تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ

وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ كەدەي قىستاقتارىنداعى جاستاردىڭ ”تىڭ تىرشىلىگى“

 شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى گاۋ حان، حۋ حۋحۋ

  وڭتۇستىك شينجياڭنىڭ 4 ايماق - وبلىسى − ەلىمىزدىڭ ”3 رايون، 3 وبلىسىنداعى“ اۋىر كەدەي وڭىرلەردىڭ ءبىرى، ەكولوگيالىق ورتاسى ناشار، ەكونوميكالىق نەگىزى ءالسىز، جۇمىستاندىرۋ كوتەرىمدىلىك قۋاتى اۋىر دارەجەدە جەتكىلىكسىز، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شەشۋشى شايقاسىنىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزۋ جولىنداعى ەڭ قيىن ”ماشاقاتتى ءتۇيىن“. تاياۋدا، ءتىلشى شينجياڭداعى كەدەيلىك قالپاعى الىنباعان 10 كەدەي اۋداننىڭ ءىشىنارا كەدەي قىستاقتارىنا بارىپ، اۋىل - قىستاق جاستارىنىڭ ەندىگارى كاسىپسىز جۇرمەيتىندىگىن، ولاردىڭ ومىرشەڭدىك كۇشىنىڭ قاۋلاپ، ارىنىنىڭ تاسقىنداپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ مەن اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋ جولىنداعى جالىندى كۇشكە اينالىپ، جۇمىستاندىرۋ ۇستانىمىندا وزگەرىس بولعاندىعىن، اقشا تاباتىن كاسىبىنىڭ دە كوبەيگەندىگىن، كەدەيلىكتەن ارىلىپ بايۋى اناعۇرلىم وڭايلاسا تۇسكەندىگىن بايقادى.

 جاڭعاق اۋىلىنىڭ ”جاڭا“ قىزمەتكەرى

  ءار جىلدىڭ 9 - ايى ”90 - جىلداردىڭ تۇلەگى“ بولعان جاڭعاقتى ىرىكتەۋشى بۇماريام ءوماردىڭ ەڭ قاربالاس كەزى.

  بۇماريام ءومار قاعىلىق اۋدانى جاڭعاق ساۋدا ورتالىعىندا قىزمەت ىستەيدى. التىن كۇز مەزگىلىندە قاعىلىق اۋدانىنداعى 580 مىڭ مۋ جەردىڭ جاڭعاعى جيناۋ مەزگىلىنە ءوتىپ، ساۋدا ورتالىعىنىڭ ىشىنە جاڭعاق تاۋ - توبە بولىپ ءۇيىلدى.

  ءوندىرۋ مەن ساتۋ ءبىر تۇلعالاندىرىلعان قاعىلىق اۋدانى جاڭعاق ساۋدا ورتالىعىنىڭ ىرىكتەۋ سەحىندا تاۋ - توبە ۇيىلگەن جاڭعاقتاردىڭ قابىعى ارشىلىپ جاتقاندىعىن، جۇمىسشىلاردىڭ قابىق ارشۋ ماشيناسىمەن قابىعى ارشىلعاننان كەيىنگى جاڭعاقتى ىرىكتەپ جاتقاندىعىن كورۋگە بولادى. ماشينا داۋىسى قۇلاق تۇندىرادى. بۇماريام ءومار داۋىسىن كوتەرە بىلاي دەدى: ”جاڭعاقتىڭ كوك قابىعىن ارشۋ نەگىزىنەن ماشينامەن ىستەلەدى، مەن تەك قابىعى تولىق ارشىلماعان جاڭعاقتاردى ىرىكتەيمىن، ايىنا 2000 يۋاننان استام ەڭبەكاقى الامىن“.

