تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   سۋرەتتى حابار

چىن چۋانگو شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسىمەن، سونداي - اق قاتىستى ەلدەردىڭ جۇڭگودا تۇراتىن ەلشىلەرىمەن جانە ديپلوماتتارىمەن كەزدەستى

  انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ تىلشىلەرى ياۋ تۇڭ، ۋاڭ شيڭرۇي 4 - ايدىڭ 3 - كۇنى ۇرىمجىدەن حابارلايدى. 4 - ايدىڭ 2 - كۇنى تۇستەن كەيىن اۆتونوميالى رايوندىق پارتكومنىڭ شۋجيى چىن چۋانگو ۇرىمجىدە شينجياڭدا ەكسكۋرسيادا، ساپاردا جۇرگەن شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى ۆلاديمير نوروۆپەن، سونداي - اق قاتىستى ەلدەردىڭ جۇڭگودا تۇراتىن ەلشىلەرىمەن جانە ديپلوماتتارىمەن كەزدەستى.

  چىن چۋانگو اۆتونوميالى رايوندىق پارتكوم جانە ۇكىمەت اتىنان ۆلاديمير نوروۆتىڭ، سونداي - اق قاتىستى ەلدەردىڭ جۇڭگودا تۇراتىن ەلشىلەرى مەن ديپلوماتتارىن قارسى الاتىندىعىن ءبىلدىردى. چىن چۋانگو بىلاي دەدى: جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ 18 - قۇرىلتايىنان بەرى پارتيا ورتالىق كوميتەتىنىڭ پارمەندى باسشىلىعىندا، شينجياڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدا جانە حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋدا تۇگەلدەي بۇرىن بولماعان تابىستارعا قول جەتكىزدى، تيانشان الابىندا قوعام ورنىقتى، حالىق تىنىش ءومىر، شات - شادىمان تىرشىلىك كەشكەن تاماشا جاعداي جارىققا شىقتى، شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقى تەرەزەسى تەڭ تۇرعىدا ورنىقتىلىقتىڭ، حاۋىپسىزدىكتىڭ، دامۋدىڭ، العا باسۋدىڭ يگىلىگىنە كەنەلدى، بۇل ادامدىق ۇقىق جاعىنداعى ەڭ تابىستى حيكايالاردىڭ ءبىرى، سونداي - اق حالىقاراداعى كەيبىر كۇشتەردىڭ شينجياڭعا ساياتىن وسەك - اياڭعا بەرىلگەن ەڭ پارمەندى سوققى. حالىقارادا كەيبىر كۇشتەر شىندىقپەن ساناسپاي، شينجياڭعا ساياتىن كوپتەگەن وسەك - اياڭ جانە جالعان ينفورماتسيالاردى ويدان قۇراستىرىپ، تاراتىپ، شينجياڭنىڭ وبرازىنا داق ءتۇسىرىپ، شينجياڭنىڭ حاۋىپسىزدىگىن، ورنىقتىلىعىن، كوركەيىپ - گۇلدەنۋىن، دامۋىن بۇلدىرۋگە ۇرىندى. بۇعان شينجياڭداعى ءار ۇلت حالقى باتىل قارسى تۇرادى جانە قاتاڭ جازعىرادى. شىندىققا تالاس جۇرمەيدى، ادىلەت جۇرت جۇرەگىندە. شينجياڭنىڭ ورنىقتىلىق، دامۋ تابىسى 25 ميلليوننان استام شينجياڭداعى ءار ۇلت بۇقاراسىنىڭ جاپپاي قولداۋى مەن قورعاۋىنا يە بولدى ءارى حالىقارالىق قوعامنىڭ بەلسەندى باعاسىنا دا يە بولدى. ءبىزدىڭ اناعۇرلىم جاراسىمدى، ورنىقتى، كوركەيىپ - گۇلدەنگەن، دامىعان جاڭا داۋىردەگى جۇڭگوشا سوتسياليستىك شينجياڭ قۇرۋعا سەنىمىمىز، بەكىمىمىز بار، قابىلەتىمىز دە قاپتال جەتەدى.

  چىن چۋانگو بىلاي دەدى: جۇڭگونىڭ شينجياڭى مەن شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر جانە قاتىستى مەملەكەتتەر اراسىنداعى جەرگىلىكتى سەلبەستىك بەكەم نەگىزگە، باي ىشكى مانگە جانە جارقىن بولاشاققا يە، ءداۋىردىڭ اعىمىنا ۇيلەسكەن، ءبىر - ءبىرىنىڭ مۇددەسىنە باپ كەلگەن. بيىل شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى قۇرىلعاندىعىنىڭ 20 جىلدىعى. ءبىز وسىنى وراي ەتىپ، ءتوراعا شي جينپيڭنىڭ شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر جانە قاتىستى مەملەكەت باسشىلارىمەن كەلىسكەن ماڭىزدى ورتاق تانىمىن مۇقيات تياناقتاندىرىپ، شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ جانە قاتىستى ەلدەردىڭ جەرگىلىكتى ۇكىمەتىمەن بولعان قارىم - قاتىناستى، سەلبەستىكتى ونان ارى كۇشەيتىپ، حاۋىپسىزدىك، ەكونوميكا، گۋمانيتارلىق، ىندەتكە قارسى اتتانۋ سياقتى سالالارداعى اۋىس - كۇيىس پەن سەلبەستىكتى كۇشەيتىپ، ءوزارا تيىمدىلىك جاساپ، تەڭ يگىلىككە كەنەلۋدى جۇزەگە اسىرۋدى قالايمىز.

