تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

ورمان الابىنىڭ قۋراۋىن قالپىنا كەلتىرۋ جالپى بەتتىك جۇرگىزىلدى

شينجياڭ ءۇش تەرىستىك ىقتاسىن ورمانىن ”باپتاۋعا“ الدى

  شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى ليۋ دۇڭلاي 5 - ايدىڭ 10 - كۇنى ۇرىمجىدەن حابارلايدى. ”ءۇش تەرىستىك ىقتاسىن ورمانى 40 نەشە جىلدىق قۇرىلىستى وتكەرگەننەن كەيىن، ورماننىڭ قۋراۋ جاعدايى بىرتىندەپ جارىققا شىقتى، بيىلدان باستاپ رايونىمىز ءۇش تەرىستىك ىقتاسىن ورمانىنىڭ قۋراۋىن قالپىنا كەلتىرۋ تەبىنىن جالپى بەتتىك كۇشەيتەدى، بيىل 200 مىڭ مۋ كەلەتىن جەمىس باقشاسى توڭىرەگىندەگى ىقتاسىن ورمانى قۇرىلىسى جانە ونى قالپىنا كەلتىرۋ، جاقسارتۋ قىزمەتى ءتۇيىندى تۇردە كۇشەيتىلەدى“، - دەدى 5 - ايدىڭ 6 - كۇنى تۇستەن بۇرىن اۆتونوميالى رايوندىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايلىم مەكەمەسى ەكولوگيانى قالپىنا كەلتىرۋ باسقارماسىنىڭ ورىنباسار باستىعى پەي يۇيلياڭ.

  ورماننىڭ قۋراۋى دەگەندە ورتانىڭ وزگەرىسى، جاراتىلىستىق اپات، ورمان شارۋاشىلىعىنا زياندى ورگانيزمدەر سياقتى سەبەپتەر سالدارىنان ورمان الابىنىڭ فيزيولوگيالىق قۇلدىراۋ ساتىسىنا كۇن ىلگەرى نەمەسە تەز كىرىپ، ورمان اعاشتارىنىڭ قۋراپ قالۋ، ءولۋ، ءوسۋى جاقسى بولماۋ سياقتى قۇبىلىستار جارىققا شىعىپ، تۇراقتىلىعى تومەندەپ، ەكولوگيالىق ىقتاسىن قۋاتىنىڭ شەگىنىپ، اۋەلى، ونان ايرىلىپ، جاراتىلىستىق قابىلەتى ارقىلى جاڭارۋى، قالپىنا كەلۋى مۇشكىل بولعان ىقتاسىن ورمان مەڭزەلەدى.

  سوڭعى جىلدارى شينجياڭ جەمىس ورمانى كاسىبى قاۋىرت دامىپ، شارۋالاردىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ، كىرىستەرىن ارتتىرۋىنىڭ ماڭىزدى ارناسىنا اينالدى. ەگىس اتىزى جانە جەمىس باقشاسى توڭىرەگىندەگى ىقتاسىن ورمان جەمىس ورمانى كاسىبىنىڭ دامۋ حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدى نەگىزىنە اينالدى. ”ءبىز، باستىسى، تولىقتاپ ەگۋ، تولىقتاپ جەتىلدىرۋ، ورماندى جاڭادان وتىرعىزۋ، دەرت - دەربەز جانە زياندى جاندىكتەردىڭ ىقپالى سەبەبىنەن قورعانۋ قۋاتىنان ايرىلۋ، سونداي - اق ورمان وتىرعىزۋعا ءتيىس بولسا دا وتىرعىزىلماعان وڭىرلەرگە ورمان وتىرعىزۋدى قايتا جوبالاۋ سياقتى تاسىلدەر ارقىلى ەگىس اتىزى ىقتاسىن ورمانى جانە جەمىس باقشاسى ىقتاسىن ورمانى قۇرىلىسىن قالپىنا كەلتىرۋدى كۇشەيتەمىز“، - دەدى پەي يۇيلياڭ.

  ساۋان اۋدانى قورقىس قالاشىعىنداعى مەملەكەت تاس جولى 312 - لەنياسىنىڭ ەكى جاعاسىندا جالپى ۇزىندىعى 3 كيلومەتر كەلەتىن قۋراعان ورمان بىلتىر جالپى بەتتىك كەسىپ تاستالعان ەدى، جاڭادان وسىرىلگەن ورمان قازىر قاۋلاپ ءوسىپ كەلەدى.

  ”وسى ءبىر بولىك ورمان بەلدەۋىندە بۇرىن تەز وسەتىن تەرەك وتىرعىزىلعان ەدى، دەرت - دەربەز جانە زياندى جاندىكتەردىڭ زيانكەستىگىنە اۋىر دارەجەدە ۇشىراعاندىقتان، اعاشتار مورت بولىپ، بوران شىقتى بولدى وپ - وڭاي سىنىپ، بوراننان قورعاۋ ونىمدىلىگى تومەندەپ قالماستان، تاس جول حاۋىپسىزدىگىنە دە كومەسكى قاتەر الا كەلدى“. ساۋان اۋداندىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جايلىم مەكەمەسىنىڭ ورمان ءوسىرۋ بولىمشەسىنىڭ باستىعى ۋي شياڭحۇڭ بىلاي دەدى: ”بيىل كوكتەم ماۋسىمىندا