تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

باقىت قىستاعىنىڭ ”وجاۋقاباق قۇپياسى“

  【بەتاشار】

  ۇلتتىڭ گۇلدەنۋى ءۇشىن اۋىل - قىستاق، ءسوز جوق، كوركەيۋى كەرەك. جاپپاي سوتسياليستىك وسىزاماندانعان مەملەكەت قۇرىپ، جۇڭحۋا ۇلتىنىڭ ۇلى گۇلدەنۋىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ ەڭ جاپالى، ەڭ اۋىر مىندەتى ءالى دە اۋىل - قىستاقتا، ەڭ كەڭ، ەڭ مىعىم نەگىزى ءالى دە اۋىل - قىستاقتا. كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدا جەڭىسكە جەتكەن سوڭ اۋىل - قىستاقتىڭ گۇلدەنۋىن جاپپاي ىلگەرىلەتۋ كەرەك، بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى، اۋىل - قىستاق، شارۋالار قىزمەتىنىڭ ماڭىزدى تۇيىنىندەگى تاريحي بۇرىلىس بولىپ تابىلادى. گازەتىمىز بۇگىننەن باستاپ ”اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋدىڭ كوركەم كارتيناسىن قۇلشىنا سالايىق“ ايدارىن اشىپ، تيانشان الابىنداعى كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ تابىستارىن بەكەمدەۋدى، كەڭەيتۋدى اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋمەن ءونىمدى تۇردە ويداعىداي ۇشتاستىرىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جوعارى ساپالى، جوعارى ءونىمدى بولۋىن، اۋىل - قىستاقتىڭ قونىسقا جايلى، كاسىپكە ىڭعايلى بولۋىن، شارۋالاردىڭ باي - باقۋاتتى بولۋىن جەبەگەن جاندى امالياتتاردى حابارلايدى.

□ انار بۇلت/ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى گى يوۋجۇن، ەرىكتى ءتىلشى چىڭ يۇڭ

  1 - ايدىڭ 3 - كۇنى تۇستەن بۇرىن قۇتىبي اۋدانى ۋگۇڭتاي قالاشىعى باقىت قىستاعىنداعى وجاۋقاباق مادەنيەت جاسامپازدىعى كاسىپ سالاسى باقشاسىندا اۆتونوميالى رايون دارەجەلى بەيزاتتىق مادەني مۇرا − وجاۋقاباق ويماسى، تامىر ويماسى شەبەرلىگىن جالعاۋشى تاۋ يانشان مەن ۇلى تاۋ حايبين وجاۋقاباق تۋىندىسىن ويۋدا، ولاردىڭ توسەلگەن شەبەرلىگى ساياحاتشىلاردى تاماشالاۋعا باۋرادى.

  جەكە اۋەسىنەن بۇكىل قىستاقتى وجاۋقاباق ەگىمشىلىگىن ورىستەتۋگە جەتەكتەگەنگە، وجاۋقاباق مادەنيەت جاسامپازدىعى ونىمدەرىن اشۋدان مادەنيەت جاسامپازدىعى كاسىپ سالاسى باقشاسىن قالىپتاستىرۋعا دەيىن تاۋ يانشان بالاسى ەكەۋى وجاۋقاباق وسىرۋگە، ويما ويۋعا دەن قويىپ، قىستاقتىڭ زور كۇشپەن قولداۋىندا وجاۋقاباقتى باقىت قىستاعىنىڭ باقىت ”قۇپياسىنا“ اينالدىردى.

”ەلەۋسىز ونەر“ ءىرى كاسىپ سالاسىن تۋىنداتتى

  جاڭا جىل دەمالىسى كەزىندە جاۋعان قالىڭ قار باقىت قىستاعىن اق مامىق كورپەگە ورادى، ساياحاتشىلار باقىت قىستاعىنداعى وجاۋقاباق مادەنيەت جاسامپازدىعى كاسىپ سالاسى باقشاسىن ارالادى.

  ”وجاۋقاباقتىڭ حانزۋشا دىبىستالۋى ’禄福‘مەن دىبىستاس كەلەتىندىكتەن، ەجەلدەن ادامدار وجاۋقاباقتى اشەكەي بۇيىم ەتىپ جاساعان، بۇل ارمان ورىندالىپ، اڭساعانىنا جەتۋ تىلەگىنەن تۋعان، ويلاماعان جەردەن قازىر ونىڭ كاسىپ سالاسىنا اينالعانىنا مەن قاتتى قۋاندىم“، - دەدى 86 جاستاعى تاۋ يانشان.

  تاۋ يانشان جاستايىنان وجاۋقاباق ويماسىن جاقسى كورەدى ەكەن، نەشە ون جىل ويماشىلىق ونەرىن زەرتتەپ، ءتۇرلى ناقىشتاردىڭ استارلى مانىنە دە بەس ساۋساعىنداي قانىق. ”ءار جولى وجاۋقاباققا جاڭا ناقىشتى ويىپ سالعاندا كوڭىلىمدە ءبىر ءتۇرلى تابىس سەزىمى تۋىندايدى“.

