تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ

كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاس مايدانىندا جاستىقتىڭ جالىندى جىرىن جازدى

شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى تىلشىلەرى رايدا، سۇڭ يا - ۋىن

  جاستار كوركەيسە، مەملەكەت كوركەيەدى، جاستار قۇدىرەتتەنسە، مەملەكەت قۇدىرەتتەنەدى. بيىل كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ شەشۋشى شايقاسىنىڭ شەشۋشى جەڭىسنە قول جەتكىزەتىن جىل، الدا رايونىمىزدا تالاي - تالاي ءار ۇلت جاستارى نەگىزگى ساتىعا تامىر تارتىپ، بۇقاراعا قىزمەت ەتۋدە، ولار ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ بويىنشا قىستاقتا تۇرۋ قىزمەتىندە اۆانگارد، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋدە، قيىنشىلىعى بارلارعا كومەكتەسۋدە نەگىزگى كۇش بولىپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىندا تالانت - دارىندارىن ايگىلەپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە قول جەتكىزۋگە جاستىق كوكتەمىنىڭ كۇش - قۋاتىن ارنادى.

 كىرىستى ارتتىرۋ جولىندا باستاماشى بولدى

  8 - ايدىڭ 19 - كۇنى كەريا اۋدانى مۇعاللا قالاشىعى كوكەرىن قىستاعىنداعى قارا ساڭىراۋقۇلاق ەگۋ بازاسىندا مۇعاللا قالاشىعىنىڭ ورىنباسار باستىعى ياڭ جىجيە كەدەي شارۋالاردى باستاپ قارا ساڭىراۋقۇلاق تەرىپ جاتتى.

  2014 - جىلى ياڭ جىجيە گانسۋداعى اۋىلىنان شينجياڭعا كەلىپ، مۇعاللا قالاشىعىنا تامىر تارتتى. 2019 - جىلى مۇعاللا قالاشىق ۇكىمەتى قارا ساڭىراۋقۇلاق شارۋاشىلىعىن دامىتىپ، بۇقارانى كىرىستەرىن ارتتىرۋعا، كەدەيلىكتەن ارىلۋعا باستاۋدى ۇيعاردى، ياڭ جىجيە بازانىڭ جاۋاپتىسى بولدى.

  بيىل 4 - ايدا رەسمي وندىرىسكە قوسىلعان بۇل بازادا 88 زاۆود ءۇيى بار، ءاربىر زاۆود ۇيىندە 30 مىڭ دوربا ساڭىراۋقۇلاق ساباعى قويىلعان. ”قازىر قارا ساڭىراۋقۇلاقتى 2 رەت جيناپ ۇلگىردىك، ءبىرىنشى جينالىمدا 12 توننا جيناپ، ءبىر ميلليون يۋاننان ارتىق تابىس تاپتىق، بۇنىمەن 1144 كەدەي وتباسىن كىرىستەرىن ارتتىرۋعا جەتەكتەۋگە بولادى“، - دەيدى ياڭ جىجيە ءماز - مايرام كۇلىپ.

  ”مەن ءوزىم ۇيرەنگەندەرىم ارقىلى اناعۇرلىم كوپ كەدەي وتباسىلارىن كىرىستەرىن ارتتىرۋعا، كەدەيلىكتەن ارىلۋعا باستاعىم كەلەدى“، - دەيدى ياڭ جىجيە نىق سەنىممەن.

  كوكتوعاي اۋدانى قاراتۇڭكە قالاشىعى تاسباستاۋ قىستاعىنداعى سامالگۇل شارۋالار كەستەشىلىك كاسىپتىك سەلبەستىك كووپەراتيۆىندە قازاق ۇلتىنىڭ ءار ءتۇرلى قول كەستە ونىمدەرىنىڭ بارلىعى بار. ”مىنالاردى مەنىڭ شەشەم باسقا كەستەشى ايەلدەرمەن بىرگە كەستەلەگەن، مەن ساتۋعا جاۋاپتىمىن“، - دەيدى سامالگۇل بولات.

