تيانشان تورى   ›   ۇيرەنۋ   ›   شولۋ

امەريكانىڭ شينجياڭدى بۇلدىرۋگە ۇرىنعان قاسكۇنەمدىگىنە تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگى جول بەرمەيدى

شينحۋا اگەنتتىگى شولۋى

شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى پان يىڭ

  كوز الدا تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىندە ءبيداي جايقالىپ، جەمىس - جيدەكتىڭ حوش ءيىسى اڭقىپ، ءار كاسىپ، سالاداعى جۇرت جۇمىستى، ءوندىرىستى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ قاربالاستىعىنا ءتۇسىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندە قايسارلىقپەن شايقاس جاساۋدا. الايدا شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقى تاماشا تۇرمىس ءۇشىن قۇلشىنا كۇرەس جاساپ جاتقان تۇستا، امەريكا جاق ايتىلمىس ”2020 - جىل ۇيعۇر ادامدىق ۇقىقتارى ساياسات زاڭ جوباسىنا“ قول قويىپ زاڭ ساناتىندا قابىلداپ، شينجياڭ ىستەرىن قيسىنسىز جازعىردى. بۇل زورەكەرلىك ارەكەت شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ كوڭىلىنە اۋىر قاياۋ سالدى، مۇنى جۇڭگو حالقى استە قابىلدامايدى.

  امەريكا جاقتىڭ ايتىلمىس زاڭ جوباسى ادامدىق ۇقىق جەلەۋىن كوتەرگەنىمەن، الايدا جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنىڭ لاڭى الدىندا ءوز ەلى حالقىنىڭ ءومىرىن دە ەلەپ - ەسكەرمەگەن امەريكا جاق قالاي عانا وزگە ەل حالقىن تۇسىنە، ولارعا كوڭىل بولە السىن؟ بۇگىنگى تۇرمىسىنىڭ جاقسى ءوتىپ جاتقان - جاتپاعاندىعىن شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقى قانىق بىلەدى. ىلگەرى ۇشقارىلىق پەن زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك ارەكەتتىڭ زالالىنا مەيلىنشە ۇشىراپ، بەيكۇنا بۇقارانىڭ باس اماندىعى مەن مال - مۇلىك حاۋىپسىزدىگى اۋىر قاتەرگە تاپ بولىپ، جۇرت حاۋىپسىزدىك سەزىمىنىڭ كەمشىلدىگىنەن ۇرەيى ۇشۋدان بۇگىنگى تاڭدا شينجياڭدا ءۇرتىس 3 جىلدان استام ۋاقىت زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك دەلولارىنىڭ تۋىلماۋىنا دەيىن ورنىقتىلىقتىڭ پايداسى ءۇرتىس جارىققا شىعىپ، ساياحاتشى سانى جىل سايىن ارتىپ، 2019 - جىلى تاريحي سيپاتتى 200 ميلليون ادام - رەتتەن اسىپ، قىسقا عانا بىرنەشە جىلدا شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقى قاسىرەتتەن بىرتىندەپ ارىلىپ، سەنىمىن قايتا سەرپىلتىپ، تاماشا تۇرمىسقا تالپىندى. زورلىقتى كۇش لاڭكەستىك ارەكەتىنىڭ زاردابىنا بىردەي ۇشىراعان امەريكا جاق وزگەنى دە وزىندەي كورمەي، كەرىسىنشە، ادامدىق ۇقىق، لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ ماسەلەسىندە ءالسىن - ءالى ”قوس ولشەم“ قولدانىپ، ءوزىنىڭ كولگىرلىك بەت - بەينەسىن ايپاراداي اشىپ كورسەتتى.