  1995 - جىلى وقىتۋشىلىق قىزمەتتەن زەينەتكە شىققاننان كەيىن تاۋ يانشان قىرۋار ۋاقىتىن وجاۋقاباق ويماشىلىعى جاسامپازدىعىنا ارنادى. تالاپتى ەرگە نۇر جاۋار دەگەندەي، ۇزاق ۋاقىت ىزدەنۋ ارقىلى ول وجاۋقاباق ويماسى شەبەرلىگىن يگەرىپ الدى ءارى وزگەشە جاسامپازدىق ستيلىن قالىپتاستىردى.

  2017 - جىلى تاۋ يانشان ۇلى ەكەۋى باقىت قىستاعىنا كەلىپ، وجاۋقاباق مادەنيەت جاسامپازدىعى كاسىپ سالاسى باقشاسىن قۇرۋعا بار كۇشىن سالدى. وجاۋقاباق ەگۋدەن تىس، ولار وجاۋقاباق ويماسى، بوياۋلى ناقىش، قارىما سۋرەت سالۋ سياقتى اشەكەي بۇيىمدارىن جاساۋ شەبەرلىگىنە باۋلۋ ساباقتارىن اشتى. بىرتىندەپ وجاۋقاباق باقشاسىنىڭ داڭقى شىعا باستاپ، قۇتىبي اۋدانىنداعى ءبىر ساياحات كورىنىس تۇيىنىنە اينالدى.

  ”مەن اۋىلداستاردى باستاپ وجاۋقاباق ەگىپ، وجاۋقاباققا سۋرەت سالىپ، وجاۋقاباق ويىپ، كوپشىلىكتىڭ وجاۋقاباق كاسىپ سالاسى ارقىلى ءتىپتى دە كوپ اقشا تابۋىنا مۇمكىندىك جاسايمىن“، - دەدى تاۋ حايبين.

”وجاۋقاباق باقشاسى“ مادەنيەت جاسامپازدىعى كاسىپ سالاسى باقشاسىنا اينالدى

  ”2020 - جىلى باقىت قىستاعى ەگىمشىلىك قۇرىلىمىن رەتتەپ، 1200 مۋ جەرگە وجاۋقاباق ەگىپ، شينجياڭ وجاۋقاباق ەگىمشىلىگى، وجاۋقاباق مادەنيەتى ءبىرىنشى قىستاعىن قۇلشىنا قالىپتاستىردى“، - دەدى باقىت قىستاعىنىڭ پارتيا ياچەيكا شۋجيى حى ياۋچي وجاۋقاباق كاسىپ سالاسىنىڭ دامۋى جونىندە نىق سەنىممەن.

  حى ياۋچي بىلاي دەپ تانىستىردى: باقىت قىستاعىنىڭ قاتىناسى قولايلى، وجاۋقاباق مادەنيەتى جەرگىلىكتى ورىندا ەرەكشەلىك قالىپتاستىردى. وسى بىرنەشە جىلدا قىستاق اۋىل مادەنيەتى جاسامپازدىق نىساندارىن جانە دارىندىلارىن بەلسەنە باۋراپ، قولونەر شەبەرلىگىنە مۇراگەرلىك ەتىپ، ساياحاتشىلاردى ءداستۇرلى شەبەرلىك ءوندىرىسى قيمىلىنا قاتىناستىرىپ، ەگىنشىلىك مادەنيەتىنىڭ جانە اۋىل تۇرمىسىنىڭ شاتتىعىن سەزىندىردى.

  ”وجاۋقاباق باقشاسىندا وجاۋقاباق ويماسى، وجاۋقاباق تۋىندىلارى كورمەسى، مادەنيەت جاسامپازدىعىن كوزىمەن كورۋ سياقتى كوپتەگەن مادەنيەت جاسامپازدىعى ساياحات نىساندارى بار، تاماشالايتىن ساياحاتشىلار دا كوپ“. حى ياۋچي بىلاي دەدى: قىستاق جەتەكتەي ءبىلىپ، تەمىرشىلىك، حاتكەرلىك كورمەسى سياقتى مادەنيەت جاسامپازدىعىمەن شۇعىلداناتىن 6 كاسىپورىن باقىت قىستاعىنا ىرگە تەۋىپ، وجاۋقاباق باقشاسىن مادەنيەت جاسامپازدىعى كاسىپ سالاسى باقشاسىنا اينالدىردى.

  مادەنيەت جاسامپازدىعى كاسىپ سالاسى باقشاسى بولعاندىقتان، قىستاق تۇرعىندارى ەككەن وجاۋقاباق اقشاعا جاراپ، اۋىل - قىستاق ساياحاتى دا بىرگە وركەندەدى، حالىقتىق تۇسەلحانا، شارۋالار شاتتىعى ساياجايى بىرگە دامىدى. حى ياۋچي بىلاي دەدى: 2020 - جىلى باقىت قىستاعىندا جاڭادان 6 حالىقتىق تۇسەلحانا جانە شارۋالار شاتتىعى ساياجايى اشىلىپ، ارى - بەرى وتكەن 50 مىڭ ادام - رەتكە جۋىق ساياحاتشىنى باۋراپ، ساياحات تازا كىرىسى 300 مىڭ يۋاننان استى.

