تيانشان تورى   ›   جاڭالىقتار   ›   شينجياڭ حابارلارى

ياڭماۋگۇڭ لياڭپيى: كوشە بويىنداعى جايمادان كاسىپ سالالانۋعا قادام تاستادى

دوڭگەلەك داۋلەتتىلىككە ءبىر نيەتپەن ۇمتىلۋ

انار بۇلت / شينجياڭ گازەتىنىڭ ءتىلشىسى ۋي يۇڭگۇي

  4 - ايدىڭ 5 - كۇنى ءۇرىمجى قالاسى ميدۇڭ رايونى گۇڭمي كوشەسىندە ادامدار ءيىن تىرەسەدى. اشىلعانىنا ۇزاق بولماعان وسى ساۋدا جانە ءدامدى تاعامدار ەرەكشە كوشە اۋماعى ميدۇڭ رايونىنىڭ جاڭا جەر بەلگىسى سانالادى. بۇل جەردەن ادامدار شينجياڭنىڭ ناعىز ءدامدى تاعامدارىن تابا الادى.

  كوشە ىشىندەگى 3 كوپىردىڭ ءبىرى −− ”چيشىڭ كوپىرى“ جانىندا، 2 مەتردەن استام بيىكتىكتەگى ”ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ“ دۇكەن تانىستىرماسى بوي سوزىپ تۇر. ونىڭ ءدال قارسىسىندا 3 قاباتتىق ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ باس دۇكەنى ورنالاسقان.

  لياڭپي دۇكەنىنىڭ وسىنشاما سالتاناتتى بولۋى ادامنىڭ ويىنا كىرە قويمايتىن ءىس.

  ”ياڭماۋگۇڭ لياڭپيى قازىر بۇرىنعى شاعىن لاپاس، قول ارباعا قوش ايتقان“. گۇڭمي كوشەسى تۋرالى ءسوز تيەگىن اعىتقان ياڭماۋگۇڭ قالاشىعىنىڭ باستىعى ما حۇڭۋي بىلاي دەدى: قالاشىقتاعى جالپى 20 مىڭنان استام ادامنىڭ ىشىندە 1000نان استام ادام لياڭپي ساۋداسىمەن شۇعىلدانىپ، جىلىنا 12 ميلليون يۋاننان استام تابىس تاۋىپ وتىر، ”لياڭپي كاسىپ سالاسى دامىپ بەلگىلى دەڭگەيگە بارعاندا، مىنە وسىنداي ۇلگى دۇكەنى تابيعي تۇردە جارىققا شىقتى“.

لياڭپي كوشەسىنىڭ ساۋداسى كۇسەت

  لياڭپي جۇرتشىلىق قاۋىم جاپپاي ءسۇيىپ جەيتىن ەرەكشەلىككە يە ءدامدى تاعام. شينجياڭ لياڭپي شاڭىراعىنىڭ ءبىر مۇشەسى رەتىندەگى ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ ات - اتاعى الىس - جاقىنعا تانىمال، ونىمەن شۇعىلدانۋشىلاردىڭ ساۋداسى كۇسەت.

  4 - ايدىڭ 5 - كۇنى ساعات 14تە ءتىلشى ياڭماۋگۇڭ قالاشىعى لياڭپي كوشەسىنە كەلىپ تىلشىلىك جاسادى. بۇل كوشەدەگى 20 نەشە لياڭپي دۇكەنىنىڭ ءاربىرىنىڭ ساۋداسى ايتا قالسىن ەكەن. زەر سالا باقىلاعانىمىزدا، 10 مينۋتتىڭ ىشىندە بارىنە 3 - 4 توپ قاريدار كىرىپ - شىعىپ جاتتى.

  ءتىلشى ”حايچى“ ەسىمدى لياڭپي دۇكەنىنە باس سۇقتى. دۇكەن ءىشى رەتتى، تاپ - تازا ەكەن، جۇمىس بولمەسى 20 نەشە شارشى مەتردەي بۇل دۇكەننىڭ تۇتىنۋشىلار اۋماعىنا 10 نەشە ۇستەل قويىلىپتى. دۇكەن يەسى ەرلى - زايىپتى ياڭ شۋەلياڭ مەن ما شىڭمەي ەكەن.

