تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ

بەيقۇت ۇيدەن بىردە - ءبىر وتباسىن قاعىس قالدىرۋعا بولمايدى

□ انار بۇلت/ شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ۋاڭ يۇيجاۋ

  ءۇيدىڭ سىرتى سۋىق بولعانىمەن، ءۇيدىڭ ءىشى جىپ - جىلى. 2 - ايدىڭ 2 - كۇنى كەريا اۋدانى مۇعالا قالاشىعى باش قاچۇن قىستاعىنداعى 66 جاستاعى ءاۋزىحان ءمامتىمىن كاريا ۇيىندە قىسقى ارەدىكتى جايلى وتكىزۋدە.

  ءاۋزىحاننىڭ 3 بولمەلى ءۇيى ساۋلەتتى بولماسا دا ءوز تۇرمىسىنىڭ قاجەتىنە وتە ۇيلەسەدى. تاس كەرپىش، بەتون قۇرىلىم جەر سىلكىنىسىنە ءتوزىمدى، حاۋىپسىز، اليۋمين قوسپاسىنان جاسالعان ەسىك - تەرەزەلەرى تىعىز جىمداسقان، جەل كىرمەيدى، جاۋىن سۋى وتپەيدى. بەيقۇت ۇيگە كوشىپ كىرۋدەن ىلگەرى ءاۋزىحان وتباسى جەر ۇيدە تۇراتىن. 2019 - جىلى ول اۋىلداستارىمەن بىرگە حاۋىپسىزدىك كوەففيتسەنتى اناعۇرلىم جوعارى بەيقۇت ۇيگە كوشىپ كىردى.

  تۇرعىن ءۇي حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ”ەكىدەن تارىقتىرماۋ، ءۇشتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ“ ماڭىزدى مازمۇنىنىڭ ءبىرى ءارى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ كەدەيلىكتەن ارىلىپ، دوڭگەلەك داۋلەتتىلىككە قادام تاستاۋىنداعى شەشۋشى قادام. سوڭعى جىلدارى رايونىمىز نازاردى ۇزدىكسىز تۇرعىن ءۇي حاۋىپسىزدىگىندەگى ولقىلىقتارعا شوعىرلاندىرىپ، دالمە - ءدال كۇش قوسىپ، اۋىل - قىستاق بەيقۇت ءۇي ينجەنەريا قۇرىلىسىن بار كۇشپەن ىلگەرىلەتتى. ”13 - بەسجىلدىق“ مەزگىلىندە رايونىمىز ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان 675 مىڭ 600 كەدەي وتباسىنىڭ تۇرعىن ءۇي حاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن ءتۇيىندى شەشىپ، كەدەي وتباسىلارىنىڭ تۇرعىن ءۇي حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ نىسانا - مىندەتىن جاپپاي جۇزەگە اسىردى.

بەيقۇت ءۇي جۇرت كوڭىلىن جادىراتتى

  تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ءتيىمدى ساياساتىنىڭ اتقارىلۋىنا بايلانىستى اۋىل - قىستاقتىڭ تۇرعىن ءۇي شارت - جاعدايىندا، قىستاقتىڭ بەت - بەينەسىندە زور وزگەرىستەر جارىققا شىعىپ، باسپاناسى بولۋدان جايلى باسپاناسى بولۋعا دەيىن اۋىل - قىستاق بەيقۇت ءۇي ينجەنەرياسى كوزبەن كورىپ، قولمەن ۇستاۋعا بولاتىن حالىق تىلەگى ينجەنەرياسىنا، حالىق تۇرمىسىنا تيىمدىلىك جەتكىزۋ ينجەنەرياسىنا، حالىقتى الاڭسىز ەتۋدى جەبەۋ ينجەنەرياسىنا اينالدى.

