تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

قاشقار ايماعى: قالا، اۋىل ورتاسىنىڭ رەتتى دە تازا بولۋىنا بارلىق ادام ات سالىستى

  شينجياڭ گازەتىنىڭ جالپىلىق اقپارات قۇرالدارى ءتىلشىسى لي چۇنشيا

  11 - ايدىڭ 19 - كۇنى ساعات 11دە كونەءشار اۋدانى توققۇزاق قالاشىعى اياقمانگان قىستاعىندا، قىستاق تۇرعىنى تىللاگۇل وشۇر باسقا 10 نەشە قىستاق تۇرعىندارىمەن بىرگە قىستاق جولىن دەن قويا سىپىرىپ، 2 زارارسىزداندىرۋ كولىگىمەن زارارسىزداندىرۋ سۇيىقتىعىن بۇركىپ زارارسىزداندىرۋ جۇرگىزدى. ”تازالىقشى بولعان مەن قىستاقتىڭ بارعان سايىن تازارا تۇسكەندىگىن كورىپ ىشتەي توتەنشە ماقتانىش سەزىنەمىن“، - دەدى تىللاگۇل.

  وتانشىلدىق تازالىققا بارلىق ادام ات سالىسۋى كەرەك، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدە بارلىق ادامنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى بار. كونەءشار اۋدانىندا ىندەت تۋىلعاننان كەيىن، قاشقار ايماعى اۆتونوميالى رايوننىڭ ىدەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ قىزمەتى قولباسشىلىق شتابىنىڭ شەشىمدەرىن، ورنالاستىرۋلارىن باتىل دايەكتىلەندىرىپ، تياناقتاندىرىپ، ءبىر جاعىنان، جەتەكشىلىك ەتۋدى كۇشەيتىپ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ مەن جۇقپالى ىندەتتەن ساقتانۋ - قورعانۋ بىلىمدەرىن كەڭىنەن جالپىلاستىردى؛ ەندى ءبىر جاعىنان، جاڭا داۋىردەگى وتانشىلدىق تازالىق قيمىلىن ىشكەرىلەي ورىستەتىپ، قالا، اۋىل ورتا تازالىعىن جالپىلىق وڭاۋدى جاپپاي ىلگەرىلەتىپ، وركەنيەتتى، سالاماتتى، جاسىل، قورشاعان ورتانى قورعايتىن تۇرمىس ءتاسىلىن دارىپتەدى.

  اياقمانگان قىستاعىندا قىستاق جولدارىنىڭ تازا ەكەندىگىن، ءار 100 مەتر ارالىقتا بىردەن قوقىر - قوقسىق كاتەلى قويىلعاندىعىن كوردىك. ”قىستاعىمىزدا 12 اترەت بار، ءار اترەت سايىن بىردەن جىلجىمالى قىزىل تۋ بار، ول اۋلاسىن رەتتى، تازا ۇستاعان قىستاق تۇرعىندارىنا بەرىلەدى“، - دەدى اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم پارتيا مەكتەبىنىڭ اياقمانگان قىستاعىندا تۇراتىن ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ قىزمەت اترەتىنىڭ باستىعى، ءبىرىنشى شۋجيى ليۋ حۇڭتاۋ.

  اياقمانگان قىستاعىندا 1000نان استام وتباسى بار. ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋدى ويداعىداي ىستەۋ ءۇشىن، وسى قىستاق 50 نەشە ادامنان قۇرالعان كاسىپتىك زارارسىزداندىرۋ قوسىنىن قۇرىپ، قىستاق جولدارىن، قوقىر - قوقسىق ساندىقتارىن، الەۋمەتتىك وڭىرلەردى كۇنىنە 2 رەت تازالاپ، زارارسىزداندىرىپ، كارى - قۇرتاڭ، ءالجۋاز، اۋرۋ، مۇگەدەك سياقتى ەرەكشە قيىنشىلىعى بار قاۋىمنىڭ اۋلاسىن تازالادى. سونىمەن بىرگە، قىستاق تۇرعىندارىن سانالى تۇردە ۇيلەرىن تازالاۋعا، ەسىك - تەرەزەنى، قازاندىقتى سۇرتۋگە، بولمەلەردى، اۋلانى ۇنەمى سىپىرىپ تۇرۋعا جۇمىلدىردى ءارى باعالاۋ جۇرگىزىپ، ءار اترەتتەن اۋلاسى تازا دا رەتتى قىستاق وتباسىلارىنان بىرەۋىن تاڭداپ، جىلجىمالى قىزىل تۋ ۇسىنىپ، ءتىس شوتكى، ءيىس سابىن، تازارتقىش سۇيىقتىق سياقتى سيلىق بۇيىمدارىن تاراتىپ، قىستاق تۇرعىندارىن تاماشا تازالىق ادەتىن قالىپتاستىرۋعا شابىتتاندىردى.

  قىستاق تۇرعىنى پاشا مامۇتتىڭ ۇيىنە بارعانىمىزدا ”اۋلا ورتاسى تازا“ دەگەن جازۋ جازىلعان جىلجىمالى قىزىل تۋ اۋلانىڭ كورنەكتى جەرىنە ءىلىنىپتى، پىسىق تا ەلگەزەك وتاناسى پاشا سۋ شاشىپ جاتىپتى، ۇيدەگى سافا، اس ۇستەلى سياقتىلار تاپ - تازا ءسۇرتىلىپ جارقىراپ تۇر. ”ءۇي تازا تۇرسا، كوڭىل كۇيىڭ دە جاقسى بولادى ەكەن“، - دەدى پاشا كۇلىمسىرەپ.

