تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   وقۋ-اعارتۋ

ەڭ باعالى وقۋ تاۋىسۋ تارتۋى، ەڭ تاماشا ءومىر تىلەگى

شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى تىلشىلەرى ياۋ تۇڭ، ۋاڭ شيڭرۇي، سۇي جىجيان

7 - ايدىڭ 8 - كۇنى جۇڭگو مۇناي داشۋەسى (بەيجيڭ) قارامايلى مەكتەپ رايونىندا، باس شۋجيگە حات جازعان ءىشىنارا وقۋ تاۋىسقان وقۋشىلار قولفون ارقىلى باس شۋجيدىڭ ماڭىزدى جاۋاپ حاتىن ۇيرەندى. سۋرەتتى داي شۇيحۋ تۇسىرگەن

  ”باس شۋجي بىزگە جاۋاپ حات قايتارىپتى!“ 7 - ايدىڭ 7 - كۇنى جۇڭگو مۇناي داشۋەسى (بەيجيڭ) قارامايلى مەكتەپ رايونى دۋمانعا بولەندى، وقۋشىلار وسى ءبىر جان تەبىرەنتەر حاباردى شاتتانا تاراتتى.

  توسىن تۋىلعان جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتى بيىلعى جوعارى مەكتەپتەن وقۋ تاۋىسقان وقۋشىلاردى سىننان وتكىزىپ، تولىستىرا ءتۇستى. وقۋ تاۋىسۋعا تاياعان، وسى مەكتەپتىڭ شينجياڭنىڭ نەگىزگى ساتىلارىندا قالۋدى تاڭداعان 118 وقۋشى باس شۋجي شي جينپيڭگە حات جازىپ، داشۋەنىڭ 4 جىلىنداعى ۇيرەنۋ جانە يدەيا جاعىنداعى تابىستارىنان مالىمەت بەرىپ، باتىس بولىككە تامىر تارتىپ، شەكارا ءوڭىردى كوركەيتۋ سىندى بەرىك بەكىمدەرىن ءبىلدىردى. باس شۋجي شي جينپيڭ قاباعات قاربالاس بولسادا ولارعا جاۋاپ حات جازىپ، جوعارى مەكتەپتەن وقۋ تاۋىسقان بارشا وقۋشىلارعا اسقاق ارمان ۇستانىپ، قۇنتتى دا ۇقىپتى بولىپ، جاپادان، قيىندىقتان، قاتەردەن، بوگەتتەن تايسالماي، ءداۋىر بورىشىن جۇرەكتىلىكپەن ارقالاپ، جەكە مۇرات - تالپىنىستارىن پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىنە توعىستىرىپ، پارتيا ءۇشىن، وتان ءۇشىن، حالىق ءۇشىن كوپتەپ ۇلەس قوسۋدى تاپسىردى.

  ”التىن بەسىكپەن قوشتاسىپ، قوعامعا قادام تاستاعاندا، باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى جاۋاپ حاتىن تاپسىرىپ الدىق، مەن قاتتى تەبىرەنىپ، قاباعات اسەرلەندىم“. 7 - ايدىڭ 8 - كۇنى وقۋ تاۋىسقان وقۋشى ياڭ جيڭدۇڭ باس شۋجيدىڭ ماڭىزدى جاۋاپ حاتىن قايتا - قايتا كورىپ، شاتتانا بىلاي دەدى: ”بۇل ەڭ باعالى وقۋ تاۋىسۋ تارتۋى، ەڭ تاماشا ءومىر تىلەگى، ءومىر بويى امالياتتا ايگىلەيتىن شىنايى جولداما“.

  ليۋ گىنجي باس شۋجيگە حات جازعان 118 وقۋشىنىڭ ءبىرى، جاۋاپ حاتتى تاپسىرىپ العاننان كەيىن شاتتىققا شومدى. باس شۋجيگە حات جازۋداعى العاشقى ويلارىن ەسكە العاندا ول تەبىرەنىپ بىلاي دەدى: ”بۇل ءبىزدىڭ شىنايى ويىمىز ەدى، ءبىز جۇرەك ءۇنىمىزدى باس شۋجيگە جەتكىزگىمىز كەلدى“.

  وسى وقۋشىلار وتاننىڭ جەر - جەرىنەن شينجياڭعا ءبىلىم قۋىپ كەلگەن، 4 جىلدا تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىندە تۋىلعان وزگەرىستەردىڭ كۋاگەرى. ”شينجياڭ، شىنىندا، جاقسى جەر“. وقۋ تاۋىسقان وقۋشى گو دافا بىلاي دەدى: بۇل ارانىڭ ەكونوميكاسى دامىعان، قوعامى ورنىقتى، ۇلتتارى ىنتىماقتى، حالقى تىنىش ءومىر، شات - شادىمان تىرشىلىك كەشىپ، جاندى دا جالىندى دامۋ جاعدايىن ايگىلەۋدە. ول بىلاي دەدى: ” ’ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جولدى‘ بىرگە قۇرۋ جانە جاڭا داۋىردە باتىس بولىكتى قاۋىرت اشۋدىڭ قۋاتتى شىعىس جەلىمەن جاراسىمدى دا ورنىقتى شينجياڭنىڭ بولاشاعى، ءسوزسىز، اناعۇرلىم جاقسى بولادى. مۇنىڭ ىشىندە ءبىز جاستاردىڭ كۇرەسى مەن ۇلەسى دە، ءسوزسىز، بولۋى كەرەك، جاستىق ءىزىمىزدى قالدىرۋىمىز كەرەك“.