  بيىل 29 جاستاعى سامالگۇل سەلبەستىك كووپەراتيۆىنىڭ جاۋاپتىسى، ورتا تەحنيكۋمنان وقۋ تاۋىسقان سوڭ اۋىلىنا قايتىپ وسى سەلبەستىك كووپەراتيۆىن اشقان. ”مەن اۋىلىمنىڭ كەستە ونىمدەرىن سىرتقا ساتىپ، ونى كەستەشىلىك ونەرى بار قىستاق تۇرعىندارىنىڭ كىرىستەرىن ارتتىراتىن جولىنا اينالدىرسام دەيمىن“ دەپ ءسوزىن ساباقتاعان سامالگۇل بىلاي دەدى: ”قازىر بىزگە كەلىپ تۇسكەن تاپسىرىستار بارعان سايىن كوبەيۋدە، سەلبەستىك كووپەراتيۆىندەگى 13 كەستەشى ايەلدىڭ بارلىعىنىڭ كىرىستەرى ارتتى“.

  ”سوڭعى جىلدارى كوكتوعاي اۋدانىندا سامالگۇل سياقتى شارۋاشىلىق قۇرعان ءبىر توپ جاستار شىقتى، ولار باتىلدىقپەن ويلاپ، جۇرەكتىلىكپەن ىستەپ، ىستىق ىنتامەن قيىنشىلىعى بار بۇقارانى دوڭگەلەك داۋلەتتىلىككە بىرگە جەتۋگە باستاۋدا“، - دەيدى كوكتوعاي اۋداندىق وداق كوميتەتىنىڭ شۋجيى حوۋ يانپيڭ.

 جاڭا ويمەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ساتىلۋىنا دەم بەردى

  ”سالەمەتسىزدەر مە، مەن پاتپىن...“ 8 - ايدىڭ باسىندا ءۇيى شاۋەشەك قالاسى ەمىل اۋىلى كوكجايداق قىستاعىندا تۇراتىن اراپات الىمجان كۇندەگىسىندەي اتا - اناسىمەن بىرگە اۋىلىنىڭ ەرەكشە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن بەينەجازباعا ءتۇسىردى. 2018 - جىلدان باستاپ ينتەرنەتتە شينجياڭنىڭ ءدامدى تاعامدارىن تانىستىرا باستاعان اراپاتتىڭ قازىر نەشە ءجۇز ميلليون جان كۇيەرى بار. 6 - ايدا اراپات اۆتونوميالى رايوندىق وداق كوميتەتى ۇيىمداستىرعان ينتەرنەتتە زات ساتۋ قيمىلىنا قاتىناسىپ، 2 ساعات ىشىندە نەشە 10 مىڭ يۋاندىق مەيىز جانە قۇمىل قاۋىنىن ساتتى.

  شينجياڭدا اراپات سياقتى جاستار كوبەيىپ كەلەدى. بيىل اۆتونوميالى رايوندىق وداق كوميتەتى جاستاردىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ بويىنشا زات ساتىپ تىكە تاراتۋشى بولۋ جاتتىعۋ لاگەرىن 3 كەزەك وتكىزىپ، ينتەرنەتتە زات ساتاتىن اسابادان 127سىن باۋلىپ، ءار دارەجەلى وداق ۇيىمدارىن ينتەرنەتتە زات ساتۋ قيمىلدارىنان 50دەن استام رەت ۇيىمداستىرىپ، شينجياڭنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ەرەكشە ونىمدەرىن 4 ميلليون 600 مىڭ يۋاننان استامعا ساتتى.

  ”مەن قاتتى قاربالاسپىن، سەرىكتەستىكتەگى جۇمىستاردى ىڭعايلاۋىم، شارۋاشىلىق قۇرام دەپ جۇرگەن جاستارعا ساباق بەرۋىم، تاعى ماڭايداعى اۋىل - قىستاقتارعا بارىپ شارۋالارعا ينتەرنەتتە تىكە ساتۋ شەبەرلىگىن ۇيرەتۋىم كەرەك“، - دەدى 8 - ايدىڭ 19 - كۇنى ءپايزاۋات اۋدانى بارىن قالاشىعىندا تۇراتىن انارحان ءالي. 2016 - جىلى ول قاشقار يجيارىن ەلەكتروندى ساۋدا شەكتى سەرىكتەستىگىن اشتى.

