تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   ەل ءىشى حابارى

اماندىقتى قورعاعان حالىق قورعاۋشىلارى

− تۇڭعىش رەتكى جۇڭگو حالىق ساقشىلارى مەرەكەسى بايلانىسىمەن

□ شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى

  جارقىراعان ساقشى بەلگىسى قاسيەتتى بورىشتىڭ نىشانىنداي.

  قىزىل توڭكەرىستىك بازادا دۇنيەگە كەلىپ، حالىق ارمياسىنان شىققان، دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ”ساقشى“ دەگەن اتاۋدىڭ الدىنا تۇڭعىش رەت ”حالىق“ دەگەن ءسوز قوسىلعان قوسىن سودان بەرى قابىرعادان قان كەشە داڭققا بولەنىپ كەلەدى.

  ادىلەتتىڭ اق قانجارىن جارقىلداتىپ، سان مىڭداعان وتباسىن قورعاپ، تىنىش ءومىر، شات - شادىمان تىرشىلىكتى ساقتادى، ولاردىڭ ەر جۇرەك، ىزگى نيەتى، قالتقىسىز ادالدىعى ۇرپاقتان - ۇرپاققا جالعاستى.

  ساعات ءتىلى 2021 - جىل 1 - ايدىڭ 10 - كۇنىن − تۇڭعىش رەتكى جۇڭگو حالىق ساقشىلارى مەرەكەسىن كورسەتۋگە تايادى. بۇل − حالىق ساقشىلارى قوسىنىنا مەملەكەتتىك دەڭگەيدە ارنايى تاعايىندالعان مەرەكە، بۇل − پارتيا مەن حالىقتىڭ جۇڭگو حالىق ساقشىلارىنا بەرگەن اسقاق مارتەبە - داڭق.

  ولار ايتسا ايتقانداي وسى مارتەبەگە لايىق!

جورىققا اتتانۋ −

ساقشى رۋحىنىڭ ادالدىعى مەن ەر جۇرەكتىگى زور شايقاستا، زور سىناقتا ايگىلەنەدى

  2020 - جىلى 8 - ايدىڭ 26 - كۇنى بەيجيڭدەگى حالىق سارايى. جۇڭگو حالىق ساقشىلارى تاريحىندا بەلەستىك مانگە يە ءبىر پاراق اشىلدى −

  جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ باس شۋجيى، مەملەكەت ءتوراعاسى، ورتالىق اسكەري ىستەر كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى شي جينپيڭ جۇڭگو حالىق ساقشىلارى قوسىنىنا تۋ تاپسىردى ءارى ءتالىم بەردى.

  ”جاڭا تاريحي شارت - جاعدايدا ەلىمىز حالىق ساقشىلارى پارتياعا ادال بولىپ، حالىققا قىزمەت ەتىپ، زاڭدى ءادىل اتقارىپ، ءتارتىپتى قاتايتىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ تابىس سەزىمىن، باقىت سەزىمىن، حاۋىپسىزدىك سەزىمىن كۇشەيتۋ جولىندا بۇكىل ىنتا - پەيىلىمەن قۇلشىنا قىزمەت ىستەپ، پارتيا مەن حالىق جۇكتەگەن بورىش پەن مىندەتتى باتىل ورىنداۋى كەرەك“.

  باعا جەتكىسىز ءسوز، ءتالىمدى بۇيرىق دەپ بىلگەن جۇڭگو حالىق ساقشىلارى اسقاق بەينەمەن كەۋدە كەرىپ، پارتيا مەن حالىق ءۇشىن جورىققا اتتانۋعا ساقاداي سايلاندى!

  ولار مەملەكەت قيىندىقتا قالىپ، ەل باسىنا كۇن تۋعاندا جورىققا اتتانادى.

  جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنە قارسى اتتانۋدىڭ ەڭ ماشاقاتتى كەزىندە حۋبەيدا 63 مىڭ، بۇكىل ەلدە 2 ميلليوننان استام حالىق ساقشىسى ىندەتپەن شايقاسۋدىڭ، حاۋىپ - قاتەردەن ساقتانۋدىڭ، حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋدىڭ، ورنىقتىلىقتى قورعاۋدىڭ ءبىرىنشى شەبىندە كەۋدە كەرىپ العا شىقتى.

  شارتسىز ادالدىق بولعاندا عانا، ءتيىمسىز جاعدايدا وكىنىشسىز العا ىلگەرىلەۋگە بولادى.