  ”قالاشىقتاعى بۇرىنعى كونە بازاردا توعاي بار بولاتىن، جازدا اجەپتاۋىر سالقىن، 1992 - جىلى ءبىز سول توعايدىڭ جانىنان جايما اشىپ لياڭپي ساتتىق“، - دەيدى ما شىڭمەي، ونىڭ ايتۋىنشا، ول كەزدە ءبىر كەسە لياڭپي 70 تيىن، ءبىر كۇندىك ساۋدا سوماسى 30 يۋانعا تاياۋ بولىپتى، كوپ بولعاندا كۇنىنە 100 نەشە يۋان دا تابادى ەكەن.

  دالادا ساۋدامەن شۇعىلدانعان ادام قىستىڭ ايازى مەن جازدىڭ ىستىعىندا ءبىر تالاي دا ماشاقات تارتادى، ەرلى - زايىپتى ەكەۋى 6 جىل جايما اشقان سوڭ دۇكەن اشۋعا بەل بايلاعان، سونان مىنە 20 نەشە جىلدان بەرى دۇكەن اشىپ كەلەدى ەكەن.

  ”بىلتىر ىندەتتىڭ ىقپالىندا ءجونسالداۋ بولعاننان سىرت، ساۋدامىز بۇرىننان وتە جاقسى بولىپ كەلەدى. جايشىلىقتا كۇنىنە 100 نەشە كيلوگرام لياڭپي ساتامىز، ساۋدا سومامىز 2000 يۋاننان اسادى. مەرەكە - مەيرام، دەمالىس كۇندەرى، مىسالى، چيڭميڭ كۇنى، 1 - مامىر، جۇڭچيۋ، 1 - قازان كەزدەرىندە كۇنىنە 200 كيلوگرامعا دەيىن ساتىپ، ساۋدا سومامىز 5000 يۋاننان اسادى“، - دەدى ما شىڭمەي، - ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ اتاعى بارعان سايىن اسپانداپ، ساۋدا دا بارعان سايىن جاقسارا ءتۇستى.

  ساعات 15 مولشەرىندە ءتىلشى گۇڭمي تار كوشەسىندەگى ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ باس دۇكەنىنە كەلدى. بۇل جەردە قاريدارلار، ءتىپتى، مول، ادام ىعى - جىعى ەكەن. تاماقتاناتىن ادام وتە كوپ بولعاندىقتان، دۇكەن سىرتىنا دا 4 ۇستەل قويىلىپتى. سونىڭ وزىندە لياڭپي جەگىسى كەلەتىندەر كەزەككە تۇرىپ، تىركەپ، ورىن كۇتەدى ەكەن.

  اقشا الۋشى تىركەلگەندەردىڭ ءنومىرىن شاقىرۋعا دا جاۋاپتاندىرىلعان، ونىڭ قولىنداعى تىركەۋ داپتەرىنىڭ 30 بەتى تولىپ كەتىپتى، قاربالاستىقتان مۇرنىنا سۋ جەتپەيدى. ءتىلشى دولبارلاپ ەسەپتەپ كورسە، ءار بەتكە شامامەن 60تاي لياڭپي تىركەلگەن. بىلايشا ايتقاندا، ساعات 15كە دەيىن بۇل دۇكەن 1800 دانا لياڭپي ساتىپ ۇلگەرگەن ەكەن.

”7 ءتۇستى لياڭپي“ باقىت كارتيناسىن ايشىقتادى

  گۇڭمي تار كوشەسىندەگى ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ باس دۇكەنىنىڭ ءىشى تاماشا اشەكەيلەنگەن، دۇكەن قاقپاسى اۋىل ستيلىن نەگىز ەتكەن، وندا ياڭماۋگۇڭنىڭ جەرگىلىكتى تامسىلدەرى ۇران ەتىلىپ، ساباننان جاسالعان ونەر تۋىندىلارى تىزىلگەن.

  دۇكەن قوجايىنى ما چاڭيۇڭ قازىر چىڭدۋدا ءىسساپاردا ءجۇر ەكەن. ”بۇرىن جۇرتتىڭ نازارىندا لياڭپي وبرازى جول شەتىندەگى جايما عانا بولاتىن، مەن قالا ىشىنەن جوعارى دەڭگەيدەگى لياڭپي دۇكەنىن اشىپ، ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىن تالعامپازدىق بيىگىنە شىعارعىم كەلدى“، - دەدى ول تەلەفوندا.

