تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونى بەيجيڭدە شينجياڭعا ساياتىن ماسەلە جونىندە 6 - رەتكى اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسىن اشتى

شينجياڭ رياسىز دا بۇكپەسىز، وسەك - اياڭ تويتارىسسىز - اق توزىپ جوعالادى

  انار بۇلت/شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى جىڭ جو 3 - ايدىڭ 29 - كۇنى بەيجيڭنەن حابارلايدى. 3 - ايدىڭ 29 - كۇنى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە شينجياڭعا ساياتىن ماسەلە جونىندە 6 - رەتكى اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسىن وتكىزدى.

  وتكەن اپتادا ەۆروپا وداعى، انگليا، كانادا جەكە - جەكە ايتىلمىس ”شينجياڭنىڭ ادامدىق ۇقىعى“ ماسەلەسىن جەلەۋ ەتىپ، جۇڭگوعا جازالاۋ جۇرگىزىپ، حالىقارانىڭ نازارىن اۋداردى جانە جۇڭگو حالقىنىڭ كەگىن قوزعادى. 3 - ايدىڭ 29 - كۇنى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايونىمەن بىرگە شينجياڭ ماسەلەسى جونىندە ارناۋلى اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسىن وتكىزىپ، جۇڭگو - شەتەل اقپارات قۇرالدارىنىڭ اۋىس - كۇيىسى ارقىلى دۇنيە ءجۇزى حالىقتارىنىڭ شينجياڭعا قاتىستى ماسەلەدەگى شىندىقتىڭ جاي - جاپسارىن ۇعىنۋىنا مۇمكىندىك جاساۋدى ءۇمىت ەتتى.

  اقپار جاريالاۋ ءماجىلىسى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتىنىڭ مالىمدەمەشىسى شۇي گۇيشياڭدى، ءىليجان اناياتتى جانە داشۋە پروفەسسورلارىن، بۇقارا ۋاكىلدەرىن، ءدىني قايراتكەرلەردى، وقۋ بىتىرگەن وقۋشىلاردىڭ ۋاكىلدەرىن ۇسىنىس ەتىپ، ءتۇيىندى تۇردە شينجياڭداعى ادامدىق ۇقىق قامتاماسىزدىعى، شينجياڭنىڭ ماقتا ماسەلەسى، از ۇلتتار مادەنيەتى، ءدىني سەنىم ەركىندىگى، ەڭبەكپەن جۇمىستاندىرۋ سياقتى جاقتارداعى جاعدايلار جونىندە تانىستىرۋ جاسادى ءارى تىلشىلەردىڭ سۇراۋىنا جاۋاپ بەردى.

