تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ

جۇمىستانۋ جولى كوبەيدى، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىسى ورنىقتى بولدى

□ انار بۇلت/شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى لياڭ ليحۋا

   1 - ايدىڭ 7 - كۇنى ساعات 9دا تاڭ ءالى اعارا قويماعان شاق، قاعىلىق اۋدانى ۇششارباس قالاشىعى جارباسى قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ءمۇتالىپ ابىلەت پەن ايەلى اس - سۋ ماتەريالدارىن ازىرلەپ، ەسىك اشىپ ساۋدا باستادى. اسحانا قوجايىنى بولۋ بىرنەشە جىلدىڭ الدىندا ەرلى - زايىپتى ەكەۋىنىڭ قيالداۋعا دا باتپايتىن ءىسى بولاتىن.

   ”قازىر ايىنا 6000 يۋاننىڭ توڭىرەگىندە تابامىز، كەدەيلىكتەن ارىلىپ قانا قالماستان، بايۋ سەنىمىمىز دە ارتا ءتۇستى.“ ءمۇتالىپتىڭ سوزىنەن نىق سەنىم شىعىپ تۇر.

   بۇرىن ءمۇتالىپتىڭ وتباسى ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسى بولاتىن، ۇيىندە 7 جان سانى بار، 7 مۋ جەرى بار، كىرىستە بۇكىلدەي ەگىنشىلىككە سۇيەنەتىندىكتەن، تۇرمىسى تارشىلىقتا ەدى.

   2018 - جىلى 6 - ايدا اۆتونوميالى رايوندىق كومىر الابى القاپ گەولوگيا مەكەمەسىنىڭ، شينجياڭ تەمىر جول كاسىپتىك - تەحنيكالىق شۋەيۋانىنىڭ، قاعىلىق اۋداندىق حالىق ىستەرى مەكەمەسىنىڭ قاعىلىق اۋدانى ۇششارباس قالاشىعى جارباسى قىستاعىندا تۇرعان ”ۇعىسۋ، تيىمدىلىك جاساۋ، توعىستىرۋ“ قىزمەت اترەتى ءمۇتالىپ وتباسىنىڭ جاعدايىن بىلگەننەن كەيىن ەرلى - زايىپتىلاردى سىرتقا شىعىپ جۇمىستانۋعا شابىتتاندىرادى. قىزمەت اترەتى مۇشەلەرىنىڭ كومەگىندە ءمۇتالىپ پەن ايەلى اسپازدىق شەبەرلىككە باۋلۋ كۋرسىنە قاتىناسىپ، اۋدان قالاشىعىنداعى اسحانادا اسپاز بولادى.

   ”قازىر شەبەرلىككە توسەلدىك، ەندى نەگە قىستاققا قايتىپ اسحانا اشپايمىز؟“. ءبىر جىلدان استام ۋاقىت اسپازدىق ىستەگەننەن كەيىن، ءمۇتالىپ شارۋاشىلىق قۇرۋ ويىنا كەلىپ، ايەلىمەن اقىلداستى. ونىڭ ويىن قىزمەت اترەتى دە قولدادى. 2020 - جىلى 11 - ايدا قىزمەت اترەتىنىڭ كومەگىندە ەرلى - زايىپتىلار قىستاقتا اسحانا اشتى.

   جارباسى قىستاعى اسىلىندە اۋىر كەدەي قىستاق بولاتىن، جان باسىنا تۋرا كەلەتىن ەگىستىك جەر نەبارى 0.7 مۋ، ونىڭ ۇستىنە ءىشىنارا ەگىستىك جەردىڭ ساپاسى ناشار، سۋدى، تىڭايتقىشتى ساقتاۋى ءالسىز، ءوندىرىستىڭ شىعىنى جوعارى، ءونىم مولشەرى تومەن ەدى. قىستاق تۇرعىندارىنىڭ جۇمىستانۋ قالاۋى تومەن، سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەگەندەر ساۋساقپەن ساناپ الارلىق ەدى، تەك بىرنەشە مۋ اتىزعا سۇيەنىپ كەدەيلىكتەن ارىلۋ تىم قيىن ەدى!

   2018 - جىلى 1 - ايدا قىزمەت اترەتى جايعاسقاننان كەيىن جارباسى قىستاعىنىڭ جاعدايىنا ىشكەرىلەي تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، ءىس جۇزىندىكپەن ۇشتاستىرا وتىرىپ، كوپ ارنامەن باسقا كاسىپكە ويىستىرىپ جۇمىستاندىرۋدى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى ەتتى.

