تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

”13 - بەسجىلدىقتىڭ“ جەتىستىكتەرى ايرىقشا كوز تارتادى، ”14 - بەسجىلدىق“ جونىندەگى سەنىمىمىز اناعۇرلىم مىعم

انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ۋاڭ شيڭرۇي

  ”13 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە شينجياڭنىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىندا جانە حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋدا بۇرىن بولماعان تاريحي تابىسقا قول جەتىپ، قوعام ورنىقتى، حالىق تىنىش ءومىر، شات - شادىمان تىرشىلىك كەشكەن تاماشا جاعداي جارىققا شىعىپ، ”13 - بەسجىلدىق“ جوبا تابىستى ورىندالىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋدىڭ جەڭىسىنە جەتۋگە تايادىق، شينجياڭ قىزمەتى جاڭا تاريحي باستامادا تۇر. اۆتونوميالى رايوندىق ەكى ماجىلىستە ۋاكىلدەر، مۇشەلەر قاراۋ، تالقىلاۋ بارىسىندا تابىستى تىلگە تيەك ەتىپ، بولاشاققا كوز جىبەرىپ، سەنىمدەرىن ايتىپ، ”14 - بەسجىلدىقتى“ باستاۋعا بىرگە اقىل - پاراسات جانە كۇش - قۋات توپتادى.

كەرەمەت تابىس

  شينجياڭنىڭ ”13 - بەسجىلدىعىنا“ قايىرىلا قاراساق، باسىپ وتكەن جولدارىمىز، شىنىندا، وڭاي بولعان جوق، تابىستار ايرىقشا كوز تارتادى.

  ”ورنىقتى، جاراسىمدى قوعامدىق ورتا شينجياڭنىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋىنا ەڭ پارمەندى قامتاماسىزدىق ازىرلەدى“. اۆتونوميالى رايوندىق حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، شايار اۋدانىنىڭ اكىمى ءشاپقات وشۇر بىلاي دەدى: ورنىقتىلىقتىڭ پايداسىنىڭ ۇزدىكسىز جارىققا شىعۋىنىڭ ارقاسىندا تيانشان الابىندا تىنىش، بەرەكەلى، قارىشتاپ دامىعان تاماشا كورىنىس جارىققا شىعىپ، شينجياڭنىڭ وڭىرلىك ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنى ءبىر تريلليون يۋاننان استى ءارى جىل سايىن ارتۋدا، قالا، اۋىلدىڭ بەت - بەينەسى كۇن سايىن جاڭالانىپ، بۇقارانىڭ تۇرمىسى بارعان سايىن جاقسارا ءتۇستى. ”تاماشا ناتيجەلەردى، جاقسارۋعا بەت العان وزگەرىستەردى ءاربىر ادام كورىپ - ءبىلىپ وتىر“.

  ”’ارىنى اسقاق، بەينەسى جاقسى‘ بولۋ باستان - اياق شينجياڭنىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋ اۋقىمىنىڭ كورنەكتى ەرەكشەلىگى بولىپ كەلەدى. اسىرەسە، جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنىڭ ىقپالىنا ۇشىراعان 2020 - جىلى شينجياڭ سىن - سىناقتاردان ءوتىپ، قاباعات جاقسى ارتۋدى قولعا كەلتىردى“. اۆتونوميالى رايوندىق حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، اۆتونوميالى رايوندىق حالىق قۇرىلتايى تۇراقتى كوميتەتى قازىنا - ەكونوميكا قىزمەت كوميتەتىنىڭ ورىنباسار مەڭگەرۋشىسى گاۋ جيانلۇڭ مىنانى ءبىلدىردى: جاڭا تيپتى ايدارشا ۆيرۋس وكپە قابىنۋ ىندەتىنىڭ ىقپالى الدىندا، شينجياڭ قيىنشىلىقتاردى جەڭىپ، كۇشتى شوعىرلاندىرا وتىرىپ دامىپ، وڭىرلىك ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنىن %3.4 ارتتىردى، بۇل، شىنىندا، وڭاي ەمەس.