  2020 - جىلى 1 - ايدىڭ 22 - كۇنى استانانىڭ باتىس وڭتۇستىك قاقپاسى − بەيجيڭ - شياڭگاڭ - اۋمىن جوعارى قارقىندى تاس جولى دۋديان قوعام حاۋىپسىزدىگى تەكسەرۋ پۋنكتى حۋبەيدان بەيجيڭگە ورالاتىن اۆتوكولىكتەر مەن ادامداردىڭ %60ىن تەكسەرۋ - مەڭگەرۋ مىندەتىن ۇستىنە العان.

  بۇرىن بولماعان ىندەت الدىندا ەڭ قىسقا قاتىناس ۋاقىتىنا كەپىلدىك ەتۋ ءارى ىندەتتى تەكسەرۋ - تىزگىندەۋدە بىردە - ءبىر ادامدى قاعىس قالدىرماۋ كەرەك، بۇل قايدان وڭاي بولسىن!

  پۋنكت باستىعى جاڭ كۋ مەن جاۋىنگەر سەرىكتەرى ءۇرتىس 179 كۇن تاپجىلماي مىندەت وتەپ جاۋاپ قايتاردى.

  كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 15 مىڭ اۆتوكولىك، 23 مىڭ ادام وتەدى، پۋنكتتەن وتكەن اۆتوكولىكتەردىڭ بىرەۋى دە تىزگىندەۋسىز قالعان جوق، پۋنكتتەن وتكەن ادامداردىڭ بىرەۋى دە جۇعىمدالعان جوق، بىرنەشە ايدا ”دۋديان قورعانىس شەبى“ بەرىك ساقتالدى.

  شەپتى بەرىك ساقتادى، ءبىراق جاڭ كۋ شەشەسى قايتىس بولاردا سوڭعى رەت كورە الماي قالدى.

  ول: ”شەشەم مەنى تۇسىنەدى، ويتكەنى ارت جاعىمدا استانا بەيجيڭ تۇر، 20 ميلليوننان استام بەيجيڭ بۇقاراسى تۇر“، - دەدى كوزىنە جاس الىپ.

  حاۋىپ - قاتەر الدىندا حالىققا قالقان بولىپ، جورىققا اتتاندى.

  گىڭزى جىلعى جاز ماۋسىمى 1998 - جىلدان بەرگى ەڭ اۋىر تاسقىن توسىننان كەلدى − بۇكىل ەل بويىنشا 28 ولكە تاسقىن اپاتىنىڭ ىقپالىنا ۇشىراپ، 70 ميلليوننان استام ادام - رەت اپاتقا ۇشىرادى.

  ميانچۋان قالاشىعى جياڭشي ولكەسىنىڭ شىعىس سولتۇستىك بولىگىندەگى چاڭجياڭنىڭ ورتا، تومەنگى اعارىنداعى تۇنبا ارال. 7 - ايدىڭ 11 - كۇنى قالىڭ نوسەر جاۋىپ، سۋ كوتەرىلىپ تاسىدى. ساعات 12دە سۋ دەڭگەيى 20.86 مەترگە كوتەرىلىپ، ساقتىق سۋ دەڭگەيىنەن 2.66 مەتر اسىپ كەتتى.

  جويقىن تاسقىن جۇرت جۇرەگىن الاڭداتتى.

  ارالدىڭ ورتاسىنداعى ميانچۋان ساقشى بولىمشەسى تۇتاس ارالداعى حاۋىپتى وڭىردەگى ادامداردى كوشىرۋ مىندەتىن ۇستىنە الدى. بولىمشە باستىعى مەي يۇيشىڭ اترەت مۇشەلەرىن باستاپ اپات ەڭ اۋىر بولعان گۋاڭميڭ قىستاعىنا جاياۋ كەلدى.

  وسى كەزدە گۋاڭميڭ قىستاعىنداعى ويپاڭ جەر سۋ استىندا قالعان ەدى.

  حاۋىپتەن اراشالاۋ 10 نەشە ساعاتقا جالعاستى، كەشكى ساعات 11 شاماسىندا جولداعى سۋدىڭ تەرەڭدىگى تىزەگە كەلگەندە، مەي يۇيشىڭ قىستاقتاعى ەڭ سوڭعى قاريانى اقىرى ارقالاپ الىپ شىقتى.