  اق قابىرعالى، قىزىل توبەلى ادەمى ءۇي، ءۇي جيھازدارىنىڭ بارلىعى تولىق، اۋلاسى كەڭ دە رەتتى، مىنە، بۇل ءۇشتۇرپان اۋدانى اقتوعاي اۋىلى قۇمۇشوستەڭ قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ابدىراحمان وسماننىڭ ءۇيى.

  4 جىلدىڭ الدىندا ابدىراحمان وتباسى بەيقۇت ۇيگە شات - شادىمان كوشىپ كىردى. جاڭا ۇيدەن جاڭا لەپ ەسەدى، تابيعي گاز، قۇبىر سۋى جەتكىزىلۋمەن بىرگە، قىستاق تاعى ءاربىر وتباسىنا سۋ ىعىستىرۋ قۇبىرىن دا جاساپ بەرىپ، لاس سۋلار ەندىگارى بەتالدى اعىپ جاتپايتىن بولدى.

  وزگەرىس سىرتتا عانا ەمەس، ءۇيدىڭ جاقسى - ناشارلىعىن كوشىپ كىرگەن ادام عانا بىلەدى. ”بۇل ءۇيدىڭ ءبىر - ءبىر كەرپىشتەن قالانىپ شىققاندىعىن ءوز كوزىممەن كوردىم، توتەنشە بەرىك، الاڭسىز تۇرامىن“، - دەدى ابدىراحمان، - ءۇيدىڭ توبەسى اشەكەيلەنگەن، ءۇي قابىرعاسى اقتالعان، قۇرىلعىلارى تولىق، ءۇيدىڭ الدى - ارتى تاپ - تازا، ۇساق - تۇيەك دۇنيە رەتتى قويىلعان، جاڭا ءۇي ەرەكشە جانعا جايلى سەزىلەدى.

  رايونىمىز اۋىل - قىستاق بەيقۇت ءۇي ينجەنەرياسىن اتقارۋ ارقىلى ءار ۇلت ەگىنشى - مالشى بۇقاراسىنىڭ تۇرعىن ءۇي شارت - جاعدايىن شىن مانىندە جاقسارتتى. سونىمەن بىرگە رايونىمىز رايون، ايماق، اۋدان، اۋىل، قىستاق بەس دارەجەلى قۇرىلىس ساپاسىن، حاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ - باسقارۋ جۇيەسىن ورناتىپ، كەمەلدەندىرىپ، ساپانى، حاۋىپسىزدىكتى باقىلاۋ ءتۇيىنىن اۋىل - قىستاقتارعا كەڭەيتىپ، جەر - جەردە جاڭادان سالىنعان اۋىل - قىستاق بەيقۇت ۇيلەرى ەرەكشە ساپالى بولدى.

جاڭا ۇيگە كوشىپ كىردى، كىرىستى ارتتىرۋدى جەبەدى

  ”تۇرعىن ءۇي حاۋىپسىزدىگى كەدەي بۇقارا ەڭ كوڭىل بولەتىن ءىس، بىردە - ءبىر وتباسىن قاعىس قالدىرۋعا بولمايدى“. اۆتونوميالى رايوندىق تۇرعىن ءۇي جانە قالا، اۋىل قۇرىلىسى مەڭگەرمەسىنىڭ ءپايزاۋات اۋدانى قىزىلسۋ اۋىلى قوستوعىراق قىستاعىندا تۇراتىن پارتيا باس ياچەيكاسىنىڭ شۋجيى، ءبىرىنشى شۋجي شيە يۋانتاڭنىڭ ءسوزى قىستاق تۇرعىندارىنىڭ جۇرەگىن جىلىتتى.

  قىزمەت اترەتىنىڭ قىستاقتا تۇرعاندا ءبىرىنشى بولىپ ىستەگەن ءىسى وتباسىلاردى ارالاپ تەكسەرۋ - زەرتتەۋ جۇرگىزىپ، بۇكىل قىستاقتاعى 276 وتباسىنداعى تۇرعىننىڭ تۇرعىن ءۇي نەگىزگى جاعدايىن ءبىلىپ، ونان سوڭ كوپ ءتۇرلى جولدارمەن بەيقۇت ءۇي سالۋ كورسەتكىشىن قولعا كەلتىرۋ بولدى.