  دۇكەندەگى قىزمەتشىلەر الجاپقىش تاعىپ الىپتى، وعان جازىلعان ”قىزىل ما، جاسىل ما، ءبارى ياڭماۋگۇڭدىكى“ دەگەن جازۋ ايرىقشا كوز تارتادى. قىزمەتشىنىڭ ايتۋىنشا، جاي لياڭپيدەن سىرت، بۇل دۇكەننىڭ ەرەكشەلىگى ”7 ءتۇستى لياڭپي“ ەكەن، ونى قوجايىن شىعارىپتى.

  وزىنە ءتان ەرەكشەلىك سومداۋ ءۇشىن، 2019 - جىلى ما چاڭيۇڭ اسقاباق، حولۇڭگو، كۇلگىن قىرىققابات سياقتى جەمىستەر مەن كوكونىستەردىڭ شىرىنىنان ءتۇستى لياڭپي جاساپ، 100 نەشە رەتتەن استام سىناقتان كەيىن، سوڭىندا لياڭپيدىڭ دامىنە اسەر ەتپەيتىن ءارى الۋان ءتۇستى ”7 ءتۇستى لياڭپي“ جاساپ شىعارعان.

  جاڭالىق اشۋ تابىسقا جەتەلەيدى. دۇكەن ىشىندە ءبىرتالاي تۇتىنۋشى ”7 ءتۇستى لياڭپيدىڭ“ اتىن ەستىپ ارنايى كەلىپتى، كەتەرىندە ۇيلەرىنە دە الا كەتەدى ەكەن.

  ”7 ءتۇستى لياڭپي ءبىزدىڭ باستى ءونىمىمىز، ءبىزدىڭ لياڭپيدى كاسىپ سالالاندىرۋ جاعىنداعى ىزدەنىسىمىز. قازىر بۇل جاڭالىق وتە ءساتتى بولدى“. قازىر ساياسات جاقسى، تۇرمىس جاقسى، لياڭپي قازىرگى زامان ادامدارىنىڭ تۇرمىس تالپىنىسىنا ۇيلەسكەندە عانا، ساۋدا اناعۇرلىم كۇسەت بولادى، - دەيدى ما چاڭيۇڭ.

كىشكەنتاي لياڭپي كاسىپ سالالانۋعا قادام تاستادى

  شينجياڭ ماسىن اس - سۋ قارجىگەرلىك باسقارۋ شەكتى سەرىكتەستىگىنە قاراستى 8 قاقتاما ۇن تاعامدار دۇكەنىنىڭ بارلىعى ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىمەن قامدايدى. قازىنا ديرەكتورى باي شياۋليدىڭ ايتۋىنشا، ەڭ كوپ كەزدە كۇنىنە 100 كيلوگرامنان استام لياڭپي ساتىلادى ەكەن.

  ”ميدۇڭدا لياڭپي دۇكەنى 100گە جەتەدى، ءاربىرىنىڭ ءدامىنىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار“. بۇرىن بۇل ياڭماۋگۇڭ لياڭپيى ءۇشىن ماراپات - ماداق بولسا، ما چاڭيۇڭ بۇل جاعداي ءىس جۇزىندە ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ كاسىپ سالالانۋىنا بوگەت بولىپ وتىر دەپ قارايدى.

  ”جەدەل تۇتىنىلاتىن ۇساق - تۇيەك تاعامدار كاسىپ سالاسى بولىپ قالىپتاسۋ ءۇشىن، ءسوز جوق، ولشەمدەندىرۋدى جولعا قويۋ كەرەك“، - دەيدى ما چاڭيۇڭ، ”7 ءتۇستى لياڭپيدى“ زەرتتەپ جاساۋ كەزىندەگى ساندى مالىمەتتەردى ولشەمدەندىرۋدىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنىپ، قازىر ول ءوز دۇكەنىندە جاسالاتىن لياڭپيدىڭ ۇنى مەن سۋىنىڭ سالىستىرماسى، ءارقايسى جۇمىس تارتىپتەرىنىڭ ۋاقىتىنىڭ ۇزىن - قىسقالىعى، دامدەندىرگىشتەردىڭ ۇلەسى، بۇرىش مايىن دايىنداۋعا قاجەتتى ماتەريالدار، قوسىمشا كوكونىس ماتەريالدارىنىڭ سانى، تۇرلەرى سياقتىلاردىڭ بارلىعىن ولشەمگە ءتۇسىرىپ، قولدانىلمالى ساندى مالىمەت قالىپتاستىردى.

