تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

جاڭا داۋىردەگى رەفورما جاساۋدىڭ، ەسىك اشۋدىڭ اتويشىسى بولايىق

− پۋدۇڭدى يگەرگەندىگىنىڭ، اشىق ۇستاعاندىعىنىڭ 30 جىلدىعىن قىزۋ قۇتتىقتايمىز

«حالىق گازەتى» باسماقالاسى

  شاڭحاي پۋدۇڭدى يگەرۋ، اشىق ۇستاۋ پارتيامىزدىڭ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋدىڭ جانە سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنىڭ شەشۋشى مەزگىلىندە جاساعان كەلەلى شەشىمدەرىنىڭ ءبىرى. 1990 - جىلى الماعايىپ حالىقارالىق ورتا الدىندا، پارتيا ورتالىق كوميتەتى زامانا اۋقىمىن باعامداپ، بيىكتە تۇرىپ الىستى كوزدەپ، شاڭحايدىڭ پۋدۇڭىن يگەرۋدى، اشىق ۇستاۋدى جاريالاپ، دۇنيە جۇزىنە جۇڭگونىڭ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋدى بۇلجىماستان ىلگەرىلەتۋ بەكىمى مەن سەنىمىن جاريا ەتىپ، ەلىمىزدىڭ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋدى جالپى بەتتىك تەرەڭدەتۋىنىڭ جاڭا تاريحي تاراۋىن اشتى.

  باس شۋجي شي جينپيڭ: ”رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ − پارتيا مەن حالىقتىڭ ارشىندى قاداممەن داۋىرگە ىلەسۋىنىڭ ماڭىزدى اسىلى، جۇڭگوشا سوتسياليزمگە تاباندى بولۋدا جانە ونى دامىتۋدا، ءسوز جوق، باسىپ وتەتىن جول، زامانىمىزداعى جۇڭگونىڭ تاعدىرىن بەلگىلەيتىن شەشۋشى امال ءارى ’قوس 100 جىلدىق‘ كۇرەس نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋدى، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋدى بەلگىلەيتىن شەشۋشى شارا“ دەپ اتاپ كورسەتتى. پۋدۇڭدى يگەرۋدىڭ، اشىق ۇستاۋدىڭ جاندى امالياتى − ەلىمىزدىڭ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋىنىڭ جانە سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسىنىڭ جيناق كورىنىسى. بيىل پۋدۇڭدى يگەرۋدىڭ، اشىق ۇستاۋدىڭ 30 جىلدىعى. ”رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋمەن دۇنيەگە كەلىپ، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋمەن گۇلدەندى“، 30 جىلدان بەرى پۋدۇڭ ەگىنجايىنان يقۋات شوعىرلانعان، فاكتورلارى تولىق، قۇرىلعىسى وزىق وسىزاماندانعان جاڭا قالاعا اينالىپ، جوعارى دەڭگەيلى سىرتقا ەسىك اشۋ جۇيەسىن، ومىرشەڭدىككە تولى وڭىرلىك جاڭالىق اشۋ جۇيەسىن، وسىزاماندانعان كاسىپ سالاسى جۇيەسىن، كەمەلدەنگەن حالىق تۇرمىسىن قامتاماسىزداندىرۋ جۇيەسىن قالىپتاستىردى. ”پۋدۇڭنىڭ دامۋىنىڭ ماڭىزى ونىڭ تەرەزەلىك رولىندا، ۇلگى كورسەتۋ مانىندە، باتىلدىقپەن ۇمتىلىپ، باتىلدىقپەن سىناق ەتكەندىگىندە، الدىمەن ىسكە كىرىسىپ، الدىمەن سىناق ەتكەندىگىندە، اتويشىلدىق رول اتقارۋىندا“. 30 جىلدان بەرى پۋدۇڭ رەفورما ارقىلى اشىق ۇستاۋدى جەبەۋگە، اشىق ۇستاۋ ارقىلى يگەرۋدى جەبەۋگە تاباندى بولىپ، داۋىرمەن بىرگە العا ىلگەرىلەپ جاڭالىق اشىپ، ىزدەنىس جاساپ، جۇڭگوشا سوتسياليزم قۇرۋدىڭ ۇلى تاريحي ۇردىسىندە الدىڭعى لەكتە باتىلدىقپەن ءجۇرۋدىڭ، ءورىس اشا العا ىلگەرىلەۋدىڭ ايبىندى تاراۋلارىن جازىپ، جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەلىكتەن ”يقۋاتتى ەكەندىگىنە“، ماركسيزمنىڭ نە ءۇشىن ”ىسكە اساتىندىعىنا“، جۇڭگوشا سوتسياليزمنىڭ نە ءۇشىن ”جاقسى“ ەكەندىگىنە تەرەڭدەي جاۋاپ بەرۋدىڭ ماڭىزدى مىسالىنا اينالدى، ەلىمىزدىڭ رەفورما جاساۋداعى، ەسىك اشۋداعى تۋىنا اينالدى.

