تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ

چىن رۇيجۇن: ”شينجياڭعا كومەكتەسۋ“ — مەنىڭ ماڭگىلىك ماقتان تۇتاتىن بورىشىم

  «مەن جانە مەنىڭ شينجياڭدىق دوستارىم »- مەنىڭ ەرەكشە مەزگىلدەگى شينجياڭعا كومەكتەسۋدەگى ٴتول كەشىرمەلەرىمنەن، شينجياڭ سىندى وسى ىرىستى مەكەنگە دەگەن ” جىلى دا قامىعۋلى“ شىنايى سۇيىسپەنشىلىگىمنەن باستاۋ العان. بۇل كىتاپتا ٴوز باسىمنان كەشكەن باتىس ٴوڭىردىڭ جەرگىلىكتى سالت-ساناسى، سونداي-اق شينجياڭعا كومەكتەسۋ اياقتاعاننان كەيىن، جالعاستى دوستاسقان ٴار سالا، ٴار ۇلت شينجياڭدىق دوستارمەن ٴوزارا شىنايى بارىس-كەلىس جاساپ، ورتاق رۋحاني مەكەننىڭ قوعام ورنىقتىلىعى مەن باياندى تىنىشتىعى ٴۇشىن، ارمانعا بىرگە قانات قاققان ناقتى حيكايا باياندالادى.

  شينجياڭعا كومەككە كەلۋدىڭ الدىندا، ورتا جاسقا كەلگەنىمدە، وسىنداي ەرەكشە ورايعا يە بولىپ، ٴوزىمنىڭ كوپ جىلدان بەرى شىنايى ارمانداعان شينجياڭعا وسىلاي قادام تاستايتىنىمدى مۇلدە ويلاماعان ەدىم. قىسقا عانا ٴبىر جارىم جىلدا، ەرەكشە جەر، ەرەكشە مەزگىلدەگى ەرەكشە كەشىرمەلەر، مەنى ٴومىر بويى ارالاسا الاتىن ٴبىر توپ دوستارمەن تابىستىردى.

  شينجياڭعا كومەكتەسۋ قىزمەتى اياقتاعان كەزدە، « شينجياڭعا كومەككە كەلگەن ۇزدىك كادر » اتاعىنا يە بولعان ٴارى 2 ـ دارەجەلى ەڭبەك سىڭىرگەن كەزىمدە، اۋىر داڭق الدىندا، كوزىمە ىستىق جاس الىپ، بىلاي دەگەن بولاتىنمىن: ٴبىزدى شينجياڭعا كومەكتەسۋگە كەلدى دەگەننەن گورى، شينجياڭداعى ٴار ۇلت حالقى وزدەرىنىڭ باۋىرمالدىعى، قاراپايىمدىلىعى، شىن پەيىلدىلىگى جانە ىزگى نيەتى ارقىلى ٴبىزدىڭ قۇلازىعان كوڭىل كۇيىمىزگە دەمەۋ بولدى جانە ۋايىمىمىزدى ارىلتتى دەگەن ٴجون. سودان باستاپ، ”شينجياڭعا كومەكتەسۋ “ تابيعي تۇردە مەنىڭ ماڭگىلىك ماقتانىش تۇتاتىن بورىشىما اينالدى.

  جان دۇنيەمدى تازارتۋعا جىلۋلىق اتاعان ٴارى قول ۇشىن بەرگەن، اسقاق سەزىمىمدى تاسقىنداتقان جانە نارلەندىرگەن شينجياڭ سىندى ىرىستى مەكەنگە اسا العىس ايتامىن، وسىناۋ ىرىستى مەكەندە تۇرمىس كەشىرىپ جاتقان ٴار ۇلت حالقىنا العىس ايتامىن. سودان باستاپ، مەندە شينجياڭ جونىندە ” جىلى دا قامىعۋلى“ ەرەكشە سۇيىسپەنشىلىك پايدا بولدى.