  ”كەدەي حالىقتى قاتەرلى ۇيلەردە وتىرعىزباۋ“ كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋداعى ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسى باستالعاننان بەرى رايونىمىز كەدەي حالىقتىڭ تۇرعىن ءۇي حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ نىسانا - مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋدى مىقتاپ ارقاۋ ەتىپ، ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسىلارىن قامال الۋدىڭ ءتۇيىنى ەتىپ، ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسىلارىنىڭ تۇرعىن ۇيلەرىنە ءبىر - بىرلەپ حاۋىپسىزدىك ساراپتاۋىن جۇرگىزدى.

  2 جىلدان استام ۋاقىتتىڭ الدىندا قوستوعىراق قىستاعىنداعى 120 وتباسى جاڭا قونىسقا كوشىپ، قىستاق تۇرعىندارى ءان ايتىپ، ءبي بيلەپ قۇتتىقتاعان بولاتىن.

  قاتەرلى ۇيلەرگە قوش ايتىپ، جاڭا ۇيگە كوشىپ كىرىپ، تۇرمىستارى دا مۇلدە جاڭاردى. قىستاق تۇرعىندارى وزدىكتەرىنەن ۇيىمداسىپ قۇرىلىس جۇرگىزۋ اترەتىن قۇردى، قىستاقتا تاعى سەح قۇرىلىپ، كيىم - كەشەك سەرىكتەستىگى ەنگىزىلىپ، 40 نەشە ايەل ءۇيىنىڭ ماڭىندا جۇمىستاندى؛ قىستاقتا تۇراتىن قىزمەت اترەتى تاعى قىستاق تۇرعىندارىنا كوكونىس شاعىن كۇمبەزشە لاپاسىن سالىپ بەرىپ، ءار جىلى كوكونىس ساتۋدىڭ وزىنەن ءبىرتالاي كىرىس كىرگىزدى.

  2020 - جىلى قوستوعىراق قىستاعى تۇرعىندارىنىڭ جان باسىندىق ورتاشا كىرىسى 9050 يۋان بولىپ، 2016 - جىلعىمەن سالىستىرعاندا 3000 يۋاننان استام ارتقان.

  تۇرعىن ءۇي حاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ كەدەي ەگىنشى - مالشىلاردىڭ وتىرىقتانۋ ارمانىن ىسكە اسىراتىن ءبىر ۇلكەن حالىققا تيىمدىلىك جەتكىزۋ ينجەنەرياسى، كەدەيلەردى دالمە - ءدال سۇيەمەلدەۋدىڭ، كەدەيلىكتەن دالمە - ءدال ارىلتۋدىڭ شەشۋشى ءبىر بۋىنى، سونداي - اق كەدەيلىكتەن ارىلتۋدان قامال الۋ شايقاسىنىڭ جەڭىسىنە جەتۋدەگى ماڭىزدى مىندەت.