  ”ولشەمدەندىرۋ ءبىرىنشى باسقىش. بيىل ءۇرىمجى قالاسى مەن سانجى قالاسىندا وداقتاسىپ كىرگەن دۇكەندەردى قوسقاندا، ءبىز ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىن ارناۋلى ساتاتىن 15 دۇكەن اشىپ، ءبىر تۇتاس جاساپ، ءبىر تۇتاس جەتكىزىپ، ءار دۇكەننىڭ بارلىعىنىڭ ءدامى بىردەي بولۋىنا كەپىلدىك ەتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز“، - دەيدى ما چاڭيۇڭ.

  ”ۇلكەن ساندى مالىمەت“ بولعاندىقتان، ما چاڭيۇڭ قولايلى، دەرەۋ جەۋگە بولاتىن ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىن وندىرۋگە دە بەل بايلادى. ”بۇل جولى مەن چىڭدۋعا كەلدىم، بۇل ءبىر اي ىشىندە 2 - مارتە وسىندا كەلۋىم، ءوندىرۋ جابدىعىن، قوراپتاۋ جابدىعىن العاشقى قادامدا تۇراقتاندىرىپ قويدىم، جالپى 2 ميلليون يۋاننان استام قارجى قوسپاقپىن. ءساتتى بولىپ جاتسا، ءبىز وندىرگەن ’ياڭماۋگۇڭ لياڭپيى‘ 6 - ايدا بازارعا سالىنادى“، - دەيدى ما چاڭيۇڭ.

  ”ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ كاسىپ سالالانىپ دامۋىن ءبىز بار كۇشپەن قولدايمىز“، - دەيدى ما حۇڭۋي، - ”ياڭماۋگۇڭ قالاشىعى ىرىستى مەكەن. كوپشىلىكتىڭ كىرىستەرىن ۇزدىكسىز ارتتىرۋىنا مۇمكىندىك جاساۋ ياڭماۋگۇڭ لياڭپيى سىندى ماركانىڭ كاسىپ سالالانۋدى جۇزەگە اسىرۋىنا مۇقتاج“.

  قازىر ميدۇڭ رايوندىق پارتكوم مەن ۇكىمەتتىڭ قولداۋىندا، ياڭماۋگۇڭ لياڭپيى ساۋدا ماركاسىن تىركەتۋ جۇمىسىن ورىنداپ، لياڭپي بىرلەستىگىن قۇرعان، سونداي - اق لياڭپي جاساۋ كۋرسىن مەرزىم سايىن وتكىزىپ كەلەدى.

  ”بۇدان كەيىن جەكە كاسىپكەرلەردىڭ شارۋاشىلىق جۇرگىزىپ، كىرىس ارتتىرۋىن سۇيەمەلدەپ قانا قويماي، ءبىز تاعى ۇزدىكسىز تۇردە قارجىلاي قولداۋ، ساياساتتاردان پايدالانۋ، ماركا قۇرىلىسى سياقتى جاقتاردان قىزمەت سەرپىنىن ارتتىرىپ، ’ياڭماۋگۇڭ لياڭپيى‘ ماركاسىنا ارقا سۇيەپ ساۋداگەر شاقىرىپ، قارجى ەنگىزىپ، لياڭپي كاسىپ سالاسىن بىرگە ۇلعايتىپ، الۋەتتەندىرىپ، ’ياڭماۋگۇڭ لياڭپيىنىڭ‘ ميدۇڭنان شىعۋىنا مۇمكىندىك جاساپ، كىشكەنتاي لياڭپيدى شارۋالاردىڭ كىرىسىن ارتتىرىپ، بايۋىن جەبەيتىن ۇلكەن كاسىپ سالاسىنا اينالدىرامىز“، - دەدى ما حۇڭۋي.

جاۋاپتى رەداكتور : نۇربولات قابىل

ەسكەرتۋ:

تورابىمىزداعى مازمۇنداردىڭ مەنشىك ۇقىعى شينجياڭ ۇيعۇر اۆتونوميالى رايوندىق حالىق ۇكىمەتى اقپارات كەڭسەسىنە ءتان، جاريالانعان مازمۇنداردى سىلتەمەسىز كوشىرۋگە بولمايدى. كوشىرىپ پايدالانۋعا تۋرا كەلگەندە، «تيانشان تورى » الىنعانى انىق ەسكەرتىلۋى ءتيىس، بولماسا زاڭدىق جاۋاپكەرلىگى قۋزاستىرىلادى.