  ەگىنشىدەن كاسىپ سالاسى جۇمىسشىسىنا اينالعان بۇماريام ءومار تىلشىگە مىنانى ايتتى: ”تۇرمىسىمىز بارعان سايىن جاقسارىپ كەلەدى، قازىر مەن قۇلشىنا جۇمىس ىستەپ اقشا تاۋىپ، وتباسىمداعىلاردى اناعۇرلىم تاماشا تۇرمىسقا كەنەلتۋدى ويلايمىن“.

  قاعىلىق اۋدانىنىڭ ”جاڭعاق مەكەنى“ دەگەن اتاعى بار. تاياۋ جىلداردان بەرى، جەرگىلىكتى ورىننىڭ جاڭعاق ەگىمشىلىگىن بار كۇشپەن دامىتۋ جاعدايىندا، جاڭعاق جەرگىلىكتى ورىنداعى ەگىنشىلەردىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ كىرىستەرىن ارتتىراتىن ”التىن جەمىسىنە“ اينالدى. بۇگىنگى تاڭدا، ءتىپتى دە كوپ بۇماريام ءومار سياقتى بۇرىندارى جاڭعاق ەگۋگە سۇيەنىپ ماردىمسىز تابىس تاباتىن ەگىنشىلەر قازىر كاسىپ سالاسى جۇمىسشىسىنا اينالىپ، ورنىقتى جۇمىستاندى، كەدەيلىكتەن ارىلىپ بايىدى.

 نان بازارىنداعى جاڭا ”ناۋايلار“

  بىلتىر 12 - ايدا دوسىنىڭ تانىستىرۋىمەن ”90 - جىلداردىڭ تۇلەگى“ ابدۇعيني يمام ءۇيىنىڭ الدىنان اشىلعان نان كاسىپ باقشاسىنا كەلىپ جۇمىستاندى.

  توناردىڭ الدىنا كەلگەن ابدۇعيني يمام باسقا ادامعا وزگەرگەندەي، دەرەۋ ناۋايلىق جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتى.

  ول قامىردى يلەپ كۇلشە فورماسىنا اينالدىردى ءارى ناننىڭ بەتىنە كۇنجۇت سەپتى، ونان تۇزدى سۋ شاشتى. توناردىڭ تەمپەراتۋراسى 250 دە 300 سەلتسيگرادۋسقا جەتكەننەن كەيىن، ول تونارعا ەڭكەيىپ الىپ قولىن توناردىڭ ىشىنە سۇڭگىتىپ، ناندى ءبىر - بىرلەپ تونار ىشىنە جاپسىردى.

  دەمالىس ارەدىگىندە، اپپاق نان اينالاسىنان باستاپ بىرتىندەپ سارعايىپ، ۋاقىتتىڭ وتۋىمەن ”تومپايا“ باستادى، وسى كەزدە توناردان حوش ءيىس اڭقىدى − دەمەك، ناندى توناردان الاتىن ۋاقىت بولدى.

  توناردىڭ قاڭىلتىر قاقپاعىن اشقاندا، ناننىڭ سارعايىپ پىسقاندىعىن، شەتىنەن ىشىنە قاراي جيىرىلعاندىعىن كورەسىز، ول تەمىر ىلمەكپەن ناندى ءىلىپ، ۇستەلدىڭ ۇستىنە اقىرىن - اقىرىن ”تاۋ“ فورماسىندا ءتىزدى.

  ءتۇتىنى بۋداقتاعان توپىراق توناردان وسى زامانعى ولشەمدەگى ەلەكترلى تونارعا دەيىن، كوپ جىلدىق نان جابۋ تاجىريبەسى بولسا دا ءداستۇرلى نان جابۋ ونەرى بۇگىنگى تاڭداعى زاۆود ۇلگىسىندەگى، ۇلاسپالى جەلى ۇلگىسىندەگى جۇمىس تارتىبىنە كەز بولعاندا، ابدۇعيني يمام نە دەگەنمەن ازىراق توسىرقاپتى.

  ابدۇعيني يمام: ”العاشىندا بابىن جاقسى يگەرە المادىم، ەلەكترمەن جىلىتۋ وتىنمەن ۇقسامايدى، ۇنەمى ناندى كۇيدىرىپ الاتىنمىن، قارا - قوجالاق بولۋ مولشەرى ءبىرشاما جوعارى بولدى“، - دەدى.

