تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ

”تۇراتىن ءۇيى بولۋدان“ ”جاقسى ۇيدە تۇرۋعا“ دەيىن

شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى ۋاڭ يۇيجاۋ

  كۇركەشەدەن، داۋال سوعۋدان توپىراق كەرپىش ۇيگە، تاس كەرپىش ۇيگە دەيىن، ودان قابات ۇيگە، ليفتتى بيىك عيماراتقا دەيىن... رايونىمىزداعى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ دوڭگەلەك داۋلەتتى تۇرمىسقا بەت الۋى بارىسىندا، ىشەر اس، كيەر كيىم، تۇرار جاي، ءجۇرىس - تۇرىسىنداعى سان الۋان وزگەرىستەردىڭ ىشىندە تۇرعىن ۇيدەگى وزگەرىس ەڭ كورنەكتى، اسەرى ەڭ وزگەشە بولدى.

  ”ءسىڭىرى شىققان الەمدە وقىعان كەدەي جاندارعا، كەڭىرەك ۇيدە ەلمەن تەڭ قۋاناتىن كۇن قايدا“. جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ مىڭداعان جىلداردان بەرگى ”تۇراقتى باسپانا بولۋ“ ارمانى ۇلى وزەننىڭ ار جاق - بەر جاعىندا، ۇلى قورعاننىڭ ءىشى - سىرتىندا ءىس جۇزىندىككە اينالدى، جۇڭگونىڭ باتىس شەكارا وڭىرىنە ورنالاسقان شينجياڭ مۇنىڭ ەڭ جاقسى دالەلى.

  پارتيا 18 - قۇرىلتايىنان بەرى، رايونىمىز ”تۇرعىن ءۇي حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىزداندىرۋ“ نىساناسى مەن حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋ مىندەتىن تىعىز ارقاۋ ەتىپ، دالمە - ءدال شارا قولدانىپ، قامال الىپ، قيىندىقتاردى جەڭىپ، ميلليونداعان ءار ۇلت حالقى قاتەرلى كونە ۇيلەر مەن لاشىقتى اۋماقتارعا قوش ايتىپ، بارعان سايىن كەڭىگەن، بارعان سايىن جايلى بولعان ۇيلەردە تۇراتىن بولدى.

  بۇل كۇندەرى تيانشان الابىنا كوز جىبەرسەڭىز، قالا اۋماقتارىنان قالا اۋماقتارىنىڭ ومىرشەڭدىگىن، اۋىل - قىستاقتاردان اۋىل - قىستاقتاردىڭ وزگەشەلىگىن بايقايسىز، ءار ۇلت حالقىنىڭ تۇرعىن ءۇي شارت - جاعدايى مەن ساپاسىندا عالامات وزگەرىستەر تۋىلىپ، ”تۇراتىن ءۇيى بولۋدان“ ”جاقسى ۇيدە تۇرۋعا“ دەيىنگى قارىشتاۋدى جۇزەگە اسىردى.

 ”لاشىق ۇيلەردەن شىعىپ، عيماراتقا كىرىپ“، جايلى تۇرمىس كەشىردى

  كەشقۇرىم، حوتان قالاسى كونە كوشە اۋماعىنىڭ تۋانچىڭگىزى تار كوشەسىندە بالالار اسىر سالىپ ويناپ ءجۇر، قولونەر شەبەرحاناسى جۇمىسىن جالعاستىرۋدا، كوشەنىڭ كىرە بەرىسىندە ايالداپ تىنىعىپ وتىرعان 50 نەشە جاستاعى ابدۇروزى مامەتتىڭ جۇزىنەن كۇلكى ەسەدى.

  ابدۇروزى تۋانچىڭدا ۇزاق تۇرعان، تۋانچىڭداعى تۇرعىن ۇيلەر وزگەرىسىنىڭ كۋاگەرى. ونىڭ ەسىندە قالۋىنشا، بۇرىنعى تۋانچىڭگىزى تار كوشەسىنىڭ قۇرىلىستارى كونە، كوشە جولدارى لات ەكەن، ۇزىن دا تار كوشەلەردە جوندەلمەگەنىنە ۇزاق جىل بولعان كوپتەگەن حاۋىپتى، كونە ۇيلەر بار بولىپ، بارلىق جەردەن ىعى - جىعى سالىنعان جاڭا، كونە ۇيلەر كوزگە شالىنادى ەكەن.