  سۋ دەڭگەيى تومەندەمەي، تاسقىننان ساقتانۋ ۇزاققا جالعاسىپ، ءۇرتىس 10 نەشە كۇن شايقاس جاساسا دا مەي يۇيشىڭ: ”تاسقىن سۋ ساقتىق دەڭگەيىنەن تومەندەمەي، ميانچۋان ارالىنان قايتپايمىن“، - دەدى العان بەتىنەن قايتپاي.

  تاسقىن كەزىندە حۋبەيدا حالىق ساقشىلارىنىڭ ۇشتەن ەكىسى ءبىرىنشى شەپكە اتتاندى؛ جىجياڭدا تاسقىنعا قارسى اتتانعان ساقشى 80 مىڭنان استى؛ جياڭشيدا بۇكىل ولكەنىڭ قاتىناس باسقارۋ تاراۋلارى 24 مىڭ بۇقارانىڭ كوشىرىلۋىنە كومەكتەستى...

  ەڭ سوڭىنا دەيىن تاپجىلماعان ارال قورعاۋشىلارى تاسقىنداعى ايبىندى مىزعىماس تاعان تاس ىسپەتتى، ولار اسپاننان تۇسكەن قاھارماندار ەمەس، حالىقتان شىققان، حالىقتى كوكەيلەرىندە ساقتاعان حالىق ساقشىلارى.

  ساقشى بەلگىسىنەن تاعلىم الدى، تاريح كۋا بولدى.

  ۋىنچۋانداعى جەر سىلكىنىسىندە، ”ساقشى شەشە“ جياڭ شياۋجۋان اپات بولعان وڭىردەگى نارەستەلەردى ەمىزىپ، ءوزىنىڭ 6 ايلىق بالاسىن اكە - شەشەسىنە تاپسىردى؛

  قىسىلتاياڭ ساتتە، وق شىعارعالى تۇرعان بارىمتاشى الدىندا، قىلمىستىق ىستەر ساقشىسى پان كۇن بارىمتاعا الىنعان ادامدى يتەرىپ جىبەرىپ، باسىنا وق ءتيىپ، ەرلىكپەن قۇربان بولدى؛

  ەسىرتكىگە تيىم سالۋ شايقاس مايدانىندا، 36 جاستاعى يۇنناندىق ەسىرتكىگە تيىم سالۋ حالىق ساقشىسى جاڭ زىچۋان بىلتىر 12 - ايدا دەلو ىستەپ جاتقان مەزگىلدە تۇتقيىل جىعىلدى، 26 جىلدىڭ الدىندا ونىڭ اكەسى جاڭ سۇڭشۇن ەسىرتكى الىپ ساتارلارىمەن ەرلىكپەن كۇرەسۋ بارىسىندا ەسىرتكى الىپ ساتارلارى گراناتتى جارىپ جىبەرگەندىكتەن باقىتقا قارسى قۇربان بولعان ەدى. ءبىر وتباسىنان اكە مەن بالالى 2 قاھارمان قۇرباننىڭ شىعۋى سانسىز ادامدى تەبىرەنتتى.

  جاسىرىن سوعىس شەبىندە، مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى كادر - ساقشىسى ۋاڭ جىڭ 30 جىل بويى ءتۇرلى - ءتۇستى تىڭشىلارمەن اقىل - پاراسات جانە ەرلىك جاعىندا ايقاسىپ، شەكارا سىرتىنداعى تىڭشىلىق مالىمەت توپتاۋ ورگاندارىنىڭ ەلىمىزدىڭ وزەكتى ۇرىمتال ورىندارىنا سىنالاپ كىرگىزگەن كوپتەگەن تىڭشىلارىن الاستادى...

  ءار جولى مەملەكەت حاۋىپ - قاتەر، قيىنشىلىقتا قالعان ساتتەردە، حالىق قىسىلتاياڭ جاعدايعا ۇشىراعاندا، قاي جەر قاجەت ەتسە، سول جەردە حالىق ساقشىسى بولاتىنىن؛ قاي جەردە پارتيا مەن حالىق شاقىرسا، سول جەردە ايبىندى جورىققا شىعاتىندىعىن جۇڭحۋا ۇلتى ماڭگى ۇمىتپايدى.

كۇزەتۋ −

ىستىق قاندارى حالىق دەپ اقتى

  اق كورپە جامىلعان ايبىندى كۇنلۇن.