  ايتسەدە جاستاردىڭ ۇيرەنۋى تەز، ۇيلەسۋ قۋاتى كۇشتى بولاتىندىقتان، ابدۇعيني يمام شاكىرت تاربيەلەيتىن، نان جابۋعا جەتىلگەن جۇمىسكەرگە اينالۋ ءۇشىن ءبىر ايعا جەتپەيتىن ۋاقىت جۇمسادى.

  ابدۇعيني يمام: ”ايىنا 4000 يۋاننان استام تۇراقتى ەڭبەكاقى الامىن، جىل سوڭىندا كەدەيلىكتەن ارىلعاننان كەيىن كەلەر جىلى اۆتوكولىك ساتىپ الۋعا تىربانامىن“، - دەدى.

  تاياۋ جىلداردان بەرى، ءپايزاۋات اۋدانى نان كاسىپ سالاسىن كۇش سالا دامىتىپ، كاسىپ سالاسى ارقىلى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ تاسىلىمەن كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدى جەبەدى. تولىقسىز ساناققا قاراعاندا، شينجياڭدا كەزەكتە 50 مىڭنان استام وتباسى نان جابۋ ارقىلى كەدەيلىكتەن ارىلىپ بايىعان ەكەن.

 ”2000 - جىلدىڭ تۇلەگى“ ”گۇلي“ زات جەتكىزدى

  تاياۋ جىلداردان بەرى، ينتەرنەتتە تىكە تانىستىرىپ زات جەتكىزۋمەن شۇعىلدانعان 18 جاستاعى نۇريمانگۇل تۇرسۇنجان قىستاقتاعى ايتۋلى ادامعا اينالدى.

  نۇريمانگۇل لوپ اۋداندىق كاسىپتىك تولىق ورتا مەكتەپتەن وقۋ تاۋىسقاننان كەيىن، مەكتەپتىڭ تانىستىرۋىمەن سارالاۋدان ءوتىپ، قىزمەتكە قابىلدانۋعا كەلگەن 8 ادامنان قارا ۇزىپ العا شىعىپ، اۋدانداعى ەلەكتروندى ساۋدا ىستەرى كاسىپ باقشاسىنداعى ”لولان گۇلي“ ۇجىمىنا كەلىپ قىزمەت ىستەيدى.

  ونى مەن سەرىكتەرىنىڭ نەگىزگى مىندەتى − ينتەرنەت تۇعىرىندا كەزەكپەن تىكە تاراتىپ، لوپ اۋدانىنداعى كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ سەحىنىڭ جانە ەگىنشى وتباسىلارىنىڭ ساپالى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تانىستىرۋ ءارى بۇكىل ەلدىڭ جەر - جەرىنە زات جونەلتۋ، ساتۋ.

  لوپ اۋدانى تاكلاماكان ءشولىنىڭ وڭتۇستىك جيەگىنە ورنالاسقان، حوتان ايماعىنداعى كەدەيلىك قالپاعى الىنباعان 5 كەدەي اۋداننىڭ ءبىرى. جەرگىلىكتى ورىن ەرەكشە اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ساتۋ ارناسىن كەڭەيتۋ ءۇشىن، ساۋداگەر شاقىرىپ قارجى ەنگىزۋ ارقىلى شي - اننان كەلگەن ۇجىمدى ەلەكتروندى ساۋدا ىستەرى كاسىپ باقشاسىنىڭ تيجارات جۇرگىزۋىنە جاۋاپتى بولۋعا ۇسىنىس ەتەدى.

  ۇجىمنىڭ جاۋاپتىسى گو رۇنزى بىلاي دەپ تانىستىردى: قىزمەتكەر قابىلداۋ بارىسىندا ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسىلارىنداعى جاستاردى الدىمەن قامتاماسىز ەتتىك. بۇل نۇريمانگۇل سياقتى وقۋ تاۋىسقاندارعا وراي اكەلدى.

