تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

”ماقتا ساۋداسىن شالقىتامىن“

  □ انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ تىلشىلەرى حي حۇڭۋي، جاڭ جىلي

  4 - ايدىڭ 2 - كۇنى مارالباسى اۋدانى الاعىر اۋىلى حۋاڭدي قىستاعى حۋافاڭ ماقتا شارۋاشىلىعى شەكتى سەرىكتەستىگىنىڭ الدىندا تازا ماقتا تولتىرا تيەلگەن ۇلكەن جۇك اۆتوموبيلى مارالباسى ماقتا - كەندىر پۋنكتىنە جۇرگەلى تۇردى.

  ”بىلتىر ماقتانىڭ ءونىم مولشەرى جوعارى بولدى، ءبىز 46 مىڭ توننا ماقتا جينادىق، بيىلعى شيتتەۋ ۋاقىتى وتكەن جىلدارداعىدان ۇزاعىراق بولادى“، - دەدى وسى سەرىكتەستىكتىڭ جاۋاپتىسى دۋ يۇيجۋ.

  دۋ يۇيجۋ كورلادان كەلگەن، مارالباسىنىڭ ماقتا بايلىعىن ۇناتىپ، 2008 - جىلى وسى ارادا ءبىر شيتتەۋ زاۆودىن قۇرعان بولاتىن. ”شينجياڭ ماقتاسىنىڭ ساپاسى بۇكىل ەلگە تانىمالى، مارالباسى اۋدانى بۇكىل ەلدەگى ەڭ ۇلكەن ماقتا زاپاس ساقتاۋ قويماسى سانالادى، وسى ارادا شيتتەۋ زاۆودىن اشسام، ساقتاۋ، ساۋدالاۋ، تەكسەرۋ سياقتىلاردىڭ بارىنە وتە قولايلى بولادى“، - دەدى ول.

  دۋ يۇيجۋدىڭ تىلشىگە ايتۋىنشا، بۇرىن شيتتەۋ زاۆودى ءار جىلى 20 مىڭ توننا اينالاسىندا ماقتا الادى ەكەن. سوڭعى جىلدارى ماقتا ءوندىرىسىنىڭ كولەمدەنۋ، شوعىرلانۋ ورەسىنىڭ ۇزدىكسىز جوعارىلاۋىنا ىلەسە، ماقتانىڭ ءونىم مولشەرى بارىنشا ارتتى، سەرىكتەستىكتىڭ ماقتا الۋ مولشەرى دە جىل سايىن ارتىپ كەلەدى ەكەن.

  ”ءبىز جارامدىلىق مولشەرىنە ساي ماقتانى دارەجەگە بولەمىز، دارەجەسى جوعارى ماقتانىڭ باعاسى دا جوعارى بولادى“. دۋ يۇيجۋدىڭ ايتۋىنشا، جابدىقتىڭ دارەجەسىنىڭ ۇزدىكسىز جوعارىلاۋىنا ىلەسە، ماشينامەن تەرىلەتىن ماقتانىڭ جارامدىلىق مولشەرى كورنەكتى جوعارىلادى. ول كورسەتكەن جاققا قاراپ، ءتىلشى ماشينا - جابدىقتاردىڭ ماقتانى باسىپ ءوندىرىس سەحىنا جونەلتىپ جاتقاندىعىن كوردى.

  ماقتا ءوندىرۋ سەحىندا قالدىعىن تەكسەرۋ، ءبولىپ تايلاۋ سياقتى ءبىر قىدىرۋ بارىستان كەيىن، تۇقىمدى ماقتا تازا ماقتاعا وڭدەلىپ، كوك ءتۇستى ماقتا بۋماسى ەتىپ تايلانادى.

  سەحتا قاربالاس جۇرگەن حۋاڭدي قىستاعىنىڭ تۇرعىنى رايحانگۇل اركىن اسا شەبەرلىكپەن ءجىپ وتكىزىپ، تايلاپ جاتتى. ”ءبىر كۇندە ەڭ كوپ بولعاندا 200دى تايلايمىن، زاۆود ۇيگە جاقىن، ۇيگە دە قارايلاسا الامىن“، - دەدى رايحانگۇل.