  شينجياڭ تاشقورعانىنىڭ تەڭىز دەڭگەيىنەن ورتاشا بيىكتىگى 4000 مەتردەن اسادى، ەڭ تومەنگى تەمپەراتۋراسى نولدەن تومەن 40 نەشە سەلتسي گرادۋسقا جەتەدى، وتتەگى مولشەرى جازىقتاعى وڭىرلەردىڭ جارتىسىنا جەتپەيدى. بۇل جەردە دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ بيىك، تەڭىز دەڭگەيىنەن 5100 مەتر بيىكتىكتەگى مەملەكەت قاقپاسى حونچيراپ بار، سونداي - اق مۇندا 3 ەلدىڭ شەكارالاسقان ۇزاققا سوزىلعان شەكارا لەنياسى بار.

  مەملەكەت قاقپاسىن قورعاۋمەن بىرگە حالىقتى دا قورعادى. تاشقورعان تاجىك اۆتونوميالى اۋداندىق قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى شەكارادان كىرىپ - شىعۋدى باسقارۋ ۇلكەن اترەتىنىڭ باستىعى ديڭ فاگىن تامىر تارتقان مارياڭ اۋىلى اۋدان قالاشىعىنان 135 كيلومەتر شالعايدا. اۋىلداعى 534 وتباسى 6670 شارشى كيلومەتر كەلەتىن ءۇستىرتتى وڭىرگە بىتىراي ورنالاسقان، ونىڭ وتباسىلاردى ءبىر ارالاپ شىعۋىنا ءبىر - ەكى اي ۋاقىت كەتەدى.

  ديڭ فاگىننىڭ شاعىن داپتەرىنە مالشىلاردىڭ مۇقتاجدارى، نوپوس ءبىتىرۋ، جۇمىس ىزدەۋ، ءۇي جوندەۋ، قوي قورا سالۋ سياقتى ىستەرى تولتىرا جازىلعان... مالشىلار قاجەت ەتسە بولعانى، ول دايىن.

  ساقشى بولىمشەسىندە ىستەگەن 11 جىلدا وتباسىلاردى قانشا رەت ارالاپ، قانشا تاۋدان اسىپ، قانشا اياق كيىم توزدىرىپ، قانشا رەت ءولىم اۋزىنان قايتقانى ديڭ فاگىننىڭ ەسىندە قالماپتى.

  ”سولعۇرلى نە زور كۇن تۋدى؟“، - دەپ سۇرادى ودان بىرەۋلەر.

  ديڭ فاگىن باتىل جاۋاپ قايتاردى: ”شەكارا، شالعاي مال شارۋاشىلىق وڭىرلەرىندەگى بۇقارا ءبىزدى قاجەت ەتەدى، بۇل سولار ءۇشىن“.

  2006 - جىلى 7 - ايدىڭ 1 - كۇنى گۋدوك داۋىسى قارلى القاپ ءۇستىرتتىڭ جىم - جىرت تىنىشتىعىن بۇزدى.

  بۇل كۇنى چيڭحاي - شيزاڭ تەمىر جولى تۇتاس لەنيا بويىنشا اشىلىپ ىسكە قوسىلدى. دەسەدە، تەڭىز دەڭگەيىنەن بيىكتىگى 5072 مەتر كەلەتىن تاڭگۋلا تاۋىنىڭ اڭعارىنان اسىپ، توتو وزەنىنەن وتكەندە بارىپ ول ”دۇنيەنىڭ جوتاسىنا“ شىققان ەسەپتەلەدى.

  وسى بولىك 582 كيلومەترلىك ”اسپان جولىن“ چيڭحاي - شيزاڭ تەمىر جولى قوعام حاۋىپسىزدىگى مەكەمەسى توتو وزەنى بەكەتى ساقشى بولىمشەسىندەگى 67 حالىق ساقشىسى قورعاپ تۇر.

  تاڭگۋلا − قىران بۇركىت ۇشىپ اسا المايتىن قارلى تاۋ. دەگەنمەن تاۋ قانشا بيىك بولسا دا، ولاردىڭ تابان استىندا جاتادى.