  قازىر دۇنيە ءجۇزى 100 جىلدا بولماعان زور وزگەرىستى باستان كەشىرۋدە، ەلىمىز جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ شەشۋشى مەزگىلىندە تۇر، سىرتقى ورتادا اناعۇرلىم كوپ ورنىقسىزدىق، تۇراقسىزدىق جارىققا شىقتى. ”14 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە ەلىمىز جاڭا دامۋ كەزەڭىنە وتەدى، بۇل جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇراتىن ەكىنشى 100 جىلدىق كۇرەس نىساناسىنا قاراي جورىق جاسايتىن كەزەڭ، ەلىمىزدىڭ دامۋ ۇردىسىندە بەلەستىك ماڭىزعا يە. قازىر رەفورما تاعى ءبىر جاڭا تاريحي كەزەڭگە ءوتتى، كوبى بۇرىن بولماعان جاڭا ماسەلە، رەفورمانى ىلگەرىلەتۋدىڭ كۇردەلىلىگى، نازىكتىگى، جاپالىلىعى 40 نەشە جىلدىڭ الدىنداعىدان كەم تۇسپەيدى. پارتيا 19 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ بەسىنشى جالپى ءماجىلىسى پارتيا مەن مەملەكەت ىستەرىنىڭ دامۋىنىڭ جالپى جاعدايىن شىعار ءتۇيىن ەتىپ، دۇنيە ءجۇزىنىڭ جالپى اۋقىمى مەن دامۋ زاڭدىلىعىن يگەرىپ، ”14 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندەگى ەلىمىزدىڭ دامۋى جونىندە جۇيەلى جوسپار جانە ستراتەگيالىق ورنالاستىرۋ جاساپ، ەلىمىز جاڭا دامۋ كەزەڭىنە وتكەندەگى دامۋ كارتيناسىن بەلگىلەپ، مۇنان كەيىنگى 5 جىلداعى، ءتىپتى ونان دا ۇزاق مەزگىلدەگى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىنىڭ ارەكەت باعدارناماسىن تۇراقتاندىردى. ءبىز پارتيا 19 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتى بەسىنشى جالپى ءماجىلىسىنىڭ رۋحىن ىشكەرىلەي ۇيرەنىپ، دايەكتىلەندىرىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىنىڭ ستراتەگيالىق جالپى جاعدايىن جانە دۇنيە جۇزىندە 100 جىلدا بولماعان زور وزگەرىستى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، وراي تانىمى مەن حاۋىپ - قاتەر تانىمىن كۇشەيتىپ، ستراتەگيالىق تاباندىلىقتى ساقتاپ، ءوز ءىسىمىزدى جاقسى تىندىرىپ، العان بەتتەن قايتپايتىن كۇرەس كۇيىمەن، بوران - شاشىنعا قارامايتىن رۋحاني كۇيمەن، رەفورمانى تاباندىلىقپەن ىلگەرىلەتىپ، ەسىك اشۋدى تاباندىلىقپەن كەڭەيتىپ، جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋعا جاقسى باستاما اشۋىمىز، جاقسى قادام تاستاۋىمىز كەرەك.