  جۇمىسقا كىرىسكەننەن باستاپ، نۇريمانگۇل كاسىپتىك وقىتۋشىلارعا ىلەسىپ ەلەكتروندى ساۋدا ىستەرى بويىنشا تىكە تاراتۋعا قاتىستى بىلىمدەردى ۇيرەنەدى، سونىمەن بىرگە پۇتۇڭحۋا جاتتىعۋىن كۇشەيتەدى. نۇريمانگۇل ەسكە الىپ: ”4 - ايدا تىكە تاراتۋدى باستاعان كەزىمىزدە تارتىنشاقتاعان ءبىز، اۋەلى، ۇيگە تىعىلىپ پەردەنى تارتىپ الاتىنبىز“، - دەدى. ءتىلشى سۇحباتتاسا كەلگەندە، ول ەكران الدىندا ەمىن - ەركىن بيگە باسۋدا ەكەن ءارى ەرەكشە تەز جىلدامدىقپەن جەرگىلىكتى ورىندا وندىرىلگەن روزا گۇلى شايىن تانىستىرىپ جاتىپتى، ۇلكەن زالداعى كەلىپ - كەتكەن ادامدار وعان ەشقانداي اسەر تيگىزبەيدى ەكەن.

  جاعراپيالىق ورىننىڭ تۇيىق بولۋى ونىڭ ارمانعا دەگەن ىستىق ىنتاسىنا سۋ سەبە المادى، ”وسى جاسقا كەلگەنشە حوتان قالاسى مەن بارعان ەڭ ۇلكەن قالا“ دەپ ءسوزىن ساباقتاعان نۇريمانگۇل: ”الايدا ءبىز قازىر زاتتارىمىزدى گۋاڭجوۋعا دەيىن ساتىپ وتىرمىز“، - دەدى كۇلىمسىرەي. بىرگە قۇلشىنۋدىڭ ارقاسىندا، ول تۇرعان ۇجىمنىڭ زات جونەلتۋ مولشەرى كەزەكتە كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 250 تاپسىرىس اينالاسىندا بولدى.

  تاياۋ جىلداردان بەرى، شينجياڭ نازاردى ەڭبەكپەن جۇمىستاندىرۋداعى ءتۇيىندى قاۋىمعا جانە اۋىر كەدەي وڭىرلەرگە شوعىرلاندىرىپ، جۇمىستاندىرۋ ارقىلى حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزۋ ينجەنەرياسىن بار كۇشپەن اتقارىپ، جۇمىستاندىرۋعا باۋلۋ تەبىنىن ۇزدىكسىز ارتتىرىپ، جۇمىستاندىرۋ ارناسىن بەلسەنە كەڭەيتتى. كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ كۇرەسى جولىندا نۇريمانگۇل سياقتى جاستار سىرتقى دۇنيە جونىندە جاڭا تانىمعا يە بولدى، سونداي - اق ”تىڭ تىرشىلىك“ جولىنا ءتۇستى، ولار جۇمىستانۋ تىلەگىن جۇزەگە اسىرىپ قالماستان، مەكەندەرىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋىنا جاستىق ورالدارىن، كۇش - قۋاتتارىن دا ارناۋدا.

  (شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ۇرىمجىدەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزى ”عىلىم - تەحنيكانىڭ ۇلگىسىن“ كورسەتتى
  • باياندى تىنىشتىققا ارشىندى قادام تاستادى
  • حوتان - چارقىلىق تەمىر جولىنىڭ چەرچەن اۋدانىنداعى بولىگىنە رەليس توسەلدى
  • كۇزگى جيىن - تەرىن قاربالاستىعى
  • جەمىس - جيدەكتەر تۇتاس سۋىق تىزبەكتى تەمىر جول ارقىلى شينجياڭنان سىرتقا تاسىمالداندى