  بيىل رايحانگۇل ۇيىندەگى 14 مۋ ماقتا اتىزىن اينالىمعا سالىپتى، كۇيەۋى دە جۇمىس تاۋىپتى، ەكەۋىنىڭ ايلىق كىرىسىن قوسقاندا 6000 يۋاننان اسادى ەكەن. ”جەردى اينالىمعا سالىپ، بولىسكەن پايدانى قوسقاندا، ءبىزدىڭ ءبىر جىلدىق كىرىسىمىز 80 مىڭ يۋاننان اسادى، ماقتا ءبىزدى بايۋداعى جاڭا ۇمىتكە باستادى“، - دەدى رايحانگۇل بولاشاققا ۇمىتپەن قاراپ.

  شيتتەۋ زاۆودىندا رايحانگۇل سياقتى قىستاق تۇرعىندارىنان 50 ادام بار، مۇنىڭ ىشىندە كوپ ساندىسى جەرلەرىن اينالىمعا سالعان. ”ساتىپ الىپ مانەرلەۋ قاربالاس بولعاندا، ءبىز تاعى توڭىرەكتەگى كەيبىر قىستاق تۇرعىندارىن جالدايمىز، ءار ادامنىڭ ايلىق كىرىسى 2500 يۋاننان 4500 يۋانعا دەيىن بولادى“، - دەدى دۋ يۇيجۋ.

  قازىر مارالباسى اۋدانىنىڭ اۋىل - قالاشىقتارىندا 31 شيتتەۋ زاۆودى بار، ءبىر جاعىنان، زاپاس ساقتاۋ قويماسىنا زات قاينارىن ازىرلەسە، ەندى ءبىر جاعىنان، قىرۋار ەڭبەككۇشتى جۇمىسقا قابىلدادى.

  ماقتا كاسىپ سالاسىنىڭ قارىشتاپ دامۋى كوپتەگەن جوعارى مەكتەپ وقۋشىلارىن اۋىلعا قايتىپ شارۋاشىلىق قۇرۋعا باۋرادى، اكبار وسمان وسىلاردىڭ ءبىرى. اكبار مارالباسى اۋدانى الاعىر اۋىلىنىڭ زۋاتال قىستاعىندا تۋعان، 2017 - جىلى 6 - ايدا چاڭچۇن شيپاگەرلىك - دارىگەرلىك داشۋەسىن بىتىرگەن سوڭ بەيجيڭدەگى ءبىر ءدارى زاۆودىندا ىستەگەن بولاتىن.

  اۋىلدارىنىڭ ماقتا كاسىپ سالاسىنىڭ كۇن سايىن كوركەيىپ كەلە جاتقانىن كورىپ، 2018 - جىلى 12 - ايدا اكبار اۋىلعا قايتىپ ماقتامەن اينالىسۋدى تاڭدايدى. بۇل كۇندەرى ول حۋافاڭ ماقتا شارۋاشىلىعىنىڭ ماقتا ساتىپ الاتىن سەرىكتەسۋشىسى بولدى. ماقتا تەرۋ مولشەرىنىڭ ارتۋىنا ىلەسە، ونىڭ كىرىسى دە سايكەستى جوعارىلادى. ”ماقتا ەگىمشىلىگى كوپتەگەن كاسىپ سالالارىن دامۋعا جەتەكتەدى، الداعى جەردە، مەن اۋىل شارۋاشىلىق ماشينالارى، تامشىلاتىپ سۋارۋ جانە سۋلياۋ جارعاق وڭدەۋ ءوندىرىسى سياقتى جاقتارعا قارجى قوسۋدى سىناپ كورىپ، ماقتا ساۋداسىن دامىتامىن“، - دەدى اكبار.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.