  وسى وقۋشىلاردىڭ نازارىندا شينجياڭنىڭ بار الابى شىت جاڭا وزگەرگەن، باقىت لەبى ەسكەن، دامۋداعى كومەسكى كۇشى زور، ۇمىتكە تولى ىرىستى توپىراق. ليۋ گىنجي بىلاي دەدى: ”وقۋ تاۋىسۋ ساتىندە، ءبىز وسى ىرىستى توپىراقتا تۋىلعان وراسان زور وزگەرىستەردەن تەبىرەنىپ، شينجياڭدا قالىپ قىزمەت ىستەۋدى باتىلدىقپەن تاڭداۋمەن بىرگە، باس شۋجي شي جينپيڭگە حات جازۋ ويىمىز تۋدى، سونىمەن كوپشىلىكتىڭ باتىس بولىكتى گۇلدەندىرۋگە قۇلشىنۋ سەنىمىن، بەكىمىن باس شۋجيگە ايتتىق“.

  ”ءبىزدى وسى ارادا قالۋعا باۋراعان سان ۇرپاق جۇڭگو مۇناي داشۋەسى وقۋشىلارىنىڭ وتانعا دەگەن قىزۋ سۇيىسپەنشىلىگى بار“. وقۋ تاۋىسقان وقۋشى سۇڭ زىچيدىڭ ەڭ قۇرمەت تۇتاتىنى جۇڭگو مۇناي داشۋەسىنىڭ توركىنى بەيجيڭ مۇناي شۋەيۋانىنىڭ 1957 - جىلعى العاشقى كەزەك قۇدىق بۇرعىلاۋ ماماندىعىنىڭ وقۋشىلارى، ولار كوكىرەك كەرنەگەن اسقاق سەزىممەن شينجياڭعا كەلگەن، جان تەبىرەنتەر اڭگىمەلەرى كۇنى بۇگىنگە دەيىن مەكتەپتەگى وقىتۋشى - وقۋشىلار اراسىندا تارالىپ كەلەدى. بۇل كۇندەرى وسى 118 وقۋشى ساقا مۇنايشىلاردىڭ رۋحىن جالعاستىرىپ، شينجياڭنىڭ نەگىزگى ساتىسىندا قالىپ، شەكارا وڭىردە ەڭبەك كورسەتىپ، ەسە قوسۋدى تاڭدادى. ”ءبىز «قارامايلى جىرىن» جالعاستى شىرقاپ، تيانشاننىڭ وڭتۇستىگى مەن سولتۇستىگىندەگى بايتاق دالاعا اتتانامىز“، - دەدى سۇڭ زىچي.

  ”وسىنشاما كوپ وقۋ تاۋىسقان وقۋشىلار شينجياڭدا قالۋدى، باتىس بولىكتە تامىر تارتۋدى قالادى، مەن قاتتى سۇيىنەمىن“. مۇعالىم شيە چيڭبين تەرەڭ سۇيىسپەنشىلىكپەن بىلاي دەدى: مەن وقۋشىلاردى اسقاق مۇرات ورناتىپ، شينجياڭعا تامىر تارتىپ، نەگىزگى ساتىعا ءوزىن ارناپ، قۇلشىنا كۇرەس جاساپ، كورىكتى شينجياڭدى كوركەيتۋگە، وتان ارمانىن بىرگە جۇزەگە اسىرۋعا كۇش - قۋات ارناۋعا ۇزدىكسىز تاربيەلەيمىن، جەتەكتەيمىن.

  ”باس شۋجي شي جينپيڭنىڭ ماڭىزدى جاۋاپ حاتى مەكتەپتىڭ بولاشاق دامۋىنىڭ ماڭىزدى بويسۇنۋ ولشەمى“. جۇڭگو مۇناي داشۋەسىنىڭ (بەيجيڭ) ورىنباسار باستىعى چىن دا - ىن بىلاي دەدى: بارلىق وقىتۋشى - وقۋشىلار، ءسوزسىز، باس شۋجيدىڭ ىقىلاستى ءتالىمىن، شىنايى تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاپ، ”وتان ءۇشىن مۇناي ارنايمىن“ سىندى اۋەلگى ماقسات پەن بورىشتى ۇزدىكسىز جالعاستىرىپ، ءار ۇلت وقۋشىلارىن جاپادان، قيىندىقتان، قاتەردەن، بوگەتتەن تايسالماي، ءداۋىر بورىشىن جۇرەكتىلىكپەن ارقالاپ، جەكە مۇرات - تالپىنىستارىن پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىنە توعىستىرىپ، شەكارادا ارشىنداي العا باساتىن جاستىق جىرىن جازۋعا تاربيەلەيمىز.

  باس شۋجيدىڭ ماڭىزدى جاۋاپ حاتىن قايتا - قايتا ەسكە الىپ، وقىتۋشى - وقۋشىلار ايرىقشا سەرپىلىپ، سەنىمگە كەنەلدى، تالىقپاي تالپىنىپ، قايراتتانا العا باساتىن كۇش - قۋاتقا يە بولدى. وقۋ تاۋىسقان وقۋشى ۋاڭ لياڭجى بىلاي دەدى: ”ءبىز باس شۋجيدىڭ تاپسىرماسىن ەستە بەرىك ساقتاپ، شينجياڭدا تياناقتاپ، قاجىرلىلىقپەن ەڭبەك ەتىپ، تامىر تارتىپ، نەگىزگى ساتى سىندى ’قايراقتا‘ شىڭالىپ، وتاننىڭ باتىس بولىگىندە جاستىق جالىندى لاۋلاتامىز“.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.