  وسى ەرەكشە سۇيىسپەنشىلىك ماعان اناعۇرلىم جاقسى جان دۇنيە سۇيەنىشىن باعىشتادى. قىزمەت ارەدىگىندە قالام تەربەپ، قولىمداعى قالام ارقىلى شينجياڭعا كومەكتەسۋ بورىشىن جالعاستىرۋ دا مەنى ويلاماعان جان دۇنيە تابىسىنا جەتكىزدى. بۇل تابىس بىرتە-بىرتە جينالىپ، وسى كەشىرمەلەرگە نەگىزدەلە وتىرىپ جازعان، شينحۋا اگەنتتىگى ٴتۇيىندى تۇردە تانىستىرعان « وڭتۇستىك شينجياڭداعى سارالا قاز » اتتى كىتاپ، سونداي-اق « حالىق گازەتى » جاريالاعان « شينجياڭعا كومەكتەسۋ جىرى »، سونداي ـ اق كەڭىنەن تارالعان « حوتان ەلەسى»، « حوتان قاس تاسى »، « حوتان روزا گۇلى »، « كوك اسپان استىنداعى شينجياڭ»، « ماقسارى اڭعارى » سياقتى دوستارىممەن بىرگە جازعان شينجياڭ جونىندەگى ٴبىر توپ اندەردە بەينەلەنۋگە جەبەۋشى بولدى.

  جاڭادان قۇراستىرىلعان « مەن جانە مەنىڭ شينجياڭدىق دوستارىم » اتتى بۇل كىتاپ جيىنى ەكى ۇلكەن بولىمگە بولىنگەن، ٴبىرىنشى ٴبولىم « وڭتۇستىك شينجياڭ ەستەلىكتەرى»، شىعارمادا « وڭتۇستىك شينجياڭداعى سارالا قازداعى » وقيعالىعى كۇشتى، وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ جەرگىلىكتى سالت-ساناسىن تاتىمدى بەينەلەيتىن شاعىن اڭگىمەلەر سارالاپ الىنعان. شينجياڭعا كومەكتەسۋدەن قايتقان سوڭ، قىزمەت پەن تۇرمىستىڭ ريتىمى استاناداعى وزگەشە قاربالاس كۇيگە قايتا ورالدى. ايتسەدە، ٴار كۇنى ٴتۇن ورتاسى بولعاندا، شينجياڭداعى تانىس تابيعات كورىنىستەرى مەن اشىق-جارقىن ەڭ جاقىن دوست-جاراندارىم ۋادەلەسپەي-اق تۇسىمدە مەنىمەن كەزدەسەدى ٴارى ماعان ۇلكەن قۋانىش جانە جۇبانىش سيلايدى.

  بۇل وتكەن ىستەر ۋاقىتتىڭ وتۋىمەن بىرتىندەپ الىستاپ بۋالدىر ەلەسكە اينالمادى. قايتا، بارعان سايىن ايقىندالا ٴتۇسىپ، ۇنەمى جىلۋلىق جانە جاقىندىق سەزىنەمىن. قىزمەت ارەدىگىندە، سول جىلدارى تارتىلعان سۋرەتتەردى كورىپ، سۋرەتتىڭ استارىنداعى اڭگىمەلەردى قايتادان قازىپ، سول كەزدەگى اسەرلى كورىنىستەر كوز الدىما قايتا ورالادى. ال ٴمان-جايدى وي ەلەگىمنەن وتكىزىپ، جازۋدى وڭدەپ، سەزىمدى بەينەلەۋ بارىسى، قايتالاي جان دۇنيەمدى تازارتىپ، قاناعاتتانۋ، العىس ايتۋدى سەزىنۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى.

  » مەن جانە مەنىڭ شينجياڭدىق دوسىم » اتتى كىتاپتىڭ 2 ـ ٴبولىمى ” شينجياڭدىق دوستار “، بۇندا مەن جانە مەن دوستاسقان شينجياڭدىق دوستارىمنىڭ ارمانعا بىرگە قۇلاش سەرمەۋ حيكاياسى باياندالعان.