  ”رەفورما توقتامايدى، ەسىك اشۋ كىدىرمەيدى.“ باس شۋجي شي جينپيڭ ”پۋدۇڭنىڭ جوعارى دەڭگەيدە رەفورما جاساۋىن، ەسىك اشۋىن ىلگەرىلەتۋ“ كەرەك دەپ باسا دارىپتەپ، ”پۋدۇڭنىڭ رەفورمانىڭ جۇيەلى، شوعىرلى، سايكەستى، جوعارى ونىمدىلىكتى بولۋى، جوعارى دەڭگەيدە تۇزىمدىك ەسىك اشۋ، الەمدىك بايلىقتى جايعاستىرۋ قابىلەتىن كۇشەيتۋ، قالانىڭ وسىزاماندانعان جونگە سالۋ دەڭگەيىن جوعارىلاتۋ سياقتى جاقتاردا الدىمەن اتقارىپ، الدىمەن سىناق ەتۋىنە، بەلسەندىلىكپەن ىزدەنىس جاساۋىنا، تاجىريبە جاراتۋىنا قولداۋ كورسەتۋ، شاڭحايدىڭ، سونداي - اق چاڭجياڭ اتىراۋىنىڭ ءبىر تۇلعالانىپ جوعارى ساپالى دامۋى، ءتىپتى ەلىمىزدىڭ سوتسياليستىك وسىزامانداندىرۋ قۇرىلىسى جونىنەن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە“ دەپ تەرەڭ اتاپ كورسەتتى. شاڭحاي ”ۇزدىكسىز بۇكىل ەلدىڭ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋىنىڭ اتويشىسى، جاڭالىق اشا دامۋدىڭ الدىمەن اتقارۋشىسى بولۋ، ەڭ كەلەلى مىندەتتى باتىلدىقپەن ارقالاپ، ەڭ قيىن ماسەلەنى شەشۋگە باتىل بولىپ، جول اشا اتويلاۋ، ۇلگى كورسەتىپ جەتەكتەۋ، تىڭ سەرپىلىس جاساپ، قامال الۋ رولىن اتقارىپ، بۇكىل ەلدىڭ رەفورماسىنا، دامۋىنا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسۋ“ داڭقتى بورىشىن ارقالاۋدا، پۋدۇڭ اناعۇرلىم زور مىندەت ارقالايدى، ونان دا ماڭىزدىسى، اناعۇرلىم زور ىسكەرلىك كورسەتۋى ءتيىس. العا ىلگەرىلەۋ جولىندا ەلىمىز جاڭا دامۋ كەزەڭىنە وتكەن كەلەلى جاعدايدى شىعار ءتۇيىن ەتىپ، جاڭا دامۋ ۇستانىمىن مىزعىماستان دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋمەن، جاڭا دامۋ ارناسىن قالىپتاستىرۋمەن تىعىز بايلانىستىرىپ، باتىلدىقپەن جاڭا داۋىردەگى رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋدىڭ اتويشىسى بولىپ، اناعۇرلىم بەرىك سەنىممەن، اناعۇرلىم پارمەندى شارامەن رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋدى ۇزدىكسىز تەرەڭدەتىپ، بۇكىل ەلدىڭ رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋى ءۇشىن جاڭا جول قاراستىرىپ، تاجىريبە جيناپ، ۇلگى ازىرلەپ، جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرۋعا، ەكىنشى 100 جىلدىق كۇرەس نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋعا تىڭ دا اناعۇرلىم زور ۇلەس قوسۋ كەرەك.

  ”ءور اسۋ − قۇرىش قامال دەمە استە وتە الماس، بۇگىن قايتا اسساق تا قادام تالماس.“ وردا بۇزار وتىزدا، پۋدۇڭ جاڭا تاريحي باستامادا تۇر. جاڭا داۋىردەگى رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋ تاعى دا جولعا شىقتى، ۇزدىكسىز باتىلدىقپەن تالپىنىپ، باتىلدىقپەن سىناقتان وتكىزىپ، باسقالاردىڭ الدىندا ەرلىكپەن ءجۇرىپ، تاۋ كەزدەسسە جول اشىپ، سۋ كەزىكسە كوپىر سالىپ، ”تالپىنۋ“ رۋحىن، ”جاڭالىق اشۋ“ تەبىنىن، ”ءىس تىندىرۋ“ ستيلىن ماڭگى ساقتاپ، رەفورما جاساۋ، ەسىك اشۋدى سوڭىنا دەيىن جالعاستىرسا، پۋدۇڭ، ءسوز جوق، يگەرۋ، اشىق ۇستاۋدىڭ جاڭا كەرەمەتىن جاراتاتىن بولادى.

(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 11 - ايدىڭ 11 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.