   ”جارباسى قىستاعىنىڭ جاعراپيالىق ورنى ءبىرشاما جاقسى، اۋىل قالاشىق بازارى قىستاقتا، ادام مەن دۇكەن شوعىرلى، ونەركاسىپ باقشا رايونىنا دا جاقىن، تاعى بىرنەشە زاۆود بار، كوپ مولشەردەگى ەڭبەككۇشتى جۇمىستاندىرادى“، - دەدى قىستاقتىڭ ءبىرىنشى شۋجيى مياۋ پۋ.

   جۇمىستانۋ ءۇشىن شەبەرلىك كەرەك، ال قىستاقتا شەبەرلىككە يە قىستاق تۇرعىندارى كوپ ەمەس، سونىمەن جۇمىستانۋ شەبەرلىگىنە باۋلۋ كەزەك كۇتتىرمەيتىن مىندەتكە اينالدى. وسى ءۇشىن قىزمەت اترەتى بۇكىل قىستاقتاعى ارتىق ەڭبەككۇشتەردىڭ جاي - جاپسارىن تولىق يەلەپ، قىستاق تۇرعىندارىنىڭ جۇمىستانۋ قالاۋىن تىزىمگە الىپ ەستەلىك جاساپ، جۇمىستاندىرۋ ينفورماتسيا قامباسىن قۇرعاننان كەيىن، جۇمىسشى ىستەتۋ قاجەتىنە نەگىزدەلىپ، ىلگەرىندى - كەيىندى قولدانىمدىق تەحنيكاعا باۋلۋ كۋرسىن 12 مەرزىم اشتى، وعان قىستاق تۇرعىندارىنان 670 ادام - رەت قاتىناستى. سونىمەن بىرگە جۇمىسشى ىستەتەتىن كاسىپورىندارمەن بەلسەندىلىكپەن ۇشتاسىپ، قىستاق تۇرعىندارىن قىزمەتكەر قابىلداۋ جينالىسىنا قاتىناسۋعا ۇيىمداستىردى، وسىلايشا ىلگەرىندى - كەيىندى 32 ادام قارامايلى قالاسىنا جانە اقسۋ قالاسىنا بارىپ جۇمىستاندى، 90 نەشە ادام اۋدانداعى ونەركاسىپ باقشا رايونىنا نەمەسە قۇرىلىس ورنىنا بارىپ جۇمىس ىستەدى.

   قىستاق تۇرعىندارىن سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەۋگە شابىتتاندىرۋدان سىرت، قىزمەت اترەتى ءوز كۇشىنە سۇيەنىپ شارۋاشىلىق قۇرۋ جانە كاسىپ سالاسىن دامىتۋدان باستاپ ىسكە كىرىسىپ، بار امالىن سالىپ قىستاق تۇرعىندارىنىڭ ەسىك الدىندا جاقىن ماڭنان جۇمىستانۋىنا كومەكتەستى. اۋىل قالاشىق بازارىنا جاقىن بولۋ ارتىقشىلىعىنان پايدالانىپ، 20 ”شىشياۋ“ دۇكەنىن سالدى. سونىمەن بىرگە، قىستاقتا 2 كووپەراتيۆ قۇرىپ، 2 كەرپىش زاۆودىن سالدى، قىستاق تۇرعىندارىن وزدەرى رەڭدى كەرپىش زاۆودىن اشۋعا دا شابىتتاندىردى.

   قىستاق تۇرعىنى حايىرنيسا بارات جاسى ەگدە تارتقان اكە - شەشەسىنە قارايلاساتىن بولعاندىقتان، سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەۋى قولايسىز ەدى. ونىڭ جاعدايىنا باعىتتاي وتىرىپ، قىزمەت اترەتى ونىڭ شاعىن دۇكەن اشۋىنا كومەكتەستى، سونىمەن ول ايىنا از دەگەندە 2000 يۋان كىرىس كىرگىزۋمەن بىرگە، اكە - شەشەسىنە الاڭسىز قارايلاساتىن بولدى. ”مەن بۇل ورايدى جاقسى قاستەرلەپ، دۇكەنىمدى جاقسى اشامىن“، - دەدى حايىرنيسا.

   جۇمىستانۋ ارناسىن ونان ارى كەڭەيتۋ ءۇشىن، قىزمەت اترەتى ورمان قورعاۋشى، تازالىقشى، جەمىس ورمانى تەحنيكالىق قىزمەت وتەۋشىسى سياقتى الەۋمەتتىك يگىلىك سيپاتتى جۇمىس ورىندارىن بەلسەندىلىكپەن اشىپ، جيىنى 243 ادامدى جۇمىستاندىردى. ەگىس جۇمىسىنىڭ سايابىر كەزدەرىندە، قىزمەت اترەتى 120دان استام قىستاق تۇرعىنىن قىستاقتان سىرت جەردە قىسقا مەرزىممەن جۇمىس ىستەۋگە ۇيىمداستىردى، ولاردىڭ جان باسىندىق كىرىسى 15 مىڭ يۋاننىڭ ۇستىندە ارتتى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.