  ”وتكەن 5 جىلدا شينجياڭ دامۋدا نىق، ورنىقتى، اقاۋسىز قادام تاستادى، دامۋ جەتىستىكتەرى ءار ۇلت بۇقاراسىن بارىنشا تيىمدىلىككە كەنەلتتى“. تارىم داشۋەسىندە وقىتۋشىلىق ىستەيتىن اۆتونوميالى رايوندىق ساياسي كەڭەستىڭ مۇشەسى لي چيڭ بىلاي دەدى: ەكونوميكانىڭ جوعارى ساپالى دامۋى قوعامدىق ىستەردىڭ العا باسۋىن پارمەندى جەبەدى، اسىرەسە، ەڭ سوڭعى 10 كەدەي اۋداننىڭ كەدەيلىك قالپاعى الىنىپ، شينجياڭ مۇلدەم كەدەيلىكتى تاريحي تۇرعىدان جويىپ، جاپپاي دوڭگەلەك داۋلەتتى قوعام ورناتۋعا بەرىك نەگىز قالادى.

  ”كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ شەشۋشى شايقاسىنىڭ شەشۋشى جەڭىسىنە قول جەتكىزۋمەن قاتار، شينجياڭنىڭ حالىق تۇرمىسى ۇزدىكسىز جاقساردى، بۇل ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ كوڭىلىندەگى ’ەڭ جاعىمدى جەتىستىكتەر‘ سانالادى“. قاشقار قالاسىنىڭ شامالباع قالاشىعىندا ىستەيتىن اۆتونوميالى رايوندىق حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى رايحانگۇل يمىر تەرەڭ اسەرلەنىپ بىلاي دەدى: اۆتونوميالى رايون حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزۋ ينجەنەرياسىن كۇش سالا اتقارىپ، جۇمىستاندىرۋ، شارۋاشىلىق قۇرۋ، وقۋ - اعارتۋ، دەنساۋلىق تەكسەرۋ، ”كومىردى ەلەكترگە وزگەرتۋ“ سياقتى ينجەنەريالار بۇقارانى ناقتى تيىمدىلىكتەرگە كەنەلتتى. ”كوپشىلىكتىڭ تۇرمىسى اناعۇرلىم جاقسارىپ، اناعۇرلىم شاتتانىپ، تاماشا تۇرمىسقا تالپىنۋ سەنىمى ارتا ءتۇستى“.

بەرىك سەنىم

  كەرەمەت دامۋ جاۋاپناماسىندا ەكپىندەي ىلگەرىلەگەن سەنىم مەن كۇش - قۋات جاتىر.

  ”وسى سەنىم ءارى ءبىزدىڭ قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرىمىزدەن، ءارى بىزگە كەلگەن وراي مەن ابزالدىلىقتان كەلگەن“. ءشاپقات وشۇر بىلاي دەدى: پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعى مەن ەرەكشە قامقورلىعى ءبىزدىڭ ەڭ ۇلكەن سەنىم قاينارىمىز، شينجياڭنىڭ ەرەكشە وڭىرلىك ورنى، بايلىق قاينارى، ساياساتى جانە شينجياڭعا باعىتتامالى كومەكتەسۋ سياقتى ابزالدىلىقتار بىزگە ءتيىمدى شارت - جاعداي ازىرلەدى، ءار ۇلت كادر - بۇقاراسىنىڭ ءبىر نيەتپەن ىنتىماقتاسىپ، قاجىرلىلىقپەن ىستەۋى − ەڭ پارمەندى كەپىل. ”تەك ورايدى يگەرىپ، قايراتتانا شايقاسقاندا عانا، ءسوز جوق، بەلگىلەنگەن نىسانانى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى“.