وجاۋقاباق كاسىبى كوپتەگەن كاسىپتىڭ گۇلدەنۋىنە جەتەكشى بولدى

  حى ياۋچي بىلاي دەپ تانىستىردى: ۋگۇڭتاي قالاشىعى باقىت قىستاعىنىڭ بۇكىل قىستاقتى ”وجاۋقاباق قىستاعى“ ەتىپ قۇرۋ، اۋىل - قىستاق ساياحاتىن دامىتۋ ورنىن تۇراقتاندىرىپ، شارۋالاردى وجاۋقاباق ەگۋگە جەتەكتەپ، وجاۋقاباق باقشاسى ساتىپ الۋعا، وجاۋقاباق اشەكەي بۇيىمدارىن وڭدەپ جاساۋعا جاۋاپتى بولىپ، ساياحات كاسىبىن دامىتۋعا جەتەكشىلىك ەتىپ، شارۋالاردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋدى جەبەدى.

  2019 - جىلدان باستاپ باقىت قىستاعى قىستاق كەلبەتىن جوعارىلاتۋعا كۇش سالدى. قىستاق كوللەكتيۆى 2 ميلليون 400 مىڭ يۋان قارجىنى وزدەرى دايىنداپ، 8.4 كيلومەتر كوشە جولىن قاتتىلاندىرۋ، جاڭالاۋ ينجەنەرياسىن ورىنداپ، بۇقارانى ءۇيىنىڭ الدى - ارتىنا، كوشە جولدارىنا، اۋلاعا 10 مىڭ تۇپتەن استام جەمىس اعاشىن ەگۋگە ۇيىمداستىرىپ، اۋىل - قىستاقتى اينالا تاماشالاۋ - سەرۋەندەۋدىڭ قاتتى بولشەك نەگىزدىك شارت - جاعدايىن جاقسارتتى.

  2020 - جىلى باقىت قىستاعى 13 كوشە جولىن جۇڭحۋا فۋلۋشوۋشي وجاۋقاباق مادەنيەتى كوشەسى ەتىپ قۇرىپ، 250 مەترلىك وجاۋقاباق ءدالىزىن سالىپ، 10 حالىقتىق تۇسەلحانانى، قوناقجايدى ءتۇيىندى تۇردە جاڭالاپ، دارەجەسىن جوعارىلاتىپ، شارۋالاردى ەرەكشەلىككە يە اۋلا شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا شابىتتاندىردى. سونىمەن بىرگە، ەگىنشىلىك مادەنيەتىنە جانە وجاۋقاباق مادەنيەتىنە سۇيەنىپ، باقىت قىستاعى مادەنيەت كوركەمونەر ويىنى ورتالىق الاڭىن قۇرىپ، ساياحاتشىلارعا قىزمەت وتەۋ ورتالىعىن، بالالار ويىن الاڭىن جانە كولەمدى اۆتوكولىك توقتاتۋ الاڭىن سالدى. مۇنان تىس، ءتۇرلى ساياحات مەرەكەسىن تويلاۋ قيمىلى، كوركەمونەر قيمىلى ارقىلى ساياحاتشىلاردى تاماشالاۋعا باۋرادى.

  ”قازىر قىستاعىمىزدا ساياحات - مادەنيەت جاسامپازدىعى كاسىپورنىنان جانە ەرەكشەلىككە يە اس - سۋ كاسىپورنىنان بىرنەشەۋى ىرگە تەۋىپ، ساياحاتشىلار كوبەيدى، ساۋدا دا جاقساردى. اۋلامدى ساياحاتشىلاردىڭ حالىقتىق تۇسەلحاناسى ەتىپ وزگەرتىپ، كوكتەمنەن كەيىن تيجارات باستاۋعا دايىندالۋدامىن“، - دەدى قىستاق تۇرعىنى لۋ جىڭگاڭ.

  ۋگۇڭتاي قالاشىق پارتكومىنىڭ شۋجيى شۇي جيە بىلاي دەپ تانىستىردى: اۋىل شارۋاشىلىعى ەكولوگيالىق ساياحات نىسانىنىڭ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتۋ ارقىلى ۋگۇڭتاي قالاشىعى باقىت قىستاعىن ەگىمشىلىك، جاسىل كوكونىس ءۇزۋ، اۋىل - قىستاق حالىقتىق تۇسەلحاناسى، ەگىس جۇمىستارىن ىستەپ كورۋ، بالالار ويىنى، دەنە شىنىقتىرۋدى ورىستەتۋ، ەكولوگياسى جايلى ورتادا كۇتىمدەلۋ، اۋىل ءدامدى تاعامدارى، مادەنيەت جاسامپازدىعى ءبىر تۇلعالانعان شوعىرلى كاسىپ سالاسىن گۇلدەندىرۋ باۋ - باقشاسى ەتىپ قۇرىپ شىعادى.

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.