تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ

شينجياڭداعى كەدەي حالىقتىڭ اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى جالپى بەتتىك جۇزەگە اسىرىلدى

سورتاڭ سۋ ەلەسكە اينالدى، ءمولدىر سۋ ۇيگە كىردى

شينجياڭداعى كەدەي حالىقتىڭ اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى جالپى بەتتىك جۇزەگە اسىرىلدى

  6-ايدىڭ 16 - كۇنى ءپايزاۋات اۋدانى گۇللۇك اۋىلى سۋ جەتكىزۋ پۋنكتىندەگى قىزمەتكەرلەر گۇللۇك قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ابدرەشيت ابىلەتتىڭ (سولداعى) جاڭا سۋ شۇمەگىن اۋىستىرۋىنا كومەكتەستى. شۇمەكتى اشا سالىسىمەن تاپ - تازا قۇبىر سۋى سىلدىراپ اقتى. سۋرەتتى شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى شيە لۇڭ تۇسىرگەن

  قاشقار ايماعىنىڭ قالا - اۋىلدارعا سۋ جەتكىزۋ باس سۋ زاۆودىندا قىزمەتكەرلەر تازا سۋ كولشىگىنىڭ قىزمەتىن تەكسەرۋدە (سۋرەت 6 - ايدىڭ 8 - كۇنى تۇسىرىلگەن). بۇل حاۋىپسىز سۋ 112 كيلومەترگە جۋىق نەگىزگى قۇبىرمەن ءپايزاۋات اۋدانىنا توتە جەتكىزىلىپ، جەرگىلىكتى ورىنداعى تۇرعىنداردى سۋمەن قامدايدى. سۋرەتتى شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى جاۋ گى تۇسىرگەن

  شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى ليۋ دۇڭلاي 6 - ايدىڭ 16 - كۇنى ءپايزاۋاتتان حابارلايدى. ”بۇل مۇزتاع شىڭىنىڭ قار سۋى، ءتاتتى!“، 6 - ايدىڭ 16 - كۇنى تۇستەن بۇرىن ءپايزاۋات اۋدانى قىزىلسۋ اۋىلى قوستوعىراق قىستاعىندا 71 جاستاعى يارمامەت ياسىن ستاكانداعى ءمولدىر سۋدىڭ ءدامىن تاتقاننان كەيىن، قۋانا كۇلىمسىرەدى.

  ءپايزاۋات اۋدانىنىڭ قالا - اۋىل اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى ينجەنەرياسى بويىنشا جالپى بەتتىك سۋ جەتكىزىلۋىنە ساي، تۇتاس اۋدانداعى 15 مىڭ 300 كەدەي حالىق ”الاڭسىز سۋ“ ىشە الاتىن بولدى. سونىمەن شينجياڭداعى بارلىق كەدەي حالىق سورتاڭ سۋعا تۇبەگەيلى قوش ايتتى، اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى جالپى بەتتىك جۇزەگە استى.

  شينجياڭدا سۋ تاپشى، ماۋسىمدىق وزەن ارنالارىندا سۋ كەيدە تارتىلىپ، كەيدە اعىپ جاتادى، جەر استى سۋىنىڭ مينەرالدانۋ سالىستىرماسى جوعارى. سان عاسىردان بەرى، لايلانعان توسپا سۋى جانە جەر استىنان قازىلعان قۇدىقتان شىققان سورتاڭ سۋ شينجياڭدىقتاردىڭ، اسىرەسە، وڭتۇستىك شينجياڭ حالقىنىڭ تۇرمىستىق اۋىز سۋى بولىپ، حاۋىپسىز، تازا سۋ ءىشۋ شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ اسىل ارمانىنا اينالعان ەدى.

  جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان كەيىن، پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ كۇش سالا قولداۋىندا، شينجياڭ حالىقتىڭ اۋىز سۋ شارت - جاعدايىن جاقسارتۋعا بارىنشا كۇش سالدى. 1984 - جىلى شينجياڭ اۋرۋدان ساقتانۋ، سۋدى جاقسارتۋ ينجەنەرياسىن اتقارا باستادى، قازىپ شىعارىلعان جەر استى سۋىنىڭ وتباسىلارىنا جەتكىزىلۋىمەن كولشىك سۋلارى تاريح ساحناسىنان شەگىندى. ايتسە دە كەدەي حالىق شوعىرلانعان وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ كوپتەگەن جەرلەرىندە جەر استى سۋىنداعى فتور، ارسەن مولشەرى ولشەمنەن اسىپ، ءدامى كەرمەك تاتىپ قالماستان، ۇزاق ۋاقىت ىشكەندە دەنساۋلىققا زيان جەتكىزەتىن ەدى.

  ”2016 - جىلدان باستاپ، شينجياڭ كەدەي حالىقتىڭ اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگىن جالپى بەتتىك شەشۋدى سۋ يگىلىگى قىزمەتىندەگى ماڭداي الدى ينجەنەريا ەتتى“، - دەدى اۆتونوميالى رايوندىق اۋىل - قىستاق اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگىن باسقارۋ باس پۋنكتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى جاڭ يۇن، - ”قازىرگە دەيىن اۋىل - قىستاق اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى ينجەنەرياسىنان جالپى 400دەن استام ءتۇرى اتقارىلىپ، 12 ميلليارد 200 ميلليون يۋان قارجى قوسىلدى، بۇرىندارى ىستەۋدى ويلاعانىمىزبەن، قاۋقار - قابىلەتىمىز جەتپەي كەلگەن كوپتەگەن ىستەردىڭ بارلىعى وسى مەزگىل ىشىندە ورىندالدى“.

  ءپايزاۋات اۋدانىنىڭ قالا، اۋىل اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى ينجەنەرياسىنا جالپى ءبىر ميلليارد 749 ميلليون يۋان قارجى قوسىلدى، بۇل ەل ىشىندە قازىرگە دەيىن جەكە قوسىلعان قارجى سوماسى ەڭ كوپ اۋىز سۋ حاۋىپسىزدىگى ينجەنەرياسى. اۋدان قالاشىعىنان 100 نەشە كيلومەتردەن استام قاشىقتىقتاعى گەز وزەنىنىڭ سۋى 8 ميلليون 90 مىڭ تەكشەمەترلىك قۇمدى - شاعىل كولشىگىندە تۇنىتىلىپ، باس سۋ زاۆودىنا قۇيىلىپ، ءبىر جاقتى ەتىلگەننەن كەيىن، جالپى ۇزىندىعى 1827 كيلومەتر كەلەتىن نەگىزگى، قوسالقى قۇبىر جەلىسى ارقىلى ءپايزاۋات اۋدانىنداعى سان مىڭداعان وتباسىلارىنا ىركىلىسسىز جەتكىزىلەدى.

  جاڭ يۇن: ”مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق شىعىنمەن ەسەپتەسپەۋى قىستاق تۇرعىندارىنىڭ دەندەرىنىڭ سالامات بولىپ، ولاردى كەدەيلىكتەن ارىلۋ جولىندا قام - قايعىدان سەيىلتۋدى كوزدە ۇستاعاندىعى“، - دەدى.

  ”سۋ ءتاتتى، تۇرمىسىمىز دا ءتاتتى!“، 6 - ايدىڭ 16 - كۇنى تۇستەن كەيىن ءپايزاۋات اۋدانى جامباز اۋىلى جىبەكشى قىستاعىنداعى كەدەي شارۋا مۇسا اشىم قۇبىر سۋىنىڭ شۇمەگىن اشىپ، ازىق - تۇلىكتەردى تازالاپ جۋدى، ”اۋدان ماعان مىنا جىلجىمالى اسحانا كولىگىن تەگىن بەردى، مەن كەشكى بازاردا كەشكى اس ساتامىن، كۇنىنە 100 − 200 يۋان كىرىس تابامىن، بيىل، ءسوزسىز، كەدەيلىكتەن ارىلامىن“، - دەدى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.