  اۆتونوميالى رايوندىق حالىق قۇرىلتايىنىڭ ۋاكىلى، شينجياڭ ءتۇستى مەتال ونەركاسىبى (توبى) شەكتى جاۋاپكەرشىلىك سەرىكتەستىگى پارتكومىنىڭ شۋجيى جاڭ گوحۋا بىلاي دەدى: ”13 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە شينجياڭنىڭ ونەركاسىبىنىڭ، ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ كولەمىنىڭ جانە ساپا ونىمدىلىگىنىڭ ۇزدىكسىز جوعارىلاۋىنا ساي، سەرىكتەستىكتىڭ ونەركاسىپ جالپى ءونىم قۇنى 7 ميلليارد يۋانعا جەتپەيتىن دارەجەدەن 15 ميلليارد يۋانعا ارتىپ، ءار ۇلت كادرلارىنىڭ زەيىن - زەردەنى، كۇش - قۋاتتى ۇيىستىرىپ دامۋعا ۇمتىلۋ سەنىمى ءتىپتى دە بەكەمدەلدى. بۇدان بىلاي كاسىپورىننىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، مەملەكەت مەنشىگىندەگى كاپيتالدى نىعايتىپ، ساپالىلاندىرىپ، ۇلعايتىپ، شينجياڭنىڭ بايلىق قاينارىن اشۋدىڭ، پايدالانۋدىڭ باستاماشىسى جانە نەگىزگى كۇشى بولۋعا ۇمتىلامىز.

  ”شينجياڭ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدا شەشۋشى جەتىستىككە قول جەتكىزدى، ءار ۇلت كادر - بۇقاراسىنىڭ تاباندىلىعى مەن ۇلەسىن تەرەڭ سەزىندىم، اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋدى ىلگەرىلەتۋگە سەنىمىم ارتا ءتۇستى“. لي چيڭ بىلاي دەدى: وڭتۇستىك شينجياڭ وڭىرىندەگى جوعارى مەكتەپتەر وقۋ - اعارتۋ، عىلمي زەرتتەۋ جاعىنداعى ابزالدىلىقتارىن ويداعىداي ساۋلەلەندىرىپ، اۋىل - قىستاقتى كاسىپ سالاسى ارقىلى گۇلدەندىرۋ، جۇمىستاندىرۋ ساپاسىن جوعارىلاتۋ، ىشكى قوزعاۋشى كۇش پەن ومىرشەڭدىك كۇشتى قاۋلاتۋ سياقتىلاردى ارقاۋ ەتىپ بەلسەنە ىزدەنىس جاساپ، كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋدىڭ جەتىستىكتەرىن بەكەمدەۋدى اۋىل - قىستاقتى گۇلدەندىرۋمەن ءونىمدى ۇشتاستىرۋعا دەم بەرىپ، اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جوعارى ساپالى، جوعارى ءونىمدى بولۋىن، اۋىل - قىستاقتىڭ قونىستانۋعا، كاسىپتەنۋگە قولايلى بولۋىن، شارۋالاردى باي - باقۋاتتى ەتۋ نىساناسىن جۇزەگە اسىرۋعا دەم بەرۋى كەرەك.

كوركەم كارتينا

  ”14 - بەسجىلدىقتىڭ“ شىمىلدىعى اشىلىپ، جاڭا ايبىندى كارتينا اقىرىن ايشىقتالا باستادى.

  گاۋ جيانلۇڭ بىلاي دەدى: الداعى 5 جىل شينجياڭنىڭ قوعام ورنىقتىلىعى جەتىستىكتەرىن بەكەمدەۋدە، جوعارى ساپالى دامۋدى ىلگەرىلەتۋدە، باياندى تىنىشتىقتى جۇزەگە اسىرۋدا ايرىقشا ماڭىزدى. شينجياڭنىڭ ”14 - بەسجىلدىق“ جوباسى ءبىزدىڭ جاڭا ساپاردا اناعۇرلىم كەسەك جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋ نىسانامىز بەن بەتالىسىمىزدى ايقىنداپ بەردى. كەلەسى قادامدا جاڭا دامۋ كەزەڭىن تياناق ەتىپ، جاڭا دامۋ ۇستانىمىن دايەكتىلەندىرىپ، جاڭا دامۋ ارناسىن قالىپتاستىرىپ، شينجياڭ ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى ساپالى دامۋىن ۇزدىكسىز ىلگەرىلەتىپ، ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ تاماشا تۇرمىسقا دەگەن تالپىنىسىن ۇزدىكسىز جۇزەگە اسىرىپ، ءار قادامدى نىق باسىپ كوركەم كارتينانى رەالدىققا اينالدىرامىز.