  انارحان شارۋالاردىڭ ينتەرنەتتە شىلان، جاڭعاق، شينمەي سياقتى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ساتۋىنا كومەكتەسەدى، تاعى ولاردى تىكە تاراتىپ زات ساتۋ قابىلەتىنە باۋلىدى. ”ءوز قۇلشىنىسىم ارقىلى اناعۇرلىم كوپ اۋىلداستارىمدى ينتەرنەت زامانىنىڭ پايداسىنان يگىلىكتەندىرگىم كەلەدى“، - دەيدى انارحان.

 قولما - قول جاڭا تەحنيكا ۇيرەتتى

  8 - ايدىڭ 19 - كۇنى تاڭەرتەڭ ەرتە ليۋ يان ەستەلىك داپتەرىن كوتەرىپ وتباسىلارىن ارالاۋعا شىقتى. ”90 - جىلداردىڭ تۇلەگى“ ليۋ يان توقسۋ اۋدانى ءىشارىق قالاشىق ۇكىمەتىنىڭ كادرى، 2019 - جىلى ول قىزىلنۇر قىستاعىنا كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋگە جاۋاپتى كادر بولۋعا جىبەرىلگەن.

  ليۋ يان قىستاق تۇرعىنى كەرىم ماحمۇتتىڭ ۇيىنە كەلگەندە، ول سيىرعا جەم توگىپ جاتىپتى، سيىرلارى شەتىنەن سەمىرىپتى.

  كەرىم قىستاقتاعى ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي شارۋا، بۇرىن ۇيدەگى 6 جان 10 نەشە مۋ جەرگە قاراپ كۇنەلتىپ كەلگەن. بىلتىر وتباسىلارىن ارالاۋ كەزىندە، ليۋ يان ونىڭ ءۇيىنىڭ ارتقى اۋلاسىنىڭ بوس تۇرعانىن كورىپ، كەرىمدى سيىر باعۋعا ىنتالاندىرادى. سيىر باعۋعا سۇيەنىپ، كەرىم 50 − 60 مىڭ يۋان تاۋىپتى. ”ليۋ ياننىڭ جاقسى اقىلىنىڭ ارقاسىندا عانا ءبىز وتباسىمىزبەن كەدەيلىكتەن ارىلدىق“، - دەيدى قوراداعى سيىرلارىنا قاراپ تۇرعان كەرىمنىڭ جۇزىندە قۋانىش ويناپ.

  ياركەن اۋداندىق پارتكوم ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ بەسكەنت قالاشىعى ساڭبازار قىستاعىندا تۇراتىن ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى فان حاي كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ قىزمەتىنىڭ ءبىرىنشى قادامى − كەدەي وتباسىلارىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلۋ سەنىمىن ورناتۋىنا كومەكتەسىپ، ولاردىڭ ءوزىن دامىتاتىن ىشكى قوزعاۋشى كۇشىن قاۋلاتۋ دەپ قارايدى.

  بيىل جىل باسىندا 27 جاستاعى فان حاي ۇيىمنىڭ تاڭداۋىمەن قىستاقتا تۇرۋعا جىبەرىلدى. ول قىستاقتاعى وتباسىلارىن ارالاپ، كەدەي وتباسىلاردىڭ جاعدايىمەن تانىسىپ، كەدەي وتباسىلارىنا ”ارنايى ولشەپ - پىشىلگەن“ كەدەيلىكتەن ارىلۋ جوباسىن جاسادى، سونداي - اق ولارعا جاڭا ونەر، جاڭا شەبەرلىكتى قولما - قول ۇيرەتتى.

  فان حايدىڭ باستاۋىندا ساڭبازار قىستاعى ىلگەرىندى - كەيىندى قىستاق دارەجەلى سەلبەستىك كووپەراتيۆى، باسقا سالاعا ويىستىرىپ جۇمىستاندىرۋ، دەربەس شارۋاشىلىق قۇرۋ سياقتىلاردى دانەكەر ەتۋگە سۇيەنىپ، 1936 ادامنىڭ تۇراقتى جۇمىستاندىردى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • نىسان قۇرىلىسى تارتىپپەن ىلگەرىلەتىلدى
  • جىلىجاي سالدى
  • مايسا ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى قاۋىرت جۇرىلۋدە
  • شينجياڭنىڭ ەلەكترىن سىرتقا جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتتى
  • تاپجىلماۋ