  دۇنيە جۇزىندەگى تەمىر جولداردىڭ ىشىندەگى تەڭىز دەڭگەيىنەن ەڭ بيىكتەگى تۇيىندە، دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ بيىك ۇستىرتتەگى توڭ توپىراقتان قازىلعان تۋنەلدىڭ ىشىندە، دۇنيە جۇزىندەگى ەڭ ۇزاق ۇستىرتتىك توڭ توپىراقتا سالىنعان تەمىر جول كوپىرىنىڭ استىندا... 10 نەشە جىلدان بەرى ولاردىڭ شارلاعان جەلىسى جيىنى 300 نەشە مىڭ كيلومەترگە جەتىپ، وسى ”اسپان جولىندا“ تەمىر جول قاتىناسىنا ىقپال ەتەتىن بىردە - ءبىر شىرعالاڭنىڭ تۋىلماۋىنا شىنايى كەپىلدىك ەتتى.

  ال ولاردىڭ اراسىندا 20 نەشە ادام ساۋىقپاس دەرتكە شالدىقتى، ءتىپتى ومىرلەرىنەن ايىرىلدى.

  كۇزەتۋ جاپالى شەكارا وڭىردە عانا ەمەس، تۇرمىستاعى داعدىعا دا اينالدى.

  گۋاڭدۇڭ فوشان، 25 جاستاعى ۋ جياميننىڭ ”110“ دەگەن ەرەكشە لاقاپ اتى بار.

  1996 - جىلى 9 - ايدىڭ 2 - كۇنى كەشتە جيا ميننىڭ شەشەسىنىڭ تولعاعى تۇتقيىل ۇستايدى، قىسىلتاياڭدا 75 جاستاعى اپاسى 110 ساقشىعا مالىمدەۋ تەلەفونىنا قوڭىراۋ شالادى، شارلاۋشى ساقشىلار 3 مينۋتقا جەتپەيتىن ۋاقىتتا 6 - قاباتقا شىعىپ، جۇكتى ايەلدى توقىما ورىندىقپەن ءتۇسىرىپ اۆتوكولىككە سالادى، دەر كەزىندە شيپاحاناعا جەتكىزىلگەندىكتەن بالا امان - ەسەن ومىرگە كەلەدى. حالىق ساقشىسىنا دەگەن العىسىن ءبىلدىرۋ ءۇشىن، ۇيىندەگىلەر بالانىڭ ەركەلەتكەن اتىن ”110“ دەپ قويادى.

  قيىنشىلىق بولسا ساقشىنى ىزدە. 1986 - جىلى 1 - ايدىڭ 10 - كۇنى تاڭعى ساعات 3تەن 15 مينۋت وتكەندە جاڭا جۇڭگونىڭ تۇڭعىش ”110“ ساقشىعا مالىمدەۋ تەلەفون قوڭىراۋى گۋاڭجوۋدا شىرىلدايدى.

  قازىر بۇكىل ەلدەگى ”110“ ساقشىعا مالىمدەۋ تەلەفوندارى كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 300 مىڭعا جۋىق رەت ساقشىعا مالىمدەۋ قابىلدايدى. بۇل ءار كۇنگى 300 مىڭ سەنىم مەن ءۇمىتتى بىلدىرەدى، سونىمەن قوسا ءار كۇنگى 300 مىڭ رەتكى كۇزەتۋ مەن جاۋاپ قاتۋدى دا بىلدىرەدى.

  35 جىلدان بەرى حالىق بۇقاراسى مەن حالىق ساقشىسىنىڭ اراسىن جالعاستىرىپ كەلگەن وسى قاراپايىم 3 اراب سيفرى ”110“ ەڭ قاراپايىم ءارى ەڭ باي تۇسىندىرمەگە يە − بۇل ساندار ءبىر نيەت، ءبىر تىلەكپەن كۇزەتۋ دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى.

  تىنباي جوڭكىلگەن سالقار چاڭجياڭ دارياسىندا 2000 نەشە چاڭجياڭ سۋ تاسىمالى ساقشىلارى انا وزەننىڭ اماندىعىن جىلدار بويى قورعاۋدا؛

  وتاننىڭ بايتاق دالاسىندا زىمىراعان كەزەكشى پويەزدەردە 10 مىڭنان استام تەمىر جول ساقشىلارى سان ميلليونداعان جولاۋشىنىڭ ءار رەتكى ساپارىنا كۇزەتشى بولۋدا؛

  شەكارا جەلىسى مەن مەملەكەت قاقپاسى شەكارا وتكەلدەرىندە، قالىڭ كوشى - قون باسقارۋ ساقشىلارى كۇن - ءتۇن دەمەي وتان ءۇشىن شەكارا قورعاپ، اماندىقتى ساقتاۋدا؛

  مۇنان سىرت، تاعى 20 مىڭ ەسىرتكى تەكسەرۋ ساقشىسى، 160 مىڭ قىلمىستىق ىستەر ساقشىسى، 270 مىڭ قاتىناس ساقشىسى، ءبىر ميلليون 500 مىڭ ساقشى بولىمشەسىنىڭ حالىق ساقشىلارى، كومەكشى ساقشىلارى بار...