  رايونىمىز اۋىل - قىستاقتا بەيقۇت ءۇي ينجەنەرياسىن اتقارۋ ارقىلى ەگىنشى - مالشى ەڭبەككۇشتەرىن سول جەردىڭ وزىندە باسقا كاسىپكە ويىسۋ، جۇمىسقا، ەڭبەككە قاتىناسۋ، ءوزارا كومەكتەسۋ، ءوزارا قارايلاسۋ ينجەنەريا قۇرىلىسىنا ات سالىسۋعا جىگەرلەندىرىپ، جەتەكتەپ، قۇرىلىس شەبەرلىگىنە باۋلۋ كۋرسىن اشۋ ارقىلى، ءۇي سالاتىن ءبىر قىدىرۋ شارۋا وتباسىلارىن بىرتىندەپ شارۋا جۇمىسشى - ۇستالارعا اينالدىرىپ، باسقا كاسىپكە ويىستىرىپ جۇمىستاندىرۋدى جۇزەگە اسىردى. بەيقۇت ۇيلەرگە كوشىپ كىرگەن كەدەي بۇقارالارعا جەر - جەر يگىلىك سيپاتتى جۇمىس ورىندارىن ورنالاستىرىپ، سىرتقا شىعىپ جۇمىس ىستەۋىن قولداپ، كەدەيلەردى سۇيەمەلدەۋ سەحىن اشىپ، ەگىمشىلىكتى، باعىمشىلىقتى كۇشەيتۋ سياقتى ءتۇرلى فورمالار ارقىلى ولاردىڭ كىرىسىن ارتتىرىپ، بايىتتى.

جاڭا تۇرمىس، جاڭا نىسانا

  بەيقۇت ۇيلەرگە كوشىپ كىرگەن ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي وتباسىلارىنىڭ تۇرمىسى قالاي وتۋدە؟

  ”جاڭاشا ءبىر تۇرمىس كەشىرىپ جاتقاندايمىز“، - دەدى اقشي اۋدانى قاراشي اۋىلى اقشي قىستاعىنىڭ تۇرعىنى ىسقاقبەك مامەتۇسەن.

  اۋىل - قىستاق بەيقۇت ءۇي ينجەنەرياسى ارحيۆ تۇرعىزىلىپ، كارتچكالاندىرىلعان كەدەي بۇقارانىڭ وتىرىقتانۋ ارمانىن جۇزەگە اسىرىپ قانا قويماي، ولاردىڭ تۇرمىسىنىڭ ماڭىزدى بۇرىلىس تۇيىنىنە اينالدى.

  اقشي قىستاعى شەت - شالعايدا، جاراتىلىستىق ورتاسى ءبىرشاما ناشار. 2017 - جىلدىڭ سوڭىندا قىستاقتا شوعىرلى بەيقۇت ءۇي سالۋ حابارى تارالىپ، كەدەي وتباسىلارى الدىمەن كوشىپ كىرەتىن بولدى، ىسقاقبەك وسى ساياساتتىڭ يگىلىكتەنۋشىسىنە اينالدى.

  قارجىلاي دەمەۋگە سۇيەنگەن ىسقاقبەك بەيقۇت ءۇي شاعىن اۋماعىنان ءبىر كوشە دۇكەنىن جالعا الىپ، جەدەل تاماقحانا اشتى، تاماقتارى ءدامدى ءارى ارزان، ساۋداسى كۇسەت بولدى.

  ىسقاقبەكتىڭ جەدەل تاماقحاناسىنىڭ ساۋداسى جاندانا ءتۇسىپ، تۇرمىسى دا جاقسارا بەردى. ”مەنىڭ تاعى بىرنەشە ادام جالداپ، شارۋالار شاتتىعى ساياجايىن اشىپ، تۇرمىسىمدى ءتىپتى دە شالقىتا تۇسەيىن دەگەن نىسانام بار“، - دەدى ىسقاقبەك.

  قازىر رايونىمىزدا سالىنعان بەيقۇت ۇيلەردىڭ قۇرىلىمى حاۋىپسىز، يقۋاتى تولىق، ءوندىرىس - تۇرمىسقا قولايلى. اۋىل - قىستاق بەيقۇت ءۇي ينجەنەرياسى كەدەي بۇقارانىڭ تۇرعىن ءۇي شارت - جاعدايىن جاقسارتىپ قانا قويماي، ولاردى ىستەيتىن شارۋاسى، جۇمسايتىن اقشاسى بار تۇرمىسقا جەتكىزدى.

جاۋاپتى رەداكتور : ريزا حاميت

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.