكەرشىلىگىن جانە ءتۇرلى ناقتى شارالاردى مۇقيات تياناقتاندىرۋ كەرەك. جەر - جەر ىشتە قايتا بەلەڭ بەرۋدەن ساقتانۋ قىزمەتىن دالمە - ءدال ويداعىداي يگەرىپ، جاڭادان ارتقان جەرگىلىكتى ورىنداعى دياگنوزى تۇراقتاندىرىلعان ناۋقاستاردى ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋدى كۇشەيتىپ، وندا بەلەڭ بەرگەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋگە قاتىستى ماسەلەلەردى دەر كەزىندە بايقاپ، ءالسىز بۋىنداردى بەكەمدەۋ، ولقىلىقتاردى، شالاعايلىقتاردى تولىقتاۋ كەرەك.
ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋدى مىقتى، ناقتى، ەگجەي - تەگجەيلى يگەرۋدە، سىرتتان كىرۋدەن ساقتانۋ شاراسىن كۇشەيتىپ جانە كەمەلدەندىرىپ، باعىتتامالىلىق پەن ونىمدىلىكتى اناعۇرلىم جوعارىلاتۋ كەرەك. ىندەتتىڭ شەكارا سىرتىنان كىرۋىنەن قاتاڭ ساقتانۋدى كەزەكتەگى، ءتىپتى ءبىرشاما ۇزاق ۋاقىتتاعى ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدەگى ەڭ ماڭىزدى ءىس ساناپ، ىندەتتىڭ شەكارا سىرتىنان كىرۋ حاۋىپ - قاتەرىنە توتەپ بەرۋدىڭ بەرىك قورعانىس شەبىن قۇرۋ، ەشقانداي ساڭلاۋ قالدىرماۋ كەرەك. شەكارا سىرتىنداعى ەلىمىز ازاماتتارىنا كوڭىل ءبولۋدى، قامقورلىق جاساۋدى ۇزدىكسىز كۇشەيتۋ، شەتەلدە تۇراتىن ەلشىلىكتەر مەن كونسۋلحانالار كۋنسۋلدىق قورعاۋعا جانە ساقتانۋعا جەتەكشىلىك ەتۋدى ويداعىداي ىستەپ، چياۋباۋلار ۇيىرمەسى، شەتەلدەردە وقيتىن وقۋشىلار ۇيىمى سياقتىلاردىڭ رولىن ويداعىداي ساۋلەلەندىرۋ كەرەك. شەكارا وتكەلدەرىندەگى قالالاردىڭ قورعانىس شەبىن باتىل ساقتاپ، ويداعىداي قورعاپ، ەمدەۋ بايلىعى مەن قۇتقارۋ - ەمدەۋ كۇشتەرىنىڭ جايعاسۋىن ساپالىلاندىرىپ، كارانتيندەۋ، تەكسەرۋ - ولشەۋ قابىلەتى قۇرىلىسىن كۇشەيتۋ كەرەك. شوعىرلى اۋاشالانعان ادامداردى حاۋىپسىز قىزمەت وتەۋمەن قامتاماسىز ەتۋدى كۇشەيتىپ، سالاماتتىق باقىلاۋ - ولشەۋىن جانە گۋمانيتارلىق قامقورلىقتى ويداعىداي ىستەۋ كەرەك. ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدىڭ حالىقارالىق سەلبەستىگىن ىشكەرىلەي ىلگەرىلەتىپ، دۇنيە جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىمەن اۋىس - كۇيىستى، سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، قاتىستى ەلدەرگە قولدان كەلگەنشە ۇزدىكسىز كومەك كورسەتىپ، كوپ ءتۇرلى تاسىلدەر ارقىلى حالىقارالىق ىندەتتەن ساقتانۋ سەلبەستىگىنە كۇش قوسۋ كەرەك.
ەل ءىشى - سىرتىنداعى ىندەت جاعدايىنا جالپىلاي كوز جىبەرسەك، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋ − ماشاقاتتى، اۋىر ءارى ءبىرشاما ۇزاققا جالعاساتىن قىزمەت، وڭىرلەردە، تاراۋلاردا، ءسوز جوق، يدەيالىق دايىندىق پەن قىزمەت دايىندىعى بولۋ كەرەك. توسىن كەلگەن ىندەت ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىنا بۇرىن بولماعان سوققى اكەلدى، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ سىندى ارقاۋدى مىقتاپ شيراتىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ۇدايىلاندىرۋدى مىقتى، ناقتى، ەگجەي - تەگجەيلى يگەرىپ، سەلقوس قاراماي، شايقاستان جالىقپاي، بوساڭسىماي، ىندەت جاعدايى ۇزدىكسىز جاقسارعان اۋقىمدى ۇزدىكسىز بەكەمدەگەندە عانا، ەكونوميكالىق، قوعامدىق ءتارتىپتىڭ جالپى بەتتىك قالپىنا كەلۋىنە شارت - جاعداي جاساپ، كەپىلدىك ازىرلەي الامىز.
(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 4 - ايدىڭ 19 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)