  ويتكەنى شينجياڭعا دەگەن بۇل جىلى دا قامىعۋلى ەرەكشە سۇيىسپەنشىلىك، مەنى بۇكىل ەلدىڭ جەر-جەرىندەگى شينجياڭمەن قاتىستى ٴبىر تالاي ٴار ۇلت دوستارىمەن تابىستىردى. شينجياڭ جونىندەگى قىزۋ سۇيىسپەنشىلىك جانە ساعىنىش، شينجياڭنىڭ ۇلتتار ىنتىماعىنىڭ، قوعام ورنىقتىلىعىنىڭ، باياندى تىنىشتىعىنىڭ ورتاق تالپىنىسى، ٴبىزدى تەز ارادا بال جالاسقان دوستارعا اينالدىردى، ٴارى وسى ارمان مەن تالپىنىس ٴۇشىن ٴبىر-بىرىمىزگە دەم بەرىپ، بىرگە العا ىلگەرلەۋىمىزگە مۇمكىندىك جاسادى. قىزمەت ارەدىگىندە، شينجياڭدىق دوستارمەن تانىسۋ، دوستاسۋ، ارمانعا بىرگە تالپىنۋ اڭگىمەلەرىن ەستەلىككە الىپ وتىردىم. بۇل اڭگىمەلەردى اڭگىمەدەگى باس كەيىپكەرلەرمەن بىرلەسىپ تامامدادىم، ولار مەن كەزدەيسوق تانىسىپ، العاش كەزەسكەندە-اق شىنايى دوست بولعان ٴارى ۇزاق ۋاقىت بارىس-كەلىس جاساعان ايگىلى جازۋشى، مۋزيكانت، كوركەمونەرشى، ەرەكشە ساقشى جاۋىنگەرى، بيڭتۋان قورعاۋشىسى، شينجياڭعا كومەككە كەلگەن كادرلار، جاس شارۋاشىلىق قۇرۋشىلار جانە ورتا-باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىلارى. بۇل شىعارمالاردى سارالاپ- رەتتەپ، تولىقتاپ-كەمەلدەندىرىپ، جيناق ەتىپ قۇراستىرۋ، جۇڭگونىڭ شينجياڭ حيكاياسىن جاقسى اڭگىمەلەۋ توتەنشە بەلسەندى قوعامدىق مانگە يە.

  جۇڭگو قازىر جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزەتىن جاڭا داۋىردە تۇر. ۇلى ٴداۋىر، ۇلى ٴىس ۇلتتاردىڭ كۇشىن اناعۇرلىم كەڭ كولەمدە ۇيىستىرۋدى قاجەت ەتەدى. شينجياڭنىڭ ۇلتتار ىنتىماعى، قوعام ورنىقتىلىعى، باياندى تىنىشتىعى، جۇڭحۋا ۇلتتارىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋ ىسىنە قاتىستى ەكەنىن ابدەن بىلەمىن. وسى كەزدە، « مەن جانە مەنىڭ شينجياڭدىق دوستارىمدى » مۇقيات رەتتەپ، قالىڭ وقىرمانداردىڭ قاجەتىن قاناعاتتاندىرۋ، وڭ ەنەرگيانى تاراتۋ، ٴداۋىر رۋحىن ايگىلەۋ، ٴارى باس تارتۋعا بولمايتىن جاۋاپكەرشىلىك، ٴارى توتەنشە تاماشا وراي.

  « مەن جانە مەنىڭ شينجياڭدىق دوستارىم » اتتى كىتاپتى جاڭا زامان باسپاسى باسىپ تاراتتى، اعىلشىن تىلىندەگى، اراب تىلىندەگى جانە ۇيعۇر تىلىندەگى باسىلىمدار دا اۋدارۋ جانە رەداكسيالاۋ ۇستىندە. بۇل كىتاپ شەتەلدەگى وقىرمانداردىڭ جۇڭگونىڭ شينجياڭىن تۇسىنۋىندەگى جاندى وقۋلىققا اينالاتىن بولادى.

(اۆتور: چىن رۇيجۇن كەزىندەگى 6-توپتا شينجياڭعا كومەككە كەلگەن كادر رەتىندە شينجياڭ ٴوندىرىس-قۇرىلىس بيڭتۋانى 14-شى پارتكومىنىڭ تۇراقتى مۇشەسى، شى باستىعىنىڭ ورىنباسارى بولعان)

اۋدارعان: قادىر ماقان

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.