  ءۇن - ءتۇنسىز كۇزەتتى، قايتسە دە مىندەتىن ادا ەتۋگە پەيىل بولدى. ويتكەنى ولار قاتەردى جەڭىپ، تىنىشتىققا، بەرەكەگە بولەنگەن ساتتەردى كوكسەيدى؛ بارلىق وتباسىنىڭ ءتورت قارا كوزى تۇگەل بولىپ، ەل تىنىش، حالىق امان بولعان كورىنىستى كوزدەيدى.

جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ −

كوزدەگەنىن الاتىن، شىنىعىپ شىمىرلانعان قۇرىش قوسىن

  قازىر ەلىمىزدە اۋىر زورلىقتى كۇش قىلمىستىق دەلولارى ءۇرتىس 10 جىل بويى ازايىپ كەلەدى؛ ءار 100 مىڭ ادامعا تۋرا كەلەتىن ادام ءولتىرۋ دەلوسىنىڭ تۋىلۋ مولشەرى دۇنيە جۇزىندە ەڭ تومەنگى قاتاردا؛ 2019 - جىلى بۇكىل ەلدە ناقتى ادام ءولتىرۋ دەلولارىنىڭ انىقتالۋ مولشەرى %99.8كە جەتتى؛ حالىق بۇقاراسىنىڭ قوعام اماندىعىنا رازىلىق مولشەرى %95.55كە جەتتى...

  ءبىر ميلليارد 400 ميلليون جان سانى، كەڭ - بايتاق جەرى بار وركەندەپ كەلە جاتقان ەل رەتىندە، حالىق تۇرمىسىنا دەگەن تەرەڭ مەيىرىمدىلىكتى كورسەتەتىن، تىنىش جۇڭگونى ايگىلەيتىن تابىستاردىڭ استارىندا قانداي وكىنىشسىز جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋ جاتىر دەسەڭىزشى.

  ساياسي حاۋىپسىزدىكتى قورعاۋ، قوعامنىڭ تىنىشتىعىن قورعاۋ، حالىقتىڭ الاڭسىزدىعىن قامتاماسىز ەتۋ، جاڭا داۋىردەگى قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانى حالىق ساقشىلارى اۋىر مىندەت ارقالاۋدا؛

  جالبىزبالاپ كىرۋگە قارسى تۇرۋ، اۋدارىپ تاستاۋعا قارسى تۇرۋ، بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرۋ، لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ كۇرەسىنىڭ ءبىرىنشى شەبىندە ەرلىكپەن كۇرەس جاساپ جاتقان مەملەكەت حاۋىپسىزدىگى ساقشىلارى مەملەكەت حاۋىپسىزدىگىن قورعاۋدىڭ قۇرىش قورعانىن بەكەمدەۋدە؛

  سوت ءتارتىبىن ساقتاپ، سوت مەكەمەسىنىڭ تەرگەۋ، اتقارۋ حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتتى؛ پروكۋراتۋرا قىزمەتىنىڭ ءتارتىبىن قورعاپ، پروكۋراتۋرا قىزمەتىنىڭ ءساتتى ورىستەتىلۋىن قامتاماسىز ەتتى، حالىق سوتى مەكەمەسى، حالىق پروكۋراتۋراسى ءادىليا ساقشىلارى ساقشى ىستەرى قامتاماسىزدىق مىندەت جاۋاپكەرشىلىگىن اتقارىپ، ادىلدىكتى، تۋراشىلدىقتى قورعادى؛

  قىلمىستىق جازانىڭ اتقارىلۋىنا كەپىلدىك ەتىپ، قىلمىستىنى زاڭعا بويسۇناتىن ازامات ەتىپ وزگەرتتى؛ ءماجبۇري اۋاشالاپ ەسىرتكىدەن ايىقتىرۋ سياقتىلاردى اتقارۋ مىندەتىن وتەپ، اداسىپ جولدان ازعان ادامداردىڭ جاڭادان ءومىر باستاۋىنا كومەكتەستى... ءادىليا اكىمشىلىك ورگاندارىنىڭ حالىق ساقشىلارى ءۇن - ءتۇنسىز ۇلەس قوستى.

  جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋدا باتىلدىقپەن ەڭ قيىن تۇسقا كۇش جۇمساۋ كەرەك.

  بۇل 22 جىلعا جالعاسقان ”دەلو انىقتاۋ ۇزاق جۇگىرىسى“. 1998 - جىلى 6 - ايدىڭ 27 - كۇنى تيانجين نيڭحى رايونىنداعى 8 جاستاعى ءبىر قىز بالانى وقۋدان قايتقان جولىندا سودىر قىلقىندىرىپ ولتىرەدى دە، جەرگىلىكتى قىستاق تۇرعىندارى قاتتى ۇرەيلەنەدى.

  ”ءولىم ءىسىن قالايدا انىقتاۋ كەرەك“. 22 جىلدان بەرى دەلوعا قاتىستى زاتتىق دالەل - ىسپاتتار تەكسەرۋگە تالاي رەت جەتكىزىلسە دە، ءونىمدى زاتتىق دالەل - ىسپات انىقتالمايدى، جەرگىلىكتى ورىنداعى ساقشىلار ارت - ارتىنان اۋىسسا دا، بۇل دەلونى بارلاپ انىقتاۋ ءىسىن ەشقاشان قالدىرىپ قويمادى.

  2020 - جىلى 5 - ايدىڭ 6 - كۇنى تەكسەرۋشى قىزمەتكەرلەر ءبىر ەر ادامنىڭ DNAىن اقىرى انىقتاپ شىقتى. 5 - ايدىڭ 13 - كۇنى قىلمىس كۇماندىسى، تيانجىن قالاسى نيڭحى رايونى پانجۋاڭ قىستاعىنداعى ليۋ XXتى حالىق ساقشىلارى ءساتتى ۇستادى.

  2020 - جىلى 12 - ايدىڭ 31 - كۇنىنە دەيىن بۇكىل ەلدە ادام ءولتىرۋ دەلوسىنا قاتىستى 6270 انىقتالماي كەلگەن دەلو انىقتالىپ، ادام ءولتىرىپ قاشىپ جۇرگەن 5381 ادام ۇستالدى، مۇنىڭ ىشىندە دەلو تۋىلعان ۋاقىتى ەڭ ۇزاعى 42 جىلعا بارادى.

  انىقتاماي تىنىم الماۋ، قىر سوڭىنان قالماۋ، بۇل حالىق بۇقاراسىنىڭ ادىلدىككە، تۋراشىلدىققا دەگەن كوكەي تەستى تىلەگى ءارى حالىق ساقشىلارىنىڭ اۋەلگى ماقسات، بورىشقا دەگەن ايبىندى جاۋابى.

  جاۋاپكەرشىلىك ارقالاۋدا بۇقارا ەڭ ۋايىمداعان، ەڭ كەيىگەن، شەشىلۋىن ەڭ تىلەگەن كورنەكتى ماسەلەلەردى شىن مانىندە ويداعىداي شەشۋ كەرەك.

  حالىقتىڭ تاماشا تۇرمىسقا دەگەن تالپىنىسىنا ۇيلەسىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋمەن ۇشتاستىردى، 2021 - جىلى 3 جىلدىق قارا كۇشتەردى الاستاۋ، سۇرقيا كۇشتەردى جويۋ ارناۋلى كۇرەسى اياقتالۋ الدىندا تۇر.

  2020 - جىلى 11 - ايدىڭ اياعىنا دەيىنگى 3 جىل ۋاقىتتا بۇكىل ەلدەن قارا كۇشتەرگە قاتىستى قىلمىستىق ۇيىمىنان جيىنى 3584ى تالقاندالىپ، سۇرقيا كۇشتەرگە قاتىستى 11 مىڭ 119 قىلمىستىق ۇيىم، سۇرقيا كۇشتەرگە قاتىستى 26 مىڭ 959 قىلمىستىق توپ تالقاندالدى.