  ”شينجياڭ ەرەكشە كاسىپ سالاسى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ونەركاسىپ نەگىزىن بەكەمدەپ ونىمدىلىكتى ارتتىرۋدان جانە تيبىن جاڭالاپ، دارەجەسىن وسىرۋدەن ايرىلا المايدى، كەن كاسىبى كاسىپورىندارىنىڭ بەلسەندى رولىن ساۋلەلەندىرۋ جاۋاپكەرشىلىگى بار“. جاڭ گوحۋا بىلاي دەدى: الداعى 5 جىلدا سەرىكتەستىك جاڭا دامۋ ۇستانىمىن شارۋاشىلىق جۇرگىزۋدىڭ، دامۋدىڭ جالپى بارىسىنا ءسىڭىرىپ، نازاردى نەگىزگى كاسىپكە، رەفورمانى تەرەڭدەتۋگە، قۇرىلىمدى ساپالىلاندىرۋعا شوعىرلاندىرىپ، زەردەلى كەن - تاۋ قۇرىلىسىن ىلگەرىلەتىپ، عىلىم - تەحنيكادا جاڭالىق اشۋ قابىلەتىن جوعارىلاتىپ، كاسىپ سالاسى تىزبەگىن، قامداۋ تىزبەگىن وسىزامانداندىرۋ دەڭگەيىن ۇزدىكسىز جوعارىلاتىپ، دامۋ ساپاسى مەن ونىمدىلىگىن جوعارىلاتىپ، وزىق كەن كاسىبى توبىن قالىپتاستىرادى.

  ”شينجياڭدا حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋ تەبىنى ءتىپتى دە ۇلعايتىلىپ، دەڭگەيى ءتىپتى دە جوعارىلادى، بۇلىڭكول اۋىلى دا دامۋعا اناعۇرلىم ارشىندى قادام تاستايدى“. اۆتونوميالى رايوندىق ساياسي كەڭەستىڭ مۇشەسى، اقتاۋ اۋدانى بۇلىڭكول اۋىلدىق پارتكومنىڭ شۋجيى لي ۋىنجۋان بىلاي دەدى: الداعى 5 جىلدا اناعۇرلىم تولىق جۇمىستاندىرۋ ارقىلى بۇقارانىڭ كىرىسىن ۇزدىكسىز ارتتىرىپ، اناعۇرلىم جوعارى دەڭگەيدەگى وقۋ - اعارتۋدان، دەنساۋلىق ساقتاۋدان، قوعامدىق قامسىزداندىرۋدان پايدالانىپ حالىق تۇرمىسىن ۇزدىكسىز جاقسارتۋدى كۇشەيتىپ، ۇستىرتتەگى ەگىنشى - مالشىلاردى اناعۇرلىم تاماشا تۇرمىسقا كەنەلتۋگە قۇلشىنامىز.

  ساپار ۇزاق، كۇرەس جالعاسا بەرەدى. ”14 - بەسجىلدىقتىڭ“ باستالۋىنىڭ تىڭ باستاماسىندا تۇرعان شينجياڭداعى ءار ۇلت ۇلاندارى قايراتتى تاسقىنداتىپ، اناعۇرلىم نۇرلى بولاشاقتى بەتكە الىپ ەكپىندەي ىلگەرىلەي بەرەدى!

جاۋاپتى رەداكتور : ريزا حاميت

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.