  شۇي گۇيشياڭ مىنالاردى ءبىلدىردى: شينجياڭنىڭ جۇرگەن جولى ومىردەگى دۇرىس جول، ىستەگەن ىستەرى رياسىز دا بۇكپەسىز، ورىندى، بارلىعى شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقىنىڭ باقىتىن كوزدەۋ. وسى جىلداردان بەرى شينجياڭنىڭ ەكونوميكاسىندا، قوعامىندا وراسان زور دامۋ بولىپ، ادامدىق ۇقىق ىستەرى كورنەكتى تابىستارعا قول جەتكىزدى. 2014 - جىلدان 2019 - جىلعا دەيىن شينجياڭنىڭ وڭىرلىك ءوندىرىس جالپى ءونىم قۇنى 919 ميلليارد 590 ميلليون يۋاننان ءبىر تريلليون 359 ميلليارد 710 ميلليون يۋانعا ارتىپ، جىلىنا ورتا ەسەپپەن %7.2 ارتتى. اۋىل - قىستاقتاعى قازىرگى ولشەمدەگى 3 ميلليون 64 مىڭ 900 كەدەي حالىق تۇگەلدەي كەدەيلىكتەن ارىلىپ، 3666 كەدەي قىستاق تۇگەلدەي كەدەيلىك تىزىمىنەن شىعارىلىپ، 35 كەدەي اۋداننىڭ كەدەيلىك قالپاعى تۇگەلدەي الىنىپ، مىڭ جىلدىق مۇلدەم كەدەيلىك ماسەلەسى تاريحي سيپاتتى شەشىم تاپتى. شينجياڭدا ادامداردىڭ ورتاشا عۇمىرى جاڭا جۇڭگو قۇرىلعان باستاپقى كەزدەگى 30 جاستان قازىرگى 72 جاسقا جوعارىلاپ، ۇيعۇر ۇلتىنىڭ جان سانى 40 جىلدىڭ الدىنداعى 5 ميلليون 550 نەشە مىڭنان 12 ميلليوننان استامعا كوبەيىپ، ءار ۇلت حالقى جۇڭگونىڭ نەگىزگى زاڭى مەن زاڭدارى بەرگەن ءتۇرلى ۇقىقتاردان زاڭ بويىنشا يگىلىكتەندى. تەرەڭ ”ادامگەرشىلىك“ پەن ”ادىلەتتىلىك“ قامتىلعان بۇل ۇستانىم، شارا، جەتىستىكتەر، ادامزات قوعامىنىڭ ورتاق قۇن تالپىنىسىنا ۇيلەسەدى. ال ەۆروپا وداعى، امەريكا، انگليا، كاناداداعى كەيبىر جۇڭگوعا قارسى كۇشتەردىڭ مۇنىڭ بارلىعىن ”ءناسىل جويۋ“، ”ادامزاتقا قارسى قىلمىس“، ”ادامدىق ۇقىققا قول سۇعۋ“ دەپ جالا جابۋى بارىپ تۇرعان كوپە - كورنەۋ وتىرىك ايتۋ.

  ”ءبىز تالاي رەت اشىق تۇسىندىردىك، شينجياڭعا ساياتىن ماسەلە استە ادامدىق ۇقىق، ۇلت، ءدىن ماسەلەسى ەمەس، قايتا زورلىقتى كۇش لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ، ۇشقارىلىقتى الاستاۋ جانە بولشەكتەۋشىلىككە قارسى تۇرۋ ماسەلەسى“. ءىليجان انايات مىنالاردى ءبىلدىردى: دۇنيە جۇزىندە تالاي مەملەكەتتەر بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ادامدىق ۇقىق القالار كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسىنا جانە ادامدىق ۇقىق جوعارى دارەجەلى ارناۋلى قىزمەتكەرلەرىنە بىرلەسىپ حات جازۋ، كوپتەگەن، كوپ جاقتى ورىنداردا بىرگە ءسوز سويلەۋ سياقتى تاسىلدەر ارقىلى شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ جانە ۇشقارىلىقتى الاستاۋ، ازاماتتاردىڭ ءدىني سەنىم ەركىندىگىن قامتاماسىز ەتۋ، ەكونوميكالىق دامۋدى جەبەۋ، حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋ سياقتى جاقتارداعى تابىستارىن جوعارى باعالادى. بىرلەسكەن مەملەكەتتەر ۇيىمى ادامدىق ۇقىق القالار كەڭەسىنىڭ 46 - كەزەكتى ماجىلىسىندە، 80نەن استام مەملەكەت بىرگە نەمەسە جەكە ءسوز سويلەۋ فورماسىمەن جۇڭگونىڭ شينجياڭعا ساياتىن ماسەلەدەگى ورىندى تۇرعىسىن قوستادى جانە قولدادى. ەۆروپا وداعى، امەريكا، انگليا، كاناداداعى كەيبىر جۇڭگوعا قارسى كۇشتەردىڭ كوڭىل ءبولىپ وتىرعانى استە ”ادامدىق ۇقىق“ ەمەس، شىندىق ەمەس، قايتا ”ادامدىق ۇقىقتى“ جەلەۋ ەتىپ، ساياسي ويىن ويناپ، جاساندى تۇردە ايتىلمىس ”ءناسىل جويۋ“ ماسەلەسىن جاساپ شىعىپ، شينجياڭنىڭ حاۋىپسىزدىگىن، ورنىقتىلىعىن بۇلدىرۋگە، جۇڭگونىڭ دامۋىنا، زورايۋىنا بوگەت بولۋعا ۇرىنۋ بولىپ تابىلادى.