  امەريكا جاقتىڭ ايتىلمىس زاڭ جوباسى جۇڭگو ۇكىمەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ ساياساتىنا سۇرقيالىقپەن شابۋىل جاساپ، شينجياڭنىڭ تاياۋ جىلداردان بەرى ءۇرتىس گۇلدەنۋ، ورنىقتى بولۋ، دامۋ ناتيجەسىن، سونداي - اق جۇڭگو ۇكىمەتىنىڭ شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ تىرشىلىك ۇقىعى، سالاماتتىق ۇقىعى، دامۋ ۇقىعى سياقتى نەگىزگى ۇقىعىن ەڭ جوعارى شەكتە قامتاماسىز ەتكەن شىندىقتى كورمەسكە سالىپ، ۇلتتار قارىم - قاتىناسىنا ىرتكى سالىپ، شينجياڭدى بۇرىنعى دۇربەلەڭ تولاستاماعان مەزگىلگە قايتا ورالتىپ، وسى ارقىلى جۇڭگونىڭ دامۋىن، الۋەتتەنۋىن شاۋجايلاۋدى ويلادى، ولاردىڭ ماقساتى سۇرقيا. جۇڭگو ۇكىمەتىنىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ ساياساتى شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ شىن جۇرەكتەن قولداۋىنا يە بولدى ءارى حالىقارالىق قوعامنىڭ كەڭ كولەمدى قۇپتاۋىنا قول جەتكىزدى، مۇنى ءارقانداي سىرتقى كۇش داتتاي دا، وعان كۇيە جاعا دا المايدى. بىلىعۋدان جونگە سالۋعا دەيىنگى بارىستى وتكەرگەن، بۇگىنگى تىنىش تۇرمىستىڭ قالايدا وڭاي - وسپاق قولعا كەلمەگەندىگىن شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقى وتە قانىق بىلەدى. ءار جىلى ورتالىق قازىنادان شينجياڭعا اۋدارىپ تولەنەتىن قارجى مەن بۇكىل ەل بويىنشا 19 ولكە، قالانىڭ شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ قارجىسىن قوسقاندا 415 ميلليارد يۋان حالىق اقشاسىنان اسادى. شينجياڭ حالقىنىڭ تۇرمىس ورەسى كورنەكتى جوعارىلادى، مىسالى، اۋىل - قىستاقتاعى بالالار مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەدەن تۇگەلدەي تەگىن يگىلىكتەندى، ءار ادام ءار جىلى جالپى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن تەكسەرۋدەن تەگىن يگىلىكتەندى، ت . ب.

  بۇگىنگى تاڭدا، شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ ۇلكەن دۇرىس پەن ۇلكەن بۇرىس ماسەلەسىن پارىقتاۋ قابىلەتى ۇزدىكسىز كۇشەيدى، شەتەلدىك كۇشتەردىڭ ادامدىق ۇقىق جەلەۋىن كوتەرىپ، شينجياڭنىڭ دامۋ اياق الىسىن ءبۇلدىرۋ، بىلىقتىرۋ شىرعاسىن ابدەن ءبىلدى، شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ زەيىن - زەردەنى، كۇش - قۋاتتى ۇيىستىرىپ، بار ىنتا - پەيىلىمەن ورنىقتىلىقتى ويلاۋ، دامۋدى كوزدەۋ سەنىمى، بەكىمى اناعۇرلىم نىعايدى. ءبىز مەملەكەتتە ءبىر تۇتاس قولدانىلاتىن ءتىل - جازۋدى ۇيرەنەتىن ادامداردىڭ كوبەيگەندىگىن، وت باسىنان شىعىپ كاسىپورىندارعا كىرىپ جۇمىس ىستەيتىن ادامداردىڭ كوبەيگەندىگىن، كىرىستەرىن ورنىقتى ارتتىرعان كەدەي وتباسىلارىنىڭ كوبەيگەندىگىن كوردىك... قىستاقتارعا بارىپ، وتباسىلارىن ارالاساڭىز، بارلىق جەردەن جۇزدەرىنەن شاتتىق كۇلكىسى ەسكەن جانداردى، گۇلدەنگەن بازاردى، بار الاپتان تىنىش ءومىر، شات - شادىمان تىرشىلىك كەشكەن جاراسىمدى، باقىتتى جاڭا كارتينانى كورەسىز.

  ”ورنىقتىلىق − قۇت، بىلىقپالىق − جۇت“، قاسىرەتتى ساتتەردى باستان وتكەرگەن شينجياڭ حالقى قازىرگى وڭاي - وسپاق قولعا كەلمەگەن تاماشا تۇرمىستى قاستەرلەۋدى ءارقانداي ادامعا قاراعاندا اناعۇرلىم جاقسى تۇسىنەدى. امەريكا جاقتىڭ ايتىلمىس زاڭ جوباسى شينجياڭنىڭ ورنىقتىلىعىن بۇلدىرۋگە، شينجياڭنىڭ دامۋ اياق الىسىن بىلىقتىرۋعا ۇرىنىپ، شينجياڭ حالقىنا وتكەنگى قاسىرەتتى ساتتەردى قايتالاي باستان كەشىرتپەك، مۇنداي كەرەعارلىق تاريحتىڭ جوڭكىلە العا تارتقان ۇدەرىسى مەن قۋاتتى حالىق رايى الدىندا تەك عانا بوستان - بوسقا ارامتەر بولعاندىق سانالادى.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 6 - ايدىڭ 20 - كۇنى ۇرىمجىدەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.