  تۋانچىڭ بۇقاراسىنىڭ تاماشا تىڭ تۇرمىسىن حاۋىپتى، كونە ۇيلەرگە قوش ايتۋدان باستاۋعا تۋرا كەلەدى. 2016 - جىلى تۋانچىڭدى جاڭالاۋ باستالدى، ەرەكشە تۇرارجايلار الاسا، كونە جاتاعان ۇيلەردىڭ ورنىن باسىپ، كەزىندەگى ”لات، بىلىققان، ناشار“ گىزى كوشەسى قالانىڭ جاڭا كورىنىسىنە اينالىپ، ءداستۇرلى تۇرارجايلار، ەرەكشە دۇكەندەر، قولونەر بۇيىمدارى دۇكەنى جاعالاي ورنالاستى. قازىر حوتان قالاسىنداعى گىزى تار كوشەسىن نەگىز ەتكەن تۋانچىڭدى جاڭالاۋ نىسانى ءالى دە ءجۇرىلىپ جاتىر، ”ءبىر كوشەنى ءبىر جوسپارمەن، ءبىر تۇرعىن ءۇيدى ءبىر جوبامەن“ جاڭالاۋ ويى بويىنشا ءاربىر كوشە، ءاربىر تۇرعىن ءۇي ءوز ەرەكشەلىكتەرىمەن كورىنۋدە.

  ”ەندىگارى كونە ۇيگە قايتقىم كەلمەيدى“. بۇراتالا قالاسى شويىڭپان قالاشىعىنىڭ تۇرعىنى جياڭ يوۋلي بىلتىر 10 - ايدا لاشىقتى اۋماقتاردى جاڭالاپ سالعان ۇيگە كوشىپ كىردى، 10 نەشە جىل تۇرعان ”كونە، ەسكى، كىشكەنە“ ءۇيى 80 شارشى مەتر كەلەتىن ەكى جاتىن بولمەلى، ءبىر قوناق بولمەلى تۇرعىن ۇيگە اينالدى، ىشتەي ءدان ريزا بولعان جياڭ يوۋليدىڭ جۇزىنەن قۋانىش كۇلكىسى ەسەدى.

  جياڭ يوۋليدىڭ تۇرعىن ءۇيىنىڭ وزگەرىسى رايونىمىز اتقارعان قالا - قالاشىق قامتاماسىزدىق سيپاتتى بەيقۇت ءۇي ينجەنەرياسىنان باستالعان. وسى ينجەنەريا لاشىقتى اۋماقتاعى تۇرعىندار مەن ورتا، تومەن كىرىستى، باسپانا قيىنشىلىعى بار بۇقاراعا نەگىزگى تۇرعىن ءۇي قامتاماسىزدىعىن ازىرلەپ، بۇقارانىڭ تۇرعىن ءۇي شارت - جاعدايىن جاقسارتتى. ساندى مالىمەتتەردە كورسەتىلۋىنشە، 2014 - جىلدان 2019 - جىلعا دەيىن رايونىمىز جيىنى قالا - قالاشىق قامتاماسىزدىق سيپاتتى بەيقۇت ءۇي ينجەنەرياسى بويىنشا ءبىر ميلليون 715 مىڭ 300 ءۇي سالعان، مۇنىڭ ىشىندە جاڭادان دايىندالعان الەۋمەتتىك جالعا بەرىلەتىن ۇيلەر 440 مىڭ 700 (مۇنىڭ ىشىندە وڭتۇستىك شينجياڭداعى 4 ايماق - وبلىستا 306 مىڭ)، لاشىقتى اۋماقتاردا جاڭالانعان ۇيلەر ءبىر ميلليون 274 مىڭ 600 (مۇنىڭ ىشىندە وڭتۇستىك شينجياڭداعى 4 ايماق - وبلىستا 383 مىڭ) بولىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ قونىستانۋ شارت - جاعدايى كورنەكتى جاقسارعان.

  اۆتونوميالى رايوندىق تۇرعىن ءۇي جانە قالا، اۋىل قۇرىلىسى مەڭگەرمەسى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ باسقارماسىنىڭ قاتىستى جاۋاپتىسى بىلاي دەپ تانىستىردى: قازىر رايونىمىزدىڭ تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىزداندىرۋ قابىلەتى كورنەكتى ارتتى، تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىزداندىرۋدىڭ قامتۋ كولەمى ۇزدىكسىز كەڭەيدى، قالا - قالاشىقتاعى تومەن كىرىستى، تۇرعىن ءۇي قيىنشىلىعى بار وتباسىلارىنىڭ قامتاماسىزداندىرىلۋعا تيىستىلەرى مۇمكىندىگىنشە قامتاماسىزداندىرىلىپ، ورتاشا، تومەندەۋ كىرىستى، تۇرعىن ءۇي قيىنشىلىعى بار وتباسىلارىنىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى تارتىپپەن شەشىم ەتىلىپ، جاڭادان جۇمىستانعان، باسپاناسىز جۇمىسشى - قىزمەتشىلەر، قالا - قالاشىقتا جۇمىستانعان سىرتتان جۇمىس ىستەۋگە كەلۋشىلەر سياقتى جاڭا قالا تۇرعىندار قاۋىمىنىڭ تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىزداندىرىلۋى ورنىقتى كەڭەيىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ تابىس سەزىمى، باقىت سەزىمى، حاۋىپسىزدىك سەزىمى كورنەكتى جوعارىلادى.

  قازىرگە دەيىن رايونىمىزداعى قالا