  قاشقار قالاسى دۇڭحۋ ءمالىسى شىجيداداۋ الەۋمەتتىك اۋماعى دۇڭچىڭحۋايۋان شاعىن اۋماعىندا بىرنەشە تازالىقشى الەۋمەتتىك وڭىرلەردى زارارسىزداندىرىپ جاتتى. وسى الەۋمەتتىك اۋماق پارتيا باس ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى ابدۇنابيجان ابدۇقادىر بىلاي دەپ تانىستىردى: الەۋمەتتىك اۋماعىمىز وتانشىلدىق تازالىق قيمىلىن ىشكەرىلەي ورىستەتتى، ءبىر جاعىنان، ەرىكتىلەر قوسىنىن قۇرىپ، شاعىن اۋماقتىڭ الەۋمەتتىك وڭىرلەرىن، عيماراتتاردىڭ الدى - ارتىن، تۇپكىر قالتارىستاردى تالاي رەت تازالاپ، شاعىن اۋماق ورتاسىنىڭ تازالىعىن ساقتادى؛ ەندى ءبىر جاعىنان، ۋيچات توبى سياقتىلار ارقىلى تۇرعىندارعا ىندەتتەن ساقتانۋ بىلىمدەرىن جەتكىزىپ، تۇرعىنداردى وتباسى تازالىعىن جاقسى ىستەۋگە دارىپتەدى.

  قاشقار قالاسى حالىق باتىس جولىنداعى يجيا ەرەن بازارى كولەمدى ۋنيۆەرسال ەرەن بازار، اۋدانى 16 مىڭ شارشى مەتر. دۇكەن قوجايىنى چين شيا بىزگە بىلاي دەدى: ەرەن بازاردى ءار كۇنى تاڭەرتەڭ - كەش تازالاپ، زارارسىزداندىرۋ جۇمىسىن ويداعىداي ىستەيمىز. ەدەندى، زات سورەسىن تازالاۋدان سىرت، كوبىرەك جاناساتىن سورە، اقشا الۋ تەكشەسىندەگى ءتىل تاقتا، راشەتكا سياقتىلاردى تالاپ بويىنشا بەلگىلى مولشەردە دايىندالعان زارارسىزداندىرۋ سۇيىقتىعىمەن ءسۇرتىپ، زات ساتىپ الۋ ورتاسىنىڭ تازا بولۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتتىك.

  قاشقار قالالىق وتانشىلدىق تازالىق قيمىلى كوميتەتى كەڭسەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى لي يادۇڭ بىلاي دەپ تانىستىردى: قاشقار قالاسى اۋىل شارۋاشىلىق جانە قوسىمشا كاسىپ ونىمدەرى (جارمەنكە) بازارىن ءتۇيىن ەتىپ، تيجارات قىزمەت وتەۋ ورىندارىنىڭ ورتا تازالىعىن جاپپاي ءبىر - بىرلەي تەكسەردى جانە تۇبەگەيلى تازالاپ، زارارسىزداندىردى؛ الەۋمەتتىك اۋماقتى بىرلىك ەتىپ، مەكەمە - ورىندار مەن شاعىن اۋماقتىڭ ورتا تازالىعىن جاپپاي تازالادىق، اسىرەسە، جۇمىس ورنى، تۇرعىندار شاعىن اۋماعىنىڭ عيمارات ەسىگى، ليفت، ەسىك تۇتقاسى سياقتى جاناسۋى ءجيى جەرلەردى تازالاپ، زارارسىزداندىردىق؛ قىستاقتى بىرلىك ەتىپ، بۇقارانى ۇيىمداستىرىپ، ءۇيدىڭ الدى - ارتىن، اۋلا ءىشى - سىرتىن، توعانداعى، كوگالداعى تۇرمىستىق قوقىر - قوقسىقتار سياقتى كەرەكسىز زاتتاردى تازالاپ، قالتارىستاردى تازارتتىق.

  ”تازالىق، قونىس ورتاسىن جاقسارتۋ، تاماقتانۋ ادەتى، زارارسىزداندىرۋ سياقتى كوپ جاقتاردان كىرىسىپ، وتانشىلدىق تازالىق قيمىلىن ۇزدىكسىز مىقتى يگەرىپ، وركەنيەتتى، سالاماتتى، جاسىل، قورشاعان ورتانى قورعايتىن تۇرمىس ءتاسىلىن دارىپتەپ، بۇقارانىڭ سالاماتتىق تانىمىن جوعارىلاتىپ، تازا، رەتتى، قونىسقا جايلى قالا، اۋىل ورتاسىن قالىپتاستىرامىز“، - دەدى لي يادۇڭ.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.

  • جۇڭگو - ەۆروپا كەزەكشى پويەزى ”عىلىم - تەحنيكانىڭ ۇلگىسىن“ كورسەتتى
  • باياندى تىنىشتىققا ارشىندى قادام تاستادى
  • حوتان - چارقىلىق تەمىر جولىنىڭ چەرچەن اۋدانىنداعى بولىگىنە رەليس توسەلدى
  • كۇزگى جيىن - تەرىن قاربالاستىعى
  • جەمىس - جيدەكتەر تۇتاس سۋىق تىزبەكتى تەمىر جول ارقىلى شينجياڭنان سىرتقا تاسىمالداندى