  پاكيستان بىرلەسكەن اقپارات اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى بىلاي دەپ سۇراۋ قويدى: جۇڭگو ۇكىمەتى مەن اۆتونوميالى رايوندىق ۇكىمەتتىڭ قۇلشىنۋىندا، شينجياڭ لاڭكەستىكتەن جانە تاقىر كەدەيلىكتەن قۇتىلدى، امەريكا قاتارلى ەلدەر نەلىكتەن سوندا دا جۇڭگونىڭ شينجياڭىن سىنداپ وتىر؟ بۇعان، شۇي گۇيشياڭ بىلاي دەدى: مۇنداعى سەبەپ، بۇرىن شينجياڭدا زورلىقتى كۇش لاڭكەستىكتىڭ ءجيى تۋىلۋ جاعدايى ولاردىڭ كوڭىلىندەگى ”ەڭ كورىكتى كورىنىس جەلىسى“ بولاتىن. قازىر شينجياڭدا ورنىقتىلىق، گۇلدەنۋ جۇزەگە اسىپ، حالىقتىڭ تۇرمىسى تىنىش، بەرەكەلى بولىپ، امەريكاداعى، باتىس جاقتاعى جۇڭگوعا قارسى كۇشتەر پاسىق ماقساتىنا جەتە الماعاندىقتان، بۇعان توتەنشە دەگبىرسىزدەندى دە، سونىمەن امالىن تاۋىپ شينجياڭدى جازعىرىپ، وتىرىكتى شىمىرىكپەستەن سوقتى. مۇنداي قارا نيەت پسيحولوگيا بىزگە ايدان انىق، شينجياڭنىڭ ىستەگەن ىستەرىندە جازعىراتىنداي ەشتەڭە جوق، اماليات تا ونىڭ تابىستى ەكەندىگىن دالەلدەدى، ولاردىڭ مۇنىسىنا ءبىز كونە قويمايمىز. ءبىز بەرىك سەنىممەن جاڭا داۋىردەگى پارتيانىڭ شينجياڭدى جونگە سالۋ جالپى جوباسى بويىنشا، بۇكپەسىز كۇيدە، مىزعىماستان ءار ۇلت بۇقاراسى ءۇشىن جاقسى ءىس تىندىرىپ، حالىق بۇقاراسىنىڭ ءتىپتى دە جاقسى تۇرمىس وتكىزۋىنە مۇمكىندىك جاسايمىز. بۇل امەريكاداعى، باتىس جاقتاعى جۇڭگوعا قارسى كۇشتەردىڭ جالا جابۋىنا، وسەك - اياڭ تاراتۋىنا بەرگەن ەڭ جاقسى جاۋاپ.

  رەيتەر اگەنتتىگى، پاكيستان بىرلەسكەن اقپارات اگەنتتىگى، جيجي اقپارات اگەنتتىگى، بلۋمبەرگ اگەنتتىگى سياقتى شەتەل اقپارات قۇرالدارى، سونداي - اق حالىق گازەتى، شينحۋا اگەنتتىگى، ورتالىق راديو - تەلەۆيزيا باس ستانسياسى، جۇڭگو گازەتى، جۇڭگو اقپارات اگەنتتىگى، جەر شارى ۋاقىت گازەتى سياقتى كوپتەگەن ەل ىشىندەگى اقپارات قۇرالدارى اقپار جاريالاۋ ماجىلىسىنە قاتىناستى.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.