  ۆلاديمير نوروۆ جۇڭگونىڭ شينجياڭىنىڭ ەكونوميكالىق، قوعامدىق دامۋدا قول جەتكىزگەن تابىستارىن جوعارى باعالاپ، شينجياڭنىڭ ءدىني سەنىم ەركىندىگىن قامتاماسىز ەتۋ، حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋ، ىندەتتەن ساقتانۋ - تىزگىندەۋ سياقتى جاقتاردا اتقارعان شارالارىن بەلسەندى باعالاپ، شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ جانە ۇشقارىلىقتى الاستاۋ جاعىندا جاساعان بەلسەندى ىزدەنىستەرىن جانە ءوڭىردىڭ حاۋىپسىزدىگىن، ورنىقتىلىعىن قورعاۋعا قوسقان ماڭىزدى ۇلەسىن تولىق تۇراقتاندىردى. ول بىلاي دەدى: بىرنەشە كۇندىك ناقتى جەرلەردە ەكسكۋرسيالاۋ، تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ارقىلى ءبىز شينجياڭنىڭ قوعامى ورنىقتى، ۇلتتارى ىنتىماقتى، ءدىن جاراسىمدى ەكەندىگىن، ەكونوميكاسىنىڭ دامىعاندىعىن، ءتۇرلى ىستەرىنىڭ كوركەيىپ - گۇلدەنگەندىگىن، ءار ۇلت حالقىنىڭ باقىتتى تۇرمىس كەشىرىپ جاتقاندىعىن كوردىك، اسىرەسە، شينجياڭ ءدىني سەنىم ەركىندىگىن قامتاماسىز ەتۋ، حالىق تۇرمىسىن جاقسارتۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ، ەكولوگيالىق ورتانى قورعاۋ، نەگىزدىك قۇرىلعىلار قۇرىلىسى، ەگىن، مال شارۋاشىلىعىن وسىزامانداندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ، جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى وزەكتى رايون قۇرىلىسىن جەدەلدەتۋ سياقتى جاقتاردا تاماشا ناتيجەگە قول جەتكىزگەن. شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ جانە ۇشقارىلىقتى الاستاۋ كۇرەسى كورمەسى ەكىسكۋرسيالاۋ، ساپارلاۋ ۇيىرمەسىنىڭ مۇشەلەرىنە تەرەڭ اسەر قالدىردى، لاڭكەستىك − تۇتاس ادامزاتقا تونگەن قاتەر. كاسىپتىك شەبەرلىككە تاربيەلەۋ - باۋلۋ ورتالىعى شينجياڭنىڭ لاڭكەستىككە قارسى تۇرۋ جانە ۇشقارىلىقتى الاستاۋ جاعىندا جاساعان بەلسەندى ىزدەنىسى بولىپ، حالىقارالىق قوعامدى ۇلگى الۋعا بولاتىن ۇتىمدى تاجىريبەلەرمەن قامدادى.

  ۆلاديمير نوروۆ مىنالاردى ءبىلدىردى: ءارقايسى ەلدەردىڭ جۇڭگودا تۇراتىن ەلشىلەرى مەن ديپلوماتتارىنىڭ ءوز كوزدەرىمەن كورگەن شىندىعى جۇڭگونىڭ شينجياڭىندا ايتىلمىس ”ادامدىق ۇقىققا قول سۇعۋ“، ”ءدىني كەمسىتۋ” جانە ”زورلىقپەن ەڭبەككە سالۋ“ جاعدايىنىڭ جوق ەكەندىگىن، ”ءناسىل جويۋ“ دا جوق ەكەندىگىن تولىق دالەلدەدى. شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمى حاتشىلار باسقارماسى ءوز باسىمدىعىن تولىق ساۋلەلەندىرىپ، شاڭحاي سەلبەستىك ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ جەرگىلىكتى ۇكىمەتتەرىنىڭ شينجياڭمەن ساياسي، ەكونوميكا - ساۋدا، عىلىم - تەحنيكا، مادەنيەت، وقۋ - اعارتۋ، ەنەرگيا، قاتىناس، ساياحات سياقتى سالالاردا سەلبەستىك ورىستەتۋىن ىلگەرىلەتەدى، اسىرەسە، ”ءۇش ءتۇرلى كۇشكە“ سوققى بەرۋ جانە ءوڭىردىڭ بەيبىتشىلىگىن، حاۋىپسىزدىگىن جانە ورنىقتىلىعىن قورعاۋ سياقتى جاقتارداعى سەلبەستىكتى تەرەڭدەتىپ، ءار ەل حالقىنا بىرگە باقىت جاراتادى.

  جۇڭگو ۇكىمەتى ەۆروپا - ازيا ىستەرى ەرەكشە ۋاكىلى لي حۇي، اۆتونوميالى رايون باسشىلارىنان شۇي حايرۇڭ، تيان ۋىن، لي شۋەجۇن قاتارلىلار كەزدەسۋگە قاتىناستى.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.