  تاعى دا 2020 - جىلى بۇكىل ەلدە تەلەگراف ينتەرنەتىندەگى الدامشىلىق دەلوسىنان جيىنى 256 مىڭى انىقتالىپ، زاڭسىز قارجى توپتاۋ قىلمىستىق دەلوسىنان جيىنى 6800دەن استامىنا دەلو تۇرعىزىلىپ، بارلاۋ جۇرگىزىلدى، مىلتىق جانە جارىلعىش زاتتارعا قاتىستى 20 مىڭنان استام زاڭعا قايشى قىلمىستىق دەلو انىقتالىپ، 76 مىڭ زاڭسىز مىلتىق جيناپ الىنىپ، 3500دەن استام شەكارا اتتاپ قۇمار ويناۋ دەلوسى انىقتالدى...

  ولار زۇلىمدىقتى قىرقىپ، سۇرقيالىقتى جويۋدىڭ وتكىر قانجارى، اتوي سالىپ، شەپ بۇزۋدىڭ الماس سەمسەرى، ءورت پەن سۋدان تايىنبايتىن قاھارماندار!

  سانسىز قاھارمان شىعىپ، تۋراشىلدىق اسقاقتادى، سان ۇرپاق جۇڭگو حالىق ساقشىلارى الدىڭعىلاردىڭ ءىزىن سوڭعىلار باسىپ، كۇن - ءتۇن دەمەي ساپار شەكتى.

  مىنالاردى ۇمىتۋعا بولمايدى: 20 جىلدان بەرى جۇڭگو شىعىس تيمور، ليبەريا، گايتي قاتارلى 9 مەملەكەت پەن رايونعا جيىنى 2700 ادام - رەتتەن استام بەيبىتشىلىكتى قورعاۋ ساقشىسىن شىعاردى، 8 جولداس قىمباتتى ومىرلەرىن قيدى؛

  مىنالاردى ۇمىتۋعا بولمايدى: جاڭا جۇڭگو قۇرىلعاننان بەرى بۇكىل ەلدە تەك قوعام حاۋىپسىزدىگى ورگانىنىڭ وزىنەن 16 مىڭنان استام حالىق ساقشىسى قىزمەت ۇستىندە قازا بولدى، مۇنىڭ ىشىندە 3700دەن استام ادام قاھارمان قۇربان بولىپ باعالاندى؛

  مىنالاردى ۇمىتۋعا بولمايدى: جاقىنعى 10 جىلدان بەرى 3773 حالىق ساقشىسى قىزمەت ۇستىندە قازا بولدى، 50 مىڭ 335 حالىق ساقشىسى قىزمەت ۇستىندە جارالاندى؛

  ...

  پارتيا حالىققا باسشىلىق ەتىپ جاراتقان ەكونوميكانىڭ تەز قارقىنمەن دامۋى جانە قوعامنىڭ ۇزاق ۋاقىت ورنىقتى بولۋىنداي ”ەكى كەرەمەت“ جۇڭگونىڭ بايتاق دالاسىندا جازىلدى ءارى، ءسوز جوق، جالعاستى جازىلا بەرەدى.

  پارتيا 19 - كەزەكتى ورتالىق كوميتەتىنىڭ بەسىنشى جالپى ءماجىلىسى دامۋ مەن حاۋىپسىزدىكتى ءبىر تۇتاس جوسپارلاپ، اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى تىنىش جۇڭگو قۇرۋ سىندى ماڭىزدى ورنالاستىرۋ جاسادى.

  مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى اماندىق قورعاۋ اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق ىستەر ءادىليا كۇشى بولۋ ۇلى وتان، گۇلدەنگەن ۇلت جۇكتەگەن داڭقتى بورىش −

  ”مەملەكەتتىڭ حاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ، قوعامنىڭ اماندىعىن، ءتارتىبىن قورعاۋ، ازاماتتاردىڭ باس اماندىعىن، بوستاندىعىن، زاڭدى مال - مۇلكىن قورعاۋ، الەۋمەتتىك مال - مۇلىكتى قورعاۋ، زاڭعا قايشى قىلمىستىڭ الدىن الۋ، تيۋ، جازالاۋ كەرەك“.

  جۇڭگو حالىق ساقشىلارى، العا!

(تىلشىلەر: شيۇڭ فىڭ، ماۋ شين، لۋ چاڭ، لي كۇن، ما جيان)

(شينحۋا اگەنتتىگىنىڭ 1 - ايدىڭ 9 - كۇنى بەيجيڭنەن بەرگەن حابارى)

جاۋاپتى رەداكتور : سايراش تۇرارجان قىزى

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.